വായുപുരാണമ്

ദീപ്തിമേധാ യശോമേധാഃ സ്ഥിരമേധാസ്തഥൈവ ച । സര്വമേധാശ്വമേധാശ്ച പ്രതിമേധാശ്ച യഃ സ്മൃതഃ । മേധാവാന് മേധഹര്ത്താ ച കീര്ത്തിതാസ്തു സുമേധസഃ

ദീപ്തിമേധാ, യശോമേധാ, സ്ഥിരമേധാ, സർവമേധാ, അശ്വമേധാ, പ്രതിമേധാ, മേധാവാൻ, മേധഹർത്താവ്—ഇവയും സുമേധസുകളിൽ പേരുകളാണ്.

വിഭുരിന്ദ്രസ്തദാ തേഷാമാസീദ്വിക്രാന്തപൌരുഷഃ । പൌലസ്ത്യോ വേദബാഹുശ്ച യജുര്നാമാ ച കാശ്യപഃ

വിഭു അന്നേരത്ത് അവരുടെ ഇന്ദ്രൻ ആയിരുന്നു, ശക്തിയും വീരതയും ഉള്ളവൻ; പൗലസ്ത്യൻ വേദബാഹു, കാശ്യപൻ യജുര് എന്നായിരുന്നു.

ഹിരണ്യരോമാങ്ഗിരസോ വേദശ്രീശ്ചൈവ ഭാര്ഗവഃ । ഊര്ദ്ധ്വബാഹുശ്ച വാസിഷ്ഠഃ പര്ജന്യഃ പൌലഹസ്തഥാ । സത്യനേത്രസ്തഥാത്രേയ ഋഷയോ രൈവതാന്തരേ

ഹിരണ്യരോമൻ ആംഗിരസൻ, വേദശ്രീ ഭാർഗവൻ, ഊർദ്ധ്വബാഹു വാസിഷ്ഠൻ, പര്ജന്യൻ പൗലഹൻ, സത്യനേത്രൻ ആത്രേയൻ—ഇവരാണ് റൈവത മനുവിന്റെ ഇടവേളയിലെ മുനികൾ.

മഹാപുരാണസമ്ഭാവ്യഃ പ്രത്യങ്ഗപരഹാ ശുചിഃ । ബലബന്ധുര്നിരാമിത്രഃ കേതുഭൃങ്ഗോ ദൃഢവ്രതഃ । ചരിഷ്ണവസ്യ പുത്രാസ്തേ പഞ്ചമഞ്ചൈതദന്തരമ്

മഹാപുരാണമായി ആദരിക്കപ്പെടുന്നവൻ, ശരീരത്തിന്റെ ഓരോ ഭാഗത്തെയും പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, ശുദ്ധനും ശക്തനും, ശത്രുക്കൾ ഇല്ലാത്തവനും, പതാകയുമായി, ഉറച്ച വ്രതത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവനും ആണു. ഇവരാണ് ചരിഷ്ണവന്റെ പുത്രന്മാർ; ഇവർ ഈ ക്രമത്തിൽ അഞ്ചാമതായി വരുന്നു.

സ്വാരോചിഷോത്തമശ്ചൈവ താമസോ രൈവതസ്തഥാ । പ്രിയവ്രതാന്വയാ ഹ്യേതേ ചത്വാരോ മനവസ്തഥാ

സ്വാരോചിഷ, ഉത്തമ, താമസ, റൈവത — ഈ നാലു മനുക്കൾ പ്രിയവ്രതന്റെ വംശത്തിൽ പെട്ടവരാണ്.

ഷഷ്ഠേ ഖല്വഥ പര്യായേ ദേവാ യേ ചാക്ഷുഷേഽന്തരേ । ആദ്യാഃ പ്രസൂതാ ഭാവ്യാശ്ച പൃഥുകാശ്ച ദിവൌകസഃ । മഹാനുഭാവലേഖാശ്ച പഞ്ച ദേവഗണാഃ സ്മൃതഃ

അറുപതാം ഘട്ടത്തിൽ, ചാക്ഷുഷ എന്ന ഇടവേളയിൽ ഉള്ള ദേവന്മാർ — ആദ്യം ജനിച്ചവരും, വരാൻ പോകുന്നവരും, പൃഥുക എന്ന ദിവ്യജാതികളും, മഹാനുഭവമുള്ള ലേഖകളും — ഇവയെല്ലാം അഞ്ച് ദേവഗണങ്ങൾ ആയി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

ദിവൌകസഃ സര്ഗ ഏഷ പ്രോച്യതേ മാതൃനാമഭിഃ । അത്രേഃ പുത്രസ്യ നപ്താര ആരണ്യസ്യ പ്രജാപതേഃ । ഗണാശ്ച തേഷാം ദേവാനാമേകൈകോ ഹ്യഷ്ടകഃ സ്മൃതഃ

ദിവ്യജാതികളുടെ ഈ സൃഷ്ടി മാതാക്കളുടെ പേരുകളിൽ പറയപ്പെടുന്നു. അത്രിയുടെ പുത്രന്റെ പുത്രന്മാർ, ആരണ്യ എന്ന പ്രജാപതിയുടെ സന്തതികൾ, ഇവരിൽ ഓരോ ദേവഗണവും എട്ടു അംഗങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

അന്തരിക്ഷോ വസുഹയോ ഹ്യതിഥിശ്ച പ്രിയവതഃ । ശ്രോതാ മന്താ സുമന്താ ച ആദ്യാ ഹ്യേതേ പ്രകീര്ത്തിതാഃ

അന്തരീക്ഷൻ, വസുഹയൻ, അതിഥി, പ്രിയവതൻ, ശ്രോതാ, മന്താ, സുമന്താ — ഇവരാണ് ആദ്യം പറയപ്പെടുന്നവർ.

ശ്യേനഭദ്രസ്തഥാ പശ്യഃ പഥ്യനേത്രോ മഹായശാഃ । സുമനാശ്ച സുവേതാശ്ച രൈവതഃ സുപ്രചേതസഃ । ദ്യുതിശ്ചൈവ മഹാസത്ത്വഃ പ്രസൂതാഃ പരികീര്ത്തിതാഃ ॥൨.൧.

ശ്യേനഭദ്രൻ, പശ്യൻ, പഥ്യനെത്രൻ, മഹായശസ്, സുമനസ്, സുഭവേത, റൈവതൻ, സുപ്രചേതസൻ, ദ്യുതി, മഹാസത്ത്വൻ — ഇവരാണ് പ്രസൂതികൾ എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നവർ.

൬൨.൬൦ വിജയഃ സുജയശ്ചൈവ മനോദ്യാനൌ തഥൈവ ച । സുമതിഃ സുപരിശ്ചൈവ വിജ്ഞാതോഽര്ഥപതിശ്ച യഃ । ഭാവ്യാ ഹ്യേതേ സ്മൃതാ ദേവാഃ പൃഥുകാംസ്തു നിബോധത

വിജയൻ, സുജയൻ, മനോദ്യാനൻ, സുമതി, സുഭവരി, വിജ്ഞാതൻ, അർഥപതി — ഇവരാണ് ഭാവിയിൽ ദേവന്മാർ എന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നവർ; ഇനി പൃഥുകകളെ കേൾക്കൂ.

അജിഷ്ടഃ ശാക്യനോ ദേവോ വാനപൃഷ്ഠസ്തഥൈവ ച । ശാങ്കരഃ സത്യധൃഷ്ണുശ്ച വിഷ്ണുശ്ച വിജയസ്തഥാ । അജിതശ്ച മഹാഭാഗഃ പൃഥുകാസ്തേ ദിവൌകസഃ

അജിഷ്ടൻ, ശാക്യനൻ, വാനപൃഷ്ഠൻ, ശങ്കരൻ, സത്യധൃഷ്ണു, വിഷ്ണു, വിജയൻ, മഹാഭാഗനായ അജിതൻ — ഇവരാണ് ദിവ്യജാതികളിൽ പൃഥുകകൾ.

ലേഖാംസ്തഥാ പ്രവക്ഷ്യാമി ബ്രുവതോ മേ നിബോധത । മനോജവഃ പ്രഘാസസ്തു പ്രചേതാസ്തു മഹായശാഃ

ലേഖകളെ ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ: മനോജവൻ, പ്രഘാസൻ, പ്രചേതസ്, മഹായശസ്.

വാതോ ധ്രുവക്ഷിതിശ്ചൈവ അദ്ഭുതശ്ചൈവ വീര്യവാന് । അവനോ ബൃഹസ്പതിശ്ചൈവ ലേഖാഃ സമ്പരികീര്ത്തിതാഃ

വാതൻ, ധ്രുവക്ഷിതി, അത്ഭുതൻ എന്ന വീര്യവാൻ, അവനൻ, ബൃഹസ്പതി — ഇവയാണ് ലേഖകൾ എന്ന് എണ്ണപ്പെടുന്നവർ.

മനോജവോ മഹാവീര്യസ്തേഷാമിന്ദ്രസ്തദാഭവത് । ഉന്നതോ ഭാര്ഗവശ്ചൈവ ഹവിഷ്മാനങ്ഗിരഃസുതഃ

ഇവരിൽ മനോജവൻ എന്ന മഹാവീര്യവാൻ ഇന്ദ്രനായി; ഉന്നതൻ, ഭാർഗവൻ, ഹവിഷ്മാൻ എന്ന അങ്കിരസിന്റെ പുത്രൻ.

സുധാമാ കാശ്യപശ്ചൈവ വാസിഷ്ഠോ വിരജസ്തഥാ । അതിമാനശ്ച പൌലസ്ത്യഃ സഹിഷ്ണുഃ പൌലഹസ്തഥാ । മധുരാ ത്രേയ ഇത്യേതേ സപ്ത വൈ ചാക്ഷുഷേഽന്തരേ

സുധാമാ, കശ്യപൻ, വാസിഷ്ഠൻ, വിരജൻ, അതിമാനൻ, പൗലസ്ത്യൻ, സഹിഷ്ണു, പൗലഹൻ, മധുരാ, ട്രേയ — ഇവയിൽ ഏഴു പേർ ചാക്ഷുഷ ഇടവേളയിൽ പെട്ടവരാണ്.

ഊരുഃ പൂരുഃ ശതദ്യുമ്നസ്തപസ്വീ സത്യവാക് കൃതിഃ । അഗ്നിഷ്ടുദതിരാത്രശ്ച സുദ്യുമ്നശ്ചേതി തേ നവ

ഊരു, പൂരു, ശതദ്യുമ്നൻ, തപസ്വി, സത്യവാക്, കൃതി, അഗ്നിഷ്ടുദൻ, അതിരാത്രൻ, സുദ്യുമ്നൻ — ഇവയാണ് ഒമ്പത് പേർ.

അഭിമന്യുശ്ച ദശമോ നാദ്വലേയാ മനോഃ സുതാഃ । ചാക്ഷുഷസ്യ സുതാ ഹ്യേതേ ഷഷ്ഠം ചൈവ തദന്തരമ്

അഭിമന്യു ആണ് പത്താമൻ; ഇവരാണ് നാദ്വാലിയിൽ ജനിച്ച മനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ; ഇവരാണ് ചാക്ഷുഷയുടെ പുത്രന്മാർ, ആറാമതായി വരുന്നു.

വൈവസ്വതേന സങ്ഖ്യാതസ്തസ്യ സര്ഗോ മഹാത്മനഃ । വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച കഥിതം വൈ മയാ ദ്വിജാഃ

വൈവസ്വതന്റെ സൃഷ്ടി, മഹാത്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി, എണ്ണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഞാൻ അതിന്റെ വിശദമായ ക്രമം ദ്വിജന്മാർക്ക് വിശദീകരിച്ചു.

ചാക്ഷുഷസ്യ തു ദായാദഃ സമ്ഭൂതഃ കശ്യപാന്വയേ । തസ്യാന്വവായേ യേഽപ്യന്യേ തന്നോ ബ്രൂഹി യഥാതഥമ് ॥൨.൧.

ചാക്ഷുഷയുടെ വംശാവലി കശ്യപന്റെ വംശത്തിൽ പെട്ടവൻ ആണ്; അവന്റെ സന്തതിയിൽ ജനിച്ച മറ്റു വ്യക്തികളെ സത്യംപോലെ പറയൂ.

൬൨.൭൦ സൂത ഉവാച॥ ചാക്ഷുഷസ്യ നിസര്ഗന്തു സമാസാച്ഛ്രോതുമര്ഹഥ । തസ്യാന്വവായേ സമ്ഭൂതഃ പൃഥുര്വൈന്യഃ പ്രതാപവാന്

സൂതൻ പറഞ്ഞു: ചാക്ഷുഷയുടെ സൃഷ്ടിയെ കുറിച്ച് സംക്ഷിപ്തമായി കേൾക്കേണ്ടതുണ്ട്; അവന്റെ വംശത്തിൽ വീനന്റെ പുത്രനായ പൃഥു ജനിച്ചു, വീര്യത്തിൽ പ്രശസ്തനാണ്.

പ്രജാനാം പതയശ്ചാന്യേ ദക്ഷഃ പ്രാചേതസസ്തഥാ । ഉത്താനപാദം ജഗ്രാഹ പുത്രമത്രിഃ പ്രജാപതിഃ

മറ്റു സൃഷ്ടിപതികൾ ദക്ഷനും പ്രാചേതസനും ആണ്; അത്രി എന്ന പ്രജാപതി ഉത്താനപാദനെ തന്റെ പുത്രനായി സ്വീകരിച്ചു.

ദക്ഷകസ്യ തു പുത്രോഽസ്യ രാജാ ഹ്യാസീത് പ്രജാപതേഃ । സ്വായമ്ഭുവേന മനുനാ ദത്തോഽത്രേഃ കാരണം പ്രതി

ദക്ഷന്റെ മകനാണ് പ്രജാപതിയുടെ സന്തതിയിൽ രാജാവായത്. സ്വായംഭുവ മനുവാണ് അതിനെ ഒരു പ്രത്യേക കാരണത്തിന് അത്രിക്ക് നൽകിയത്.

മന്വന്തരമഥാസാദ്യ ഭവിഷ്യം ചാക്ഷുഷസ്യ ഹ । ഷഷ്ഠം തദനുവക്ഷ്യാമി ഉപോദ്ഘാതേന വൈ ദ്വിജാഃ

ഭാവിയിൽ ചാക്ഷുഷ മന്വന്തരമെത്തുമ്പോൾ, ആ ആറാമത്തെ മന്വന്തരത്തെ ഞാൻ വിശദമായി, ഒരു തുടക്കത്തോടെ, ദ്വിജന്മാരേ, പറയാം.

ഉത്താനപാദാച്ചതുരാ സൂനൃതാ വിത്തഭാവിനീ । ഉത്പന്നാ ചാധിധര്മേണ ധ്രുവസ്യ ജനനീ ശുഭാ । ധര്മസ്യ പത്ന്യാം ലക്ഷ്മ്യാം വൈ ഉത്പന്നാ സാ ശുചിസ്മിതാ

ഉത്താനപാദിൽ നിന്ന് നാലു പുത്രികൾ ജനിച്ചു: സുനൃത, വിത്തഭാവിനി, അദ്ധിധർമ്മ എന്ന ധ്രുവന്റെ ശുഭമായ അമ്മ. ധർമ്മന്റെ ഭാര്യ ലക്ഷ്മിയിൽ നിന്ന് ശുചിസ്മിത എന്ന ശുദ്ധമായ ചിരിയുള്ളവൾ ജനിച്ചു.

ധ്രുവഞ്ച കീര്ത്തിമന്തഞ്ച അയസ്മന്തം വസും തഥാ । ഉത്താനപാദോഽജനയത് കന്യേ ദ്വേ ച ശുചിസ്മിതേ । മനസ്വിനീം സ്വരാഞ്ചൈവ ത്രയോഃ പുത്രാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ

ഉത്താനപാദൻ ധ്രുവനെ, കീർത്തിമാനെ, അയസ്മാനെ, വസുവിനെ, കൂടാതെ ശുചിസ്മിതയും മനസ്വിനിയും എന്ന രണ്ട് പുത്രികളെ ജനിപ്പിച്ചു. സ്വരയും ജനിച്ചു; അങ്ങനെ മൂന്ന് പുത്രന്മാർ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.

ധ്രുവോ വര്ഷസഹസ്രാണി ദശ ദിവ്യാനി വീര്യവാന് । തപസ്തേപേ നിരാഹാരഃ പ്രാര്ഥയന് വിപുലം യശഃ

ധ്രുവൻ, ശക്തനായവൻ, പത്തു ദിവ്യ വർഷങ്ങൾ ഭക്ഷണം ഇല്ലാതെ തപസ്സ് ചെയ്തു, വലിയ യശസ്സിന് ആഗ്രഹിച്ചു.

ത്രേതായുഗേ തു പ്രഥമേ പൌത്രഃ സ്വായമ്ഭുവസ്യ സഃ । ആത്മാനം ധാരയന് യോഗാത് പ്രാര്ഥയന് സുമഹദ്യശഃ

ത്രേതായുഗത്തിന്റെ ആദിയിൽ, സ്വായംഭുവന്റെ പുത്രപൗത്രൻ, യോഗം കൊണ്ട് സ്വയം നിലനിർത്തി, അതിയായ മഹത്വം ആഗ്രഹിച്ചു.

തസ്മൈ ബ്രഹ്മാ ദദൌ പ്രീതോ ജ്യോതിഷാം സ്ഥാനമുത്തമമ് । ആഭൂതസംപ്ലവം ഹൃദ്യമസ്തോദയവിവര്ജിതമ്

ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷത്തോടെ അവനു ജ്യോതിഷങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ സ്ഥാനം നൽകി; ഉദയവും അസ്തമയവും ഇല്ലാത്ത, ആകർഷകവും ലയമില്ലാത്തതും.

തസ്യാതിമാത്രാമൃദ്ധിം ച മഹിമാനം നിരീക്ഷ്യ ഹ । ദൈത്യാസുരാണാമാചാര്യഃ ശ്ലോകമപ്യുശനാ ജഗൌ॥൨.൧.

അവന്റെ അതിയായ ഐശ്വര്യവും മഹത്വവും കണ്ടു, ദൈത്യാസുരന്മാരുടെ ഗുരു ഉശനസ് ഒരു ശ്ലോകം പാടി.