വായുപുരാണമ്

പൂര്വം വിയോഗോ ജ്ഞാനേന ദ്വിതീയോ രാഗസംക്ഷയാത്। ലിങ്ഗാഭാവാത്തു കൈവല്യം കൈവത്യാത്തു നിരഞ്ജനമ് ।। ൪൦.

ആദ്യം ജ്ഞാനത്തിലൂടെ വേർപാട്, രണ്ടാമത് ആസക്തി നശിച്ചുകൊണ്ടുള്ള മോക്ഷം. സൂക്ഷ്മശരീരമില്ലാതാകുമ്പോൾ കൈവല്യം, കൈവല്യത്തിൽ നിന്ന് നിർമലത്വം ലഭിക്കുന്നു.

നിരഞ്ജനത്വാച്ഛുദ്ധസ്തു തതോ നേതാ ന വിദ്യതേ। തൃഷ്ണാക്ഷയാത്തൃതീയസ്തു വ്യാഖ്യാതം മോക്ഷകാരണമ് ।। ൪൦.

നിർമലത്വം കൊണ്ടാണ് അവൻ ശുദ്ധൻ. അതിനാൽ അവിടെ നയിക്കാൻ ആരുമില്ല. മോക്ഷത്തിന് മൂന്നാമത്തെ കാരണം തൃശ്ണ നശിക്കൽ ആണെന്ന് വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

നിമിത്തമപ്രതീഘാതേ ഇഷ്ടശബ്ദാദിലക്ഷണേ। അഷ്ടാവേതാനി രൂപാണി പ്രാകൃതാനി യഥാക്രമമ് ।। ൪൦.

ഇഷ്ടം എന്നതുപോലുള്ള ലക്ഷണങ്ങളുള്ളതിൽ തടസ്സമില്ലാതാകുന്നതാണ് കാരണം. ഈ എട്ട് രൂപങ്ങളും സ്വാഭാവികമായി ക്രമത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ക്ഷേത്രജ്ഞേഷ്വവസജ്യന്തേ ഗുണമാത്രാത്മകാനി തു। അത ഉര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി വൈരാഗ്യം ദോഷദര്ശനാത് ।। ൪൦.

അവ ഗുണങ്ങളുടെ സ്വഭാവമുള്ളവയായി ക്ഷേത്രജ്ഞന്മാരിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. ഇനി ദോഷങ്ങൾ കാണുന്നതിലൂടെ വരുന്ന വൈരാഗ്യം ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.

ദിവ്യേ ച മാനുഷേ ചൈവ വിഷയേ പഞ്ചലക്ഷണേ। അപ്രദ്വേഷോഽനഭിഷ്വങ്ഗഃ കര്ത്തവ്യോ ദോഷദര്ശനാത് ।। ൪൦.

ദൈവീകമായതിലും മാനുഷികമായതിലും, അഞ്ചു വിധമായ വിഷയങ്ങളിൽ, അവയുടെ ദോഷങ്ങൾ കണ്ടു, വിരോധവും ആസക്തിയും ഇല്ലാതാക്കണം.

താപപ്രീതിവിഷാദാനാം കാര്യ്യന്തു പരിവര്ജനമ്। ഏവം വൈരാഗ്യമാസ്ഥായ ശരീരീ നിര്മമോ ഭവേത് ।। ൪൦.

താപം, ആനന്ദം, ദു:ഖം എന്നിവയുടെ ഫലങ്ങൾ ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. ഇങ്ങനെ വൈരാഗ്യം സ്വീകരിച്ചാൽ ശരീരധാരി സ്വാർത്ഥത വിട്ട് ജീവിക്കും.

അനിത്യമശിവം ദുഃഖമിതി ബുദ്ധ്യാനുചിന്ത്യ ച। വിശുദ്ധം കാര്യ്യകരണം സത്വാഭ്യേതി തരാന്തു യഃ ।। ൪൦.

അത് നശ്വരവും അശുഭവും ദു:ഖകരവും ആണെന്ന് വിവേകത്തോടെ ചിന്തിച്ച്, ശുദ്ധമായ പ്രവർത്തിയും ഉപകരണവും സ്വീകരിക്കുന്നവൻ ഉന്നതാവസ്ഥയിലേക്ക് ഉയരുന്നു.

പരിപവ്കകഷായോ ഹി കൃത്സ്നാന്ദോഷാന്പ്രപശ്യതി। തതഃ പ്രയാണകാലേ ഹി ദോഷൈര്നൈമിത്തികൈസ്തഥാ ।। ൪൦.

ആഴമായി കഷായങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിച്ചവൻ എല്ലാ ദോഷങ്ങളും കാണുന്നു. അതിനാൽ യാത്രയുടെ സമയത്ത് ആ ദോഷങ്ങൾ കൊണ്ടു ചില കാരണങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

ഊഷ്മാ പ്രകുപിതഃ കായേ തീവ്രവായുസമീരിതഃ। സ ശരീരമുപാശ്രിത്യ കൃത്സ്നാന്ദോഷാന്രുണദ്ധി വൈ ।। ൪൦.

ശരീരത്തിൽ ഉഷ്മാവ് ഉണർന്നു ശക്തമായ വായു അതിനെ ഉണർത്തുമ്പോൾ, ശരീരത്തെ ആധാരമാക്കി എല്ലാ ദോഷങ്ങളും തടയുന്നു.

പ്രാണസ്ഥാനാനി ഭിന്ദന്ഹി ഛിന്ദന്മര്മാണ്യതീത്യ ച। ശൈത്യാത്പ്രകുപിതോ വായുരൂര്ദ്ധ്വന്തു ക്രമതേ തതഃ ।। ൪൦.

പ്രാണസ്ഥാനങ്ങൾ തകർത്തും, മർമ്മങ്ങൾ വിച്ഛേദിച്ചും അതിനെ കടന്നുപോകുന്നു. തണുപ്പുകൊണ്ടു ഉണർന്ന വായു പിന്നീട് മുകളിലേക്ക് ചലിക്കുന്നു.

സ ചായം സര്വഭൂതാനാം പ്രാണസ്ഥാനേഷ്വവസ്ഥിതഃ। സമാസാത്സംവൃതേ ജ്ഞാനേ സംവൃതേഷു ച കര്മ്മസു ।। ൪൦.

ഇത് എല്ലാ ജീവികളുടെയും പ്രാണസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞാൽ, ജ്ഞാനം തടയപ്പെട്ടാൽ പ്രവർത്തികളും തടയപ്പെടും.

സ ജീവോഽനഭ്യധിഷ്ടാനഃ കര്മ്മഭിഃ സ്വൈഃ പുരാകൃതൈഃ। അഷ്ടാങ്ഗപ്രാണവൃത്തീര്വൈ സ വിച്യാവയതേ പുനഃ ।। ൪൦.

ആ ജീവൻ ഇനി അധികം ആശ്രയമില്ലാതെ, താനെടുത്ത മുൻകാർമികപ്രഭാവം കൊണ്ട്, എട്ടു വിധമായ പ്രാണവൃത്തി വീണ്ടും ഉണർത്തുന്നു.

ശരീരം പ്രജഹംസോ വൈ നിരുച്ഛ്വാസസ്തതോ ഭവേത്। ഏവം പ്രാണൈഃ പരിത്യക്തോ മൃത ഇത്യഭിധീയതേ ।। ൪൦.

ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ജീവൻ പിരിഞ്ഞാൽ ശ്വാസം നിലയ്ക്കും. ഇങ്ങനെ പ്രാണങ്ങൾ വിട്ടുപോകുമ്പോൾ അവനെ മരിച്ചവൻ എന്നു പറയുന്നു.

യഥേഹ ലോകേ ഖദ്യോതം നീയമാനമിതസ്തതഃ । രഞ്ജനം തദ്വധേ യത്തു നേതാ നേതാ ന വിദ്യതേ ।। ൪൦.

ഈ ലോകത്ത് ഒരു മിണ്ടിപ്പൂച്ചയെപ്പോലെ ഇവിടെ നിന്നും അവിടെക്കും നയിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ, വർണ്ണം സംബന്ധിച്ച കാര്യത്തിൽ നയിക്കാൻ ആരുമില്ല.

തൃഷ്ണാക്ഷയസ്തൃതീയസ്തു വ്യാഖ്യാതം മോക്ഷലക്ഷണമ്। ശബ്ദാദ്യേ വിഷയേ ദോഷവിഷയേ പഞ്ചലക്ഷണേ ।। ൪൦.

തൃശ്ണ നശിക്കൽ മോക്ഷത്തിന്റെ മൂന്നാമത്തെ ലക്ഷണമാണെന്ന് വിശദീകരിച്ചു. ശബ്ദം മുതലായ അഞ്ചു വിഷയങ്ങൾ ദോഷങ്ങളാൽ ലക്ഷ്യമാണ്.

അപ്രദ്വേഷോഽനഭിഷ്വങ്ഗഃ പ്രീതിതാപവിവര്ജനമ് । വൈരാഗ്യകാരണം ഹ്യേതേ പ്രകൃതീനാം ലയസ്യ ച ।। ൪൦.

വൈരവും ആസക്തിയും ഇല്ലാതിരിക്കുക, സന്തോഷത്തിന്റെയും ദുഃഖത്തിന്റെയും അകലം പാലിക്കുക — ഇവയാണ് വൈരാഗ്യത്തിന്റെയും പ്രകൃതികളുടെ ലയത്തിന്റെയും കാരണം.

അഷ്ടൌ പ്രകൃതയോ ജ്ഞേയാഃ പൂര്വോക്താ വൈ യഥാക്രമമ്। അവ്യക്താദ്യസ്തു വിജ്ഞേയാ ഭൂതാന്താഃ പ്രകൃതേര്ലയാഃ ।। ൪൦.

പണ്ടു പറഞ്ഞതുപോലെ എട്ട് പ്രകൃതികൾ ഉണ്ട് എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം; അവ്യക്തം മുതൽ ഭൗതിക ഘടകങ്ങൾ വരെ, അവയുടെ ലയമാണ് പ്രകൃതികളുടെ അവസാനം.

വര്ണാശ്രമാചാരയുക്താഃ ശിഷ്ടാഃ ശാസ്ത്രാവിരോധിനഃ। വര്ണാശ്രമാണാം ധര്മ്മോഽയം ദേവസ്ഥാനേഷു കാരണമ് ।। ൪൦.

വർണ്ണാശ്രമ ആചാരങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവരും, ശാസ്ത്രത്തിന് വിരുദ്ധമല്ലാത്തവരും, ശിഷ്ടന്മാരും — ഇവർക്ക് ഈ ധർമ്മമാണ് ദേവസ്ഥലങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കാനുള്ള കാരണം.

ബ്രഹ്മാദീനി പിശാചാന്താന്യഷ്ടൌ സ്ഥാനാനി ദേവതാ। ഐശ്വര്യ്യമണിമാദ്യം ഹി കാരണം ഹ്യഷ്ടലക്ഷണമ് ।। ൪൦.

ബ്രഹ്മാവ് മുതൽ പിശാച് വരെ എട്ട് ദേവതാസ്ഥാനങ്ങൾ ഉണ്ട്; ഐശ്വര്യവും, അനിമാദി ശക്തികളും ഇവയ്ക്ക് കാരണം, എട്ട് ലക്ഷണങ്ങളാൽ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

നിമിത്തമപ്രതീഘാത ഇഷ്ടേ ശബ്ദാദിലക്ഷണേ। അഷ്ടാവേതാനി രൂപാണി പ്രാകൃതാനി യഥാക്രമമ് ।। ൪൦.

ശബ്ദം മുതലായ ഇഷ്ടമായ ലക്ഷണങ്ങളിൽ കാരണം തടസ്സമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; ഈ എട്ട് രൂപങ്ങളും സ്വാഭാവികമായി ക്രമത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ക്ഷേത്രജ്ഞേഷ്വനുസജ്യന്തേ ഗണമാത്രാത്മകാനി തു। പ്രാവൃട്‌കാലേ പൃഥക്ത്വേന പശ്യന്തീഹ ന ചക്ഷുഷാ ।। ൪൦.

ക്ഷേത്രജ്ഞന്മാരിൽ ഇവ കൂട്ടമായ സ്വഭാവത്തിൽ ചേർന്ന് നിലകൊള്ളുന്നു; മഴക്കാലത്ത് ഇവ കണ്ണുകൊണ്ട് വേർതിരിച്ച് കാണാൻ കഴിയില്ല.

പശ്യന്ത്യേവംവിധം സിദ്ധാ ജീവം ദിവ്യേന ചക്ഷുഷാ। ശ്വാവിതി ശ്വാനപാനശ്ച യോനീഃ പ്രവിശതസ്തഥാ ।। ൪൦.

സിദ്ധന്മാർ ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ ഇങ്ങനെയുള്ള ജീവനെ കാണുന്നു; നായയോ നായഭക്ഷകനോ ആയി ഇവർ വിവിധ യോനികളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.

തിര്യ്യഗൂര്ദ്ധ്വമധസ്താച്ച ധാവതോഽപി യഥാക്രമമ്। ജീവപ്രാണാസ്തഥാ ലിങ്ഗം കാരണഞ്ച ചതുഷ്ടയമ് ।।. ൪൦.

അടിവും മുകളിലും അരികിലും എല്ലായിടത്തും ക്രമമായി സഞ്ചരിക്കുന്ന ജീവപ്രാണൻ, ലിംഗശരീരം, നാലു കാരണങ്ങൾ — ഇവയും അങ്ങനെ തന്നെ.

പര്യ്യായവാചകൈഃ ശബ്ദൈരേകാര്ഥൈഃ സോഽഭിലിഖ്യതേ। വ്യക്താവ്യക്തേ പ്രമാണോഽയം സ വൈ രൂപം തു കൃത്സ്നശഃ ।। ൪൦.

ഒരേ അർത്ഥം സൂചിപ്പിക്കുന്ന സമാനപദങ്ങൾകൊണ്ട് അവൻ വിവരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു; വ്യക്തവും അവ്യക്തവും എല്ലാം ഇതാണ് അളവ്, ഇതാണ് പൂർണ്ണരൂപം.

അവ്യക്താന്ത ഗൃഹീതം ച ക്ഷേത്രജ്ഞാധിഷ്ഠിതഞ്ച യത് । ഏവം ജ്ഞാത്വാ ശുചിര്ഭൂത്ത്വാ ജ്ഞാനാദ്വൈ വിപ്രമുച്യതേ ।। ൪൦.

അവ്യക്തം വരെ ഉൾക്കൊണ്ടതും ക്ഷേത്രജ്ഞൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നതുമായത് അറിയുമ്പോൾ, ശുദ്ധനായി, ഒരുവൻ ജ്ഞാനി എന്ന് സത്യത്തിൽ വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

നഷ്ടഞ്ചൈവ യഥാ തത്ത്വം തത്ത്വാനാം തത്ത്വദര്ശനമ്। യഥേഷ്ടം പരിനിര്യ്യാതി ഭിന്നേ ദേഹേ സുനിര്വൃതേ ।। ൪൦.

തത്ത്വം നഷ്ടമായാൽ, തത്ത്വങ്ങളെ യഥാർത്ഥത്തിൽ കാണുന്നു; ഇഷ്ടപ്രകാരം, ശരീരം തകർന്നപ്പോൾ ആൾ പൂർണ്ണമായി വിടപറയുന്നു.

ഭിദ്യതേ കരണഞ്ചാപി ഹ്യവ്യക്താജ്ഞാനിനസ്തതഃ। മുക്തോ ഗുണശരീരേണ പ്രാണാദ്യേന തു സര്വശഃ ।। ൪൦.

അവ്യക്തത്തെ അറിയാത്തവനു ഉപകരണം തകരുന്നു; മോചിതനാകുമ്പോൾ ഗുണശരീരത്തിൽ നിന്നും പ്രാണാദികളിൽ നിന്നുമൊക്കെയും പൂർണ്ണമായി മോചനം ലഭിക്കുന്നു.

നാന്യച്ഛരീരമാദത്തേ ദഗ്ധേ ബീജേ യഥാങ്കുരഃ। ജീവികഃ സര്വസംസാരാദ്ബീജശാരീരമാനസഃ ।। ൪൦.

വിത്ത് ചുട്ടുപോയാൽ അങ്കുരം വരാത്തതുപോലെ, അവൻ മറ്റൊരു ശരീരം എടുക്കുന്നില്ല; വിത്തും മനസ്സും ആയ ശരീരമുള്ള ജീവൻ എല്ലാ സംസാരത്തിൽ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു.

ജ്ഞാനാച്ചതുര്ദ്ദശാച്ഛുദ്ധഃ പ്രകൃതിം സോഽനുവര്ത്തതേ। പ്രകൃതിം സത്യമിത്യാഹു ര്വികാരോഽനൃതമുച്യതേ ।। ൪൦.

പതിനാലു ജ്ഞാനങ്ങളാൽ ശുദ്ധനായി, അവൻ പ്രകൃതിയെ അനുഗമിക്കുന്നു; പ്രകൃതിയാണ് സത്യം എന്ന് അവർ പറയുന്നു, വികാരമാണ് അസത്യം എന്ന് പറയുന്നു.