വായുപുരാണമ്

കൃശാശ്വസ്യ തു ദേവര്ഷേര്ദേവപ്രഹരണാഃ സ്മൃതാഃ । ഏതേ യുഗസഹസ്രാന്തേ ജായന്തേ പുനരേവ ഹി ।। ൫.

ദേവർഷിയായ കൃഷ്ണാശ്വന്റെ സന്തതികളാണ് ദേവന്മാരുടെ ആയുധങ്ങൾ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഓരോ ആയിരം യുഗം കഴിഞ്ഞ് ഇവ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.

സര്വേ ദേവഗണാ വിപ്രാസ്ത്രയ സ്ത്രിംശത്തു ഛന്ദജാഃ। ഏതേഷാമപി ദേവാനാം നിരോധോത്പത്തിരുച്യതേ ।। ൫.

ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും, മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ച മുപ്പത്തിമൂന്നു ദേവന്മാരും, ഇവർക്കും ഉത്ഭവവും ലയവും ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.

യഥാ സൂര്യസ്യ ലോകേഽസ്മിന് ഉദയാസ്തമയാവുഭൌ। ഏതേ ദേവനികായാസ്തേ സമ്ഭവന്തി യുഗേ യുഗേ ।। ൫.

ഈ ലോകത്ത് സൂര്യൻ ഉദയവും അസ്തമയവും കാണിക്കുന്നതുപോലെ, ദേവഗണങ്ങൾ ഓരോ യുഗത്തിലും വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.

സാധ്യാശ്ച വസവോ വിശ്വേ രുദ്രാദിത്യാസ്തഥൈവ ച। അഭിജാത്യാ പ്രഭാവൈശ്ച കര്മഭിശ്ചൈവ വിശ്രുതാഃ ।। ൫.

സാധ്യർ, വസുക്കൾ, വിശ്വദേവന്മാർ, രുദ്രന്മാർ, ആദിത്യന്മാർ ഇവർ ഉന്നത വംശത്തിലും, ശക്തിയിലും, പ്രവൃത്തികളിലും പ്രശസ്തരാണ്.

പ്രജാപതേശ്ച വിഷ്ണോശ്ച ഭവസ്യ ച മഹാത്മനഃ। അന്തരം ജ്ഞാതുമിച്ഛാമോ യശ്ച യസ്മാദ്വിശിഷ്യതേ ।। ൫.

പ്രജാപതി, വിഷ്ണു, മഹാത്മാവായ ഭവൻ ഇവരിൽ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം അറിയാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ആരാണ് ആരിൽ നിന്ന് ശ്രേഷ്ഠൻ എന്ന് അറിയാൻ ഞങ്ങൾ ഇച്ഛിക്കുന്നു.

യശ്ച യസ്മാത് പ്രഭവതി യശ്ച യസ്മിന് പ്രതിഷ്ഠിതഃ। ജ്യായാന്യോ മധ്യമശ്ചൈവ കനീയാന് യശ്ച തേഷു വൈ ।। ൫.

ആരിൽ നിന്ന് ആരാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, ആരിൽ ആരാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്, ഇവരിൽ ആരാണ് വലിയവൻ, ആരാണ് മദ്ധ്യസ്ഥൻ, ആരാണ് ചെറുത് എന്ന് അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

പ്രധാനഭൂതോ യസ്തേഷാം ഗുണഭൂതശ്ച തേഷു യഃ। കര്മഭിശ്ചാഭിജാത്യാ ച പ്രഭാവേണ ച യോ മഹാന്। ഏതത് പ്രഭ്രൂഹി നഃ സര്വം ത്വം ഹി വേത്ഥ യഥായഥമ് ।। ൫.

ഇവരിൽ ആരാണ് പ്രധാനൻ, ആരാണ് അനുയായി, പ്രവൃത്തിയിലും ജന്മത്തിലും ശക്തിയിലും ആരാണ് മഹാനെന്ന് ഞങ്ങൾക്കു പറയണം. നീയല്ലാതെ ഇതെല്ലാം ശരിയായി അറിയുന്നവൻ ഇല്ല.

അത്ര വോ വര്ണയിഷ്യേഹമന്തരന്തേഷു യത് സ്മൃതമ്। യദ്ബ്രഹ്മവിഷ്ണുരുദ്രാണാം ശ്രൃണുധ്വം മേ വിവക്ഷതഃ ।। ൫.

ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ബ്രഹ്മാവിനും വിഷ്ണുവിനും രുദ്രനുമിടയിലെ വ്യത്യാസങ്ങൾ എങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് ഞാൻ നിങ്ങള്ക്ക് വിശദീകരിക്കും; എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.

രാജസീ താമസീ ചൈവ സാത്ത്വികീ ചൈവ താഃ സ്മൃതാഃ । തന്വഃ സ്വയമ്ഭുവഃ പ്രോക്താഃ കാലേ കാലേ ഭവന്തി യാഃ ।। ൫.

സ്വയംഭുവന്റെ രൂപങ്ങൾ രാജസികം, താമസികം, സാത്വികം എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു; ഓരോ കാലത്തും അവ ജനിക്കുന്നു.

ഏതാസാമന്തരം വക്തും നൈവ ശക്യം ദ്വിജോത്തമാഃ। ഗുണവൃദ്ധിനിബന്ധത്വാദ് ദ്വിധാനുഗ്രഹബന്ധതഃ ।। ൫.

ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ഇവയുടെ വ്യത്യാസം വ്യക്തമാക്കാൻ കഴിയില്ല, കാരണം അവ ഗുണങ്ങളുടെ വർദ്ധനയിലും ദ്വന്ദ്വാനുഗ്രഹത്തിലും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.

പ്രവൃത്തിഞ്ച നിവൃത്തിഞ്ച ഗുണവൃദ്ധിമിഹ ദ്വിജാഃ। യഥാശക്തി പ്രവക്ഷ്യാമി തനൂനാം തന്നിബോധത ।। ൫.

ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഈ രൂപങ്ങളിൽ പ്രവൃത്തി, ഉപസംഹാരം, ഗുണങ്ങളുടെ വർദ്ധന എന്നിവയെക്കുറിച്ച് എത്രത്തോളം കഴിയുന്നുവോ അത്ര ഞാൻ വിശദീകരിക്കും; അതു ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.

ഏകാ തു കുരുതേ താസാം രാജസീ സര്വതഃ പ്രജാഃ। ഏകാ ചൈവാര്ണവസ്ഥാ തു സാനുഗൃഹ്ണാതി സാത്ത്വികീ। ഏകാ സാ ക്ഷിപതേ കാലേ താമസീ ഗ്രസതേ പ്രജാഃ ।। ൫.

ഇവയിൽ ഒന്നായ രാജസികം എല്ലായിടത്തും സകല ജീവികളും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. സത്ത്വഗുണമുള്ളത് സമുദ്രംപോലെ അവയെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. താമസികം ശരിയായ സമയത്ത് അവയെ താഴെ ഇട്ടു മുഴുവൻ ജീവികളും അകത്തെടുക്കുന്നു.

രജസാ തു സമുദ്രിക്തോ ബ്രഹ്മാ സമ്ഭവതേ യദാ। പുരുഷാഖ്യാ തദാ തസ്യ സാത്ത്വികീ വിനിവര്ത്തതേ ।। ൫.

രാജസികഗുണം നിറഞ്ഞ ബ്രഹ്മാവ് ഉദയം ചെയ്യുമ്പോൾ, പുരുഷനെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന സത്ത്വഗുണം അവനിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നു.

യദാ ഭവതി കാലാത്മാ ഉദ്രേകാത്തമസസ്തു സഃ। ബ്രഹ്മാഖ്യാ സാ തദാ ത്വസ്യ രാജസീ വിനിവര്ത്തതേ ।। ൫.

താമസികഗുണം അധികം വരുമ്പോൾ കാലസ്വഭാവം ശക്തിയോടെ പ്രകടമാകുന്നു. അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന രാജസികം അവനിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നു.

സത്ത്വോദ്രേകാത്തു പുരുഷോ യദാ ഭവതി സ പ്രഭുഃ। കാലാഖ്യാ സാ തദാ തസ്യ പുനര്നഭവതീതി വൈ ।। ൫.

സത്ത്വഗുണം വളരുമ്പോൾ, പുരുഷൻ പ്രഭുവായി പ്രകടമാകുന്നു. അപ്പോൾ കാലം എന്ന രൂപം അവനിൽ നിന്നും ഇല്ലാതാകുന്നു.

ക്രമാത്തസ്യ നിവര്ത്തന്തേ രൂപം നാമ ച കര്മ ച। ത്രൈലോക്യേ വര്ത്തമാനസ്യ സര്വാനുഗ്രഹനിഗ്രഹൈഃ ।। ൫.

ക്രമമായി അവന്റെ രൂപവും പേരും പ്രവർത്തികളും അവസാനിക്കുന്നു. മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും അവൻ അനുഗ്രഹവും നിയന്ത്രണവും നൽകിക്കൊണ്ട് നിലകൊള്ളുന്നു.

യദാ ഭവതി ബ്രഹ്മാ ച തദാ ചാന്തരമുച്യതേ। യദാ ച പുരുഷോ ബ്രഹ്മാ ന ചൈവ പുരുഷസ്തു സഃ ।। ൫.

ബ്രഹ്മാവ് നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ഇടവേളയുണ്ടാകുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. പുരുഷൻ ബ്രഹ്മാവായാൽ, അവൻ വെറും പുരുഷൻ മാത്രമല്ല.

മണിര്വിഭജതേ വര്ണാന് വിചിത്രാന് സ്ഫടികേ യഥാ। വൈമല്യാദാശ്രയവശാത്തദ്വര്ണഃ സ്യാത്തദഞ്ജനഃ ।। ൫.

ഒരു മണി സ്ഫടികത്തിൽ വിവിധ വർണങ്ങൾ വിഭജിക്കുന്നതുപോലെ, അതിന്റെ ശുദ്ധിയും ആശ്രയവും അനുസരിച്ച് ആ വർണം അവിടെ കാണപ്പെടുന്നു.

തദാ ഗുണവശാത്തസ്യ സ്വയമ്ഭോരനുരഞ്ജനമ്। ഏകത്വേ ച പൃഥക്ത്വേ ച പ്രോക്തമേതന്നിദര്ഘനമ് ।। ൫.

അങ്ങനെ ഗുണങ്ങളുടെ സ്വാധീനത്തിൽ സ്വയംജനിച്ചവന്റെ വർണ്ണഭേദം സംഭവിക്കുന്നു. ഏകത്വത്തിലും ഭിന്നതയിലും ഇതാണ് വിശദീകരണം എന്ന് പറയുന്നു.

ഏകോ ഭൂത്വാ യഥാ മേഘഃ പൃഥക്ത്വേനാവതിഷ്ഠതേ। രൂപതോ വര്ണതശ്ചൈവ തഥാ ഗുണവശാത്തു സഃ ।। ൫.

ഒരു മേഘം ഒന്നായി നിലകൊണ്ടു, ഭിന്നമായ രൂപത്തിലും വർണ്ണത്തിലും കാണപ്പെടുന്നതുപോലെ, അവനും ഗുണങ്ങളുടെ സ്വാധീനത്തിൽ അങ്ങനെ തന്നെ കാണപ്പെടുന്നു.

ഭവത്യേകോ ദ്വിധാ ചൈവ ത്രിധാ മൂര്തിവിനാശനാത്। ഏകോ ബ്രഹ്മാന്തകൃച്ചൈവ പുരുഷശ്ചേതി തേ ത്രയഃ ।। ൫.

അവൻ ഒരൊറ്റയാളായി, രണ്ടായി, മൂന്നു രൂപങ്ങളായി മാറുന്നു, രൂപങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ. ബ്രഹ്മാവ്, അന്തകൃത്, പുരുഷൻ — ഇവരാണ് ആ മൂന്നു.

ഏകസ്യൈതാഃ സ്മൃതാസ്തിസ്രസ്തനവസ്തു സ്വയമ്ഭുവഃ। ബ്രാഹ്മീ ച പൌരുഷീ ചൈവ അന്തകാരീ ച തേ ത്രയഃ ।। ൫.

സ്വയംജനിച്ചവന്റെ ഈ മൂന്നു രൂപങ്ങൾ അവന്റെ ശരീരങ്ങളായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു: ബ്രാഹ്മി, പൗരുഷി, അന്തകാരി — ഇവയാണ് ആ മൂന്നു.

തത്ര യാ രാജസീ തസ്യ തനുഃ സാ വൈ പ്രജാകരീ। യാ താമസീ തു കാലാഖ്യാ പ്രജാക്ഷയകരീ തു സാ। സാത്ത്വികീ പൌരുഷീ യാ തു സാനുഗ്രഹകരീ സ്മൃതാ ।। ൫.

ഇവയിൽ രാജസികശരീരം സകല ജീവികളെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. താമസികം, കാലം എന്ന പേരിൽ, ജീവികളെ നശിപ്പിക്കുന്നു. സത്ത്വഗുണമുള്ള പൗരുഷി അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവളായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

രാജസ്യാ ബ്രഹ്മണോംഽശേന മരീചിഃ കശ്യപോഽഭവത്। താമസീ ചാന്തകൃദ്യാ തു തദംശേനാഭവദ്ഭവഃ ।। ൫.

ബ്രഹ്മാവിന്റെ രാജസികഭാഗത്തിൽ നിന്ന് മരീചിയും കശ്യപനും ജനിച്ചു. താമസികമായ അന്തകൃത് ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ഭവൻ ജനിച്ചു.

സാത്ത്വികീ പൌരുഷീ യാ സാ തസ്യാഃ ശോചിഷ്ണുരുച്യതേ। ത്രൈലോക്യേ താഃ സ്മൃതാസ്തിസ്രസ്തനവസ്തു സ്വയമ്ഭുവഃ ।। ൫.

സത്ത്വഗുണമുള്ള പൗരുഷി ശോചിഷ്ണു എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ മൂന്നു ശരീരങ്ങളും മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും സ്വയംജനിച്ചവന്റെ ശരീരങ്ങളായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

നാനാപ്രയോജനാര്ഥാം ഹി കാലോഽവസ്ഥാം കരോതി യഃ। ബ്രഹ്മത്വേന പ്രജാഃ സൃഷ്ഠ്വാ വിഷ്ണുത്വേനാനുഗൃഹ്യ ച। വൈഷ്ണവ്യാനുഗൃഹീതാ സ്താ രൌദ്യാനുഗ്രസതേ പുനഃ ।। ൫.

വിവിധ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി കാലം പല അവസ്ഥകളും ഉണ്ടാക്കുന്നു: ബ്രഹ്മാവായി ജീവികളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു, വിഷ്ണുവായി അവരെ സംരക്ഷിക്കുന്നു, പിന്നെ രുദ്രനായി അവരെ വീണ്ടും അകത്തെടുക്കുന്നു.

ഏകഃ സ്വയമ്ഭുവഃ കാലസ്ത്രിഭിസ്ത്രീന് വൈ കരോതി സഃ। സൃജതേ ചാനുഗൃഹ്ണാതി പ്രജാഃ സംഹരതേ തഥാ ।। ൫.

സ്വയംജനിച്ച കാലം ഒരൊറ്റയാളായിട്ടും മൂന്നു ഗുണങ്ങളിൽ നിന്ന് മൂന്നു രൂപങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നു. അവൻ സൃഷ്ടിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ജീവികളെ പിൻവലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഇത്യേതാഃ കഥിതാ സ്തിസ്രസ്തനവസ്തു സ്വയമ്ഭുവഃ। പ്രജാപത്യാ ച രൌദ്രീ ച വൈഷ്ണവീ ചൈവ താഃ സ്മൃതാഃ ।। ൫.

ഇങ്ങനെ സ്വയംജനിച്ചവന്റെ മൂന്നു ശരീരങ്ങൾ വിവരിക്കപ്പെട്ടു. അവ പ്രജാപത്യ, രൗദ്രി, വൈഷ്ണവി എന്നിങ്ങനെയാണ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.

ഏകാ തനുഃ സ്മൃതാ വേദേ ധര്മശാസ്ത്രേ പുരാതനേ। സാങ്ഖ്യയോഗപരേ വീരൈഃ പൃഥക്ത്വൈകത്വദര്ശിഭിഃ। അഭിജാതപ്രഭാവജ്ഞൈഋഷിഭിസ്തത്ത്വദര്ശിഭിഃ ।। ൫.

ഈ ഒരൊറ്റ ശരീരം വേദങ്ങളിലും പുരാതന ധർമ്മശാസ്ത്രങ്ങളിലും, സാംഖ്യയോഗത്തിൽ അർപ്പിതരായ വീരന്മാരാൽ, ഏകത്വവും ഭിന്നതയും കാണുന്നവരാൽ, ഉത്ഭവവും ശക്തിയും അറിയുന്ന സത്യദർശികളായ ഋഷിമാരാൽ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.