വായുപുരാണമ്

ഗര്ഗം കൌശികവാസിഷ്ഠൌ മുനിം ഭാര്ഗവമവ്യയമ്। വൃദ്ധം പാരാശരം കണ്വം മാണ്ഡവ്യം ശ്രുതികേവലമ് ।। ൪൪.

ഗർഗ്ഗൻ, കൗശികൻ, വാസിഷ്ഠൻ, ഭാർഗവമഹർഷി, വൃദ്ധൻ, പരാശരൻ, കണ്വൻ, മാന്ഡവ്യൻ, ശ്രുതികേവലൻ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.

ശ്വേതം സുതാലം ദമനം സുഹോത്രം കങ്കമേവ ച। ലൌകാക്ഷിഞ്ച മഹാബാഹും ജൈഗീഷവ്യം തഥൈവ ച ।। ൪൪.

ശ്വേതൻ, സുതാലൻ, ദമനൻ, സുഹോത്രൻ, കങ്കൻ, മഹാബാഹുവായ ലോക്കാക്ഷി, ജൈഗീഷവ്യൻ ഇവരും,

ദധിപഞ്ചമുഖം വിപ്രമൃഷഭം കര്കമേവ ച। കാത്യായനം ഗോഭിലഞ്ച മുനിമുഗ്രമഗാവ്രതമ് ।। ൪൪.

ദധിപഞ്ചമുഖൻ, വിപ്രമൃഷഭൻ, കർക്കൻ, കാത്യായനൻ, ഗോഭിലൻ, ഉഗ്രമഗാവ്രതമെന്ന മഹർഷി ഇവരും,

സുപാലകം ഗൌതമഞ്ച തഥാ വേദശിരോവ്രതമ്। ജടാമാലിനമവ്യഗ്രം ചാടുഹാസഞ്ച ദാരുണമ് ।। ൪൪.

സുപാലകൻ, ഗൗതമൻ, വേദശിരസ്സെന്ന വ്രതസ്ഥൻ, ജടാമാലി എന്ന മനസ്സിലൊന്നും കലങ്കമില്ലാത്തവൻ, ചാട്ടുഹാസൻ എന്ന ഭയങ്കരൻ ഇവരും,

ആത്രേയം ചാപ്യങ്ഗിരസമൌപമന്യും മഹാ വ്രതമ്। ഗോകര്ണഞ്ച ഗുഹാവാസം ശിഖണ്ഡിനമുമാവ്രതമ് ।। ൪൪.

ആത്രേയൻ, അംഗിരസൻ, മഹാവ്രതസ്ഥനായ ഔപമന്യു, ഗുഹയിൽ വസിക്കുന്ന ഗോകർണൻ, ശിഖണ്ഡിനും ഉമാവ്രതനും,

ഏതാനന്യാംശ്ച വിപ്രേന്ദ്രാന്വേധാ ലോകപിതാമഹഃ । പരികല്പ്യാകരോദ്യാഗം ഗയാസുരശരീരകേ ।। ൪൪.

ഇവരും മറ്റു പ്രമുഖ ബ്രാഹ്മണന്മാരും ലോകപിതാവായ സ്രഷ്ടാവു ഗയാസുരന്റെ ശരീരത്തിൽ യാഗം നടത്താൻ നിയോഗിച്ചു.

അഗ്നിശര്മാപി പഞ്ചാഗ്നീന്മുഖാദേതാനഥാസൃജത്। ദക്ഷിണാഗ്നിം ഗാര്ഹപത്യാഹവനീയൌ തപോഽവ്യയഃ ।। ൪൪.

അഗ്നിശർമൻ തന്റെ വായിൽ നിന്ന് അക്ഷയമായ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയിൽ അഞ്ചു അഗ്നികളും — ദക്ഷിണാഗ്നി, ഗാർഹപത്യവും ആഹവനീയവും — സൃഷ്ടിച്ചു.

സത്യാവസഥ്യൌ ദേവര്ഷേ യേഷു യജ്ഞാഃ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ। യജ്ഞസ്യ ച പ്രതിഷ്ഠാര്ഥം വിപ്രേഭ്യോ ദക്ഷിണാം ദദൌ ।। ൪൪.

സത്യവാന്മാരും അസത്യവാന്മാരുമായ ദൈവമുനിമാരിൽ യാഗങ്ങൾ സ്ഥാപിതമായി; യാഗം നിലനിൽക്കാൻ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദക്ഷിണയും നൽകി.

ഹുത്വാ പൂര്ണാഹുതിം ബ്രഹ്നാ സ്നാത്വാ ചാവഭൃഥേന തു। യജ്ഞയൂപം സുരൈഃ സാര്ദ്ധം സമാനീയ വ്യരോപയത് ।। ൪൪.

പൂർണാഹുതിയും സമർപ്പിച്ച് അവഭൃഥസ്നാനം കഴിച്ച് ബ്രഹ്മാവു ദേവന്മാരോടൊപ്പം യാഗയൂപം കൊണ്ടുവന്ന് സ്ഥാപിച്ചു.

ബ്രഹ്മണഃ സഹസാ ശ്രേഷ്ഠേ സരസ്യേവാശ്രിതം ശുഭമ്। ചലിതശ്ചകിതോ ബ്രഹ്മാ ധര്മ്മരാജമഭാഷത ।। ൪൪.

ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉത്തമമായ യാഗയൂപം ശുഭമായ തടാകത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവു ഭയത്തോടെയും ആശങ്കയോടെയും ധർമ്മരാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.

ജാതാ ഗൃഹേ തവ ശിലാ സമാനീയാവിചാരയന്। ദൈത്യസ്യ ശീഘ്രം ശിരസി താം ധാരയ മമാജ്ഞയാ ।। ൪൪.

നിന്റെ വീട്ടിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കല്ല് കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നു; എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അതു ദൈത്യന്റെ തലയിലേർപ്പിക്കൂ.

നിശ്ചലാര്ഥം യമഃ ശ്രുത്വാ ധാരയന്മസ്തകേ ശിലാമ്। ശിലായാം ധാരിതായാന്തു സശിലശ്ചാസുരോഽചലത് ।। ൪൪.

ഇത് കേട്ട യമൻ കല്ല് ദൈത്യന്റെ തലയിലേർപ്പിച്ചു, അതു അചഞ്ചലമാക്കാനായി. എന്നാൽ കല്ല് വെച്ചിട്ടും ദൈത്യൻ കല്ലുമായി കൂടി ഇനിയും ചലിച്ചു.

ദേവാനൂചേഽഥ രുദ്രാദീഞ്ഛിലായാം നിശ്ചലാഃ കില। തിഷ്ഠന്തു ദേവാഃ സകലാസ്തഥേത്യുക്ത്വാ ച തേ സ്ഥിതാഃ ।। ൪൪.

അപ്പോൾ അവൻ രുദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരോടും പറഞ്ഞു: 'എല്ലാ ദേവന്മാരും ഈ കല്ലിൽ അചഞ്ചലമായി നില്ക്കട്ടെ.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ അവർ അവിടെ ഉറച്ചു നിന്നു.

ദേവാഃ പാദൈര്ലക്ഷയിത്വാ തഥാപി ചലിതോഽസുരഃ। ബ്രഹ്മാഥ വ്യാകുലോ വിഷ്ണും ഗതഃ ക്ഷീരാബ്ധിശായിനമ്। തുഷ്ടാവ പ്രണതോ ഭൂത്വാ നത്വാ ചാദൃത്യ തം പ്രഭുമ് ।। ൪൪.

ദേവന്മാർ അവരുടെ കാലുകൾ കൊണ്ട് അമർത്തിയിട്ടും ദൈത്യൻ ഇനിയും ചലിച്ചു; അതോടെ ബ്രഹ്മാവു വിഷമത്തോടെ ക്ഷീരസാഗരത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിനരികേയ്ക്ക് പോയി, നമസ്കരിച്ചു, സ്തുതി അർപ്പിച്ചു.

.ബ്രഹ്മോവാച।। ബ്രഹ്മാണ്ഡസ്യ പതേ നാഥ നമാമി ജഗതാം പതിമ്। കതിം കീര്ത്തിമതാം നൄണാം ബുക്തിമുക്തിപ്രദായകമ് ।। ൪൪.

ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ അധിപൻ, ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ, ഞാൻ നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു. മഹത്വം, ഭോഗം, മോക്ഷം എന്നിവ മനുഷ്യർക്കു നൽകുന്നവൻ.'

വിഷ്വക്സേനോഽബ്രവീദ്വിഷ്ണും ദേവ ത്വാം സ്തൌതി പദ്മജഃ। ഹരിരാഹാനയ ത്വം തം വിഷ്ണൂക്തഃ സ തമാനയത്। അജമൂചേ ഹരിഃ കസ്മാദാഗതോഽസി വദസ്വ തത് ।। ൪൪.

വിഷ്വക്സേനൻ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'ദേവാ, പദ്മജനായ ബ്രഹ്മാവു നിന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു.' ഹരൻ പറഞ്ഞു: 'അവനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.' വിഷ്ണുവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം അവൻ ബ്രഹ്മാവിനെ കൊണ്ടുവന്നു. ഹരൻ അജജനോടു ചോദിച്ചു: 'നീ എന്തിനാണ് വന്നത്? പറയൂ.'

ദേവദേവ കൃതേ യോഗേ പ്രചചാല ഗയാസുരഃ। ശിലായാം ദേവരൂപിണ്യാം ന്യസ്തായാം തസ്യ മസ്തകേ ।। ൪൪.

'ദേവദേവനേ, നിന്റെ യാഗം നടക്കുമ്പോൾ ദൈവികമായ കല്ല് ദൈത്യന്റെ തലയിലിട്ടിട്ടും ഗയാസുരൻ ചലിച്ചു.'

രുദ്രാദിഷു ച ദേവേഷു സംസ്ഥിതേഷ്വസുരോഽചലത്। ഇദാനീം നിശ്ചലാര്ഥം ഹി പ്രസാദം കുരു മാധവ ।। ൪൪.

'രുദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും അവിടെ നില്ക്കുമ്പോഴും ദൈത്യൻ ചലിച്ചു; ഇപ്പോൾ അചഞ്ചലതയ്ക്കായി ദയചെയ്യണം, മാധവാ.'

ബ്രഹ്മണോ വചനം ശ്രുത്വാ ഹ്യാകൃഷ്യ സ്വശരീരതഃ । മൂര്ത്തിം ദദൌ നിശ്ചലാര്ഥം ബ്രഹ്മണേ ഭഗവാന്ഹരിഃ ।। ൪൪.

ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഭഗവാൻ ഹരൻ തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു രൂപം എടുത്ത് അചഞ്ചലതയ്ക്കായി ബ്രഹ്മാവിന് നൽകി.

ആനീയ മൂര്ത്തിം ബ്രഹ്മാപി ശിലായാം സമധാരയത്। തഥാപി ചലിതം വീക്ഷ്യ പുനര്ദേവമഥാഹ്വയത് ।। ൪൪.

ബ്രഹ്മാവു് ആ രൂപം കൊണ്ടുവന്നു ശിലയില്‍ സ്ഥാപിച്ചു. എങ്കിലും അതു് ഇനിയും ചലിക്കുന്നതു് കണ്ടു, വീണ്ടും ദേവനെ വിളിച്ചു.

ആഗത്യ വിഷ്ണുഃ ക്ഷീരാബ്ധേഃ ശിലായാം സംസ്ഥിതോഽഭവത്। ജനാര്ദ്ദനാഭിധാനേന പുണ്ഡരീകേതി നാമതഃ। ശിലായാംനിശ്ചലാര്ഥം ഹി സ്വയമാദിഗദാധരഃ ।। ൪൪.

വിഷ്ണു് ക്ഷീരസമുദ്രത്തില്‍നിന്ന് വന്ന് ആ ശിലയില്‍ നില്ക്കുവാന്‍ വന്നു. ജനാര്‍ദ്ദനന്‍ എന്ന പേരിലും, പുണ്ഡരീകം എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന ആദിഗദാധരന്‍ തന്നെയാണ് ശിലയെ അചഞ്ചലമാക്കാന്‍ അവിടെ നില്ക്കിയത്.

നിശ്ചലാര്ഥം പഞ്ചധാസീച്ഛിലായാം പ്രപിതാപഹഃ। പിതാമഹോഽഥ ഫല്ഗ്വീശഃ കേദാരഃ കനകേശ്വരഃ ।। ൪൪.

ശിലയെ അചഞ്ചലമാക്കാന്‍ പിതാക്കന്മാരുടെ ദുഃഖം മാറ്റുന്നവന്‍ അഞ്ചു രൂപത്തില്‍ അവിടെ നില്ക്കി: പിതാമഹന്‍, ഫല്‍ഗ്വീശന്‍, കേദാരം, കനകേശ്വരന്‍ എന്നിവരും.

ബ്രഹ്മാ സ്ഥിതഃ സ്വയം തത്ര ഗജരൂപീ വിനായകഃ। ഗയാദിത്യശ്ചോത്തരാര്കോ ദക്ഷിണാര്കസ്ത്രിധാ രവിഃ ।। ൪൪.

അവിടെ ബ്രഹ്മാവും, ആനയുടെ രൂപത്തിലുള്ള വിനായകനും, ഗയാദിത്യനും, വടക്കേ സൂര്യനും, തെക്കേ സൂര്യനും, മൂന്ന് രൂപത്തിലുള്ള രവിയും നില്ക്കുന്നു.

ലക്ഷ്മീഃ സീതാഭിധാനേന ഗൌരീ ച മങ്ഗലാഹ്വയാ। ഗായത്രീ ചൈവ സാവിത്രീ ത്രിസന്ധ്യാ ച സരസ്വതീ ।। ൪൪.

ലക്ഷ്മി സീത എന്ന പേരിലും, ഗൗരി മംഗളാ എന്ന പേരിലും, കൂടാതെ ഗായത്രി, സാവിത്രി, ത്രിസന്ധ്യ, സരസ്വതി എന്നിവരും അവിടെ നില്ക്കുന്നു.

ഇന്ദ്രോ ബൃഹസ്പതിഃ പൂഷാ വസവോഽഷ്ടൌ മഹാബലാഃ। വിശ്വേദേവാശ്ചാശ്വിനേയൌ മാരുതോ വിശ്വനായകഃ। സയക്ഷോരഗഗന്ധര്വ്വാസ്തസ്ഥുര്ദേവാഃ സ്വശാക്തിഭിഃ ।। ൪൪.

ഇന്ദ്രന്‍, ബൃഹസ്പതി, പൂഷന്‍, എട്ട് മഹാബലമുള്ള വസുക്കള്‍, വിശ്വദേവന്മാര്‍, അശ്വിനികള്‍, മാരുതന്‍, വിശ്വനായകന്‍, യക്ഷന്‍മാര്‍, പാമ്പുകള്‍, ഗന്ധര്‍വ്വന്മാര്‍ എന്നിവരും ദേവതകള്‍ തങ്ങളുടെ ശക്തിയോടെ അവിടെ നില്ക്കുന്നു.

ആദ്യയാ ഗദയാ ചാസൌ യസ്മാദ്ദൈത്യഃ സ്ഥിരീകൃതഃ। സ്ഥിത ഇത്യേവ ഹരിണാ തസ്മാദാദിഗദാധരഃ ।। ൪൪.

ആ ആദിഗദയാല്‍ അസുരന്‍ അചഞ്ചലനായി. അതുകൊണ്ടു് ഹരിയ് അവിടെ നില്ക്കുന്നതുകൊണ്ടു് ആദിഗദാധരന്‍ എന്ന പേരില്‍ അറിയപ്പെടുന്നു.

ഊചേ ഗയാസുരോ ദേവാന്കിമര്ഥം വഞ്ചിതോ ഹ്യഹമ്। യജ്ഞാര്ഥം ബ്രഹ്മണേ ദത്തം ശരീരമമലം മയാ। വിഷ്ണോര്വചനമാത്രേണ കിം ന സ്യാം നിശ്ചലോ ഹ്യഹമ് ।। ൪൪.

ഗയാസുരന്‍ ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു: 'എന്തിനാണ് നിങ്ങള്‍ എന്നെ വഞ്ചിച്ചത്? യജ്ഞത്തിനായി ഞാന്‍ എന്റെ വിശുദ്ധമായ ശരീരം ബ്രഹ്മാവിന് നല്‍കി. വിഷ്ണുവിന്റെ ഒരു വാക്കിനാല്‍ മാത്രം എനിക്ക് അചഞ്ചലനായി നില്ക്കാന്‍ കഴിയില്ലേ?'

യത്സുരൈഃ പീഡിതോഽത്യര്ഥം ഗദയാ ഹരിണാ തഥാ। പീഡിതോ യദ്യഹം ദേവാഃ പ്രസന്നാഃ സന്തു സര്വദാ ।। ൪൪.

'ദേവന്മാരും ഹരിയുടെ ഗദയും കൊണ്ടു് എനിക്ക് വലിയ കഷ്ടം സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കില്‍, ദേവന്മാരെ, നിങ്ങള്‍ എപ്പോഴും സന്തുഷ്ടരായിരിക്കട്ടെ.'

ഗദാധരാദയസ്തുഷ്ടാഃ പ്രോചുഃ സാര്ദ്ധം ഗയാസുരമ്। വരം ബ്രൂഹി പ്രസന്നാഃ സ്മോ ദേവാനൂചേ ഗയാസുരഃ ।। ൪൪.

ഗദാധരനും മറ്റ് ദേവന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ ഗയാസുരനോടൊപ്പം പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളൊരു വരം ചോദിക്കൂ; ഞങ്ങള്‍ സന്തുഷ്ടരാണ്.' അങ്ങനെ ദേവന്മാരോട് ഗയാസുരന്‍ പറഞ്ഞു.