വായുപുരാണമ്

തത്കഥ്യമാനമസ്മാകം ഭവതാ ശ്ലക്ഷ്ണയാ ഗിരാ। മനഃകര്മസുഖം സൌതേ പ്രീണാത്യാഭൂതസമ്ഭവമ് ।। ൪൧.

നിന്റെ മൃദുലമായ വാക്കുകളിൽ ഈ കഥകൾ ഞങ്ങൾക്ക് പറയുമ്പോൾ, സൂതാ, അതു നമ്മുടെ മനസ്സിനും പ്രവൃത്തികൾക്കും ആനന്ദം നൽകുന്നു, മുമ്പ് കേൾക്കാത്ത സന്തോഷം ഉണർത്തുന്നു.

ഏവമാരാധ്യ തേ സൂതം സത്കൃത്യ ച മഹര്ഷയഃ । പപ്രച്ഛുഃ സത്രിണഃ സര്വേ പുനഃ സര്ഗപ്രവര്ത്തനമ് ।। ൪൧.

ഇങ്ങനെ സൂതനെ ആദരപൂർവ്വം ആരാധിച്ച്, മഹർഷിമാർ എല്ലാവരും യാഗത്തിൽ ഒന്നിച്ചു കൂടി വീണ്ടും സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.

കഥം സൂത മഹാപ്രാജ്ഞ പുനം സര്ഗഃ പ്രപത്സ്യതേ। ബന്ധേഷു സമ്പ്രലീനേഷു ഗുണസാമ്യേ തമോമയേ ।। ൪൧.

സൂതാ, മഹാപണ്ഡിതാ, ഗുണങ്ങൾ സമതുല്യമായും അന്ധകാരത്തിൽ ലയിച്ചും എല്ലാം ബന്ധത്തിലായപ്പോൾ, വീണ്ടും സൃഷ്ടി എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും?

വികാരേഷ്വവിസൃഷ്ടോഷു ഹ്യവ്യക്തേ ചാത്മനി സ്ഥിതേ। അപ്രവൃത്തൌ ബ്രഹ്മണസ്തു മഹാസായുജ്യഗൈസ്തദാ । കഥം പ്രപത്സ്യതേ സര്ഗസ്തന്നഃ പ്രബ്രൂഹി പൃച്ഛതാമ് ।। ൪൧.

പരിണാമങ്ങൾ പുറത്തുവരാതെയും, അവ്യക്തം ആത്മാവിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും, ബ്രഹ്മാവ് പ്രവർത്തനരഹിതനായി മഹാസായുജ്യത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും, സൃഷ്ടി എങ്ങനെ ഉണ്ടാകും? അതു ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.

ഏവമുക്തസ്തതഃ സൂതസ്തദാസൌ ലോമഹര്ഷണഃ । വ്യാഖ്യാതുമുപചക്രാമ പുനഃ സര്ഗപ്രവര്ത്തനമ് ।। ൪൧.

ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, സൂതനായ ലോമഹർഷണൻ വീണ്ടും സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭം വിശദീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി.

അഹം വൌ വര്ത്തയിഷ്യാമി യഥാ സര്ഗഃ പ്രപത്സ്യതേ। പൂര്വവത്സ തു വിജ്ഞേയഃ സമാസാത്തം നിബോധത ।। ൪൧.

സൃഷ്ടി എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുമെന്ന് ഞാൻ പറയാം; അതു മുമ്പുപോലെ സംക്ഷിപ്തമായി മനസ്സിലാക്കണം—അത് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.

ദൃഷ്ടം ചൈവാനുമേയഞ്ച തര്കം വക്ഷ്യാമി യുക്തിതഃ। തസ്മാദ്വാചോ നിവര്ത്തന്തേ ഹ്യപ്രാപ്യ മനസാ സഹ ।। ൪൧.

കാണുന്നതും അനുമാനിക്കുന്നതും യുക്തിപ്രകാരമുള്ള തർക്കവും ഞാൻ വിശദീകരിക്കും; അതിനാൽ വാക്കും മനസ്സും അതിനെ എത്തിച്ചേരാൻ കഴിയാതെ പിന്മാറുന്നു.

അവ്യക്തവത് പരോക്ഷത്വാദ്ഘ്രഹണം തദ്ദുരാസദമ്। വികാരൈഃ പ്രതിസംദൃഷ്ടേ ഗുണസാമ്യേ നിവര്ത്തതേ ।। ൪൧.

അവ്യക്തമായതും ദൂരസ്ഥമായതുമായതിനാൽ അതിനെ പിടികൂടാൻ പ്രയാസമാണ്; ഗുണങ്ങൾ സമതുല്യമായപ്പോൾ അത് നിലയ്ക്കുന്നു, പരിണാമങ്ങളിൽ മാത്രം അതിന്റെ സാന്നിധ്യം കാണാം.

പ്രധാനം പുരുഷാണാഞ്ച സാധര്മ്മ്യേണൈവ തിഷ്ഠതി। ധര്മ്മാധര്മ്മൌ പ്രലീയേതേ അവ്യക്തൌ പ്രാണിനാം സദാ ।। ൪൧.

പ്രധാനവും ജീവന്മാരും സാമ്യത്തിൽ ഒരുമിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നു; പുണ്യവും പാപവും എല്ലായ്പ്പോഴും അവ്യക്തത്തിൽ ലയിക്കുന്നു.

സത്ത്വമാത്രാത്മകോ ധര്മ്മോ ഗുണസത്ത്വേ പ്രതിഷ്ഠിതഃ। തമോമാത്രാത്മകോഽധര്മ്മോ ഗുണേ തമസി തിഷ്ഠതി ।। ൪൧.

ധർമ്മം എന്നത് ശുദ്ധമായ സത്ത്വസ്വഭാവമാണ്, സത്ത്വഗുണത്തിൽ തന്നെ അടിയുറച്ചിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ, അധർമ്മം പൂർണ്ണമായ തമോഗുണം കൊണ്ടുള്ളതാണ്, തമസിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.

അവിഭാഗവതാവേതൌ ഗുണസാമ്യസ്ഥിതാവുഭൌ। സര്വകാര്യ്യേ ബുദ്ധിപൂര്വം പ്രധാനസ്യ പ്രപത്സ്യതേ ।। ൪൧.

ഈ രണ്ടും വേർതിരിയാതെ ഗുണങ്ങൾ സമത്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, എല്ലാ പ്രവർത്തികളിലും ആദ്യം ബുദ്ധിയുടെ ഉദ്ദേശം പ്രധാനത്തിൽ നിന്നു ഉദയം ചെയ്യുന്നു.

അബുദ്ധിപൂര്വം ക്ഷേത്രജ്ഞ അധിഷ്ഠാസ്യതി താന് ഗുണാന്। ഏവം താനഭിമാനേന പ്രപത്സ്യേത പുരസ്തദാ ।। ൪൧.

ബുദ്ധി മുൻപില്ലാതെ, ക്ഷേത്രജ്ഞൻ ആ ഗുണങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതനാകുന്നു; അങ്ങനെ അവയെ സ്വന്തമെന്നു കരുതി ആദ്യം മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.

യദാ പ്രവര്ത്തിതവ്യന്തു ക്ഷേത്രക്ഷേത്രജ്ഞയോര്ദ്വയോഃ। ഭോജ്യഭോക്തൃത്വസമ്ബന്ധം പ്രപത്സ്യേതേ യുതാവുഭൌ ।। ൪൧.

ക്ഷേത്രവും ക്ഷേത്രജ്ഞനും തമ്മിൽ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങേണ്ട സമയത്ത്, ഇരുവരും ചേർന്ന് അനുഭവിക്കുന്നവനും അനുഭവിക്കുന്നതും എന്ന ബന്ധത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു.

തസ്മാച്ഛരണമവ്യക്തം സാമ്യേ സ്ഥിത്വാ ഗുണാത്മകാന്। ക്ഷേത്രജ്ഞാധിഷ്ഠിതം തച്ച വൈഷമ്യം ഭജതേ തു തത് ।। ൪൧.

അതിനാൽ, അവ്യക്തം എന്നത് ആശ്രയമാണ്, ഗുണങ്ങളുടെ സമത്വത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; അത് ക്ഷേത്രജ്ഞൻ അധിഷ്ഠിതമായപ്പോൾ വൈവിധ്യമാകുന്നു.

തതഃ പ്രപത്സ്യതേ വ്യക്തം ക്ഷേത്രക്ഷേത്രജ്ഞയോര്ദ്വയോഃ। ക്ഷേത്രജ്ഞാധിഷ്ഠിതം സത്ത്വം വികാരം ജനയിഷ്യതി ।। ൪൧.

അതിനുശേഷം, ക്ഷേത്രത്തിനും ക്ഷേത്രജ്ഞനും വേണ്ടി വ്യക്തം ഉദയം ചെയ്യുന്നു; ക്ഷേത്രജ്ഞൻ അധിഷ്ഠിതമായ സത്ത്വം മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും.

മഹദാദ്യം വിശേഷാന്തം ചതുര്വിംശഗുണാത്മകമ്। ക്ഷേത്രജ്ഞസ്യ പ്രധാനസ്യ പുരുഷസ്യ പ്രപത്സ്യതേ ।। ൪൧.

മഹത്ത്വത്തിൽ നിന്ന് പ്രത്യേകത വരെയുള്ള ഇരുപത്തിനാലു ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളത്, ക്ഷേത്രജ്ഞനും പ്രധാനവും പുരുഷനും ചേർന്ന് മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.

ബ്രഹ്മാണ്ഡേ പ്രഥമഃ സോഽഥ ഭവിതാ ചേശ്വരഃ പുനഃ। തതോ ജ്ഞേയസ്യ കൃത്സ്നസ്യ സര്വഭൂതപതിഃ ശിവഃ ।। ൪൧.

ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ ആദ്യം അദ്ദേഹം വീണ്ടും ഈശ്വരനാകും; അതിനുശേഷം, എല്ലാ ഭൂതങ്ങളുടെ അധിപനായ ശിവൻ മുഴുവനായും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഈശ്വരഃ സര്വ്വമുക്താനാം ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മമയോ മഹാന്। ആദി ദേവഃ പ്രധാനസ്യാനുഗ്രഹായ പ്രവക്ഷ്യതേ ।। ൪൧.

എല്ലാ മോചിതരുടെ ഈശ്വരൻ ബ്രഹ്മാവാണ്, ബ്രഹ്മസ്വഭാവമുള്ള മഹാനാണ്; പ്രധാനത്തിന് അനുഗ്രഹം നൽകാൻ ആദിദേവനായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു.

അനാദ്യൌ സ്വയമുത്പന്നാവുഭൌ സൂക്ഷ്മൌ തു തൌ സ്മൃതൌ । അനാദിസംയോഗയുതൌ സര്വക്ഷേത്രജ്ഞമേവ ച ।। ൪൧.

ആ ഇരുവരും സ്വയം ജനിച്ചവരും ആരംഭമില്ലാത്തവരുമായ സൂക്ഷ്മരൂപത്തിൽ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; ആരംഭമില്ലാത്ത ഐക്യത്തിൽ എല്ലാവരും ക്ഷേത്രജ്ഞന്മാരെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

അബുദ്ധി പൂര്വകം യുക്തൌ മശകൌ തു വരൌ തദാ। അപ്രത്യയമനാദ്യം ച സ്ഥിതാവുദകമപ്സ്യശഃ ।। ൪൧.

ബുദ്ധി മുൻപില്ലാതെ, ആ രണ്ടു ശ്രേഷ്ഠന്മാർ ഐക്യത്തിലാകുന്നു; ആരംഭമില്ലാത്തത്, അപ്രത്യക്ഷം, ജലം ഇവ ഒരുമിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.

പ്രവൃത്തേ പൂര്വതഃ പൂര്വം പുനഃ സര്ഗേ പ്രപത്സ്യതേ। അജ്ഞാഗുണൈഃ പ്രവര്ത്തന്തേ രജഃസത്ത്വതമാത്മകമ് ।। ൪൧.

പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, സൃഷ്ടി വീണ്ടും നടക്കുന്നു; അവ അജ്ഞാനത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളായ രജസ്, സത്ത്വം, തമസ് എന്നിവകൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

പ്രവൃത്തികാലേ രജസാഭിപന്നമഹത്ത്വഭൂതാദിവിശേഷ്യതാഞ്ച। വിശേഷതാം ചേന്ദ്രിയതാഞ്ച യാന്തി ഗുണാവസാനേ പതിഭിര്മനുഷ്യാഃ ।। ൪൧.

പ്രവർത്തനസമയത്ത്, രജസിന്റെ വഴി അവർ മഹത്ത്വം, പ്രത്യേകത, ഇന്ദ്രിയസ്വഭാവം എന്നിവ കൈവരിക്കുന്നു; ഗുണങ്ങൾ അവസാനിക്കുമ്പോൾ, മനുഷ്യർ അവരുടെ അധിപന്മാരോടൊപ്പം പ്രത്യേകതയും വ്യക്തിത്വവും നേടുന്നു.

സത്യാഭിധ്യായിനസ്തസ്യ ധ്യായിനഃ സന്നിമിത്തകമ്। രജഃസത്ത്വതമാ വ്യക്താ വിധര്മ്മാണഃ പരസ്പരമ് ।। ൪൧.

സത്യത്തിൽ ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവർ, ഒരു കാരണം കൊണ്ടു ധ്യാനിക്കുന്നവർ, രജസ്, സത്ത്വം, തമസ് എന്നിവ പ്രകടമാക്കുന്നു; അവ പരസ്പരം വിരുദ്ധസ്വഭാവമുള്ളവയാണ്.

ആദ്യന്തേ സംപ്രപത്സ്യന്തേ ക്ഷേത്രതജ്ജ്ഞാസ്തു സര്വശഃ। സംസിദ്ധകാര്യ്യകരണാ ഉത്പദ്യന്തേഽഭിമാനിനഃ ।। ൪൧.

ആരംഭത്തിലും അവസാനത്തിലും, എല്ലാ ക്ഷേത്രജ്ഞന്മാരും മുന്നോട്ട് പോകുന്നു; പ്രവർത്തിയും ഉപകരണവും നേടിയവർ അഭിമാനത്തോടെ ജനിക്കുന്നു.

സര്വേ സത്വാഃ പ്രപദ്യന്തേ ഹ്യവ്യക്താത്പൂര്വമേവ ച। പ്രസൂതേ യാ ച സുവഹാഃ സാധികാശ്ചാപ്യസാധികാ ।। ൪൧.

എല്ലാ ജീവികളും അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ, അതിനുമുമ്പ് തന്നെ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; എന്ത് ജനിച്ചാലും, ഉപാധിയുള്ളവരും ഇല്ലാത്തവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.

സംസരന്തസ്തു തേ സര്വേ സ്താനപ്രകരണൈഃ സഹ। കാര്യ്യാണി പ്രതിപത്സ്യന്തേ ഉത്പദ്യന്തേ പുനഃ പുനഃ ।। ൪൧.

അവർ എല്ലാവരും സ്ഥലങ്ങളുടെയും സാഹചര്യങ്ങളുടെയും കൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; പ്രവർത്തികൾ ഏറ്റെടുത്ത് വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.

ഗുണമാത്രാത്മകാശ്ചൈവ ധര്മ്മാധര്മ്മൌ പരസ്പരമ്। ആരപ്സന്തീഹ ചാന്യോന്യം വരേണാനുഗ്രഹേണ ച ।। ൪൧.

ഗുണങ്ങൾ മാത്രം ഉള്ള ധർമ്മവും അധർമ്മവും പരസ്പരം ഇവിടെ ഏറ്റെടുക്കുന്നു; മികച്ചവരുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ കൂടിയും അങ്ങനെ നടക്കുന്നു.

സര്വേ തുല്യാഃ പ്രസൃഷ്ടാര്ഥം സര്ഗ്ഗദൌ യാന്തി വിക്രിയാമ്। ഗുണാസ്തത്പ്രതിധാവന്തേ തസ്മാത്തത്തസ്യ രോചതേ ।। ൪൧.

സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭത്തിൽ എല്ലാം ഒരുപോലെയാണ്, ഓരോന്നും തങ്ങളുടെ തത്വങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മാറുന്നു. അവയുടെ ഗുണങ്ങൾ അവയെ പിന്തുടരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഓരോരുത്തർക്കും തങ്ങളുടെ സ്വഭാവം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്.

ഗുണാസ്തേ യാനി സര്വാണി പ്രാക് ദൃഷ്ടേഃ പ്രതിപേദിരേ। താന്യേവ പ്രതിപദ്യന്തേ സൃഷ്ടമാനാഃ പുനഃ പുനഃ ।। ൪൧.

അവയെ കാണുന്നതിന് മുമ്പ് ലഭിച്ചിരുന്ന ഗുണങ്ങൾ, ജീവികൾക്ക് ഓരോ സൃഷ്ടിയിലും വീണ്ടും വീണ്ടും ലഭിക്കുന്നു.