വായുപുരാണമ്

പ്രാകൃതേന ച ബന്ധേന തഥാ വൈകാരികേന ച। ദക്ഷിണാഭിസ്തൃതീയേന ബദ്ധോഽത്യന്തം വിവര്ത്തതേ ।। ൪൦.

സ്വാഭാവികമായ ബന്ധം, അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ള ബന്ധം, പ്രവർത്തികളാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ബന്ധം — ഇവ മൂലമാണ് അവൻ അനന്തമായി ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നത്.

ഇത്യേതേ വൈ ത്രയഃ പ്രോക്താ ബന്ധാ ഹ്യജ്ഞാനഹേതുകാഃ। അനിത്യേ നിത്യസംജ്ഞാ ച ദുഃഖേ ച സുഖദര്ശനമ് ।। ൪൦.

ഈ മൂന്നു ബന്ധങ്ങളും അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. നശ്വരമായതിനെ ശാശ്വതം എന്നു കരുതൽ, ദുഃഖത്തിൽ സുഖം കാണൽ — ഇതൊക്കെയാണ് അജ്ഞാനത്തിന്റെ ലക്ഷണം.

അസ്വേ സ്വമിതി ച ജ്ഞാനമശുചൌ ശുചിനിശ്ചയഃ। യേഷാമേതേ മനോദോഷാ ജ്ഞാനദോഷാ വിപര്യ്യയാത് ।। ൪൦.

സ്വന്തമല്ലാത്തതിനെ സ്വന്തം എന്നു കരുതൽ, അശുദ്ധമായതിനെ ശുദ്ധം എന്നു വിശ്വസിക്കൽ — ഇവ മനസ്സിന്റെ ദോഷങ്ങളും അറിവിന്റെ തെറ്റുകളും ആകുന്നു, ഭ്രമത്തിൽ നിന്നുള്ളവയാണ്.

രാഗദ്വേഷനിവൃത്തിശ്ച തജ്ജ്ഞാനം സമുദാഹൃതമ്। അജ്ഞാനം തമസോ മൂലം കര്മ്മദ്വയഫലം രജഃ। കര്മ്മജസ്തു പുനര്ദേഹോ മഹാദുഃഖം പ്രവര്ത്തതേ ।। ൪൦.

രാഗവും ദ്വേഷവും അവസാനിപ്പിക്കുന്നതാണു യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനം. അജ്ഞാനം അന്ധകാരത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. പ്രവർത്തിയുടെ ഫലം രജസ്സാണ്. പ്രവർത്തിയിൽ നിന്നു ശരീരം ഉണ്ടാകുന്നു, അതിൽ നിന്ന് വലിയ ദുഃഖം വരുന്നു.

ശ്രോത്രജാ നേത്രജാ ചൈവ ത്വഗ്ജിഹ്വാഘ്രാണതസ്തഥാ। പുനര്ഭവകരീ ദുഃഖാ കര്മ്മണാം ജായതേ തു സാ ।। ൪൦.

ചെവി, കണ്ണ്, ത്വക്ക്, നാവ്, മൂക്ക് — ഇവയിൽ നിന്നാണ് വീണ്ടും വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകുന്നത്. പ്രവർത്തികളാൽ ദുഃഖം ആവർത്തിച്ച് വരുന്നു.

സതൃഷ്ണോഽഭിഹിതോ ബാലഃ സ്വകൃതൈഃ കര്മ്മണഃ ഫലൈഃ। തൈലപാലീകവജ്ജീവസ്തത്രൈവ പരി വര്ത്തതേ ।। ൪൦.

ആസക്തിയാൽ നിറഞ്ഞ മണ്ടൻ, സ്വന്തം പ്രവർത്തികളുടെ ഫലത്തിൽ എണ്ണ വിളക്കിൽപോലെ തുടർച്ചയായി ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നു.

തസ്മാത്സ്ഥൂലമനര്ഥാനാമജ്ഞാനമുപദിശ്യതേ । തം ശക്തമവധാര്യ്യൈകം ജ്ഞാനേ യത്നം സമാചരേത് ।। ൪൦.

അതിനാൽ, വലിയ അനർത്ഥങ്ങളുടെ മൂലകാരണമായി അജ്ഞാനം പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അതു മനസ്സിലാക്കി, ജ്ഞാനത്തിനായി പരിശ്രമിക്കണം.

ജ്ഞാനാദ്വിജയതേ സര്വം ത്യാഗാദ്‌ബുദ്ധിര്വിരജ്യതേ। വൈരാഗ്യാച്ഛുദ്ധ്യതേ ചാപി ശുദ്ധഃ സത്ത്വേന മുച്യതേ ।। ൪൦.

ജ്ഞാനത്തിലൂടെ എല്ലാം ജയിക്കാം. ഉപേക്ഷനത്തിലൂടെ ബുദ്ധി ശുദ്ധിയാകും. വിരാഗത്തിലൂടെ മനസ്സും ശുദ്ധമാകും. ശുദ്ധമായ സത്ത്വം കൊണ്ടു മോക്ഷം ലഭിക്കും.

അത ഊര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി രാഗം ഭൂതാപഹാരിണമ്। അഭിഷങ്ഗായ യോ യസ്മാദ്വിഷയോഽപ്യവശാത്മനഃ ।। ൪൦.

ഇനി ഞാൻ beings-നെ പിടിച്ചടക്കുന്ന, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ആകർഷണം ഉണ്ടാക്കുന്ന ആസക്തിയെ വിശദീകരിക്കാം. മനസ്സിന് വിരുദ്ധമായിട്ടും അതു ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

അനിഷ്ടമഭിഷങ്ഗം ഹി പ്രീതിതാപവിഷാദനമ്। ദുഃഖലാഭേ ന താപഞ്ച സുഖാനുസ്മരണം തഥാ ।। ൪൦.

അനിഷ്ടമായതിൽ ആസക്തി ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, സന്തോഷവും ദുഃഖവും നിരാശയും അനുഭവപ്പെടുന്നു. ദുഃഖം ലഭിച്ചപ്പോൾ അതിൽ വേദനയില്ല, പക്ഷേ സുഖം ഓർമ്മ വരുന്നു.

ഇത്യേഷ വൈഷയോ രാഗഃ സമ്ഭൂത്യാഃ കാരണം സ്മൃതമ്। ബ്രഹ്മാദൌ സ്ഥാവരാന്തേ വൈ സംസാരേ ഹ്യാധിഭൌതികേ। അജ്ഞാനപൂര്വകം തസ്മാദജ്ഞാനന്തു വിവര്ജയേത് ।। ൪൦.

ഇങ്ങനെ ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ആസക്തി പുനർജനനത്തിന് കാരണമാകുന്നു — ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ചെടികൾ വരെ സകല ജീവികളിലും. അതിനാൽ അതിനു മുമ്പുള്ള അജ്ഞാനം ഉപേക്ഷിക്കണം.

യസ്യ ചാര്ഷം ന പ്രമാണം ശിഷ്ടാചാരം തഥൈവ ച। വര്ണാശ്രമവിരോധീ യഃ ശിഷ്ടശാസ്ത്രവിരോധകഃ ।। ൪൦.

ആർഷപ്രമാണം അംഗീകരിക്കാത്തവനും, നല്ലവരുടെ ആചാരം സ്വീകരിക്കാത്തവനും, വർണ്ണാശ്രമധർമ്മങ്ങൾക്കും ജ്ഞാനികളുടെ ഉപദേശങ്ങൾക്കും വിരുദ്ധനുമായവൻ —

ഏഷ മാര്ഗോ ഹി നിരധിതിര്യഗ്യോനൌ ച കാരണമ്। തിര്യഗ്യോനിഗതഞ്ചൈവ കാരണം സ നിരുച്യതേ ।। ൪൦.

ഇവന്റെ വഴി അടിസ്ഥാനമില്ലാത്തതാണ്. ഇത് മൃഗജന്മത്തിന് കാരണമാകുന്നു. മൃഗയോനിയിൽ പ്രവേശിക്കാൻ ഇതാണ് കാരണം എന്നു പറയുന്നു.

വിവിധാ യാതനാ സ്ഥാനേ തിര്യഗ്യോനൌ ച ഷഡ്വിധേ। കാരണേ വിഷയേ ചൈവ പ്രതിഘാതസ്തു സര്വശഃ ।। ൪൦.

മൃഗയോനിയിൽ ആറു വിധത്തിലുള്ള വിവിധ വേദനകൾ ഉണ്ടാകും. അവിടെയെല്ലാം പൂർണ്ണമായ തടസ്സം അനുഭവപ്പെടുന്നു.

അനൈശ്വര്യ്യന്തു തത്സര്വം പ്രതിഘാതാത്മകം സ്മൃതമ് । ഇത്യേഷാ താമസീ വൃത്തിര്ഭൂതാദീനാം ചതുര്വിധാ ।। ൪൦.

ഇവയെല്ലാം ശക്തിയില്ലായ്മയും തടസ്സവും ആകുന്നു. ഇതാണ് ഭവങ്ങളിൽ നാലു വിധത്തിലുള്ള താമസിക സ്വഭാവം.

സത്ത്വസ്ഥമാത്രകം ചിത്തം യഥാ സത്ത്വപ്രദര്ശനാത്। തത്ത്വാനാഞ്ച തഥാ തത്ത്വം ദൃഷ്ട്വാ വൈ തത്ത്വദര്ശനാത് ।। ൪൦.

ശുദ്ധിയിലാണു മനസ്സു നിലനിൽക്കുന്നത്, കാരണം ശുദ്ധിയെ കാണുന്നതുകൊണ്ടാണ്. അതുപോലെ, തത്വങ്ങളെ യഥാർത്ഥത്തിൽ കണ്ടാൽ അവയുടെ സത്യം അറിയാം.

സത്ത്വക്ഷേത്രജ്ഞനാനാത്വമേതജ്ജ്ഞാനാര്ഥദര്ശനമ്। നാനാത്വദര്ശനം ജ്ഞാനം ജ്ഞാനാദ്വൈ യോഗമുച്യതേ ।। ൪൦.

ശുദ്ധിയും ക്ഷേത്രജ്ഞനും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം അറിവിന്റെ ലക്ഷ്യത്തെ കാണുന്നതാണ്. വ്യത്യാസം കാണുന്നതു ജ്ഞാനമാണ്, ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നു യോഗം ലഭിക്കും.

തേന ബദ്ധസ്യ വൈ ബന്ധോ മോക്ഷോ മുക്തസ്യ തേന ച । സംസാരേ വിനിവൃത്തേ തു മുക്തോ ലിങ്ഗേന മുച്യതേ ।। ൪൦.

അതുകൊണ്ടാണ് ബന്ധം ബന്ധമായത്, അതുകൊണ്ടാണ് മോക്ഷം മോക്ഷമായത്. സംസാരത്തിൽ നിന്നുള്ള ബന്ധം അവസാനിച്ചാൽ, മോചിതൻ സൂക്ഷ്മശരീരത്തിൽ നിന്നുമാണ് പൂര്‍ണമായി മോചിതനാകുന്നത്.

നിഃസമ്ബന്ധോ ഹ്യചൈതന്യഃ സ്വാത്മന്യേവാവതിഷ്ഠതേ। സ്വാത്മവ്യവസ്ഥിതശ്ചാപി വിരൂപാഖ്യേന ലിഖ്യതേ ।। ൪൦.

ബന്ധങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ, ബോധമില്ലാതെ, അവൻ തന്റെ ആത്മാവിൽ മാത്രം നിലകൊള്ളുന്നു. സ്വന്തം ആത്മാവിൽ സ്ഥിരതയോടെ ഇരിക്കുന്നവനെ 'രൂപരഹിതൻ' എന്നു വിളിക്കുന്നു.

ഇത്യേതല്ലക്ഷണം പ്രോക്തം സമാസാജ്ജ്ഞാനമോക്ഷയോ। സ ചാപി ത്രിവിധഃ പ്രോക്തോ മോക്ഷോ വൈ തത്ത്വദര്ശിഭിഃ ।। ൪൦.

ഇങ്ങനെ ജ്ഞാനത്തിന്റെയും മോക്ഷത്തിന്റെയും ലക്ഷണം സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. സത്യത്തെ അറിയുന്നവർ മോക്ഷം മൂന്നു വിധമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

പൂര്വം വിയോഗോ ജ്ഞാനേന ദ്വിതീയോ രാഗസംക്ഷയാത്। ലിങ്ഗാഭാവാത്തു കൈവല്യം കൈവത്യാത്തു നിരഞ്ജനമ് ।। ൪൦.

ആദ്യം ജ്ഞാനത്തിലൂടെ വേർപാട്, രണ്ടാമത് ആസക്തി നശിച്ചുകൊണ്ടുള്ള മോക്ഷം. സൂക്ഷ്മശരീരമില്ലാതാകുമ്പോൾ കൈവല്യം, കൈവല്യത്തിൽ നിന്ന് നിർമലത്വം ലഭിക്കുന്നു.

നിരഞ്ജനത്വാച്ഛുദ്ധസ്തു തതോ നേതാ ന വിദ്യതേ। തൃഷ്ണാക്ഷയാത്തൃതീയസ്തു വ്യാഖ്യാതം മോക്ഷകാരണമ് ।। ൪൦.

നിർമലത്വം കൊണ്ടാണ് അവൻ ശുദ്ധൻ. അതിനാൽ അവിടെ നയിക്കാൻ ആരുമില്ല. മോക്ഷത്തിന് മൂന്നാമത്തെ കാരണം തൃശ്ണ നശിക്കൽ ആണെന്ന് വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

നിമിത്തമപ്രതീഘാതേ ഇഷ്ടശബ്ദാദിലക്ഷണേ। അഷ്ടാവേതാനി രൂപാണി പ്രാകൃതാനി യഥാക്രമമ് ।। ൪൦.

ഇഷ്ടം എന്നതുപോലുള്ള ലക്ഷണങ്ങളുള്ളതിൽ തടസ്സമില്ലാതാകുന്നതാണ് കാരണം. ഈ എട്ട് രൂപങ്ങളും സ്വാഭാവികമായി ക്രമത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ക്ഷേത്രജ്ഞേഷ്വവസജ്യന്തേ ഗുണമാത്രാത്മകാനി തു। അത ഉര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി വൈരാഗ്യം ദോഷദര്ശനാത് ।। ൪൦.

അവ ഗുണങ്ങളുടെ സ്വഭാവമുള്ളവയായി ക്ഷേത്രജ്ഞന്മാരിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. ഇനി ദോഷങ്ങൾ കാണുന്നതിലൂടെ വരുന്ന വൈരാഗ്യം ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.

ദിവ്യേ ച മാനുഷേ ചൈവ വിഷയേ പഞ്ചലക്ഷണേ। അപ്രദ്വേഷോഽനഭിഷ്വങ്ഗഃ കര്ത്തവ്യോ ദോഷദര്ശനാത് ।। ൪൦.

ദൈവീകമായതിലും മാനുഷികമായതിലും, അഞ്ചു വിധമായ വിഷയങ്ങളിൽ, അവയുടെ ദോഷങ്ങൾ കണ്ടു, വിരോധവും ആസക്തിയും ഇല്ലാതാക്കണം.

താപപ്രീതിവിഷാദാനാം കാര്യ്യന്തു പരിവര്ജനമ്। ഏവം വൈരാഗ്യമാസ്ഥായ ശരീരീ നിര്മമോ ഭവേത് ।। ൪൦.

താപം, ആനന്ദം, ദു:ഖം എന്നിവയുടെ ഫലങ്ങൾ ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. ഇങ്ങനെ വൈരാഗ്യം സ്വീകരിച്ചാൽ ശരീരധാരി സ്വാർത്ഥത വിട്ട് ജീവിക്കും.

അനിത്യമശിവം ദുഃഖമിതി ബുദ്ധ്യാനുചിന്ത്യ ച। വിശുദ്ധം കാര്യ്യകരണം സത്വാഭ്യേതി തരാന്തു യഃ ।। ൪൦.

അത് നശ്വരവും അശുഭവും ദു:ഖകരവും ആണെന്ന് വിവേകത്തോടെ ചിന്തിച്ച്, ശുദ്ധമായ പ്രവർത്തിയും ഉപകരണവും സ്വീകരിക്കുന്നവൻ ഉന്നതാവസ്ഥയിലേക്ക് ഉയരുന്നു.

പരിപവ്കകഷായോ ഹി കൃത്സ്നാന്ദോഷാന്പ്രപശ്യതി। തതഃ പ്രയാണകാലേ ഹി ദോഷൈര്നൈമിത്തികൈസ്തഥാ ।। ൪൦.

ആഴമായി കഷായങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിച്ചവൻ എല്ലാ ദോഷങ്ങളും കാണുന്നു. അതിനാൽ യാത്രയുടെ സമയത്ത് ആ ദോഷങ്ങൾ കൊണ്ടു ചില കാരണങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

ഊഷ്മാ പ്രകുപിതഃ കായേ തീവ്രവായുസമീരിതഃ। സ ശരീരമുപാശ്രിത്യ കൃത്സ്നാന്ദോഷാന്രുണദ്ധി വൈ ।। ൪൦.

ശരീരത്തിൽ ഉഷ്മാവ് ഉണർന്നു ശക്തമായ വായു അതിനെ ഉണർത്തുമ്പോൾ, ശരീരത്തെ ആധാരമാക്കി എല്ലാ ദോഷങ്ങളും തടയുന്നു.