വായുപുരാണമ്

യദാ പ്രവര്ത്തതേ ചൈഷാം ഭേദാനാം ചൈവ സംയമാഃ। സ്വഭാവകാരിതാഃ സര്വേ കാലേന മഹതാ തദാ ।। ൪൦.

ഇവരുടെ വ്യത്യാസങ്ങളുടെ പ്രവർത്തികൾ ആരംഭിക്കുമ്പോൾ, അവയെല്ലാം സ്വഭാവത്താലും, അതിവിശാലമായ കാലത്താലുമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.

നിവര്ത്തതേ തദാ തസ്യ സ്ഥിതിരാഗഃ സ്വയമ്ഭുവഃ। സഹസാ യോജ്യകൈഃ സര്വൈര്ബ്രഹ്മലോക നിവാസിഭിഃ ।। ൪൦.

അപ്പോള്‍ സ്വയംഭുവന്റെ ജീവതത്തോടുള്ള ആസക്തി അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു, ബ്രഹ്മലോകത്തിലെ എല്ലാ വാസികളും ഒരുമിച്ച് ശ്രമിച്ചപ്പോള്‍.

വിനിവൃത്തേ തദാ രാഗേ സ്ഥിതാവാത്മനിവാസിനാമ്। തത്കാലവാസിനാം തേഷാം തദാ തദ്ദോഷദര്ശിനാമ് ।। ൪൦.

അപ്പോള്‍ ആ ആസക്തി ഇല്ലാതാകുമ്പോള്‍, ആത്മാവില്‍ തങ്ങുന്നവരുടെയും, അപ്പോള്‍ അവിടെ വസിക്കുന്നവരുടെയും, ആ ദോഷം കാണുന്നവരുടെയും അവിടെയുള്ള സ്ഥിരതയും അവസാനിക്കുന്നു.

ഉത്പദ്യതേഽഥ വൈരാഗ്യമാത്മവാദ പ്രണാശനമ്। ഭോജ്യഭോക്തൃത്വനാനാത്വേ തേഷാം തദ്ഭവദര്ശിനാമ് ।। ൪൦.

അതിനുശേഷം വൈരാഗ്യം ഉദിക്കുന്നു, ആത്മാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഭ്രമം അകറ്റുന്നു; അനുഭവിക്കുന്നവനും അനുഭവ്യവസ്തുക്കളും വേറെയാണെന്ന് കാണുന്നവരില്‍ ആ ഭ്രാന്തും അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു.

പൃഥഗ്ജ്ഞാനേന ക്ഷേത്രജ്ഞാസ്തതസ്തേ ബ്രഹ്മലൌകികാഃ। പ്രകൃതൌ കരണാ നീതാഃ സര്വേ നാനാപ്രദര്ശിനഃ ।। ൪൦.

വ്യത്യസ്തമായ അറിവിലൂടെ, ബ്രഹ്മലോകവാസികളായ ക്ഷേത്രജ്ഞന്മാര്‍ അവരുടെ ഉപകരണങ്ങളോടൊപ്പം പ്രകൃതിയില്‍ ലയിക്കുന്നു; അവര്‍ പലവിധ രൂപങ്ങള്‍ കാണിക്കുന്നു.

സ്വാത്മന്യേവാവതിഷ്ഠന്തേ പ്രശാന്താ ദര്ശനാത്മകാഃ। ശുദ്ധാ നിരഞ്ജനാഃ സര്വേ ചേതനാചേതനാസ്തഥാ ।। ൪൦.

അവര്‍ സ്വന്തം ആത്മാവില്‍ മാത്രം തങ്ങുന്നു, സമാധാനവും ദർശനസ്വഭാവവും ഉള്ളവരായി; അവരൊക്കെയും ശുദ്ധരും കളങ്കരഹിതരുമാണ്, ചൈതന്യമുള്ളവരും ഇല്ലാത്തവരും ഒരുപോലെ.

തത്രൈവ പരിനിര്വാണാഃ സ്മൃതാ നാഗാമിനസ്തു തേ। നിര്ഗുണത്വാനിരാത്മാനഃ പ്രകൃത്യന്തേ വ്യതിക്രമാത് ।। ൪൦.

അവിടെത്തന്നെ അവര്‍ പൂര്‍ണമായ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചവരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, പിന്നെയും ജനിക്കേണ്ടതില്ല; ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവരും ആത്മാവില്ലാത്തവരുമായ അവര്‍ പ്രകൃതിയില്‍ ലയിക്കുന്നു.

ഇത്യേവം പ്രാകൃതഃ പ്രോക്തഃ പ്രതിസര്ഗഃ സ്വയമ്ഭുവഃ। ഭിദ്യന്തേ സര്വഭൂതാനാം കരണാനി പ്രസംയമേ ।। ൪൦.

ഇങ്ങനെ സ്വയംഭുവന്റെ പ്രഥമ ലയാവസ്ഥ വിവരിച്ചു; എല്ലാ ജീവികളുടെ ഉപകരണങ്ങളും സമാധാനത്തില്‍ ലയിക്കുന്നു.

ഇത്യേഷ സംയമശ്ചൈവ തത്ത്വാനാം കരണൈഃ സഹ। തത്ത്വപ്രസംയമോ ഹ്യേഷ സ്മൃതോ ഹ്യാവര്ത്തകോ ദ്വിജാഃ ।। ൪൦.

ഇതാണ് തത്ത്വങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും ഒരുമിച്ച് സംയമനം; ഈ തത്ത്വസംയമനം ആവര്‍ത്തനമായ ലയമായി അറിയപ്പെടുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.

സൂത ഉവാച।। ധര്മാധര്മൌ തപോ ജ്ഞാനം ശുഭേ സത്യാനൃതേ തഥാ। ഊര്ദ്ധ്വ ഭാവോ ഹ്യധോഭാവോ സുഖദുഃഖേ പ്രിയാപ്രിയേ ।। ൪൦.

സൂതന്‍ പറഞ്ഞു: ധര്‍മവും അധര്‍മവും, തപസ്സും ജ്ഞാനവും, നല്ലതും ചീത്തയും, സത്യം അസത്യം, ഉയര്‍ച്ചയും താഴ്ചയും, സുഖം ദുഃഖം, ഇഷ്ടവും അനിഷ്ടവും—

സര്വമേതത്പ്രയാതസ്യ ഗുണമാത്രാത്മകം സ്മൃതമ്। നിരിന്ദ്രിയാണാം ച തദാ ജ്ഞാനിനാം യച്ഛുഭാശുഭമ് ।। ൪൦.

ഇതെല്ലാം, ദേഹമൊഴിഞ്ഞവനു ഗുണങ്ങളുടെ സ്വഭാവമായതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്; ഇന്ദ്രിയങ്ങളില്ലാത്ത ജ്ഞാനികള്‍ക്ക്, നല്ലതും ചീത്തയും അപ്പോള്‍ അത്രമേല്‍.

പ്രകൃത്യാം ചൈവ തത്സര്വം പുണ്യം പാപം പ്രതിഷ്ഠതി। യോന്യവസ്ഥാ സ്വഭാവേ ച ദേഹിനാം തു നിഷിച്യതേ ।। ൪൦.

അവയെല്ലാം, പുണ്യവും പാപവും ഉള്‍പ്പെടെ, പ്രകൃതിയില്‍ നിലനില്‍ക്കുന്നു; ഗര്‍ഭാവസ്ഥയിലും സ്വഭാവത്തിലും അനുസരിച്ച് അവ ജീവികളില്‍ നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു.

ജന്തൂനാം പാപപുണ്യന്തു പ്രകൃതൌ യത്പ്രതിഷ്ഠിതമ് । അവ്യക്ത സ്ഥാനി താന്യേവ പുണ്യപാപാനി ജന്തവഃ। യേ ജയന്തി പുനര്ദേഹേ ദേഹാന്യത്വേ തഥൈവ ച ।। ൪൦.

ജന്തുക്കളുടെ പാപപുണ്യങ്ങള്‍ പ്രകൃതിയില്‍ സ്ഥാപിതമായവ, അവ്യക്തത്തില്‍ നിലനില്‍ക്കുന്നു; അവ തന്നെ, മറ്റൊരു ശരീരത്തില്‍ ജനിക്കുന്നവര്‍ക്ക് വീണ്ടും ലഭിക്കുന്നു.

ധര്മാധര്മൌ തു ജന്തൂനാം ഗുണമാത്രാത്മകാവുഭൌ । കരണൈഃ സ്വൈഃ പ്രചീയേതേ കായത്വേനേഹ ജന്തുഭിഃ ।। ൪൦.

ജന്തുക്കളുടെ ധര്‍മവും അധര്‍മവും ഗുണങ്ങളുടെ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്; ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ഉപകരണങ്ങളിലൂടെ, ശരീരരൂപത്തില്‍, ഇവ ഇവിടെ സമ്പാദിക്കുന്നു.

സുചേതനാഃ പ്രലീയന്തേ ക്ഷേത്രജ്ഞാധിഷ്ഠിതാ ഗുണാഃ। സര്ഗേ ച പ്രതിസര്ഗേ ച സംസാരേ ചൈവ ജന്തവഃ। സംയുജ്യന്തേ വിയുജ്യന്തേ കരണൈഃ സഞ്ചരന്തി ച ।। ൪൦.

ക്ഷേത്രജ്ഞന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള നല്ല ഗുണങ്ങള്‍ ലയിക്കുന്നു; സൃഷ്ടിയിലും ലയത്തിലും സഞ്ചാരത്തിലും ജീവികള്‍ ഉപകരണങ്ങളോടെ ചേരുകയും വേര്‍പിരിയുകയും സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

രാജസീ താമസീ ചൈവ സാത്വികീ ചൈവ വൃത്തയഃ। ഗുണമാത്രാഃ പ്രവര്ത്തന്തേ പുരുഷാധിഷ്ഠിതാസ്ത്രിധാ ।। ൪൦.

രാജസികം, താമസികം, സാത്വികം എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു വിധത്തിലുള്ള ഗുണങ്ങള്‍ പുരുഷന്റെ നിയന്ത്രണത്തില്‍ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ഊര്ദ്ധ്വം ദേവാത്മകം സത്ത്വമധോഭാഗാത്മകം തമഃ। തയോഃ പ്രവര്ത്തകം മദ്യേ ഇഹൈവാവര്ത്തകം രജഃ ।। ൪൦.

മുകളിലേക്ക് ദൈവസ്വഭാവമായ സത്ത്വം, താഴേക്ക് തമോഗുണം; ഇടയില്‍ രാജസികം പ്രവർത്തനത്തിനും ആവര്‍ത്തനത്തിനും കാരണമാകുന്നു.

ഇത്യേവം പരിവര്ത്തന്തേ ത്രയഃ സ്രോതോഗുണാത്മകാഃ। ലോകേഷു സര്വഭൂതാനാം തന്ന കാര്യം വിജാനതാ ।। ൪൦.

ഇങ്ങനെ ഗുണങ്ങളാല്‍ നിറഞ്ഞ മൂന്നു പ്രവാഹങ്ങളും ലോകങ്ങളിലുടനീളം എല്ലാ ജീവികളിലും ചുറ്റിപ്പറയുന്നു; ഇതിന്റെ ഫലങ്ങളില്‍ ബന്ധം പുലര്‍ത്തേണ്ടതില്ലെന്ന് അറിയുന്നവന്.

അവിദ്യാപ്രത്യയാരമ്ഭാ ആരഭ്യന്തേ ഹി മാനവൈഃ । ഏതാസ്തു ഗതയസ്തിസ്രഃ ശുഭാഃ പാപാത്മികാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൪൦.

അജ്ഞാനവും അതിന്റെ കാരണങ്ങളും മനുഷ്യര്‍ ആരംഭിക്കുന്നു; ഈ മൂന്നു വഴികളും നല്ലതോ പാപസ്വഭാവമുള്ളതോ ആയതായി ഓര്‍മ്മിക്കപ്പെടുന്നു.

തമ സാഭിഭവാജ്ജന്തുര്യാഥാതഥ്യം ന വിന്ദതി। അതത്ദ്ദര്ശനാത്സോഽഥ ത്രിവിധം ബധ്യതേ തതഃ ।। ൪൦.

അന്ധകാരത്തിൽ അടിമപ്പെട്ട മനുഷ്യൻ വസ്തുക്കളെ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല. അപ്രകൃതമായത് കാണുന്നതിനാൽ, അവൻ മൂന്നു വിധത്തിൽ ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നു.

പ്രാകൃതേന ച ബന്ധേന തഥാ വൈകാരികേന ച। ദക്ഷിണാഭിസ്തൃതീയേന ബദ്ധോഽത്യന്തം വിവര്ത്തതേ ।। ൪൦.

സ്വാഭാവികമായ ബന്ധം, അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്നുള്ള ബന്ധം, പ്രവർത്തികളാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ബന്ധം — ഇവ മൂലമാണ് അവൻ അനന്തമായി ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നത്.

ഇത്യേതേ വൈ ത്രയഃ പ്രോക്താ ബന്ധാ ഹ്യജ്ഞാനഹേതുകാഃ। അനിത്യേ നിത്യസംജ്ഞാ ച ദുഃഖേ ച സുഖദര്ശനമ് ।। ൪൦.

ഈ മൂന്നു ബന്ധങ്ങളും അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. നശ്വരമായതിനെ ശാശ്വതം എന്നു കരുതൽ, ദുഃഖത്തിൽ സുഖം കാണൽ — ഇതൊക്കെയാണ് അജ്ഞാനത്തിന്റെ ലക്ഷണം.

അസ്വേ സ്വമിതി ച ജ്ഞാനമശുചൌ ശുചിനിശ്ചയഃ। യേഷാമേതേ മനോദോഷാ ജ്ഞാനദോഷാ വിപര്യ്യയാത് ।। ൪൦.

സ്വന്തമല്ലാത്തതിനെ സ്വന്തം എന്നു കരുതൽ, അശുദ്ധമായതിനെ ശുദ്ധം എന്നു വിശ്വസിക്കൽ — ഇവ മനസ്സിന്റെ ദോഷങ്ങളും അറിവിന്റെ തെറ്റുകളും ആകുന്നു, ഭ്രമത്തിൽ നിന്നുള്ളവയാണ്.

രാഗദ്വേഷനിവൃത്തിശ്ച തജ്ജ്ഞാനം സമുദാഹൃതമ്। അജ്ഞാനം തമസോ മൂലം കര്മ്മദ്വയഫലം രജഃ। കര്മ്മജസ്തു പുനര്ദേഹോ മഹാദുഃഖം പ്രവര്ത്തതേ ।। ൪൦.

രാഗവും ദ്വേഷവും അവസാനിപ്പിക്കുന്നതാണു യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനം. അജ്ഞാനം അന്ധകാരത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. പ്രവർത്തിയുടെ ഫലം രജസ്സാണ്. പ്രവർത്തിയിൽ നിന്നു ശരീരം ഉണ്ടാകുന്നു, അതിൽ നിന്ന് വലിയ ദുഃഖം വരുന്നു.

ശ്രോത്രജാ നേത്രജാ ചൈവ ത്വഗ്ജിഹ്വാഘ്രാണതസ്തഥാ। പുനര്ഭവകരീ ദുഃഖാ കര്മ്മണാം ജായതേ തു സാ ।। ൪൦.

ചെവി, കണ്ണ്, ത്വക്ക്, നാവ്, മൂക്ക് — ഇവയിൽ നിന്നാണ് വീണ്ടും വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകുന്നത്. പ്രവർത്തികളാൽ ദുഃഖം ആവർത്തിച്ച് വരുന്നു.

സതൃഷ്ണോഽഭിഹിതോ ബാലഃ സ്വകൃതൈഃ കര്മ്മണഃ ഫലൈഃ। തൈലപാലീകവജ്ജീവസ്തത്രൈവ പരി വര്ത്തതേ ।। ൪൦.

ആസക്തിയാൽ നിറഞ്ഞ മണ്ടൻ, സ്വന്തം പ്രവർത്തികളുടെ ഫലത്തിൽ എണ്ണ വിളക്കിൽപോലെ തുടർച്ചയായി ഭ്രമണം ചെയ്യുന്നു.

തസ്മാത്സ്ഥൂലമനര്ഥാനാമജ്ഞാനമുപദിശ്യതേ । തം ശക്തമവധാര്യ്യൈകം ജ്ഞാനേ യത്നം സമാചരേത് ।। ൪൦.

അതിനാൽ, വലിയ അനർത്ഥങ്ങളുടെ മൂലകാരണമായി അജ്ഞാനം പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അതു മനസ്സിലാക്കി, ജ്ഞാനത്തിനായി പരിശ്രമിക്കണം.

ജ്ഞാനാദ്വിജയതേ സര്വം ത്യാഗാദ്‌ബുദ്ധിര്വിരജ്യതേ। വൈരാഗ്യാച്ഛുദ്ധ്യതേ ചാപി ശുദ്ധഃ സത്ത്വേന മുച്യതേ ।। ൪൦.

ജ്ഞാനത്തിലൂടെ എല്ലാം ജയിക്കാം. ഉപേക്ഷനത്തിലൂടെ ബുദ്ധി ശുദ്ധിയാകും. വിരാഗത്തിലൂടെ മനസ്സും ശുദ്ധമാകും. ശുദ്ധമായ സത്ത്വം കൊണ്ടു മോക്ഷം ലഭിക്കും.

അത ഊര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി രാഗം ഭൂതാപഹാരിണമ്। അഭിഷങ്ഗായ യോ യസ്മാദ്വിഷയോഽപ്യവശാത്മനഃ ।। ൪൦.

ഇനി ഞാൻ beings-നെ പിടിച്ചടക്കുന്ന, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ആകർഷണം ഉണ്ടാക്കുന്ന ആസക്തിയെ വിശദീകരിക്കാം. മനസ്സിന് വിരുദ്ധമായിട്ടും അതു ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.