വായുപുരാണമ്

ഗയാസുരസ്യ ശിരസി ഗുരുത്വാദ്ധാരിതാ യതഃ । അതഃ പവിത്രയോര്യോഗഃ പിതൄണാം മോക്ഷദായകഃ ।। ൪൬.

അവൾ ഗയാസുരന്റെ തലയിൽ ഭാരമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ, രണ്ടു വിശുദ്ധ നദികളുടെ സംഗമത്തിൽ അവളുടെ സാന്നിധ്യം പിതാക്കന്മാർക്ക് മോക്ഷം നൽകുന്നു.

പവിത്രയോര്ദ്വയോര്യോഗേ ഹയമേധ മജോഽകരോത്। ഭാഗാര്ഥമാഗതാന്ദൃഷ്ട്വാ വിഷ്ണ്വാദീനബ്രവീച്ഛിലാ ।। ൪൬.

ആ രണ്ടു വിശുദ്ധ നദികളുടെ സംഗമത്തിൽ അശ്വമേധയാഗം നടത്തി. അവിടെ പങ്ക് വാങ്ങാൻ വിഷ്ണുവും മറ്റു ദേവന്മാരും എത്തിയപ്പോൾ, ശില അവരോടു പറഞ്ഞു—

ശിലാസ്ഥിതിപ്രതിജ്ഞാം തു കുര്വന്തു പിതൃമുക്തയേ। തഥേത്യുക്ത്വാ ശിലായാന്തേ ദേവാ വിഷ്ണ്വാദയഃ സ്ഥിതാഃ ।। ൪൬.

'പിതാക്കന്മാർക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കാനായി ശിലാരൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്യണം.' അങ്ങനെ സമ്മതിച്ച്, വിഷ്ണുവും മറ്റു ദേവന്മാരും ശിലയുടെ അറ്റത്ത് നിലകൊണ്ടു.

ശിലാരൂപേണ മൂര്ത്ത്യാ ച പദരൂപേണ ദേവതാഃ। മൂര്ത്താമൂര്തസ്വരൂപേണ സ്ഥിതാഃ പൂര്വപ്രതിജ്ഞയാ ।। ൪൬.

ശിലാരൂപത്തിലും വിഗ്രഹത്തിലും പാദചിഹ്നത്തിലും, രൂപമുള്ളതും രൂപരഹിതവുമായ ദേവന്മാർ മുൻപ് നൽകിയ വാഗ്ദാനപ്രകാരം അവിടെ നിലകൊണ്ടു.

ദൈത്യസ്യ മുണ്ഡ പൃഷ്ഠേ തു യസ്മാത്സാ സംസ്ഥിതാ ശിലാ। തസ്മാത്സ മുണ്ഡപൃഷ്ഠാദ്രിഃ പിതൄണാം ബ്രഹ്മലോകദഃ ।। ൪൬.

അവ ശില ദാനവന്റെ തലയിലെ മേൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ, ആ മുണ്ടപൃഷ്ഠപർവ്വതം പിതാക്കന്മാർക്ക് ബ്രഹ്മലോകം നൽകുന്നു.

ആച്ഛാദിതഃ ശിലാപാദഃ പ്രഭാസേനാദ്രിണാ യതഃ। ഭാസിതോ ഭാസ്കരേണേതി പ്രഭാസഃ പരികല്പിതഃ ।। ൪൬.

പ്രഭാസ എന്ന പർവ്വതം ശിലയുടെ പാദം മൂടിയതിനാൽ, സൂര്യൻ പ്രകാശിപ്പിച്ചതുകൊണ്ട് അതിന് പ്രഭാസ എന്ന് പേര് വന്നു.

പ്രഭാസം ഹി വിനിര്ഭിദ്യ ശിലാങ്ഗുഷ്ഠോ വിനിര്ഗതഃ। അങ്ഗുഷ്ഠോത്ഥിത ഈശോഽപി പ്രഭാസേശഃ പ്രകീര്ത്തിതഃ ।। ൪൬.

പ്രഭാസം തുളച്ച് ശിലയുടെ അങ്ങൂഷ്ഠം പുറത്തുവന്നു; അങ്ങൂഷ്ഠത്തിൽ നിന്ന് ഭഗവാൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായതിനാൽ, അവനെ പ്രഭാസേശൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു.

ശിലാങ്ഗുഷ്ഠൈകതേശോ യഃ സാ ച പ്രേതശിലാ സ്മൃതാ। പിണ്ഡദാനാദ്യതസ്തസ്യാം പ്രേതത്വാന്മുച്യതേ നരഃ ।। ൪൬.

ഒറ്റ അങ്കുസ്ഥം പോലെ ഉള്ള കല്ല് പ്രേതശില എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു. അതിന്മേൽ പിണ്ഡം സമർപ്പിച്ചാൽ, അതുപോലുള്ള കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്താൽ, മനുഷ്യൻ പ്രേതാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.

മഹാനദീപ്രബാസാദ്യോഃ സങ്ഗമേ സ്നാനകൃന്നരഃ। രാമോ ദേവ്യാ സഹ സ്നാതോ രാമതീര്ഥം തതഃ സ്മൃതമ് ।। ൪൬.

മഹാനദിയായ പ്രഭാസയുടെയും മറ്റൊരു നദിയുടെയും സംഗമത്തിൽ, രാമൻ ദേവിയോടൊപ്പം സ്നാനം ചെയ്തതുപോലെ ആരെങ്കിലും അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ആ സ്ഥലം രാമതീർഥം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

പ്രാര്ഥിതോഽത്ര മഹാനദ്യാ രാമ സ്നാതോ ഭവേതി ച। രാമതീര്ഥം തതോ ഭൂത്വാ ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതമ് ।। ൪൬.

ഇവിടെ മഹാനദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യണമെന്ന് രാമനോട് അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, രാമൻ സ്നാനം ചെയ്തു. അതിനാൽ രാമതീർഥം എന്നത് മൂന്നു ലോകത്തിലും പ്രശസ്തമായി.

ജന്മാന്തരശതം സാഗ്രം യത്കൃതം ദുഷ്കൃതം മയാ। തത്സര്വം വിലയം യാതു രാമതീര്ഥാഭിഷേചനാത് ।। ൪൬.

എനിക്ക് നൂറോളം ജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്ത എല്ലാ പാപങ്ങളും അവശിഷ്ടങ്ങളുമൊക്കെ രാമതീർഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ നശിക്കുന്നു.

മന്ത്രേണാനേന യഃ സ്നാത്വാ ശ്രാദ്ധം കുര്വീത മാനവഃ। രാമതീര്ഥേ പിണ്ഡദസ്തു വിഷ്ണുലോകം പ്രയാത്യസൌ। തഥേത്യുക്ത്വാ സ്ഥിതോ രാമഃ സീതയാ ഭരതാഗ്രജഃ ।। ൪൬.

ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് രാമതീർഥത്തിൽ ശ്രാദ്ധം നടത്തി പിണ്ഡം സമർപ്പിക്കുന്നവൻ വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും. ഇതു ഉറപ്പാക്കി രാമൻ സീതയോടൊപ്പം അവിടെ തങ്ങിയിരുന്നു.

രാമ രാമ മഹാബാഹോ ദേവാനാമഭയങ്കര। ത്വാം നമസ്യേഽത്ര ദേവേശം മമ നശ്യതു പാതകമ് ।। ൪൬.

രാമാ, രാമാ, മഹാബാഹുവായവനേ, ദേവന്മാരുടെ ഭയത്തെ അകറ്റുന്നവനേ, ഞാൻ ഇവിടെ നിന്നു നിന്നെ വണങ്ങുന്നു ദേവേശാ, എന്റെ പാപം നശിക്കട്ടെ.

മന്ത്രേണാനേന യഃ സ്നാത്വാ ശ്രാദ്ധം കുര്യാത്സപിണ്ഡകമ് । പ്രേതത്വാത്തസ്യ പിതരോ വിമുക്താഃ പിതൃതാം യയുഃ ।। ൪൬.

ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് പിണ്ഡം ചേർത്ത് ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവന്റെ പിതാക്കന്മാർ പ്രേതാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മോചിതരായി പിതൃലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.

ആപസ്ത്വമസി ദേവേശ ജ്യോതിഷാം പതിരേവ ച। പാപ നാശയ മേ ദേവ മനോവാക്കായകര്മജമ് ।। ൪൬.

ദേവേശാ, നീ തന്നെയാണ് ജലം, നീ തന്നെയാണ് നക്ഷത്രങ്ങളുടെ അധിപൻ. ദേവാ, എന്റെ മനസ്സിലും വാക്കിലും ശരീരത്തിലും നിന്നുള്ള പാപങ്ങൾ നീ അകറ്റണം.

നമസ്കൃത്യ പ്രഭാസേശം ഭാസമാനം ശിവം വ്രജേത്। തഞ്ച ശമ്ഭും നമസ്കൃത്യ കുര്യാദ്യമബലിം തതഃ ।। ൪൬.

പ്രഭാസയുടെ ഇശ്വരനെ, പ്രകാശമുള്ളവനെയും വണങ്ങി ശിവനിലേക്കു പോകണം. ശംഭുവിനെ വണങ്ങി പിന്നെ പിണ്ഡം സമർപ്പിക്കണം.

രാമേ വനം ഗതേ ശൈലമാഗത്യ ഭരതഃ സ്ഥിതഃ । പിതൃപിണ്ഡാദികം കൃത്വാ രാമം സംസ്ഥാപ്യ തത്ര ച ।। ൪൬.

രാമൻ വനത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, ഭരതൻ പർവതത്തിൽ എത്തി അവിടെ തങ്ങിയിരുന്നു. അവൻ പിതൃപിണ്ഡാദികൾ നടത്തി രാമനെയും അവിടെ സ്ഥാപിച്ചു.

രാമം സീതാം ലക്ഷ്മണഞ്ച മുനീന്സ്ഥാപിതവാന്പ്രഭുഃ। ഭരതസ്യാശ്രമേ പുണ്യേ നിത്യം പുണ്യതമൈര്വൃതമ്। മതങ്ഗസ്യ പദം തത്ര ദൃശ്യതേ സര്വമാനുഷൈഃ ।। ൪൬.

പ്രഭുവായവൻ രാമനെയും സീതയെയും ലക്ഷ്മണനെയും മുനിമാരെയും ഭരതന്റെ പുണ്യാശ്രമത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു. അവിടം എല്ലായ്പ്പോഴും പുണ്യവാന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവിടെ മതംഗന്റെ പാദചിഹ്നം എല്ലാവർക്കും കാണാം.

സ്ഥാപിതം ധര്മസര്വസ്വം ലോകസ്യാസ്യ നിദര്ശനാത്। മതങ്ഗസ്യ പദേ ശ്രാദ്ധീ സര്വാംസ്താരയതേ പിതൄന് ।। ൪൬.

ലോകത്തിന് മാതൃകയായി ധർമ്മത്തിന്റെ സാരാംശം അവിടെ സ്ഥാപിച്ചു. മതംഗന്റെ പാദത്തിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ എല്ലാ പിതാക്കന്മാരും മോചനം പ്രാപിക്കും.

രാമതീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ രാമം സീതാം സമര്ച്യ ച। രാമേശ്വരം പ്രണമ്യാഥ ന ദേഹീ ജായതേ പുനഃ ।। ൪൬.

രാമതീർഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് രാമനെയും സീതയെയും ആരാധിച്ച് രാമേശ്വരനെ വണങ്ങുന്നവൻ വീണ്ടും മനുഷ്യശരീരത്തിൽ ജനിക്കുകയില്ല.

ശിലായാ ജഘനം ഭൂയഃ സമാക്രാന്തം നഗേന തു। ധര്മരാജേന സംപ്രോക്തോ ന ഗച്ഛേതി നഗഃ സ്മൃതഃ ।। ൪൬.

കല്ലിന്റെ അടിഭാഗം വീണ്ടും പർവതം കൊണ്ട് മറച്ചു. ധർമ്മരാജാവ് ആ പർവതം സമീപിക്കരുതെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിനാൽ അത് നിരോധിതപർവതം എന്നായി അറിയപ്പെടുന്നു.

യമരാജധര്മരാജൌ നിശ്ചലാര്ഥം വ്യവസ്ഥിതൌ। താഭ്യാം ബലിം പ്രയച്ഛാമി പിതൄണാം മുക്തി ഹേതവേ ।। ൪൬.

യമനും ധർമ്മരാജാവും അവിടെ ഉറച്ച മനസ്സോടെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അവർക്കായി ഞാൻ പിണ്ഡം സമർപ്പിക്കുന്നു, പിതാക്കന്മാരുടെ മോചനത്തിനായി.

ദ്വൌ ശ്വാനൌ ശ്യാമശബലൌ വൈവസ്വതകുലോദ്ഭവൌ। താഭ്യാം ബലിം പ്രയച്ഛാമി സ്യാതാമേതാവഹിംസകൌ ।। ൪൬.

വൈവസ്വതകുലത്തിൽ ജനിച്ച ഇരുപേർ നായ്ക്കൾ, ഒരുവൻ കറുപ്പും മറ്റൊന്ന് പുള്ളിപ്പാടുള്ളതുമാണ്. അവർക്കായി ഞാൻ പിണ്ഡം സമർപ്പിക്കുന്നു; അവർ ദുഷ്ടത കാണിക്കരുത്.

ഐന്ദ്രവാരുണ വായന്യയാമ്യനൈഋത്യസംസ്ഥിതാഃ। വായസാഃ പ്രതിഗൃഹ്ണന്തു ഭൂയോ പിണ്ഡം മയാ സ്ഥിതമ് ।। ൪൬.

ഇന്ദ്രൻ, വരുണൻ, വായു, യമൻ, നൈരൃതൻ എന്നിവരുടെ ദിക്കുകളിൽ ഇരിക്കുന്ന കാക്കകൾ, ഞാൻ സമർപ്പിച്ച പിണ്ഡം വീണ്ടും സ്വീകരിക്കട്ടെ.

യമോഽസി യമദൂതോഽസി വായസോഽസി മഹാബല। സപ്തജന്മകൃതം പാപം ബലിം ഭുക്ത്വാ വിനാശയ ।। ൪൬.

നീ യമനാണ്, നീ യമദൂതനാണ്, നീ മഹാബലശാലിയായ കാക്കയാണ്. ഞാൻ സമർപ്പിച്ച ബലിഭോജനം കഴിച്ച് ഏഴു ജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്ത പാപം നീ നശിപ്പിക്കണം.

രാമേ വനം ഗതേ ശൈലമാഗത്യ ഭരതേന ഹി। പിതുഃ പിണ്ഡാദികം കൃത്വാ രാമേശഃ സ്ഥാപിതോഽത്ര വൈ ।। ൪൬.

രാമൻ വനത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, ഭരതൻ ആ മലയിൽ എത്തി, അച്ഛനുവേണ്ടി പിണ്ഡാദികൾ ചെയ്തു, അവിടെ രാമന്റെ പ്രതിമ സ്ഥാപിച്ചു.

സ്നാത്വാ നത്വാ ച രാമേശം രാമസീതാ സമന്വിതമ്। തത്ര ശ്രാദ്ധം സപിണ്ഡഞ്ച കൃത്വാ വിഷ്ണുപുരം വ്രജേത്। പിതൃഭിഃ സഹ ധര്മാത്മാ കുലാനാഞ്ച ശതൈഃസഹ ।। ൪൬.

അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, രാമനും സീതയും കൂടെ രാമേശനെ നമസ്കരിച്ചു, അവിടെ ശ്രാദ്ധവും പിണ്ഡവും നടത്തി, പിതാക്കന്മാരെയും നൂറുകണക്കിന് കുടുംബാംഗങ്ങളെയും കൂടെ ധാർമ്മികനായവൻ വിഷ്ണുപുരത്തിലേക്ക് പോകണം.

രാമം സീതാം ലക്ഷ്മണഞ്ച മുനീന്സ്ഥാപിതവാന്പ്രഭുഃ। ഭരതസ്യാശ്രമേ പുണ്യേ നിത്യം പുണ്യതമൈര്വൃതമ്। മതങ്ഗസ്യ പദം തത്ര ദൃശ്യതേ സര്വമാനുഷൈഃ ।। ൪൬.

ഭരതന്റെ വിശുദ്ധ ആശ്രമത്തിൽ, രാമൻ, സീത, ലക്ഷ്മണൻ, മുനിമാർ എന്നിവരെ ഭഗവാൻ സ്ഥിരമായി ഏറ്റവും പുണ്യവാന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവരായി സ്ഥാപിച്ചു. അവിടെ എല്ലാവർക്കും മതംഗന്റെ പാദചിഹ്നം കാണാം.

വഹ്നിര്ദ്വൌ വരുണൌ രുദ്രാശ്ചത്വാരഃ പിതൃമോക്ഷദാഃ। ഭരതാശ്രമമാസാദ്യ താന്നമേത്പൂജയേന്നരഃ ।। ൪൬.

വഹ്നി, രണ്ട് വരുണൻമാർ, നാലു രുദ്രന്മാർ—ഇവരാണ് പിതാക്കന്മാർക്ക് മോക്ഷം നൽകുന്നവർ. ഭരതന്റെ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി, അവർക്കു അന്നം നൽകി പൂജിക്കണം.