വായുപുരാണമ്

അവിഭാഗവതാവേതൌ ഗുണസാമ്യസ്ഥിതാവുഭൌ। സര്വകാര്യ്യേ ബുദ്ധിപൂര്വം പ്രധാനസ്യ പ്രപത്സ്യതേ ।। ൪൧.

ഈ രണ്ടും വേർതിരിയാതെ ഗുണങ്ങൾ സമത്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, എല്ലാ പ്രവർത്തികളിലും ആദ്യം ബുദ്ധിയുടെ ഉദ്ദേശം പ്രധാനത്തിൽ നിന്നു ഉദയം ചെയ്യുന്നു.

അബുദ്ധിപൂര്വം ക്ഷേത്രജ്ഞ അധിഷ്ഠാസ്യതി താന് ഗുണാന്। ഏവം താനഭിമാനേന പ്രപത്സ്യേത പുരസ്തദാ ।। ൪൧.

ബുദ്ധി മുൻപില്ലാതെ, ക്ഷേത്രജ്ഞൻ ആ ഗുണങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതനാകുന്നു; അങ്ങനെ അവയെ സ്വന്തമെന്നു കരുതി ആദ്യം മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.

യദാ പ്രവര്ത്തിതവ്യന്തു ക്ഷേത്രക്ഷേത്രജ്ഞയോര്ദ്വയോഃ। ഭോജ്യഭോക്തൃത്വസമ്ബന്ധം പ്രപത്സ്യേതേ യുതാവുഭൌ ।। ൪൧.

ക്ഷേത്രവും ക്ഷേത്രജ്ഞനും തമ്മിൽ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങേണ്ട സമയത്ത്, ഇരുവരും ചേർന്ന് അനുഭവിക്കുന്നവനും അനുഭവിക്കുന്നതും എന്ന ബന്ധത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു.

തസ്മാച്ഛരണമവ്യക്തം സാമ്യേ സ്ഥിത്വാ ഗുണാത്മകാന്। ക്ഷേത്രജ്ഞാധിഷ്ഠിതം തച്ച വൈഷമ്യം ഭജതേ തു തത് ।। ൪൧.

അതിനാൽ, അവ്യക്തം എന്നത് ആശ്രയമാണ്, ഗുണങ്ങളുടെ സമത്വത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; അത് ക്ഷേത്രജ്ഞൻ അധിഷ്ഠിതമായപ്പോൾ വൈവിധ്യമാകുന്നു.

തതഃ പ്രപത്സ്യതേ വ്യക്തം ക്ഷേത്രക്ഷേത്രജ്ഞയോര്ദ്വയോഃ। ക്ഷേത്രജ്ഞാധിഷ്ഠിതം സത്ത്വം വികാരം ജനയിഷ്യതി ।। ൪൧.

അതിനുശേഷം, ക്ഷേത്രത്തിനും ക്ഷേത്രജ്ഞനും വേണ്ടി വ്യക്തം ഉദയം ചെയ്യുന്നു; ക്ഷേത്രജ്ഞൻ അധിഷ്ഠിതമായ സത്ത്വം മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും.

മഹദാദ്യം വിശേഷാന്തം ചതുര്വിംശഗുണാത്മകമ്। ക്ഷേത്രജ്ഞസ്യ പ്രധാനസ്യ പുരുഷസ്യ പ്രപത്സ്യതേ ।। ൪൧.

മഹത്ത്വത്തിൽ നിന്ന് പ്രത്യേകത വരെയുള്ള ഇരുപത്തിനാലു ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളത്, ക്ഷേത്രജ്ഞനും പ്രധാനവും പുരുഷനും ചേർന്ന് മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.

ബ്രഹ്മാണ്ഡേ പ്രഥമഃ സോഽഥ ഭവിതാ ചേശ്വരഃ പുനഃ। തതോ ജ്ഞേയസ്യ കൃത്സ്നസ്യ സര്വഭൂതപതിഃ ശിവഃ ।। ൪൧.

ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ ആദ്യം അദ്ദേഹം വീണ്ടും ഈശ്വരനാകും; അതിനുശേഷം, എല്ലാ ഭൂതങ്ങളുടെ അധിപനായ ശിവൻ മുഴുവനായും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഈശ്വരഃ സര്വ്വമുക്താനാം ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മമയോ മഹാന്। ആദി ദേവഃ പ്രധാനസ്യാനുഗ്രഹായ പ്രവക്ഷ്യതേ ।। ൪൧.

എല്ലാ മോചിതരുടെ ഈശ്വരൻ ബ്രഹ്മാവാണ്, ബ്രഹ്മസ്വഭാവമുള്ള മഹാനാണ്; പ്രധാനത്തിന് അനുഗ്രഹം നൽകാൻ ആദിദേവനായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു.

അനാദ്യൌ സ്വയമുത്പന്നാവുഭൌ സൂക്ഷ്മൌ തു തൌ സ്മൃതൌ । അനാദിസംയോഗയുതൌ സര്വക്ഷേത്രജ്ഞമേവ ച ।। ൪൧.

ആ ഇരുവരും സ്വയം ജനിച്ചവരും ആരംഭമില്ലാത്തവരുമായ സൂക്ഷ്മരൂപത്തിൽ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; ആരംഭമില്ലാത്ത ഐക്യത്തിൽ എല്ലാവരും ക്ഷേത്രജ്ഞന്മാരെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

അബുദ്ധി പൂര്വകം യുക്തൌ മശകൌ തു വരൌ തദാ। അപ്രത്യയമനാദ്യം ച സ്ഥിതാവുദകമപ്സ്യശഃ ।। ൪൧.

ബുദ്ധി മുൻപില്ലാതെ, ആ രണ്ടു ശ്രേഷ്ഠന്മാർ ഐക്യത്തിലാകുന്നു; ആരംഭമില്ലാത്തത്, അപ്രത്യക്ഷം, ജലം ഇവ ഒരുമിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.

പ്രവൃത്തേ പൂര്വതഃ പൂര്വം പുനഃ സര്ഗേ പ്രപത്സ്യതേ। അജ്ഞാഗുണൈഃ പ്രവര്ത്തന്തേ രജഃസത്ത്വതമാത്മകമ് ।। ൪൧.

പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, സൃഷ്ടി വീണ്ടും നടക്കുന്നു; അവ അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളായ രജസ്, സത്ത്വം, തമസ് എന്നിവകൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

പ്രവൃത്തികാലേ രജസാഭിപന്നമഹത്ത്വഭൂതാദിവിശേഷ്യതാഞ്ച। വിശേഷതാം ചേന്ദ്രിയതാഞ്ച യാന്തി ഗുണാവസാനേ പതിഭിര്മനുഷ്യാഃ ।। ൪൧.

പ്രവർത്തനസമയത്ത്, രജസിന്റെ വഴി അവർ മഹത്ത്വം, പ്രത്യേകത, ഇന്ദ്രിയസ്വഭാവം എന്നിവ കൈവരിക്കുന്നു; ഗുണങ്ങൾ അവസാനിക്കുമ്പോൾ, മനുഷ്യർ അവരുടെ അധിപന്മാരോടൊപ്പം പ്രത്യേകതയും വ്യക്തിത്വവും നേടുന്നു.

സത്യാഭിധ്യായിനസ്തസ്യ ധ്യായിനഃ സന്നിമിത്തകമ്। രജഃസത്ത്വതമാ വ്യക്താ വിധര്മ്മാണഃ പരസ്പരമ് ।। ൪൧.

സത്യത്തിൽ ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവർ, ഒരു കാരണം കൊണ്ടു ധ്യാനിക്കുന്നവർ, രജസ്, സത്ത്വം, തമസ് എന്നിവ പ്രകടമാക്കുന്നു; അവ പരസ്പരം വിരുദ്ധസ്വഭാവമുള്ളവയാണ്.

ആദ്യന്തേ സംപ്രപത്സ്യന്തേ ക്ഷേത്രതജ്ജ്ഞാസ്തു സര്വശഃ। സംസിദ്ധകാര്യ്യകരണാ ഉത്പദ്യന്തേഽഭിമാനിനഃ ।। ൪൧.

ആരംഭത്തിലും അവസാനത്തിലും, എല്ലാ ക്ഷേത്രജ്ഞന്മാരും മുന്നോട്ട് പോകുന്നു; പ്രവർത്തിയും ഉപകരണവും നേടിയവർ അഭിമാനത്തോടെ ജനിക്കുന്നു.

സര്വേ സത്വാഃ പ്രപദ്യന്തേ ഹ്യവ്യക്താത്പൂര്വമേവ ച। പ്രസൂതേ യാ ച സുവഹാഃ സാധികാശ്ചാപ്യസാധികാ ।। ൪൧.

എല്ലാ ജീവികളും അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ, അതിനുമുമ്പ് തന്നെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; എന്ത് ജനിച്ചാലും, ഉപാധിയുള്ളവരും ഇല്ലാത്തവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.

സംസരന്തസ്തു തേ സര്വേ സ്താനപ്രകരണൈഃ സഹ। കാര്യ്യാണി പ്രതിപത്സ്യന്തേ ഉത്പദ്യന്തേ പുനഃ പുനഃ ।। ൪൧.

അവർ എല്ലാവരും സ്ഥലങ്ങളുടെയും സാഹചര്യങ്ങളുടെയും കൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; പ്രവർത്തികൾ ഏറ്റെടുത്ത് വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.

ഗുണമാത്രാത്മകാശ്ചൈവ ധര്മ്മാധര്മ്മൌ പരസ്പരമ്। ആരപ്സന്തീഹ ചാന്യോന്യം വരേണാനുഗ്രഹേണ ച ।। ൪൧.

ഗുണങ്ങൾ മാത്രം ഉള്ള ധർമ്മവും അധർമ്മവും പരസ്പരം ഇവിടെ ഏറ്റെടുക്കുന്നു; മികച്ചവരുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ കൂടിയും അങ്ങനെ നടക്കുന്നു.

സര്വേ തുല്യാഃ പ്രസൃഷ്ടാര്ഥം സര്ഗ്ഗദൌ യാന്തി വിക്രിയാമ്। ഗുണാസ്തത്പ്രതിധാവന്തേ തസ്മാത്തത്തസ്യ രോചതേ ।। ൪൧.

സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ എല്ലാം ഒരുപോലെയാണ്, ഓരോന്നും തങ്ങളുടെ തത്വങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മാറുന്നു. അവയുടെ ഗുണങ്ങൾ അവയെ പിന്തുടരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഓരോരുത്തർക്കും തങ്ങളുടെ സ്വഭാവം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്.

ഗുണാസ്തേ യാനി സര്വാണി പ്രാക് ദൃഷ്ടേഃ പ്രതിപേദിരേ। താന്യേവ പ്രതിപദ്യന്തേ സൃഷ്ടമാനാഃ പുനഃ പുനഃ ।। ൪൧.

അവയെ കാണുന്നതിന് മുമ്പ് ലഭിച്ചിരുന്ന ഗുണങ്ങൾ, ജീവികൾക്ക് ഓരോ സൃഷ്ടിയിലും വീണ്ടും വീണ്ടും ലഭിക്കുന്നു.

ഹിംസ്രാഹിംസ്രേ മൃദുക്രൂരേ ധര്മ്മാധര്മ്മാവൃതാനൃതേ। തദ്ഭാവിതാഃ പ്രപദ്യന്തേ തസ്മാത്തത്തസ്യ രോചതേ ।। ൪൧.

ഹിംസയിലോ അഹിംസയിലോ, മൃദുത്വത്തിലോ ക്രൂരതയിലോ, ധർമ്മത്തിലോ അധർമ്മത്തിലോ, സത്യത്തിലോ അസത്യത്തിലോ, ജീവികൾക്ക് ഏത് സ്വഭാവം ഉണ്ടോ അതാണ് അവർക്കു ഇഷ്ടം.

മഹാഭൂതേഷു നാനാത്വമിന്ദ്രിയാര്ഥേഷു മൂര്ത്തിഷു। വിപ്രയോഗാശ്ച ഭൂതാനാം യുണോഭ്യഃ സംപ്രവര്ത്തതേ ।। ൪൧.

മഹാഭൂതങ്ങളിൽ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കുള്ള വസ്തുക്കളിലും രൂപങ്ങളിലും വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ജീവികൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്നാണ് വേർപാടുകളും ഉണ്ടാകുന്നത്.

ഇത്യേഷ വോ മയാ ഖ്യാതഃ പുനഃ സര്ഗഃ സമാസതഃ। സമാസാദേവ വക്ഷ്യാമി ബ്രഹ്മണോഽഥ സമുദ്ഭവമ് ।। ൪൧.

ഇങ്ങനെ പുതിയ സൃഷ്ടിയെ ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു സംക്ഷിപ്തമായി വിശദീകരിച്ചു. ഇനി ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉത്ഭവം കുറിച്ച് ചുരുക്കത്തിൽ പറയും.

അവ്യക്താത്കാരണാത്തസ്മാന്നിത്യാത്സദസദാത്മകാത്। പ്രധാന പുരുഷാഭ്യാന്തു ജായതേ ച മഹേശ്വരഃ ।। ൪൧.

അവ്യക്തമായ, ശാശ്വതമായ, സതാസത്വസ്വഭാവമുള്ള കാരണത്തിൽ നിന്ന് പ്രധാനവും പുരുഷനും ഉത്ഭവിക്കുന്നു. അവരിൽ നിന്നാണ് മഹേശ്വരൻ ജനിക്കുന്നത്.

സ പുനഃ സമ്ഭാവയിതാ ജായതേ ബ്രഹ്മസംജ്ഞിതഃ। സൃജതേ സ പുനര്ലോകാനഭിമാനഗുണാത്മകാന് ।। ൪൧.

അവൻ വീണ്ടും സൃഷ്ടാവായി ബ്രഹ്മാവെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അവൻ ലോകങ്ങളെ ഓരോന്നിന്റെയും സ്വഭാവവും ഗുണങ്ങളുംകൊണ്ട് സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

അഹങ്കാരസ്തു മഹതസ്തസ്മാദ്ഭൂതാനി ചാത്മനഃ। യുഗപത് സമ്പ്രവര്ത്തന്തേ ഭൂതാന്യേവേന്ദ്രിയാണി ച। ഭൂതഭേദാശ്ച ഭൂതേഭ്യ ഇതി സര്ഗഃ പ്രവര്ത്തതേ ।। ൪൧.

മഹതിൽ നിന്ന് അഹങ്കാരം ഉത്ഭവിക്കുന്നു. അതിൽ നിന്ന് ഭൂതങ്ങളും ആത്മാവും ജനിക്കുന്നു. ഒരേസമയം ഭൂതങ്ങളും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്ന് വിവിധ രൂപങ്ങൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ സൃഷ്ടി പുരോഗമിക്കുന്നു.

വിസ്തരാവയവസ്തേഷാം യഥാപ്രജ്ഞം യഥാശ്രുതമ്। കീര്ത്തിതം വോ യഥാ പൂര്വം തഥൈവാഭ്യുപധാര്യ്യതാമ് ।। ൪൧.

ഇവയുടെ വിശദമായ അവയവങ്ങൾ, നിങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ, അറിഞ്ഞതും കേട്ടതും പോലെ ഞാൻ വിവരിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ നിങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കണം.

ഏതച്ഛ്രുത്വാ നൈമിഷേയാസ്തദാനീം ലോകോത്പത്തിം സംസ്ഥിതിം ച വ്യയഞ്ച। തസ്മിന് സത്രേഽവഭൃഥം പ്രാപ്യ ശുദ്ധാഃ പുണ്യം ലോകമൃഷയഃ പ്രാപ്നുവന്തി ।। ൪൧.

ഇത് കേട്ടശേഷം, നൈമിശാരണ്യത്തിലെ ഋഷിമാർ ലോകങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും നിലനില്പും ലയവും അറിഞ്ഞു. യാഗത്തിന്റെ അവസാന സ്നാനം കഴിച്ച്, ശുദ്ധരായി, അവർ പുണ്യലോകം പ്രാപിച്ചു.

യഥാ യൂയം വിധിവദ്ദേവതാദീനിഷ്ട്വാ ചൈവാവഭൃഥം പ്രാപ്യ ശുദ്ധാഃ। ത്യക്ത്വാ ദേഹാനായുഷോഽന്തേ കൃതാര്ഥാന്പുണ്യാഁല്ലോകാന്പ്രാപ്യ യഥേഷ്ടം ചരിഷ്യഥ ।। ൪൧.

നിങ്ങളും ദേവതകളെ വിധിപ്രകാരം പൂജിച്ച്, അവസാന സ്നാനം കഴിച്ച്, ശുദ്ധരായി, ആയുസ്സിന്റെ അവസാനം ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കി, പുണ്യലോകങ്ങൾ പ്രാപിച്ച് ഇഷ്ടാനുസരണം സഞ്ചരിക്കും.

ഏതേ തേ നൈമിഷേയാ വൈ ഇഷ്ട്വാ സൃഷ്ട്വാ ച വൈ തദാ। ജഗ്മുശ്ചാവഭൃധസ്നാതാഃ സ്വര്ഗം സര്വേ തു സത്രിണഃ ।। ൪൧.

അങ്ങനെ നൈമിശാരണ്യത്തിലെ ആ ഋഷിമാർ യാഗങ്ങൾ നടത്തി, ക്രിയകൾ പൂർത്തിയാക്കി, അവസാന സ്നാനം കഴിച്ച്, എല്ലാവരും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തി.