വായുപുരാണമ്

ഇത്യേഷ വൈഷയോ രാഗഃ സമ്ഭൂത്യാഃ കാരണം സ്മൃതമ്। ബ്രഹ്മാദൌ സ്ഥാവരാന്തേ വൈ സംസാരേ ഹ്യാധിഭൌതികേ। അജ്ഞാനപൂര്വകം തസ്മാദജ്ഞാനന്തു വിവര്ജയേത് ।। ൪൦.

ഇങ്ങനെ ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ആസക്തി പുനർജനനത്തിന് കാരണമാകുന്നു — ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ചെടികൾ വരെ സകല ജീവികളിലും. അതിനാൽ അതിനു മുമ്പുള്ള അജ്ഞാനം ഉപേക്ഷിക്കണം.

യസ്യ ചാര്ഷം ന പ്രമാണം ശിഷ്ടാചാരം തഥൈവ ച। വര്ണാശ്രമവിരോധീ യഃ ശിഷ്ടശാസ്ത്രവിരോധകഃ ।। ൪൦.

ആർഷപ്രമാണം അംഗീകരിക്കാത്തവനും, നല്ലവരുടെ ആചാരം സ്വീകരിക്കാത്തവനും, വർണ്ണാശ്രമധർമ്മങ്ങൾക്കും ജ്ഞാനികളുടെ ഉപദേശങ്ങൾക്കും വിരുദ്ധനുമായവൻ —

ഏഷ മാര്ഗോ ഹി നിരധിതിര്യഗ്യോനൌ ച കാരണമ്। തിര്യഗ്യോനിഗതഞ്ചൈവ കാരണം സ നിരുച്യതേ ।। ൪൦.

ഇവന്റെ വഴി അടിസ്ഥാനമില്ലാത്തതാണ്. ഇത് മൃഗജന്മത്തിന് കാരണമാകുന്നു. മൃഗയോനിയിൽ പ്രവേശിക്കാൻ ഇതാണ് കാരണം എന്നു പറയുന്നു.

വിവിധാ യാതനാ സ്ഥാനേ തിര്യഗ്യോനൌ ച ഷഡ്വിധേ। കാരണേ വിഷയേ ചൈവ പ്രതിഘാതസ്തു സര്വശഃ ।। ൪൦.

മൃഗയോനിയിൽ ആറു വിധത്തിലുള്ള വിവിധ വേദനകൾ ഉണ്ടാകും. അവിടെയെല്ലാം പൂർണ്ണമായ തടസ്സം അനുഭവപ്പെടുന്നു.

അനൈശ്വര്യ്യന്തു തത്സര്വം പ്രതിഘാതാത്മകം സ്മൃതമ് । ഇത്യേഷാ താമസീ വൃത്തിര്ഭൂതാദീനാം ചതുര്വിധാ ।। ൪൦.

ഇവയെല്ലാം ശക്തിയില്ലായ്മയും തടസ്സവും ആകുന്നു. ഇതാണ് ഭവങ്ങളിൽ നാലു വിധത്തിലുള്ള താമസിക സ്വഭാവം.

സത്ത്വസ്ഥമാത്രകം ചിത്തം യഥാ സത്ത്വപ്രദര്ശനാത്। തത്ത്വാനാഞ്ച തഥാ തത്ത്വം ദൃഷ്ട്വാ വൈ തത്ത്വദര്ശനാത് ।। ൪൦.

ശുദ്ധിയിലാണു മനസ്സു നിലനിൽക്കുന്നത്, കാരണം ശുദ്ധിയെ കാണുന്നതുകൊണ്ടാണ്. അതുപോലെ, തത്വങ്ങളെ യഥാർത്ഥത്തിൽ കണ്ടാൽ അവയുടെ സത്യം അറിയാം.

സത്ത്വക്ഷേത്രജ്ഞനാനാത്വമേതജ്ജ്ഞാനാര്ഥദര്ശനമ്। നാനാത്വദര്ശനം ജ്ഞാനം ജ്ഞാനാദ്വൈ യോഗമുച്യതേ ।। ൪൦.

ശുദ്ധിയും ക്ഷേത്രജ്ഞനും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം അറിവിന്റെ ലക്ഷ്യത്തെ കാണുന്നതാണ്. വ്യത്യാസം കാണുന്നതു ജ്ഞാനമാണ്, ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നു യോഗം ലഭിക്കും.

തേന ബദ്ധസ്യ വൈ ബന്ധോ മോക്ഷോ മുക്തസ്യ തേന ച । സംസാരേ വിനിവൃത്തേ തു മുക്തോ ലിങ്ഗേന മുച്യതേ ।। ൪൦.

അതുകൊണ്ടാണ് ബന്ധം ബന്ധമായത്, അതുകൊണ്ടാണ് മോക്ഷം മോക്ഷമായത്. സംസാരത്തിൽ നിന്നുള്ള ബന്ധം അവസാനിച്ചാൽ, മോചിതൻ സൂക്ഷ്മശരീരത്തിൽ നിന്നുമാണ് പൂര്‍ണമായി മോചിതനാകുന്നത്.

നിഃസമ്ബന്ധോ ഹ്യചൈതന്യഃ സ്വാത്മന്യേവാവതിഷ്ഠതേ। സ്വാത്മവ്യവസ്ഥിതശ്ചാപി വിരൂപാഖ്യേന ലിഖ്യതേ ।। ൪൦.

ബന്ധങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ, ബോധമില്ലാതെ, അവൻ തന്റെ ആത്മാവിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു. സ്വന്തം ആത്മാവിൽ സ്ഥിരതയോടെ ഇരിക്കുന്നവനെ 'രൂപരഹിതൻ' എന്നു വിളിക്കുന്നു.

ഇത്യേതല്ലക്ഷണം പ്രോക്തം സമാസാജ്ജ്ഞാനമോക്ഷയോ। സ ചാപി ത്രിവിധഃ പ്രോക്തോ മോക്ഷോ വൈ തത്ത്വദര്ശിഭിഃ ।। ൪൦.

ഇങ്ങനെ ജ്ഞാനത്തിന്റെയും മോക്ഷത്തിന്റെയും ലക്ഷണം സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. സത്യത്തെ അറിയുന്നവർ മോക്ഷം മൂന്നു വിധമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

പൂര്വം വിയോഗോ ജ്ഞാനേന ദ്വിതീയോ രാഗസംക്ഷയാത്। ലിങ്ഗാഭാവാത്തു കൈവല്യം കൈവത്യാത്തു നിരഞ്ജനമ് ।। ൪൦.

ആദ്യം ജ്ഞാനത്തിലൂടെ വേർപാട്, രണ്ടാമത് ആസക്തി നശിച്ചുകൊണ്ടുള്ള മോക്ഷം. സൂക്ഷ്മശരീരമില്ലാതാകുമ്പോൾ കൈവല്യം, കൈവല്യത്തിൽ നിന്ന് നിർമലത്വം ലഭിക്കുന്നു.

നിരഞ്ജനത്വാച്ഛുദ്ധസ്തു തതോ നേതാ ന വിദ്യതേ। തൃഷ്ണാക്ഷയാത്തൃതീയസ്തു വ്യാഖ്യാതം മോക്ഷകാരണമ് ।। ൪൦.

നിർമലത്വം കൊണ്ടാണ് അവൻ ശുദ്ധൻ. അതിനാൽ അവിടെ നയിക്കാൻ ആരുമില്ല. മോക്ഷത്തിന് മൂന്നാമത്തെ കാരണം തൃശ്ണ നശിക്കൽ ആണെന്ന് വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

നിമിത്തമപ്രതീഘാതേ ഇഷ്ടശബ്ദാദിലക്ഷണേ। അഷ്ടാവേതാനി രൂപാണി പ്രാകൃതാനി യഥാക്രമമ് ।। ൪൦.

ഇഷ്ടം എന്നതുപോലുള്ള ലക്ഷണങ്ങളുള്ളതിൽ തടസ്സമില്ലാതാകുന്നതാണ് കാരണം. ഈ എട്ട് രൂപങ്ങളും സ്വാഭാവികമായി ക്രമത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ക്ഷേത്രജ്ഞേഷ്വവസജ്യന്തേ ഗുണമാത്രാത്മകാനി തു। അത ഉര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി വൈരാഗ്യം ദോഷദര്ശനാത് ।। ൪൦.

അവ ഗുണങ്ങളുടെ സ്വഭാവമുള്ളവയായി ക്ഷേത്രജ്ഞന്മാരിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. ഇനി ദോഷങ്ങൾ കാണുന്നതിലൂടെ വരുന്ന വൈരാഗ്യം ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.

ദിവ്യേ ച മാനുഷേ ചൈവ വിഷയേ പഞ്ചലക്ഷണേ। അപ്രദ്വേഷോഽനഭിഷ്വങ്ഗഃ കര്ത്തവ്യോ ദോഷദര്ശനാത് ।। ൪൦.

ദൈവീകമായതിലും മാനുഷികമായതിലും, അഞ്ചു വിധമായ വിഷയങ്ങളിൽ, അവയുടെ ദോഷങ്ങൾ കണ്ടു, വിരോധവും ആസക്തിയും ഇല്ലാതാക്കണം.

താപപ്രീതിവിഷാദാനാം കാര്യ്യന്തു പരിവര്ജനമ്। ഏവം വൈരാഗ്യമാസ്ഥായ ശരീരീ നിര്മമോ ഭവേത് ।। ൪൦.

താപം, ആനന്ദം, ദു:ഖം എന്നിവയുടെ ഫലങ്ങൾ ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. ഇങ്ങനെ വൈരാഗ്യം സ്വീകരിച്ചാൽ ശരീരധാരി സ്വാർത്ഥത വിട്ട് ജീവിക്കും.

അനിത്യമശിവം ദുഃഖമിതി ബുദ്ധ്യാനുചിന്ത്യ ച। വിശുദ്ധം കാര്യ്യകരണം സത്വാഭ്യേതി തരാന്തു യഃ ।। ൪൦.

അത് നശ്വരവും അശുഭവും ദു:ഖകരവും ആണെന്ന് വിവേകത്തോടെ ചിന്തിച്ച്, ശുദ്ധമായ പ്രവർത്തിയും ഉപകരണവും സ്വീകരിക്കുന്നവൻ ഉന്നതാവസ്ഥയിലേക്ക് ഉയരുന്നു.

പരിപവ്കകഷായോ ഹി കൃത്സ്നാന്ദോഷാന്പ്രപശ്യതി। തതഃ പ്രയാണകാലേ ഹി ദോഷൈര്നൈമിത്തികൈസ്തഥാ ।। ൪൦.

ആഴമായി കഷായങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിച്ചവൻ എല്ലാ ദോഷങ്ങളും കാണുന്നു. അതിനാൽ യാത്രയുടെ സമയത്ത് ആ ദോഷങ്ങൾ കൊണ്ടു ചില കാരണങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

ഊഷ്മാ പ്രകുപിതഃ കായേ തീവ്രവായുസമീരിതഃ। സ ശരീരമുപാശ്രിത്യ കൃത്സ്നാന്ദോഷാന്രുണദ്ധി വൈ ।। ൪൦.

ശരീരത്തിൽ ഉഷ്മാവ് ഉണർന്നു ശക്തമായ വായു അതിനെ ഉണർത്തുമ്പോൾ, ശരീരത്തെ ആധാരമാക്കി എല്ലാ ദോഷങ്ങളും തടയുന്നു.

പ്രാണസ്ഥാനാനി ഭിന്ദന്ഹി ഛിന്ദന്മര്മാണ്യതീത്യ ച। ശൈത്യാത്പ്രകുപിതോ വായുരൂര്ദ്ധ്വന്തു ക്രമതേ തതഃ ।। ൪൦.

പ്രാണസ്ഥാനങ്ങൾ തകർത്തും, മർമ്മങ്ങൾ വിച്ഛേദിച്ചും അതിനെ കടന്നുപോകുന്നു. തണുപ്പുകൊണ്ടു ഉണർന്ന വായു പിന്നീട് മുകളിലേക്ക് ചലിക്കുന്നു.

സ ചായം സര്വഭൂതാനാം പ്രാണസ്ഥാനേഷ്വവസ്ഥിതഃ। സമാസാത്സംവൃതേ ജ്ഞാനേ സംവൃതേഷു ച കര്മ്മസു ।। ൪൦.

ഇത് എല്ലാ ജീവികളുടെയും പ്രാണസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞാൽ, ജ്ഞാനം തടയപ്പെട്ടാൽ പ്രവർത്തികളും തടയപ്പെടും.

സ ജീവോഽനഭ്യധിഷ്ടാനഃ കര്മ്മഭിഃ സ്വൈഃ പുരാകൃതൈഃ। അഷ്ടാങ്ഗപ്രാണവൃത്തീര്വൈ സ വിച്യാവയതേ പുനഃ ।। ൪൦.

ആ ജീവൻ ഇനി അധികം ആശ്രയമില്ലാതെ, താനെടുത്ത മുൻകാർമികപ്രഭാവം കൊണ്ട്, എട്ടു വിധമായ പ്രാണവൃത്തി വീണ്ടും ഉണർത്തുന്നു.

ശരീരം പ്രജഹംസോ വൈ നിരുച്ഛ്വാസസ്തതോ ഭവേത്। ഏവം പ്രാണൈഃ പരിത്യക്തോ മൃത ഇത്യഭിധീയതേ ।। ൪൦.

ശരീരത്തിൽ നിന്ന് ജീവൻ പിരിഞ്ഞാൽ ശ്വാസം നിലയ്ക്കും. ഇങ്ങനെ പ്രാണങ്ങൾ വിട്ടുപോകുമ്പോൾ അവനെ മരിച്ചവൻ എന്നു പറയുന്നു.

യഥേഹ ലോകേ ഖദ്യോതം നീയമാനമിതസ്തതഃ । രഞ്ജനം തദ്വധേ യത്തു നേതാ നേതാ ന വിദ്യതേ ।। ൪൦.

ഈ ലോകത്ത് ഒരു മിണ്ടിപ്പൂച്ചയെപ്പോലെ ഇവിടെ നിന്നും അവിടെക്കും നയിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ, വർണ്ണം സംബന്ധിച്ച കാര്യത്തിൽ നയിക്കാൻ ആരുമില്ല.

തൃഷ്ണാക്ഷയസ്തൃതീയസ്തു വ്യാഖ്യാതം മോക്ഷലക്ഷണമ്। ശബ്ദാദ്യേ വിഷയേ ദോഷവിഷയേ പഞ്ചലക്ഷണേ ।। ൪൦.

തൃശ്ണ നശിക്കൽ മോക്ഷത്തിന്റെ മൂന്നാമത്തെ ലക്ഷണമാണെന്ന് വിശദീകരിച്ചു. ശബ്ദം മുതലായ അഞ്ചു വിഷയങ്ങൾ ദോഷങ്ങളാൽ ലക്ഷ്യമാണ്.

അപ്രദ്വേഷോഽനഭിഷ്വങ്ഗഃ പ്രീതിതാപവിവര്ജനമ് । വൈരാഗ്യകാരണം ഹ്യേതേ പ്രകൃതീനാം ലയസ്യ ച ।। ൪൦.

വൈരവും ആസക്തിയും ഇല്ലാതിരിക്കുക, സന്തോഷത്തിന്റെയും ദുഃഖത്തിന്റെയും അകലം പാലിക്കുക — ഇവയാണ് വൈരാഗ്യത്തിന്റെയും പ്രകൃതികളുടെ ലയത്തിന്റെയും കാരണം.

അഷ്ടൌ പ്രകൃതയോ ജ്ഞേയാഃ പൂര്വോക്താ വൈ യഥാക്രമമ്। അവ്യക്താദ്യസ്തു വിജ്ഞേയാ ഭൂതാന്താഃ പ്രകൃതേര്ലയാഃ ।। ൪൦.

പണ്ടു പറഞ്ഞതുപോലെ എട്ട് പ്രകൃതികൾ ഉണ്ട് എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം; അവ്യക്തം മുതൽ ഭൗതിക ഘടകങ്ങൾ വരെ, അവയുടെ ലയമാണ് പ്രകൃതികളുടെ അവസാനം.

വര്ണാശ്രമാചാരയുക്താഃ ശിഷ്ടാഃ ശാസ്ത്രാവിരോധിനഃ। വര്ണാശ്രമാണാം ധര്മ്മോഽയം ദേവസ്ഥാനേഷു കാരണമ് ।। ൪൦.

വർണ്ണാശ്രമ ആചാരങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവരും, ശാസ്ത്രത്തിന് വിരുദ്ധമല്ലാത്തവരും, ശിഷ്ടന്മാരും — ഇവർക്ക് ഈ ധർമ്മമാണ് ദേവസ്ഥലങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കാനുള്ള കാരണം.

ബ്രഹ്മാദീനി പിശാചാന്താന്യഷ്ടൌ സ്ഥാനാനി ദേവതാ। ഐശ്വര്യ്യമണിമാദ്യം ഹി കാരണം ഹ്യഷ്ടലക്ഷണമ് ।। ൪൦.

ബ്രഹ്മാവ് മുതൽ പിശാച് വരെ എട്ട് ദേവതാസ്ഥാനങ്ങൾ ഉണ്ട്; ഐശ്വര്യവും, അനിമാദി ശക്തികളും ഇവയ്ക്ക് കാരണം, എട്ട് ലക്ഷണങ്ങളാൽ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.