വായുപുരാണമ്

വര്ണാശ്രമവതാം ധര്മോ മയാ സമ്യഗുദാഹൃതഃ। മുക്തിമാര്ഗാ ബഹുവിധാ ഉക്താ വേദാവിരോധതഃ ।। ൪൨.

വർണാശ്രമം അനുസരിക്കുന്നവരുടെ ധർമ്മങ്ങൾ ഞാൻ ശരിയായി വിശദീകരിച്ചു; മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള പല വഴികളും വേദങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമല്ലാതെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്,

ജീവേശ്വരബ്രഹ്മഭേദോ നിരസ്തഃ സൂത്രനിര്ണയേ। നിരൂപിതം പരം ബ്രഹ്മ ശ്രുതിയുക്തവിചാരതഃ ।। ൪൨.

ജീവൻ, ഈശ്വരൻ, ബ്രഹ്മം എന്ന വ്യത്യാസം സൂത്രനിർണയത്തിൽ തള്ളിക്കളഞ്ഞു; ശ്രുതി, യുക്തി എന്നിവയാൽ പരബ്രഹ്മം വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്,

അക്ഷരം പരമം ബ്രഹ്മ പരമാത്മാ പരം പദമ്। യദര്ഥം ബ്രഹ്മചര്യാദിവാനപ്രസ്ഥയതിവ്രതമ് ।। ൪൨.

അക്ഷരമായ പരബ്രഹ്മം, പരമാത്മാവ്, പരംപദം—ഇവയെ അറിയാനാണ് ബ്രഹ്മചര്യവും വനവാസവും യതിവ്രതവും ആചരിക്കുന്നത്,

ആചരന്തി മഹാപ്രാജ്ഞാ ധാരണാഞ്ച പൃഥഗ്വിധാമ്। ആസനം പ്രാണരോധശ്ച പ്രത്യാഹാരശ്ച ധാരണാ ।। ൪൨.

മഹാപണ്ഡിതന്മാർ വിവിധവിധമായ ധാരണകൾ, ആസനം, ശ്വാസനിയന്ത്രണം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, ധാരണ എന്നിവ പ്രയോഗിക്കുന്നു,

ധ്യാനം സമാധിരേതാനി യമൈശ്ച നിയമൈഃ സഹ। അഷ്ടാങ്ഗാനി യദര്ഥഞ്ച ചരന്തി മുനിപുങ്ഗവാഃ ।। ൪൨.

ധ്യാനം, സമാധി—ഇവയും യമനിയമങ്ങളുമായി ചേർന്ന്, ഈ എട്ടു അങ്കങ്ങൾക്കായി മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാർ പരിശ്രമിക്കുന്നു,

യദര്ഥം കര്മ കുര്വന്തി വേദാജ്ഞാമാത്രതത്പരാഃ। പരാര്പണധിയാ സമ്യഗ് നിഷ്കാമാഃ കലിലോജ്ഝിതാഃ ।। ൪൨.

അതിനുവേണ്ടി, അവർ വേദത്തിന്റെ ആജ്ഞ മാത്രം മനസ്സിൽ വെച്ച്, പരമേശ്വരനിലേക്ക് സമർപ്പണബുദ്ധിയോടെ, ആസക്തിയില്ലാതെ, പാപം വിട്ട്, കര്‍മ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു,

യജ്ജ്ഞപ്തയേ നിരാകര്ത്തും പാപാചരണമാത്മനഃ। ഗങ്ഗാദിതീര്ഥചര്യാണി നിഷേവന്തേ ശുചിവ്രതാഃ ।। ൪൨.

അത് അറിയാനും, പാപപ്രവൃത്തികൾ ഒഴിവാക്കാനും, ശുദ്ധവ്രതമുള്ളവർ ഗംഗാദി തീർത്ഥയാത്രകൾ ചെയ്യുന്നു,

തദ്ബ്രഹ്മ പരമം ശുദ്ധമനാദ്യന്തമനാമയമ്। നിത്യം സര്വഗതം സ്ഥാണു കൂടസ്ഥം കൂടവിര്ജിതമ് ।। ൪൨.

അത് ബ്രഹ്മം പരമവും ശുദ്ധവും, ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്തതും, ദുഃഖരഹിതവും, നിത്യവും എല്ലായിടത്തും ഉള്ളതും, അചഞ്ചലവും മായയില്ലാത്തതുമാണ്,

സര്വേന്ദ്രിയചരാഭാസം പ്രാകൃതേന്ദ്രിയവര്ജിതമ്। ദിക്കാലാദ്യനവച്ഛിന്നം നിത്യം ചിന്മാത്രമവ്യയമ് ।। ൪൨.

എല്ലാ ഇന്ദ്രിയപ്രവൃത്തികളിലും പ്രത്യക്ഷമെങ്കിലും, പ്രകൃതിദത്ത ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഇല്ലാത്തതും, ദിശയും കാലവും മുതലായവയാൽ പരിമിതമല്ലാത്തതും, നിത്യവും ചിത്മാത്രമായും അക്ഷയവുമാണ്,

അധ്യാസ്തം സര്പവദ്യത്ര വിശ്വമേതത്പ്രകാശതേ। വിശ്വസ്മിന്നപി ചാന്വേതി നിര്വികാരശ്ച രജ്ജുവത് ।। ൪൨.

ഈ ലോകം പാമ്പിനെ പോലെ കയറിന് മേൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഈ ലോകത്തിനുള്ളിൽ അതു തന്നെ പിന്തുടരുന്നു, കയറുപോലെ ഒരിക്കലും മാറ്റമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്നു.

സമ്യഗ്വിചാരിതം യദ്വത്ഫേനോര്മിബുദ്ബുദോദകമ്। തഥാ വിചാരിതം ബ്രഹ്മ വിശ്വസ്മാന്ന പൃഥഗ്ഭവേത് ।। ൪൨.

നന്നായി പരിശോധിച്ചാൽ, നുരയും തിരയും കുപ്പികളും എല്ലാം വെള്ളം തന്നെയാണെന്ന് മനസ്സിലാവും. അതുപോലെ തന്നെ, ബ്രഹ്മം ശരിയായി അന്വേഷിച്ചാൽ, അത് ലോകത്തിൽ നിന്ന് വേറെയല്ലെന്ന് കാണാം.

സര്വം ബ്രഹ്മൈവ നാനാത്വം നാസ്തീതി നിഗമാ ജഗുഃ। യസ്മാദ്ഭവന്തി ബ്രഹ്മാണ്ഡ കോടയോ ന ഭവന്തി ച ।। ൪൨.

എല്ലാം ബ്രഹ്മം തന്നെയാണെന്ന്, ഭിന്നത ഒന്നുമില്ലെന്ന്, വേദങ്ങൾ പറയുന്നു. അതിൽ നിന്ന് അനേകം ബ്രഹ്മാണ്ഡങ്ങൾ ഉദിക്കുന്നു, പക്ഷേ അവ യഥാർത്ഥത്തിൽ വേറെയായി നിലനിൽക്കുന്നില്ല.

യദുന്മേഷനിമേഷാഭ്യാം ജഗതാം പ്രലയോദയൌ। ഭവേതാം യാ പരാ ശക്തിര്യദാധാരതയാ സ്ഥിതാ ।। ൪൨.

കണ്ണ് തുറക്കുന്നതിലും അടയ്ക്കുന്നതിലും ലോകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയും ലയവും ഉണ്ടാകുന്ന അതി പരമമായ ശക്തി, അവയുടെ അടിസ്ഥാനമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

യസ്മിന്നിദം യതശ്ചേദം യേനേദം യദിദം സ്മൃതമ്। യദജ്ഞാനാജ്ജഗദ്ഭാതി യസ്മിന് ജ്ഞാതേ ജഗന്ന ഹി ।। ൪൨.

ഇത് ഏതു കാര്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, ഇതിൽ നിന്ന് എന്ത് ഉദിക്കുന്നു, ഇതിനെ ആശ്രയിച്ചാണ് ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നത്, അജ്ഞാനത്തിൽ ലോകം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, അതിനെ spരിചയിച്ചാൽ ലോകം ഇല്ലാതാകുന്നു.

അസത്യം യജ്ജഡം ദുഃഖമവസ്ത്വിതി നിരൂപിതമ്। വിപരീതമതോ യദ്വൈ സച്ചിദാനന്ദമൂര്ത്തികമ് ।। ൪൨.

യഥാർത്ഥമല്ലാത്തത്, ജഡമായത്, ദുഃഖം നിറഞ്ഞത്, അവസ്ഥിതിയില്ലാത്തത് എന്നിങ്ങനെ നിർവചിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനോട് വിപരീതമായത് സത്ത്വം, ചൈതന്യം, ആനന്ദം എന്നിവയുടെ സ്വഭാവമാണ്.

ജീവേ ജാഗ്രതി വിശ്വാഖ്യം സ്വപ്നേ യത്തൈജസം സ്മൃതമ് । സുഷുപ്തൌ പ്രാജ്ഞസംജ്ഞം തത്സര്വാവസ്ഥാസു സംസ്മൃതമ് ।। ൪൨.

ജീവൻ ജാഗ്രതയിൽ 'വിശ്വ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; സ്വപ്നത്തിൽ 'തൈജസ' എന്നും, ഗഹനനിദ്രയിൽ 'പ്രാജ്ഞ' എന്നും. അങ്ങനെ എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും അതിനെ ഓർമ്മിക്കുന്നു.

യച്ചക്ഷുഷാം ചക്ഷുരഥ ശ്രോത്രാണാം ശ്രോത്രമസ്തി ച। ത്വക് ത്വചാം രസനം തസ്യ പ്രാണം പ്രാണസ്യ യദ്വിദുഃ ।। ൪൨.

കണ്ണുകളുടെ കണ്ണ്, ചെവികളുടെ ചെവി, ത്വക്കുകളുടെ ത്വക്ക്, നാവുകളുടെ നാവ്, ശ്വാസങ്ങളുടെ ശ്വാസം — ഇതെല്ലാം ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു.

ബുദ്ധിര്ജ്ഞാനേന ച പ്രാണാഃ ക്രിയാശക്ത്യാ നിരന്തരമ്। യന്നേശിരി സമഭ്യേതും ജ്ഞാതും ച പരമാര്ഥതഃ ।। ൪൨.

ബുദ്ധി ജ്ഞാനത്തിലൂടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, പ്രാണൻ ക്രിയാശക്തിയിലൂടെ. എന്നാൽ നിയന്ത്രിക്കാനോ പൂർണ്ണമായി അറിയാനോ കഴിയാത്തത് അത്യന്തം യാഥാർത്ഥ്യമാണ്.

രജ്ജാവഹിര്മരൌ വാരി നീലിമാ ഗഗനേ യഥാ। അസദ്വിശ്വമിദം ഭാതി യസ്മിന്നജ്ഞാനകല്പിതമ് ।। ൪൨.

കയറിൽ പാമ്പ് കാണുന്നതുപോലെയും, മരുഭൂമിയിൽ വെള്ളം കാണുന്നതുപോലെയും, ആകാശത്തിൽ നീലനിറം കാണുന്നതുപോലെയും, അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നു ഈ യാഥാർത്ഥ്യമില്ലാത്ത ലോകം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

ഘടാവച്ഛിന്ന ഏവായം മഹാകാശോ വിഭിദ്യതേ। കാര്യോപാധിപരിച്ഛിന്നം തദ്വദ്യജ്ജീവസംജ്ഞികമ് ।। ൪൨.

കുടം ആകാശത്തെ വേർതിരിക്കുന്നതുപോലെ, പ്രവർത്തിയുടെ ഉപാധികൾ കൊണ്ട് 'ജീവൻ' എന്നറിയപ്പെടുന്നത് അതുപോലെ പരിമിതമാവുന്നു.

മായയാ ചിത്രകാരിണ്യാ വിചിത്രഗുണശീലയാ । ബ്രഹ്മാണ്ഡം ചിത്രമതുലം യസ്മിന് ഭിത്താവിവാര്പിതമ് ।। ൪൨.

മായയുടെ അത്ഭുതകരമായ സൃഷ്ടിശക്തിയാൽ, അതുല്യമായ ഗുണങ്ങളാൽ, ഈ വിചിത്രമായ ബ്രഹ്മാണ്ഡം ഒരു മതിലിൽ വരച്ച ചിത്രത്തെപ്പോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

ധാവതോഽന്യാനതിക്രാന്തം വദതോ വാഗഗോചരമ് । വേദവേദാന്തസിദ്ധാന്തൈര്വിനിര്ണീതം തദക്ഷരമ് ।। ൪൨.

പലരെയും കടന്ന് പോകുന്ന വേഗതയുള്ളത്, വാക്കുകൾക്ക് അതിനെ എത്താനാവാത്തത്, വേദങ്ങളും ഉപനിഷത്തുകളും സിദ്ധാന്തങ്ങളാൽ ഉറപ്പാക്കിയ അതാണ് അക്ഷരം.

അക്ഷരാന്ന പരം കിഞ്ചിത്സാ കാഷ്ഠാ സാ പരാ ഗതിഃ । ഇത്യേവം ശ്രൂയതേ വേദേ ബഹുധാപി വിചാരിതേ ।। ൪൨.

അക്ഷരത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നത് ഒന്നുമില്ല; അതാണ് പരമാവധി, അതാണ് പരമഗതി. ഇതാണ് വേദങ്ങളിൽ പലവിധം അന്വേഷിച്ചിട്ടും കേൾക്കുന്നത്.

അക്ഷരസ്യാത്മനശ്ചാപി സ്വാത്മരൂപതയാ സ്ഥിതമ്। പരമാനന്ദസന്ദോഹരൂപമാനന്ദ വിഗ്രഹമ് ।। ൪൨.

അക്ഷരവും ആത്മാവും സ്വത്വരൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; അതാണ് പരമാനന്ദത്തിന്റെ സാരവും ആനന്ദത്തിന്റെ രൂപവും.

ലീലാവിലാസരസികം ബല്ലവീയൂഥമധ്യഗമ്। ശിഖിപിച്ഛകിരീടേന ബാസ്വദ്രത്നചിതേന ച ।। ൪൨.

ലീലകളിലും വിനോദങ്ങളിലും ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തുന്നവൻ, ഗോപികകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വലയുന്നവൻ, മയില്പീലി കിരീടവും രത്നാഭരണങ്ങളും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഉല്ലസദ്വിദ്യുദാടോപകുണ്ഡലാഭ്യാം വിരാജിതമ്। കര്ണോപാന്തചരന്നേത്രഖഞ്ജരീടമനോഹരമ് ।। ൪൨.

മിന്നുന്ന മേഘംപോലുള്ള കുണ്ഡലങ്ങളാൽ ദീപ്തമായവൻ, ചെവിക്കരികിൽ ചലിക്കുന്ന കണ്ണുകളാൽ ആകർഷകമായവൻ, മനോഹരമായ കിരീടം ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.

കുഞ്ജകുഞ്ജപ്രിയാവൃന്ദവിലാസരതിലമ്പടമ്। പീതാമ്ബരധരം ദിവ്യം ചന്ദനാലേപമണ്ഡിതമ് ।। ൪൨.

കുഞ്ചുകളിൽ പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം വിനോദങ്ങളിൽ ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തുന്നവൻ, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച ദിവ്യസ്വരൂപൻ, ചന്ദനം പുരട്ടിയവൻ.

അധരാമൃത സംസിക്തവേണുനാദേന വല്ലവീഃ। മോഹയന്തഞ്ചിദാനന്ദമനങ്ഗമദഭഞ്ജനമ് ।। ൪൨.

താഴത്തെ അമൃതം തൂവിയതുപോലുള്ള വയ്‌ണു സംഗീതം കൊണ്ട് ഗോവാലക്കാരിയായ സ്ത്രീകളെ ആകർഷിച്ചു, അവരിൽ മനസ്സിന്റെ ആനന്ദം നിറച്ചു, മന്മഥന്റെ അഭിമാനത്തെ തകർത്തു.

കോടികാമകലാപൂര്ണം കോടിചന്ദ്രാംശുനിര്മലമ്। ത്രിരേഖകമ്ഠവിലസദ്രത്നഗുഞ്ജാമൃഗാ കുലമ് ।। ൪൨.

കോടികൾക്കണക്കിന് ആഗ്രഹങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും, കോടികൾ ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങൾപോലെ ശുദ്ധമായതും, കഴുത്തിൽ മൂന്നു വരികൾ തെളിയുന്നതും, രത്നങ്ങളാൽ ചാർത്തിയ കണികൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച മൃഗങ്ങളുടെ കൂട്ടവും അതിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.