വായുപുരാണമ്

സ്വരൈഃ ഷോഡശഭിഃ ക്ലൃപ്ത വദനാഃ പ്രണവാന്തരാഃ। കചവര്ഗോദ്ഭവൈര്വര്ണൈഃ പഞ്ചാവയവപാണയഃ ।। ൪൨.

പതിനാറ് സ്വരങ്ങളാൽ രൂപംകൊണ്ട മുഖങ്ങൾ, അതിനകത്ത് പ്രണവം നിറഞ്ഞു; കകവർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നുള്ള അക്ഷരങ്ങളാൽ അഞ്ചു ഭാഗങ്ങളുള്ള കൈകൾ അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു.

പവര്ഗദക്ഷചരണാ വാമപാദാസ്തവര്ഗതഃ। ആതരന്ത്യന്തവര്ണാശ്ച യേഷാം കുക്ഷിദ്വയാത്മകൌ ।। ൪൨.

വലതുകാൽ പവർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നുള്ളതും ഇടതുകാൽ തവർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നുള്ളതുമായിരുന്നു; അവരുടെ ശരീരം അന്ത്യാക്ഷരങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് രൂപംകൊണ്ടത്, ഇരുപക്ഷങ്ങളും വയറിന്റെ രൂപമായിരുന്നു.

നാഭിനിദ്രാഃ കാന്തപൃഷ്ഠാ മോദരാ യരലവോത്കചാഃ। അഗ്നിദക്ഷാംശരുചിരാ ധരാഗ്രീവാ ഭൃതാസകാഃ ।। ൪൨.

അവരുടെ നാഭി അനുസ്വാരങ്ങൾ, പിൻഭാഗം ചവർഗ്ഗം, വയറ് യരലവാക്ഷരങ്ങൾ, കഴുത്ത് അഗ്നി-ക്ഷം-ചന്ദ്രവർഗ്ഗങ്ങളുടെ പ്രകാശം നിറഞ്ഞതും, ഭുജങ്ങൾ ദൃഢമായവയും ആയിരുന്നു.

അന്തസ്ഥസന്ധിസംസ്ഥാനാ വൈഖരീവാഗ്വിജൃമ്ഭിതാഃ। അപശ്യന്മഥുരാമേഷാം ഹൃദയാമ്ഭോജകല്പിതാമ് ।। ൪൨.

അവരുടെ അകത്തുള്ള സന്ധികളും സംയോജനങ്ങളും വാച്‌വൈഖരിയായി പ്രകടമായിരുന്നു; അവരുടെ ഹൃദയത്തിലെ താമരയിൽ സ്ഥാപിതമായ മഥുരയെ അവർ കണ്ടു.

ഹരേര്ഭഗവതഃ സാക്ഷാദാവിര്ഭാവസ്ഥലീ ഹി സാ। കാശീമപശ്യദ്ഭ്രൂമധ്യേ മായാമാധാരസംസ്ഥിതാമ് ।। ൪൨.

അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഹരിയുടെ, ഭഗവാന്റെ, പ്രത്യക്ഷമായ സ്ഥലം തന്നെയാണ്; കണികൂടിയിടയിൽ മായയുടെ ആധാരമായി കാശിയെ അദ്ദേഹം കണ്ടു.

ലിങ്ഗദേശേ തതഃ കാഞ്ചീമവന്തീം നാഭിമണ്ഡലേ । കണ്ഠസ്ഥാം ദ്വാരകാമേഷാം പ്രയാഗം പ്രാണഗം തഥാ ।। ൪൨.

പിന്നീട്, ലിംഗദേശത്ത് കാഞ്ചിയെ, നാഭിയിൽ അവന്തിയെ, കഴുത്തിൽ ദ്വാരകയെ, ശ്വാസപ്രദേശത്ത് പ്രയാഗത്തെയും അദ്ദേഹം കണ്ടു.

സവ്യാപസവ്യയോസ്തേഷാം ഗഡ്ഗാഽപി യമുനാ നദീ । മധ്യേ സരസ്വതീ സാക്ഷാദ്ഗയാക്ഷേത്രം തഥാനനേ ।। ൪൨.

അവരുടെ വലതുവശത്തും ഇടതുവശത്തും ഗംഗയും യമുനയും, നടുവിൽ തന്നെ ശരസ്വതിയും, വായിൽ ഗയാക്ഷേത്രവും പ്രത്യക്ഷമായി.

ഹനുഗ്രീവാമധ്യഗതം പ്രഭാസക്ഷേത്രമുത്തമമ്। ബദര്യ്യാശ്രമമേതേഷാം ബ്രഹ്മരന്ധ്രേ ദദര്ശ ഹ ।। ൪൨.

താടിയും കഴുത്തും ചേർന്നിടത്ത് പ്രഭാസക്ഷേത്രം ഉന്നതമായതും, തലയുടെ മുകളിലെ ബ്രഹ്മറന്ധ്രത്തിൽ ബദര്യാശ്രമവും അദ്ദേഹം കണ്ടു.

പൌണ്ഡ്രവര്ധനനേപാലപീഠം നയനയോര്യുഗേ। പീഠം പൂര്ണഗിരിംനാമ ലലാടേ സമദൃശ്യത ।। ൪൨.

രണ്ടു കണ്ണുകളിലും പൊണ്ട്രവർദ്ധനവും നേപ്പാളും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; നെറ്റിയിൽ പൂർത്തിഗിരി എന്ന പീഠം പ്രത്യക്ഷമായി.

കണ്ഠേ ച മഥുരാപീഠം കാഞ്ചീപീഠം കടിസ്ഥിതമ്। ജാലന്ധരം തഥാ പീഠം സ്തനദേശേഷ്വദൃശ്യത ।। ൪൨.

കഴുത്തിൽ മഥുരാപീഠവും, കട്ടിയിൽ കാഞ്ചിപീഠവും, അതുപോലെ, മുലകളിൽ ജാലന്ധരപീഠവും കാണപ്പെട്ടു.

ഭൃഗുപീഠം കര്ണദേശേ ഹ്യയോധ്യാം നാസികാപുടേ। ബ്രഹ്മരന്ധ്രേ സ്ഥിതം ബ്രാഹ്യം ശൈവം സീമന്തസീമനി ।। ൪൨.

ചെവികളിൽ ഭൃഗുപീഠവും, മൂക്കിന്റെ അറ്റത്ത് അയോധ്യയും, തലയുടെ മുകളിൽ ബ്രാഹ്മപീഠവും, സീമന്തത്തിൽ ശൈവപീഠവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

ശാക്തം ജിഹ്വാഗ്ര ധിഷണം വൈഷ്ണവം ഹൃദയാമ്ബുജേ। സൌരം ചക്ഷുഃപ്രദേശസ്ഥം ബൌദ്ധഞ്ഛായാസു സങ്ഗതമ് ।। ൪൨.

നാവിന്റെ അറ്റത്ത് ശാക്തപീഠം, താലുവിൽ ധിഷണപീഠം, ഹൃദയത്തിലെ താമരയിൽ വൈഷ്ണവപീഠം, കണ്ണുകളുടെ പ്രദേശത്ത് സൗരപീഠം, നിഴലുകളിൽ ബൗദ്ധപീഠം ചേർന്നിരിക്കുന്നു.

സൌത്രാമണിം കണ്ഠദേശേ പശുബന്ധമഥോരസി। വാജപേയം കടിതടേ ഹ്യഗ്നിഹോത്രം തഥാനനേ ।। ൪൨.

കഴുത്തിൽ സൗത്രാമണി പീഠം, നെഞ്ചിൽ പശുബന്ധം, കട്ടിയിൽ വാജപേയപീഠം, വായിൽ അഗ്നിഹോത്രപീഠം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

അശ്വമേധം കടിതടേ നരമേധമഥോദരേ। രാജസൂയം ശിരോദേശേ ആവസഥ്യം തഥാഽധരേ ।। ൪൨.

കഴുത്തിലാണ് അശ്വമേധം, വയറ്റിനുള്ളിലാണ് നരമേധം, തലയിൽ രാജസൂയം, അതുപോലെ താഴെ ആവസത്യയാഗം.

ഊര്ദ്ധ്വോഷ്ഠേ ദക്ഷിണാഗ്നിഞ്ച ഗാര്ഹപത്യം മുഖാന്തരേ। ഹവ്യം ശ്രുതൌ മന്ത്രഭേദാംസ്തഥാ രോമസ്വവസ്ഥിതാന്। ഭൃത്യൈരിവ മഹാരാജം പുരാണൈര്ന്യായമിശ്രിതൈഃ ।। ൪൨.

മുകളിലത്തെ അധത്തിൽ ദക്ഷിണാഗ്നി, വായ്ക്കുള്ളിൽ ഗാർഹപത്യാഗ്നി, ചെവിയിൽ ഹവ്യങ്ങൾ, രോമങ്ങളിൽ മന്ത്രഭേദങ്ങൾ—പഴയതും നീതിയോടുകൂടിയതുമായ ആചാരങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന ഭൃത്യന്മാർ പോലെ.

സംഹിതാഭിശ്ച തന്ത്രൈശ്ച പൃഥക്പൃഥഗുപാസിതാന്। കര്മ ജ്ഞാനോപാസനാഭിര്ജനാനുഗ്രഹകാരകാന് ।। ൪൨.

സംഹിതകളും തന്ത്രങ്ങളും വേറേ വേറേ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; അവയാണ് മനുഷ്യരുടെ ഭാവുകത്വത്തിനായി ചെയ്യപ്പെടുന്ന കർമ്മങ്ങൾ, ജ്ഞാനം, ധ്യാനം എന്നിവ.

ദൃഷ്ട്വാ സുവിസ്മിതമനാ മുനിഃ കൃഷ്ണോ ബഭൂവ താന് । ബ്രഹ്മതേജോമയാന്ദിവ്യാംസ്തപതോഽര്കാനിവച്യുതാന്। ജ്ലതോഽഗ്നീ നിവോദര്കാന്കോടീന്ദുസമദര്ശനാന് ।। ൪൨.

അവയെ കണ്ടപ്പോൾ കൃഷ്ണമുനി അത്ഭുതത്തോടെ നിറഞ്ഞു; അവ ദൈവികമായ ബ്രഹ്മതേജസ്സിൽ തെളിഞ്ഞു, തപസ്സിന്റെ ചൂടിൽ പിറന്ന സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയും, ഇന്ധനത്തിൽ നിന്ന് ഉയരുന്ന അഗ്നിയെപ്പോലെയും, കോടികൾ ചന്ദ്രന്മാർ പോലെ പ്രകാശിച്ചു.

വവന്ദേ സഹസോത്ഥായ ദണ്ഡവത്പതിതോ മുനിഃ। കൃതാര്ഥോഽഹം കൃതാര്ഥോഽഹം കൃതാര്ഥോഽഹമിതീരയന് ।। ൪൨.

മുനി ഉടൻ എഴുന്നേറ്റ് ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്തു, 'ഞാൻ പൂർണ്ണനായിരിക്കുന്നു, ഞാൻ പൂർണ്ണനായിരിക്കുന്നു, ഞാൻ പൂർണ്ണനായിരിക്കുന്നു' എന്ന് പറഞ്ഞു.

അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ അദ്യ മേ സഫലം മനഃ। അദ്യ മേ സഫലഞ്ചായുര്യദ്ഭവന്തോഽക്ഷിഗോചരാഃ ।। ൪൨.

ഇന്ന് എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായിരിക്കുന്നു, ഇന്ന് എന്റെ മനസ്സ് ഫലപ്രദമായിരിക്കുന്നു, ഇന്ന് എന്റെ ആയുസ്സ് ഫലപ്രദമായിരിക്കുന്നു, കാരണം നിങ്ങൾ എന്റെ കാഴ്ചയിൽ എത്തി.

അലൌകികംലൌകികഞ്ച യത് കിഞ്ചിദപി വിദ്യതേ। ന തദ്വോഽവിദിതം വേദ്യം ഭൂത ഭവ്യം ഭവച്ച യത് ।। ൪൨.

ലൗകികമായതോ അല്ലാത്തതോ, എന്ത് ഉണ്ടായാലും, അതിൽ ഒന്നും നിങ്ങൾക്ക് അറിയാത്തതോ അറിയാൻ കഴിയാത്തതോ ഇല്ല—ഭൂതകാലം, ഭാവി, ഇപ്പോൾ എന്നിങ്ങനെ.

ന പ്രവൃത്തിഫലാ യൂയം ദര്ശയന്തോഽപി താന്സദാ। യദൃച്ഛാകരസങ്കോചവിധാനായേഹ രാഗിണാമ് ।। ൪൨.

നിങ്ങൾ പ്രവർത്തികളുടെ ഫലങ്ങൾ എപ്പോഴും കാണിച്ചാലും അതിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; പ്രവർത്തിയിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാൻ മാത്രമാണ് അത്.

പ്രപഞ്ചസ്യാപി മിഥ്യാത്വേ ബ്രഹ്മത്വേ വാ നിധീതരൌ। ന മൃഷാരാഗവിഷയൌ തത്സങ്കോചവിധിക്ഷയൌ ।। ൪൨.

ലോകം മിഥ്യയാണോ ബ്രഹ്മമാണോ എന്നതിൽ, നിങ്ങൾക്ക് കള്ളപ്രേമവും അതിന്റെ നിയന്ത്രണവും നാശവും ഇല്ല.

അതോ ലോകഹിതൈര്നൂനം പരമാര്ഥനിരൂപണേ। സ്വോക്താഃ സ്വര്ഗാദിവിഷയാഃ നശ്വരാ ഇതി നിന്ദിതാഃ ।। ൪൨.

അതിനാൽ ലോകഹിതത്തിനും പരമാർത്ഥനിർണ്ണയത്തിനും, സ്വർഗ്ഗാദിവിഷയങ്ങൾ നശ്വരമാണെന്ന് നിങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അവയെ അപമാനിച്ചു.

അധികാരിവിഭേദേന കര്മജ്ഞാനോപദേശതഃ। ത്രാതം സര്വം ജഗന്നൂനം ശബ്ദബ്രഹ്മാത്മമൂര്ത്തിഭിഃ ।। ൪൨.

യോഗ്യതയുടെ വ്യത്യാസവും കർമ്മജ്ഞാനോപദേശവും അനുസരിച്ച്, ശബ്ദബ്രഹ്മത്തിന്റെ രൂപമായ നിങ്ങൾ ഈ ലോകം മുഴുവനും സംരക്ഷിക്കുന്നു.

അതോഽഹം പ്രഷ്ടുമിച്ഛമി ഭവന്തശ്ചേത്കൃപാലവഃ । കര്മണാം ഫലമാദിഷ്ടം സര്ഗഃ കാമൈകചേതസാമ് ।। ൪൨.

അതിനാൽ, ദയയുള്ളവർ ആയാൽ, ഞാൻ ചോദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു: പ്രവർത്തികളുടെ നിർദ്ദിഷ്ടഫലവും, ആഗ്രഹത്തിൽ മാത്രം മനസ്സ് നിൽക്കുന്നവർക്കുള്ള സൃഷ്ടിയും എന്താണ്?

ഈശാര്പിതധിയാം പുംസാം കൃതസ്യാപി ച കര്മണഃ। ചിത്തശുദ്ധിസ്തതോ ജ്ഞാനം മോക്ഷശ്ച തദനന്തരമ് ।। ൪൨.

ഭഗവാനെ സമർപ്പിച്ച മനസ്സുള്ളവർക്ക്, പ്രവർത്തി ചെയ്താലും മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധി ഉണ്ടാകും; അതിനുശേഷം ജ്ഞാനം, പിന്നെ മോക്ഷം ലഭിക്കും.

മോക്ഷോ ബ്രഹ്മൈക്യമിത്യേവം സച്ചിദാനന്ദമേവ യത്। സര്വം സമാപ്യതേ തസ്മിഞ്ജ്ഞാതേ യദ്ധി കൃതാകൃതമ് ।। ൪൨.

മോക്ഷം ബ്രഹ്മസമാനത്വം തന്നെയാണ്—അത് സത്ത്വം, ചൈതന്യം, ആനന്ദം. അതറിയുമ്പോൾ ചെയ്തതും ചെയ്യാത്തതും എല്ലാം അവിടെ ലയിക്കുന്നു.

യന്നിഃസങ്ഗം ചിദാകാശം ജ്ഞാനരൂപമസംവൃതമ്। നിരീഹമചലം ശുദ്ധമഗുണം വ്യാപകം സ്മൃതമ് ।। ൪൨.

യാതൊന്നും ചേർന്നില്ലാത്തത്, ചൈതന്യത്തിന്റെ ആകാശം, ജ്ഞാനസ്വഭാവം, മറവില്ലാത്തത്, ആഗ്രഹമില്ലാത്തത്, അചഞ്ചലം, ശുദ്ധം, ഗുണരഹിതം, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്—അത് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

വികാരേഷു വിനശ്യത്സു നിര്വികാരം ന നശ്യതി। യഥാന്ധതമസാ വ്യാപ്തലോകസ്യ രവിരോജസാ ।। ൪൨.

പരിവർത്തനങ്ങൾ നശിച്ചാലും, പരിണാമമില്ലാത്തത് നശിക്കില്ല; കനൽമൂടിയ ലോകത്ത് സൂര്യൻ തന്റെ പ്രകാശം പകർന്നതുപോലെ.