വായുപുരാണമ്

രൂപേണാനേന മാം ഭീരു വിമോഹയസി സുവ്രതേ । ബ്രഹ്മാത്മജോഽഹം വിഖ്യാതോ മരീചിര്വ്വേദപാരഗഃ ।। ൪൫.

'നിന്റെ ഈ സൗന്ദര്യത്തിൽ ഞാൻ വിസ്മയപ്പെടുന്നു, ഭയങ്കരയേ, സദ്വ്രതയേ. ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകനായ, വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള പ്രശസ്തനായ മാരീചിയാണ്.'

മരീചേര്വ്വചനം ശ്രുത്വാ കന്യാ പ്രോവാച തം മുനിമ്। അഹം ധര്മ്മവ്രതാ നാമ ധര്മ്മപുത്രീ തപോഽന്വിതാ ।। ൪൫.

മാരീചിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട കന്യക ആ മുനിയെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: 'എന്റെ പേര് ധർമ്മവ്രത. ഞാൻ ധർമ്മന്റെ മകളാണ്, തപസ്സിൽ ഉറച്ചവളാണ്.'

പതിവ്രതാര്ഥം വിപ്രേന്ദ്ര ചരാമി പരമം തപഃ। ധര്മ്മവ്രതാം മരീചിസ്താമുവാച പ്രീതിപൂര്വ്വ്കമ് ।। ൪൫.

'പതിവ്രതയായിരിക്കാനാണ് ഞാൻ ഉത്തമമായ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നത്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ.' മാരീചി സ്നേഹപൂർവ്വം ധർമ്മവ്രതയോട് പറഞ്ഞു:

പതിവ്രതാ ദര്ശനാന്മേ ഭവിഷ്യസി ശുഭവ്രതേ। പതിവ്രതേച്ഛയാ പൃഥ്വീം വിചരാമി ഹ്യഹര്നിശമ് ।। ൪൫.

'ശുഭസ്വഭാവമുള്ളവളേ, എന്നെ കണ്ടതുകൊണ്ട് നീ പതിവ്രതയാകും. ഞാൻ പതിവ്രതയെ ആഗ്രഹിച്ച്, പകൽ രാത്രി ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.'

ത്വഞ്ചേത്പതിവ്രതാ ജാതാ ഭജേ ത്വാം ഭജ മാം വരമ്। ലോകേ ന ത്വാദൃശീ കന്യാ മമ തുല്യോ ന തേ വരഃ ।। ൪൫.

'നീ പതിവ്രതയായി ജനിച്ചാൽ, എന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കൂ, ഞാൻ നിന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കും. ലോകത്ത് നിന്നുപോലുള്ള മറ്റൊരു കന്യയും ഇല്ല, എന്നുപോലുള്ള വരനും ഇല്ല.'

ധര്മ്മവ്രതേ ധര്മ്മപത്നീ തസ്മാത്ത്വം ഭവ മേഽധുനാ। ധര്മ്മവ്രതാ മുനിം പ്രാഹ ധര്മ്മം യാചയ സുവ്രത ।। ൪൫.

'ധർമ്മവ്രതേ, നീ ഇപ്പോൾ എന്റെ ഭാര്യയാകൂ.' എന്നാൽ ധർമ്മവ്രത സദ്വ്രതയോട് പറഞ്ഞു: 'സദ്വ്രതനേ, നീ ധർമ്മനോട് ചോദിക്കൂ.'

തച്ഛ്രുത്വാ ധര്മ്മമഗമന്മുനിം ധര്മോ ദദര്ശ ഹ। തേജഃപുഞ്ജം വരം നത്വാ ആസനാര്ഘ്യാദിനാര്ച്ചയത് ।। ൪൫.

അത് കേട്ട്, മാരീചി ധർമ്മനെ സമീപിച്ചു. അവൻ പ്രകാശം നിറഞ്ഞവനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അനുഗ്രഹം തേടി വന്ദിച്ച്, അർഘ്യാദികൾ നൽകി ആദരിച്ചു.

കിമര്തമാഗതഃ പൃഷ്ടോ മരീചിര്ധര്മ്മമബ്രവീത്। കന്യാര്ഥം ഭ്രമതാ പൃഥ്വീ ദൃഷ്ടാ തേ കന്യകാ വരാ । മഹ്യം കന്യാഞ്ച താം ദേഹി ശ്രേയസ്തവ ഭവിഷ്യതി ।। ൪൫.

'എന്തിനാണ് വന്നത്?' എന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ, മാരീചി ധർമ്മനോട് പറഞ്ഞു: 'കന്യയെ തേടി ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, നിന്റെ ഉത്തമകുമാരിയെ ഞാൻ കണ്ടു. അവളെ എനിക്ക് തരിക, അതു നിനക്ക് ക്ഷേമം ആകും.'

അര്ഘ്യാദിനാ സമഭ്യര്ച്യ ധര്മ്മം പ്രോചേ തഥേതി തമ്। ധര്മ്മവ്രതാം സമാനീയ ദത്തവാംസ്താം മരീചയേ ।। ൪൫.

അർഘ്യാദികൾ നൽകി ധർമ്മനെ ആദരിച്ചു. പിന്നെ, 'അതെ' എന്ന് സമ്മതിച്ച്, ധർമ്മവ്രതയെ വിളിച്ചു, അവളെ മാരീചിക്ക് നൽകി.

വരം ച ദത്തവാംസ്തസ്മൈ തദ്വാക്യം യത്തഥാ കൃതമ്। അഗ്നിഹോത്രേണ സഹിതാം സ്വാശ്രമം താം ദ്വിജോഽനയത് ।। ൪൫.

അവൻ പറഞ്ഞതുപോലെ അനുഗ്രഹം നൽകി. അഗ്നിഹോത്രം നടത്തിക്കൊണ്ട്, ആ ബ്രാഹ്മണൻ അവളെ തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.

രേമേ മുനിസ്തയാ സാര്ദ്ധം യഥാ വിഷ്ണുഃ ശ്രിയാ സഹ। പാര്വ്വത്യാ ച യഥാ ശമ്ഭുഃ സരസ്വത്യാ യഥാ ഹ്യജഃ ।। ൪൫.

മുനിവൻ അവളോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു, വിഷ്ണു ശ്രീയോടൊപ്പം ഇരുന്നതുപോലെയും, ശംഭു പാർവതിയോടൊപ്പം ഇരുന്നതുപോലെയും, ബ്രഹ്മാവ് സർസ്വതിയോടൊപ്പം ഇരുന്നതുപോലെയും.

ജജ്ഞേ പുത്രശതം തസ്യാം മരീചേര്വിഷ്ണുനോപമമ്। മരീചിഃ ഫലപുഷ്പാര്ഥം വനം ഗത്വാ സമാഗതഃ ।। ൪൫.

അവളിൽ നിന്ന്, മാരീചിക്ക് വിഷ്ണുവിനോട് തുല്യമായ നൂറു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. ഫലം പൂവ് എന്നിവയ്ക്കായി വനത്തിലേക്ക് പോയ മാരീചി പിന്നീട് മടങ്ങി വന്നു.

ശ്രാന്തഃ കദാചിത്താം പത്നീമുവാചേതി പതിവ്രതാമ്। ഭുക്ത്വാ തു ശയനസ്ഥസ്യ പാദസംവാഹനം കുരു ।। ൪൫.

ഒരു ദിവസം, ക്ഷീണിച്ചിരുന്ന മാരീചി തന്റെ പതിവ്രതയായ ഭാര്യയോട് പറഞ്ഞു: 'ഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷം, ഞാൻ കിടക്കുമ്പോൾ എന്റെ കാലുകൾ മസാജ് ചെയ്യൂ.'

ധര്മ്മവ്രതാ തഥേത്യുക്ത്വാ ശയനസ്ഥസ്യ സാ മുനേഃ। പാദസംവാഹനം ചക്രേ ഘൃതേ നാഭ്യജ്യ തത്പരാ ।। ൪൫.

ധർമ്മവ്രത പറഞ്ഞു: 'ശരി', എന്നിട്ട്, മുനി കിടക്കുമ്പോൾ അവളുടെ മനസ്സിൽ മുഴുവനും ശ്രദ്ധയോടെ അവന്റെ കാലുകൾ നെയ്യ് പുരട്ടി മസാജ് ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.

നിദ്രായമാണേഽഥ മുനൌ ബ്രഹ്മാ തം ദേശമാഗതഃ। ഇത്യേഷ ദൃഷ്ട്വാ ബ്രഹ്മാണം മനസാര്ച്ചയിതും പ്രഭുമ് ।। ൪൫.

മുനി ഉറങ്ങുമ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് ആ സ്ഥലത്ത് എത്തി; ബ്രഹ്മാവിനെ കണ്ടപ്പോൾ അവളെ മനസ്സിൽ ആരാധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.

പാദസംവാഹനം കുര്യ്യാം കിം പൂജ്യോഽയം ജഗദ്ഗുരുഃ। ഇത്യാകുലാ സമുത്തസ്ഥൌ മത്വാ സാ തം ഗുരോര്ഗുരുമ് ।। ൪൫.

'കാലുകൾ മസാജ് ചെയ്യാൻ തുടരണമോ, 아니면 ലോകത്തിന് ഗുരുവായ ഇദ്ദേഹത്തെ ആരാധിക്കണമോ?' എന്ന ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ, തന്റെ ഗുരുവിന്റെ ഗുരുവാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി അവൾ എഴുന്നേറ്റു.

അര്ഘ്യപാദ്യാദികം ദത്ത്വാ ബ്രഹ്മാണം സമപൂജയത്। സത്കൃതായാന്തു ശയ്യായാം വിശ്രാമമകരോദജഃ ।। ൪൫.

പാദ്യാദി ആദരങ്ങൾ നൽകി ബ്രഹ്മാവിനെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു; അതിനുശേഷം, അജൻമനായ ബ്രഹ്മാവ് ആദരവോടെ അവളുടെ കിടക്കയിൽ വിശ്രമിച്ചു.

ഏതസ്മിന്നന്തരേ ഭര്ത്താ സമുത്തസ്ഥൌ ച തല്പതഃ। ധര്മ്മവ്രതാമപശ്യന്സ വിപ്രഃ ക്രുദ്ധഃ ശശാപ താമ് ।। ൪൫.

ഇതുവരെ, ഭർത്താവ് കിടക്കയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു; ധർമ്മവ്രതയെ കണ്ടപ്പോൾ ആ മുനി കോപത്തോടെ അവളെ ശപിച്ചു.

പാദസംവാഹനം ത്യക്ത്വായസ്മാദാജ്ഞാം വിഹായ മേ । ഗതാന്യത്ര തതഃ പാപാച്ഛാപദഗ്ധാ ശിലാ ഭവ ।। ൪൫.

'നിന്റെ കാല്മസാജ് ഉപേക്ഷിച്ചു, എന്റെ കല്പന അനുസരിക്കാതെ നീ വേറെ പോയത് കൊണ്ട്, പാപഫലമായി എന്റെ ശാപം കൊണ്ടു നീ ഒരു കല്ലായി മാറുക'.

ഭര്ത്രാ ധര്മ്മവ്രതാ ശപ്താ മരീചിം പ്രാഹ സാ രുഷാ। ശയാനേ ത്വയി സംപ്രാപ്തേ ബ്രഹ്മാ ത്വജ്ജനകോ ഗുരുഃ ।। ൪൫.

ഭർത്താവിന്റെ ശാപം ലഭിച്ച ധർമ്മവ്രത, കോപത്തോടെ മരീചിയോട് പറഞ്ഞു: 'നീ കിടന്നുറങ്ങുമ്പോൾ, നിന്റെ അച്ഛനും ഗുരുവുമായ ബ്രഹ്മാവ് ഇവിടെ എത്തിയിരുന്നു'.

ത്വയോത്ഥായ ഹി കര്ത്തവ്യം സ്വഗുരോഃ പൂജനം സദാ। മയാ തു ധര്മ്മചാരിണ്യാ തവ കാര്യ്യേ കൃതേ മുനേ ।। ൪൫.

'സ്വഗുരുവിനെ ആരാധിക്കാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും എഴുന്നേൽക്കേണ്ടതാണ്; എന്നാൽ ഞാൻ ധർമ്മനിഷ്ഠയോടെ നിന്റെ സേവനം ചെയ്യുകയായിരുന്നു, മുനിവരേ'.

അദോഷാഹം യതഃ ശപ്താ തസ്മാച്ഛാപം ദദാമി തേ। ത്വഞ്ച ശാപം മഹാദേവാദ്ഭര്ത്തഃ പ്രാപ്സ്യസ്യസംശയമ് ।। ൪൫.

'എനിക്ക് പാപമൊന്നുമില്ല, എന്നിട്ടും നീ എന്നെ ശപിച്ചു; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ തിരിച്ചും ശപിക്കുന്നു: ഭർത്താവേ, നീയും മഹാദേവനിൽ നിന്ന് ഒരു ശാപം ഉറപ്പായി അനുഭവിക്കും'.

വ്യാകുലം തം പതിം ദൃഷ്ട്വാ വ്യാകുലാഗാത്പ്രജാപതിമ്। നത്വാ ശയാനം ബ്രഹ്മാണമഗ്നിം പ്രജ്വാല്യ ചേന്ധനൈഃ ।। ൪൫.

ഭർത്താവിനെ വിഷമിതനായി കണ്ടപ്പോൾ അവളും ദുഃഖത്തോടെ പ്രജാപതിയെ സമീപിച്ചു; കിടന്നുറങ്ങുന്ന ബ്രഹ്മാവിനെ നമസ്കരിച്ചു, ഇന്ധനം ചേർത്ത് അഗ്നി തെളിച്ചു.

ഗാര്ഹപത്യേ സ്ഥിതാ ചക്രേ തപഃ പരമദുഷ്കരമ്। തഥാ ശപ്തോ മരീചിശ്ച തപസ്തേപേ സുദാരുണമ് ।। ൪൫.

ഗാർഹപത്യാഗ്നിക്ക് സമീപം നിൽക്കുമ്പോൾ അവൾ അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ് നടത്തി; അതുപോലെ, മരീചിയും ശാപം നൽകിയ ശേഷം കഠിനമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു.

പതിവ്രതായാസ്തപസാ മരീചേസ്തപസാ യഥാ। ഇന്ദ്രാദയശ്ച സന്തപ്താ ഗതാസ്തേ ശരണം ഹരിമ് ।। ൪൫.

പതിവ്രതയുടെ തപസ്സും മരീചിയുടെ തപസ്സും കാരണം ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും പീഡിതരായി; അവർ ഹരിയെ ആശ്രയിച്ചു.

ഊചുഃ ക്ഷീരാമ്ബൂദൌ സുപ്തം സന്തപ്താസ്തപസാ ഹരേ। പതിവ്രതായാശ്ച മുനേസ്ത്രൈലോക്യം രക്ഷ കേശവ ।। ൪൫.

തപസ്സിന്റെ ദാഹത്തിൽ പീഡിതരായി, ക്ഷീരസമുദ്രത്തിൽ ഉറങ്ങുന്ന ഹരിയോട് അവർ പറഞ്ഞു: 'കേശവാ, പതിവ്രതയുടെ തപസ്സും മുനിയുടെ തപസ്സും മൂലം ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും രക്ഷിക്കണമേ'.

ഇന്ദ്രാദീനാം വചഃ ശ്രുത്വാ വിഷ്ണുര്ധര്മ്മവ്രതാം യയൌ। ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു പ്രബുദ്ധോ ഭഗവാനജഃ। ഊചുര്ധര്മ്മര്വതാം ദേവാ അഗ്നിസ്ഥാം താം സകേശവാഃ ।। ൪൫.

ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട വിഷ്ണു ധർമ്മവ്രതയോടു പോയി; അപ്പോഴേ അജൻമനായ ഭഗവാൻ ഉണർന്നു, ദേവന്മാരും കേശവനോടൊപ്പം അഗ്നിയിൽ നില്ക്കുന്ന ധർമ്മവ്രതയോട് പറഞ്ഞു.

അഗ്നിമധ്യേ തപഃ കര്ത്തും കസ്യ ശക്തിഃ പതിവ്രതേ। ത്വയാ കൃതം തത്പരമം സര്വ്വലോകഭയങ്കരമ് ।। ൪൫.

പതിവ്രതകളിൽ ആര്ക്ക് അഗ്നിയുടെ നടുവിൽ ഇങ്ങനെ തപസ്സു ചെയ്യാൻ കഴിയും? നീ ചെയ്തത് അത്യുത്തമവും എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതുമാണ്.

വരം വരയ ധര്മ്മജ്ഞേ അസ്മത്തോ യദഭീപ്സിതമ്। വിഷ്ണ്വാദീനാം വചഃ ശ്രുത്വാ ദേവാന്ധര്മ്മവ്രതാബ്രവീത് ।। ൪൫.൩൭ ഭര്തൃശാപമശക്താഹം നിവര്ത്തയിതുമോജസാ। ദത്തോ മരീചിനാ ശാപോ മഹ്യം സ ഹ്യപഗച്ഛതു ।। ൪൫.

'ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവളേ, ഞങ്ങളിൽ നിന്നു നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന വരം ചോദിക്കൂ.' വിഷ്ണുവിന്റെയും മറ്റു ദേവന്മാരുടെയും വാക്കുകൾ കേട്ട് ധർമ്മവ്രത പറഞ്ഞു: 'എന്റെ ഭർത്താവിന്റെ ശാപം എന്റെ ശക്തിയാൽ മാറ്റാൻ കഴിയില്ല; മരീചി എന്നെ ശപിച്ച ശാപം അകറ്റണമേ'.