വായുപുരാണമ്

ജാതാ ഗൃഹേ തവ ശിലാ സമാനീയാവിചാരയന്। ദൈത്യസ്യ ശീഘ്രം ശിരസി താം ധാരയ മമാജ്ഞയാ ।। ൪൪.

നിന്റെ വീട്ടിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കല്ല് കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നു; എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അതു ദൈത്യന്റെ തലയിലേർപ്പിക്കൂ.

നിശ്ചലാര്ഥം യമഃ ശ്രുത്വാ ധാരയന്മസ്തകേ ശിലാമ്। ശിലായാം ധാരിതായാന്തു സശിലശ്ചാസുരോഽചലത് ।। ൪൪.

ഇത് കേട്ട യമൻ കല്ല് ദൈത്യന്റെ തലയിലേർപ്പിച്ചു, അതു അചഞ്ചലമാക്കാനായി. എന്നാൽ കല്ല് വെച്ചിട്ടും ദൈത്യൻ കല്ലുമായി കൂടി ഇനിയും ചലിച്ചു.

ദേവാനൂചേഽഥ രുദ്രാദീഞ്ഛിലായാം നിശ്ചലാഃ കില। തിഷ്ഠന്തു ദേവാഃ സകലാസ്തഥേത്യുക്ത്വാ ച തേ സ്ഥിതാഃ ।। ൪൪.

അപ്പോൾ അവൻ രുദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരോടും പറഞ്ഞു: 'എല്ലാ ദേവന്മാരും ഈ കല്ലിൽ അചഞ്ചലമായി നില്ക്കട്ടെ.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ അവർ അവിടെ ഉറച്ചു നിന്നു.

ദേവാഃ പാദൈര്ലക്ഷയിത്വാ തഥാപി ചലിതോഽസുരഃ। ബ്രഹ്മാഥ വ്യാകുലോ വിഷ്ണും ഗതഃ ക്ഷീരാബ്ധിശായിനമ്। തുഷ്ടാവ പ്രണതോ ഭൂത്വാ നത്വാ ചാദൃത്യ തം പ്രഭുമ് ।। ൪൪.

ദേവന്മാർ അവരുടെ കാലുകൾ കൊണ്ട് അമർത്തിയിട്ടും ദൈത്യൻ ഇനിയും ചലിച്ചു; അതോടെ ബ്രഹ്മാവു വിഷമത്തോടെ ക്ഷീരസാഗരത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിനരികേയ്ക്ക് പോയി, നമസ്കരിച്ചു, സ്തുതി അർപ്പിച്ചു.

.ബ്രഹ്മോവാച।। ബ്രഹ്മാണ്ഡസ്യ പതേ നാഥ നമാമി ജഗതാം പതിമ്। കതിം കീര്ത്തിമതാം നൄണാം ബുക്തിമുക്തിപ്രദായകമ് ।। ൪൪.

ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ അധിപൻ, ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ, ഞാൻ നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു. മഹത്വം, ഭോഗം, മോക്ഷം എന്നിവ മനുഷ്യർക്കു നൽകുന്നവൻ.'

വിഷ്വക്സേനോഽബ്രവീദ്വിഷ്ണും ദേവ ത്വാം സ്തൌതി പദ്മജഃ। ഹരിരാഹാനയ ത്വം തം വിഷ്ണൂക്തഃ സ തമാനയത്। അജമൂചേ ഹരിഃ കസ്മാദാഗതോഽസി വദസ്വ തത് ।। ൪൪.

വിഷ്വക്സേനൻ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'ദേവാ, പദ്മജനായ ബ്രഹ്മാവു നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു.' ഹരൻ പറഞ്ഞു: 'അവനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.' വിഷ്ണുവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം അവൻ ബ്രഹ്മാവിനെ കൊണ്ടുവന്നു. ഹരൻ അജജനോടു ചോദിച്ചു: 'നീ എന്തിനാണ് വന്നത്? പറയൂ.'

ദേവദേവ കൃതേ യോഗേ പ്രചചാല ഗയാസുരഃ। ശിലായാം ദേവരൂപിണ്യാം ന്യസ്തായാം തസ്യ മസ്തകേ ।। ൪൪.

'ദേവദേവനേ, നിന്റെ യാഗം നടക്കുമ്പോൾ ദൈവികമായ കല്ല് ദൈത്യന്റെ തലയിലിട്ടിട്ടും ഗയാസുരൻ ചലിച്ചു.'

രുദ്രാദിഷു ച ദേവേഷു സംസ്ഥിതേഷ്വസുരോഽചലത്। ഇദാനീം നിശ്ചലാര്ഥം ഹി പ്രസാദം കുരു മാധവ ।। ൪൪.

'രുദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും അവിടെ നില്ക്കുമ്പോഴും ദൈത്യൻ ചലിച്ചു; ഇപ്പോൾ അചഞ്ചലതയ്ക്കായി ദയചെയ്യണം, മാധവാ.'

ബ്രഹ്മണോ വചനം ശ്രുത്വാ ഹ്യാകൃഷ്യ സ്വശരീരതഃ । മൂര്ത്തിം ദദൌ നിശ്ചലാര്ഥം ബ്രഹ്മണേ ഭഗവാന്ഹരിഃ ।। ൪൪.

ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഭഗവാൻ ഹരൻ തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു രൂപം എടുത്ത് അചഞ്ചലതയ്ക്കായി ബ്രഹ്മാവിന് നൽകി.

ആനീയ മൂര്ത്തിം ബ്രഹ്മാപി ശിലായാം സമധാരയത്। തഥാപി ചലിതം വീക്ഷ്യ പുനര്ദേവമഥാഹ്വയത് ।। ൪൪.

ബ്രഹ്മാവു് ആ രൂപം കൊണ്ടുവന്നു ശിലയില്‍ സ്ഥാപിച്ചു. എങ്കിലും അതു് ഇനിയും ചലിക്കുന്നതു് കണ്ടു, വീണ്ടും ദേവനെ വിളിച്ചു.

ആഗത്യ വിഷ്ണുഃ ക്ഷീരാബ്ധേഃ ശിലായാം സംസ്ഥിതോഽഭവത്। ജനാര്ദ്ദനാഭിധാനേന പുണ്ഡരീകേതി നാമതഃ। ശിലായാംനിശ്ചലാര്ഥം ഹി സ്വയമാദിഗദാധരഃ ।। ൪൪.

വിഷ്ണു് ക്ഷീരസമുദ്രത്തില്‍നിന്ന് വന്ന് ആ ശിലയില്‍ നില്ക്കുവാന്‍ വന്നു. ജനാര്‍ദ്ദനന്‍ എന്ന പേരിലും, പുണ്ഡരീകം എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന ആദിഗദാധരന്‍ തന്നെയാണ് ശിലയെ അചഞ്ചലമാക്കാന്‍ അവിടെ നില്ക്കിയത്.

നിശ്ചലാര്ഥം പഞ്ചധാസീച്ഛിലായാം പ്രപിതാപഹഃ। പിതാമഹോഽഥ ഫല്ഗ്വീശഃ കേദാരഃ കനകേശ്വരഃ ।। ൪൪.

ശിലയെ അചഞ്ചലമാക്കാന്‍ പിതാക്കന്മാരുടെ ദുഃഖം മാറ്റുന്നവന്‍ അഞ്ചു രൂപത്തില്‍ അവിടെ നില്ക്കി: പിതാമഹന്‍, ഫല്‍ഗ്വീശന്‍, കേദാരം, കനകേശ്വരന്‍ എന്നിവരും.

ബ്രഹ്മാ സ്ഥിതഃ സ്വയം തത്ര ഗജരൂപീ വിനായകഃ। ഗയാദിത്യശ്ചോത്തരാര്കോ ദക്ഷിണാര്കസ്ത്രിധാ രവിഃ ।। ൪൪.

അവിടെ ബ്രഹ്മാവും, ആനയുടെ രൂപത്തിലുള്ള വിനായകനും, ഗയാദിത്യനും, വടക്കേ സൂര്യനും, തെക്കേ സൂര്യനും, മൂന്ന് രൂപത്തിലുള്ള രവിയും നില്ക്കുന്നു.

ലക്ഷ്മീഃ സീതാഭിധാനേന ഗൌരീ ച മങ്ഗലാഹ്വയാ। ഗായത്രീ ചൈവ സാവിത്രീ ത്രിസന്ധ്യാ ച സരസ്വതീ ।। ൪൪.

ലക്ഷ്മി സീത എന്ന പേരിലും, ഗൗരി മംഗളാ എന്ന പേരിലും, കൂടാതെ ഗായത്രി, സാവിത്രി, ത്രിസന്ധ്യ, സരസ്വതി എന്നിവരും അവിടെ നില്ക്കുന്നു.

ഇന്ദ്രോ ബൃഹസ്പതിഃ പൂഷാ വസവോഽഷ്ടൌ മഹാബലാഃ। വിശ്വേദേവാശ്ചാശ്വിനേയൌ മാരുതോ വിശ്വനായകഃ। സയക്ഷോരഗഗന്ധര്വ്വാസ്തസ്ഥുര്ദേവാഃ സ്വശാക്തിഭിഃ ।। ൪൪.

ഇന്ദ്രന്‍, ബൃഹസ്പതി, പൂഷന്‍, എട്ട് മഹാബലമുള്ള വസുക്കള്‍, വിശ്വദേവന്മാര്‍, അശ്വിനികള്‍, മാരുതന്‍, വിശ്വനായകന്‍, യക്ഷന്‍മാര്‍, പാമ്പുകള്‍, ഗന്ധര്‍വ്വന്മാര്‍ എന്നിവരും ദേവതകള്‍ തങ്ങളുടെ ശക്തിയോടെ അവിടെ നില്ക്കുന്നു.

ആദ്യയാ ഗദയാ ചാസൌ യസ്മാദ്ദൈത്യഃ സ്ഥിരീകൃതഃ। സ്ഥിത ഇത്യേവ ഹരിണാ തസ്മാദാദിഗദാധരഃ ।। ൪൪.

ആ ആദിഗദയാല്‍ അസുരന്‍ അചഞ്ചലനായി. അതുകൊണ്ടു് ഹരിയ് അവിടെ നില്ക്കുന്നതുകൊണ്ടു് ആദിഗദാധരന്‍ എന്ന പേരില്‍ അറിയപ്പെടുന്നു.

ഊചേ ഗയാസുരോ ദേവാന്കിമര്ഥം വഞ്ചിതോ ഹ്യഹമ്। യജ്ഞാര്ഥം ബ്രഹ്മണേ ദത്തം ശരീരമമലം മയാ। വിഷ്ണോര്വചനമാത്രേണ കിം ന സ്യാം നിശ്ചലോ ഹ്യഹമ് ।। ൪൪.

ഗയാസുരന്‍ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'എന്തിനാണ് നിങ്ങള്‍ എന്നെ വഞ്ചിച്ചത്? യജ്ഞത്തിനായി ഞാന്‍ എന്റെ വിശുദ്ധമായ ശരീരം ബ്രഹ്മാവിന് നല്‍കി. വിഷ്ണുവിന്റെ ഒരു വാക്കിനാല്‍ മാത്രം എനിക്ക് അചഞ്ചലനായി നില്ക്കാന്‍ കഴിയില്ലേ?'

യത്സുരൈഃ പീഡിതോഽത്യര്ഥം ഗദയാ ഹരിണാ തഥാ। പീഡിതോ യദ്യഹം ദേവാഃ പ്രസന്നാഃ സന്തു സര്വദാ ।। ൪൪.

'ദേവന്മാരും ഹരിയുടെ ഗദയും കൊണ്ടു് എനിക്ക് വലിയ കഷ്ടം സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കില്‍, ദേവന്മാരെ, നിങ്ങള്‍ എപ്പോഴും സന്തുഷ്ടരായിരിക്കട്ടെ.'

ഗദാധരാദയസ്തുഷ്ടാഃ പ്രോചുഃ സാര്ദ്ധം ഗയാസുരമ്। വരം ബ്രൂഹി പ്രസന്നാഃ സ്മോ ദേവാനൂചേ ഗയാസുരഃ ।। ൪൪.

ഗദാധരനും മറ്റ് ദേവന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ ഗയാസുരനോടൊപ്പം പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളൊരു വരം ചോദിക്കൂ; ഞങ്ങള്‍ സന്തുഷ്ടരാണ്.' അങ്ങനെ ദേവന്മാരോട് ഗയാസുരന്‍ പറഞ്ഞു.

യാവത്പൃഥ്വീ പര്വതാശ്ച യാവച്ചന്ദ്രാര്കതാരകാഃ। താവച്ഛിലായാം തിഷ്ഠന്തു ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ। അന്യേ ച സകലാ ദേവാ മന്നാമ്നാ ക്ഷേത്രമസ്തു വൈ ।। ൪൪.

'ഭൂമിയും പര്‍വ്വതങ്ങളും നിലനില്‍ക്കുന്നിടത്തോളം, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നക്ഷത്രങ്ങളും ഉള്ളിടത്തോളം ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും മഹേശ്വരനും ഈ ശിലയില്‍ നില്ക്കട്ടെ. മറ്റു ദേവന്മാരും ഇവിടെ നില്ക്കട്ടെ. ഈ സ്ഥലം എന്റെ പേരില്‍ അറിയപ്പെടട്ടെ.'

പഞ്ചക്രോശം ഗയാക്ഷേത്രം ക്രോശമേകം ഗയാശിരഃ । തന്മധ്യേ സര്വതീര്ഥാനി പ്രയച്ഛന്തു ഹിതം നൃണാമ് ।। ൪൪.

'ഗയാക്ഷേത്രം അഞ്ചു ക്രോഷവും, ഗയാശിരം ഒരു ക്രോഷവും ആകട്ടെ. അതിനുള്ളില്‍ എല്ലാ തീര്‍ഥങ്ങളും മനുഷ്യര്‍ക്ക് ഉപകാരമാകുന്ന വിധം അനുഗ്രഹം നല്‍കട്ടെ.'

സ്നാനാദിതര്പണം കൃത്വാ പിണ്ഡദാനാത്ഫലാധികമ്। മഹാത്മാ വൈ സഹസ്രഞ്ച കുലാനാം ചോദ്ധരേന്നരഃ ।। ൪൪.

'ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുകയും, തര്‍പ്പണം നടത്തുകയും, പ്രത്യേകിച്ച് പിണ്ഡദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നവന്‍ മഹാത്മാവായാല്‍ ആയിരം കുടുംബങ്ങളെ മോചിപ്പിക്കാം.'

വ്യക്താവ്യക്തസ്വരൂപേണ യൂയം തിഷ്ഠത സര്വദാ। ഗദാധരഃ സ്വയം ലോകാദ്ഭൂയാത്സര്വാഘനാശനാത് ।। ൪൪.

'നിങ്ങള്‍ വ്യക്തമായും അവ്യക്തമായും എപ്പോഴും ഇവിടെ നില്ക്കണം. ഗദാധരന്‍ തന്നെ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പാപം നശിപ്പിച്ച് നില്ക്കട്ടെ.'

ശ്രാദ്ധം സപിണ്ഡകം യേഷാം ബ്രഹ്മലോകം പ്രയാന്തു തേ। ബ്രഹ്മഹത്യാദികം പാപം വിനശ്യതു ച സേവിനാമ് ।। ൪൪.

'ഇവിടെ പിണ്ഡസഹിതമായ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യപ്പെടുന്നവര്‍ ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോകട്ടെ. ബ്രഹ്മഹത്യയുള്‍പ്പെടെയുള്ള എല്ലാ പാപങ്ങളും ഇവിടെ സേവനം ചെയ്യുന്നവരില്‍ നിന്ന് നശിക്കട്ടെ.'

നൈമിഷം പുഷ്കരം ഗങ്ഗാ പ്രയാഗശ്ചാവിമുക്തികമ്। ഏതാന്യന്യാനി തീര്ഥാനി ദിവി ഭുവ്യന്തരിക്ഷതഃ। സമായാന്തു സദാ നൄണാം പ്രയച്ഛന്തു ഹിതം സുരാഃ ।। ൪൪.

'നൈമിഷം, പുഷ്കരം, ഗംഗ, പ്രയാഗം, അവിമുക്തികം എന്നിവയും, സ്വര്‍ഗ്ഗത്തില്‍ നിന്നും ഭൂമിയില്‍ നിന്നും അന്തരീക്ഷത്തില്‍ നിന്നുമുള്ള മറ്റ് എല്ലാ തീര്‍ഥങ്ങളും എല്ലായ്പ്പോഴും ഇവിടെ എത്തി മനുഷ്യര്‍ക്ക് ഉപകാരമാകട്ടെ, ദേവന്മാരേ.'

കിം ബഹൂക്ത്യാ സുരഗണാ യുഷ്മാസ്വേകാപി ദേവതാ। ചേന്ന തിഷ്ഠേദഹം ചാപി സമയഃ പ്രതിപാല്യതാമ് ।। ൪൪.

'കൂടുതല്‍ പറയേണ്ടതില്ല, ദേവഗണമേ. നിങ്ങളില്‍ ഒരുവന്‍ പോലും ഇവിടെ നില്ക്കാതിരിക്കുന്നു എങ്കില്‍ ഞാനും ഇവിടെ നില്ക്കില്ല; ഈ ഉടമ്പടി പാലിക്കപ്പെടണം.'

ഗയാസുരവചഃ ശ്രുത്വാ പ്രോചുര്വിഷ്ണ്വാദയഃസുരാഃ। ത്വയാ യത്പ്രാര്ഥിതം സര്വ്വം തദ്ഭവിഷ്യത്യസംശയമ് ।। ൪൪.

ഗയാസുരന്റെ വാക്കുകള്‍ കേട്ടു വിഷ്ണുവും മറ്റു ദേവന്മാരും പറഞ്ഞു: 'നീ ചോദിച്ചതു് എല്ലാം സംശയമില്ലാതെ സംഭവിക്കും.'

അസ്മത്പാദാനര്ച്ചയിത്വാ യാസ്യന്തി പരമാം ഗതിമ്। ദേവൈര്ദത്തവരോ ദൈത്യോ ഹര്ഷിതോ നിശ്ചലോഽഭവത് ।। ൪൪.

എന്റെ പാദങ്ങൾ ആരാധിച്ചാൽ, അവർ പരമാവധി നിലയിലേക്കെത്തും. ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് വരം ലഭിച്ച ദൈത്യൻ അതിനാൽ സന്തോഷത്തോടെ അചഞ്ചലനായി.

സ്ഥിതേഷു ചൈവ ദേവേഷു ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ദദാവജഃ। ഗ്രാമാംശ്ച പഞ്ചപഞ്ചാശത്പഞ്ചക്രോശീം ഗയാം തഥാ। ഗൃഹാന്കൃത്വാ ദദൌ ദിവ്യാന്സര്വ്വോപസ്കരസംയുതാന് ।। ൪൪.

ദേവന്മാർ അവിടെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അജൻ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് അഞ്ഞൂറ്റിഅഞ്ച് ഗ്രാമങ്ങളും ഓരോന്നും അഞ്ചു ക്രോശം വീതിയുള്ളവയും, കൂടാതെ ഗയയും, എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളോടും കൂടിയ ദിവ്യമായ വീടുകളും നൽകി.