വായുപുരാണമ്

പ്രവൃത്തേ പൂര്വതഃ പൂര്വം പുനഃ സര്ഗേ പ്രപത്സ്യതേ। അജ്ഞാഗുണൈഃ പ്രവര്ത്തന്തേ രജഃസത്ത്വതമാത്മകമ് ।। ൪൧.

പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, സൃഷ്ടി വീണ്ടും നടക്കുന്നു; അവ അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളായ രജസ്, സത്ത്വം, തമസ് എന്നിവകൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

പ്രവൃത്തികാലേ രജസാഭിപന്നമഹത്ത്വഭൂതാദിവിശേഷ്യതാഞ്ച। വിശേഷതാം ചേന്ദ്രിയതാഞ്ച യാന്തി ഗുണാവസാനേ പതിഭിര്മനുഷ്യാഃ ।। ൪൧.

പ്രവർത്തനസമയത്ത്, രജസിന്റെ വഴി അവർ മഹത്ത്വം, പ്രത്യേകത, ഇന്ദ്രിയസ്വഭാവം എന്നിവ കൈവരിക്കുന്നു; ഗുണങ്ങൾ അവസാനിക്കുമ്പോൾ, മനുഷ്യർ അവരുടെ അധിപന്മാരോടൊപ്പം പ്രത്യേകതയും വ്യക്തിത്വവും നേടുന്നു.

സത്യാഭിധ്യായിനസ്തസ്യ ധ്യായിനഃ സന്നിമിത്തകമ്। രജഃസത്ത്വതമാ വ്യക്താ വിധര്മ്മാണഃ പരസ്പരമ് ।। ൪൧.

സത്യത്തിൽ ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവർ, ഒരു കാരണം കൊണ്ടു ധ്യാനിക്കുന്നവർ, രജസ്, സത്ത്വം, തമസ് എന്നിവ പ്രകടമാക്കുന്നു; അവ പരസ്പരം വിരുദ്ധസ്വഭാവമുള്ളവയാണ്.

ആദ്യന്തേ സംപ്രപത്സ്യന്തേ ക്ഷേത്രതജ്ജ്ഞാസ്തു സര്വശഃ। സംസിദ്ധകാര്യ്യകരണാ ഉത്പദ്യന്തേഽഭിമാനിനഃ ।। ൪൧.

ആരംഭത്തിലും അവസാനത്തിലും, എല്ലാ ക്ഷേത്രജ്ഞന്മാരും മുന്നോട്ട് പോകുന്നു; പ്രവർത്തിയും ഉപകരണവും നേടിയവർ അഭിമാനത്തോടെ ജനിക്കുന്നു.

സര്വേ സത്വാഃ പ്രപദ്യന്തേ ഹ്യവ്യക്താത്പൂര്വമേവ ച। പ്രസൂതേ യാ ച സുവഹാഃ സാധികാശ്ചാപ്യസാധികാ ।। ൪൧.

എല്ലാ ജീവികളും അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ, അതിനുമുമ്പ് തന്നെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; എന്ത് ജനിച്ചാലും, ഉപാധിയുള്ളവരും ഇല്ലാത്തവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.

സംസരന്തസ്തു തേ സര്വേ സ്താനപ്രകരണൈഃ സഹ। കാര്യ്യാണി പ്രതിപത്സ്യന്തേ ഉത്പദ്യന്തേ പുനഃ പുനഃ ।। ൪൧.

അവർ എല്ലാവരും സ്ഥലങ്ങളുടെയും സാഹചര്യങ്ങളുടെയും കൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; പ്രവർത്തികൾ ഏറ്റെടുത്ത് വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.

ഗുണമാത്രാത്മകാശ്ചൈവ ധര്മ്മാധര്മ്മൌ പരസ്പരമ്। ആരപ്സന്തീഹ ചാന്യോന്യം വരേണാനുഗ്രഹേണ ച ।। ൪൧.

ഗുണങ്ങൾ മാത്രം ഉള്ള ധർമ്മവും അധർമ്മവും പരസ്പരം ഇവിടെ ഏറ്റെടുക്കുന്നു; മികച്ചവരുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ കൂടിയും അങ്ങനെ നടക്കുന്നു.

സര്വേ തുല്യാഃ പ്രസൃഷ്ടാര്ഥം സര്ഗ്ഗദൌ യാന്തി വിക്രിയാമ്। ഗുണാസ്തത്പ്രതിധാവന്തേ തസ്മാത്തത്തസ്യ രോചതേ ।। ൪൧.

സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ എല്ലാം ഒരുപോലെയാണ്, ഓരോന്നും തങ്ങളുടെ തത്വങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മാറുന്നു. അവയുടെ ഗുണങ്ങൾ അവയെ പിന്തുടരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഓരോരുത്തർക്കും തങ്ങളുടെ സ്വഭാവം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്.

ഗുണാസ്തേ യാനി സര്വാണി പ്രാക് ദൃഷ്ടേഃ പ്രതിപേദിരേ। താന്യേവ പ്രതിപദ്യന്തേ സൃഷ്ടമാനാഃ പുനഃ പുനഃ ।। ൪൧.

അവയെ കാണുന്നതിന് മുമ്പ് ലഭിച്ചിരുന്ന ഗുണങ്ങൾ, ജീവികൾക്ക് ഓരോ സൃഷ്ടിയിലും വീണ്ടും വീണ്ടും ലഭിക്കുന്നു.

ഹിംസ്രാഹിംസ്രേ മൃദുക്രൂരേ ധര്മ്മാധര്മ്മാവൃതാനൃതേ। തദ്ഭാവിതാഃ പ്രപദ്യന്തേ തസ്മാത്തത്തസ്യ രോചതേ ।। ൪൧.

ഹിംസയിലോ അഹിംസയിലോ, മൃദുത്വത്തിലോ ക്രൂരതയിലോ, ധർമ്മത്തിലോ അധർമ്മത്തിലോ, സത്യത്തിലോ അസത്യത്തിലോ, ജീവികൾക്ക് ഏത് സ്വഭാവം ഉണ്ടോ അതാണ് അവർക്കു ഇഷ്ടം.

മഹാഭൂതേഷു നാനാത്വമിന്ദ്രിയാര്ഥേഷു മൂര്ത്തിഷു। വിപ്രയോഗാശ്ച ഭൂതാനാം യുണോഭ്യഃ സംപ്രവര്ത്തതേ ।। ൪൧.

മഹാഭൂതങ്ങളിൽ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കുള്ള വസ്തുക്കളിലും രൂപങ്ങളിലും വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ജീവികൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നാണ് വേർപാടുകളും ഉണ്ടാകുന്നത്.

ഇത്യേഷ വോ മയാ ഖ്യാതഃ പുനഃ സര്ഗഃ സമാസതഃ। സമാസാദേവ വക്ഷ്യാമി ബ്രഹ്മണോഽഥ സമുദ്ഭവമ് ।। ൪൧.

ഇങ്ങനെ പുതിയ സൃഷ്ടിയെ ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു സംക്ഷിപ്തമായി വിശദീകരിച്ചു. ഇനി ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉത്ഭവം കുറിച്ച് ചുരുക്കത്തിൽ പറയും.

അവ്യക്താത്കാരണാത്തസ്മാന്നിത്യാത്സദസദാത്മകാത്। പ്രധാന പുരുഷാഭ്യാന്തു ജായതേ ച മഹേശ്വരഃ ।। ൪൧.

അവ്യക്തമായ, ശാശ്വതമായ, സതാസത്വസ്വഭാവമുള്ള കാരണത്തിൽ നിന്ന് പ്രധാനവും പുരുഷനും ഉത്ഭവിക്കുന്നു. അവരിൽ നിന്നാണ് മഹേശ്വരൻ ജനിക്കുന്നത്.

സ പുനഃ സമ്ഭാവയിതാ ജായതേ ബ്രഹ്മസംജ്ഞിതഃ। സൃജതേ സ പുനര്ലോകാനഭിമാനഗുണാത്മകാന് ।। ൪൧.

അവൻ വീണ്ടും സൃഷ്ടാവായി ബ്രഹ്മാവെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അവൻ ലോകങ്ങളെ ഓരോന്നിന്റെയും സ്വഭാവവും ഗുണങ്ങളുംകൊണ്ട് സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

അഹങ്കാരസ്തു മഹതസ്തസ്മാദ്ഭൂതാനി ചാത്മനഃ। യുഗപത് സമ്പ്രവര്ത്തന്തേ ഭൂതാന്യേവേന്ദ്രിയാണി ച। ഭൂതഭേദാശ്ച ഭൂതേഭ്യ ഇതി സര്ഗഃ പ്രവര്ത്തതേ ।। ൪൧.

മഹതിൽ നിന്ന് അഹങ്കാരം ഉത്ഭവിക്കുന്നു. അതിൽ നിന്ന് ഭൂതങ്ങളും ആത്മാവും ജനിക്കുന്നു. ഒരേസമയം ഭൂതങ്ങളും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്ന് വിവിധ രൂപങ്ങൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ സൃഷ്ടി പുരോഗമിക്കുന്നു.

വിസ്തരാവയവസ്തേഷാം യഥാപ്രജ്ഞം യഥാശ്രുതമ്। കീര്ത്തിതം വോ യഥാ പൂര്വം തഥൈവാഭ്യുപധാര്യ്യതാമ് ।। ൪൧.

ഇവയുടെ വിശദമായ അവയവങ്ങൾ, നിങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ, അറിഞ്ഞതും കേട്ടതും പോലെ ഞാൻ വിവരിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ നിങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കണം.

ഏതച്ഛ്രുത്വാ നൈമിഷേയാസ്തദാനീം ലോകോത്പത്തിം സംസ്ഥിതിം ച വ്യയഞ്ച। തസ്മിന് സത്രേഽവഭൃഥം പ്രാപ്യ ശുദ്ധാഃ പുണ്യം ലോകമൃഷയഃ പ്രാപ്നുവന്തി ।। ൪൧.

ഇത് കേട്ടശേഷം, നൈമിശാരണ്യത്തിലെ ഋഷിമാർ ലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും നിലനില്പും ലയവും അറിഞ്ഞു. യാഗത്തിന്റെ അവസാന സ്നാനം കഴിച്ച്, ശുദ്ധരായി, അവർ പുണ്യലോകം പ്രാപിച്ചു.

യഥാ യൂയം വിധിവദ്ദേവതാദീനിഷ്ട്വാ ചൈവാവഭൃഥം പ്രാപ്യ ശുദ്ധാഃ। ത്യക്ത്വാ ദേഹാനായുഷോഽന്തേ കൃതാര്ഥാന്പുണ്യാഁല്ലോകാന്പ്രാപ്യ യഥേഷ്ടം ചരിഷ്യഥ ।। ൪൧.

നിങ്ങളും ദേവതകളെ വിധിപ്രകാരം പൂജിച്ച്, അവസാന സ്നാനം കഴിച്ച്, ശുദ്ധരായി, ആയുസ്സിന്റെ അവസാനം ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി, പുണ്യലോകങ്ങൾ പ്രാപിച്ച് ഇഷ്ടാനുസരണം സഞ്ചരിക്കും.

ഏതേ തേ നൈമിഷേയാ വൈ ഇഷ്ട്വാ സൃഷ്ട്വാ ച വൈ തദാ। ജഗ്മുശ്ചാവഭൃധസ്നാതാഃ സ്വര്ഗം സര്വേ തു സത്രിണഃ ।। ൪൧.

അങ്ങനെ നൈമിശാരണ്യത്തിലെ ആ ഋഷിമാർ യാഗങ്ങൾ നടത്തി, ക്രിയകൾ പൂർത്തിയാക്കി, അവസാന സ്നാനം കഴിച്ച്, എല്ലാവരും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തി.

വിപ്രാസ്തഥാ യൂയമപി ചേഷ്ട്വാ ബഹുവിധൈര്മഖൈഃ । ആയുഷോഽന്തേ തതഃ സ്വര്ഗം ഗന്താരഃ സ്ഥ ദ്വിജോത്തമാഃ ।। ൪൧.

അതുപോലെ തന്നെ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, നിങ്ങൾ പലവിധ യാഗങ്ങൾ നടത്തി, ആയുസ്സിന്റെ അവസാനം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തും.

പ്രക്രിയാ പ്രഥമേ പാദേ കഥാവസ്തുപരിഗ്രഹഃ। അനുഷങ്ഗ ഉപോദ്വാത ഉപസംഹാര ഏവ ച ।। ൪൧.

പ്രക്രിയ, ആദ്യഭാഗം, വിഷയങ്ങളുടെ പട്ടിക, ബന്ധം, അവതാരിക, സമാപനം — ഇതാണ് വിഭജനം.

ഏവമേതച്ചതുഷ്പാദം പുരാണം ലോകസമ്മതമ്। ഉവാച ഭഗവാന് സാക്ഷാദ്വായുര്ലോകഹിതേ രതഃ ।। ൪൧.

ഇങ്ങനെ ലോകം അംഗീകരിച്ച ഈ നാലു ഭാഗങ്ങളുള്ള പുരാണം ലോകക്ഷേമത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ള ഭഗവാൻ വായു നേരിട്ട് പ്രസ്താവിച്ചു.

നൈമിഷേ സത്രമാസാദ്യ മുനിഭ്യോ മുനിസത്തമാഃ । തത്പ്രസാദാദസംദിഗ്ധം ഭൂതോത്പത്തിലയാനി ച ।। ൪൧.

നൈമിശാരണ്യത്തിലെ യാഗത്തിൽ എത്തി, മഹർഷിമാർ വായുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ സംശയമില്ലാതെ ജീവികളുടെ ഉത്ഭവവും ലയവും അറിഞ്ഞു.

പ്രാധാനികീമിമാം സൃഷ്ടിം തഥൈവേശ്വരകാരിതാമ്। സമ്യഗ്വിദിത്വാ മേധാവീ ന മോഹമധിഗച്ഛതി ।। ൪൧.

ഈ പ്രാധാന്യമായ സൃഷ്ടിയും, ഇശ്വരന്റെ കർമ്മങ്ങളും ശരിയായി മനസ്സിലാക്കുന്ന ജ്ഞാനി മോഹത്തിൽ അകപ്പെടുന്നില്ല.

ഇദം യോ ബ്രാഹ്മണോ വിദ്വാനിതിഹാസം പുരാതനമ്। ശ്രൃണുയാച്ഛ്രാവയേദ്വാപി തഥാധ്യാപയതേഽപി ച ।। ൪൧.

ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം ആരെങ്കിലും പണ്ഡിതനായ ബ്രാഹ്മണൻ അറിയുകയോ, കേൾക്കുകയോ, മറ്റുള്ളവർക്ക് കേൾപ്പിക്കുകയോ, പഠിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്താൽ,

സ്ഥാനേഷു സ മഹേന്ദ്രസ്യ മോദതേ ശാശ്വതീഃ സമാഃ। ബ്രഹ്മസായുജ്യഗോ ഭൂത്വാ ബ്രഹ്മണാ സഹ മോക്ഷ്യതേ ।। ൪൧.

മഹേന്ദ്രന്റെ ലോകങ്ങളിൽ അവൻ അനന്തകാലം സന്തോഷത്തോടെ കഴിയുന്നു. പിന്നീട് ബ്രഹ്മയുമായി ഒന്നായി മോക്ഷം നേടുന്നു.

തേഷാം കീര്ത്തിമതാം കീര്ത്തിം പ്രജേശാനാം മഹാത്മനാമ്। പ്രഥയന്പൃഥിവീശാനാം ബ്രഹ്മഭൂയായ ഗച്ഛതി ।। ൪൧.

ജനങ്ങളുടെ മഹാന്മാരായ രാജാക്കന്മാരുടെയും മഹാത്മാക്കളുടെയും കീർത്തി ലോകത്ത് പ്രസിദ്ധമാക്കുന്നവൻ ബ്രഹ്മപദം പ്രാപിക്കുന്നു.

ധന്യം യശസ്യമായുഷ്യം പുണ്യം വേദൈശ്ച സമ്മതമ്। കൃഷ്ണദ്വൈപായനേനോക്തം പുരാണം ബ്രഹ്മവാദിനാ ।। ൪൧.

ബ്രഹ്മത്തെ കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്ന കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ പറഞ്ഞ ഈ പുരാണം ധന്യവും, പ്രശസ്തിയും, ദീർഘായുസും, പുണ്യവും നൽകുന്നതും വേദങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചതുമാണ്.

മന്വന്തരേശ്വരാണാം ച യഃ കീര്തിം പ്രഥയേദിമാമ്। ദേവതാനാമൃഷീണാഞ്ച ഭൂരിദ്രവിണതേജസാമ്। സ സര്വൈര്മുച്യതേ പാപൈഃ പുണ്യഞ്ച മഹദാപ്നുയാത് ।। ൪൧.

മന്വന്തരങ്ങളുടെ അധിപന്മാരുടെയും, വലിയ സമ്പത്തും തേജസ്സും ഉള്ള ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും കീർത്തി പ്രസിദ്ധമാക്കുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം നേടി മഹത്തായ പുണ്യം ലഭിക്കും.