വായുപുരാണമ്

ആഭൂത സംപ്ലവസ്ഥായീ ഹ്യപ്രതീഘാതലക്ഷണഃ। ഗാണപത്യം സ ലഭതേ സ്ഥാനം വാ സര്വകാമികമ് ।। ൩൯.

അവൻ ഭൂതങ്ങളുടെ ലയകാലത്തും നിലനിൽക്കുന്ന, തടസ്സമില്ലാത്ത ഗണപത്യസ്ഥിതിയും അല്ലെങ്കിൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന സ്ഥിതിയും നേടുന്നു.

മദ്യപോ മദ്യപൈഃ സാര്ദ്ധം ഭൂതസങ്ഘൈശ്ച മോദതേ। സോഽര്ച്യമാനോ മഹീപൃഷ്ഠോ മര്ത്ത്യാനാം വരദോ ഭവേത്। ഇതി ഹോവാച ഭഗവാന്വായുര്വാക്യമിദം വരഃ ।। ൩൯.

മദ്യം കുടിക്കുന്നവൻ, മറ്റു കുടിയന്മാരോടും ഭൂതഗണങ്ങളോടും കൂടി ആനന്ദിക്കുന്നു; ഭൂമിയിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, മനുഷ്യർക്കു വരങ്ങൾ നൽകുന്നവനായി മാറുന്നു. ഇങ്ങനെ ഭാഗ്യവാൻ വായു ഈ ഉത്തമവാക്യം പറഞ്ഞു.

പ്രത്യാഹാരം പ്രവക്ഷ്യാമി പരസ്യാന്തേ സ്വയമ്ഭുവഃ। ബ്രഹ്മണഃ സ്ഥിതികാലേ തു ക്ഷീണേ തസ്മിംസ്തദാ പ്രഭോഃ ।। ൪൦.

പരമനായ സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ കാലാവധിയുടെ അവസാനം, അതായത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ കാലം തീർന്നപ്പോൾ, പ്രഭുവിന്റെ പ്രത്യാഹാരം ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു.

യഥേദം കുരുതേഽധ്യാത്മം സുസൂക്ഷ്മം വിശ്വമീശ്വരഃ । അവ്യക്താന്ഗ്രസതേ വ്യക്തം പ്രത്യാഹാരേ ച കൃത്സ്നശഃ ।। ൪൦.

ഇശ്വരൻ എങ്ങനെ ഈ സൂക്ഷ്മമായ വിശ്വം ആത്മാവിൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നു, അതുപോലെ, പ്രകടമായതെല്ലാം അവ്യക്തത്തിൽ ലയിപ്പിക്കുന്നു; പ്രത്യാഹാരത്തിൽ എല്ലാം ഒറ്റയടിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.

പരം തദനുകല്പാനാമപൂര്ണേ കല്പസങ്ക്ഷയേ। ഉപസ്ഥിതേ മഹാഘോരേ ഹ്യപ്രത്യക്ഷേ തു കസ്യചിത് ।। ൪൦.

അനന്തരകല്പങ്ങളിൽ, കല്പം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, മഹാഭയങ്കരമായ സമയമെത്തുമ്പോൾ, ആ പരമാവസ്ഥ ആരും കാണുന്നില്ല.

അന്തേ ദ്രുമസ്യ യമ്പ്രാപ്തേ പശ്ചിമസ്യ മനോസ്തദാ । അന്തേ കലിയുഗേ തസ്മിന്ക്ഷീണേ സംഹാര ഉച്യതേ ।। ൪൦.

ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ അവസാനം എത്തിയപ്പോഴും മനസ്സിന്റെ അവസാനാവസ്ഥയിലുമാണ്, കലിയുഗത്തിന്റെ അവസാനം അതു തീരുമ്പോൾ, അതിനെ സംഹാരം എന്നു പറയുന്നു.

സമ്പ്രക്ഷാലേ തദാ വൃത്തേ പ്രത്യാഹാരേ ഹ്യുപസ്ഥിതേ। പ്രത്യാഹാരേ തദാ തസ്മിന് ഭൂതതന്മാത്രസംക്ഷയേ ।। ൪൦.

ആ മഹാപ്രളയം സംഭവിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാം പിൻവലിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അപ്പോൾ അതിന്റെ ഭാഗമായി ഭൂതങ്ങളും അതിന്റെ സൂക്ഷ്മതയും നശിക്കുന്നു.

മഹദാദേര്വികാരസ്യ വിശേഷാന്തസ്യ സംക്ഷയേ। സ്വഭാവകാരിതേ തസ്മിന്പ്രവൃത്തേ പ്രതിസഞ്ചരേ ।। ൪൦.

മഹത് മുതൽ പ്രത്യേകതകളെ വരെ ഉള്ള മാറ്റങ്ങൾ നശിക്കുമ്പോൾ, സ്വഭാവം കൊണ്ടു തന്നെ ആ പ്രക്രിയ പുനഃലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.

ആപോ ഗ്രസന്തി വൈ പൂര്വ്വം ഭൂമേര്ഗന്ധാത്മകം ഗുണമ്। ആത്തഗന്ധാ തതോ ഭൂമിഃ പ്രലയത്വായ കല്പതേ । പ്രവിഷ്ടേ ഗന്ധതന്മാത്രേ തോയാവസ്ഥാ ധരാ ഭവേത് ।। ൪൦.

ആ സമയത്ത്, വെള്ളം ആദ്യം ഭൂമിയുടെ ഗന്ധഗുണം ഏറ്റെടുക്കുന്നു; ഗന്ധം എടുത്തതോടെ ഭൂമി പ്രളയത്തിനായി ഒരുക്കപ്പെടുന്നു; ഗന്ധതന്മാത്രം വെള്ളത്തിൽ ലയിച്ചാൽ ഭൂമി വെള്ളമായിത്തീരും.

ആപസ്തദാ പ്രനഷ്ടാ വൈ വേഗവത്യോ മഹാസ്വനാഃ। സര്വമാപൂരയിത്വേദം തിഷ്ഠന്തി വിചരന്തി ച ।। ൪൦.

അപ്പോൾ ശക്തിയും ഗർജ്ജനവും ഉള്ള വെള്ളം എല്ലാം നിറച്ച് വ്യാപിച്ചു നിലകൊള്ളുകയും സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

അപാമസ്തി ഗുണോ യസ്തു ജ്യോതിഷേ ലീയതേ രസഃ। നശ്യന്ത്യാപസ്തദാന്തേ ച രസതന്മാത്രസങ്ക്ഷയാത് ।। ൪൦.

വെള്ളത്തിന്റെ ഗുണമായ രുചി അഗ്നിയിലേയ്ക്ക് ലയിക്കുന്നു; വെള്ളം നശിക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ രുചിതന്മാത്രം ഇല്ലാതാകുന്നതുകൊണ്ടാണ്.

തേജസാ സംഹൃതരസാ ജ്യോതിഷ്ട്വം പ്രാപ്നുവന്ത്യുത । ഗ്രസ്തേ ച സലിലേ തേജഃ സര്വ്വതോമുഖമീക്ഷ്യതേ ।। ൪൦.

അഗ്നി വെള്ളത്തിന്റെ രുചി ഏറ്റെടുത്താൽ, അതിന് അഗ്നിയുടെ രൂപം ലഭിക്കുന്നു; അഗ്നി വെള്ളം മുഴുവൻ ഗ്രസിക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ ജ്വാലകൾ എല്ലാടും കാണപ്പെടുന്നു.

അഥാഗ്നിഃ സര്വതോ വ്യാപ്ത ആദത്തേ തജ്ജലന്തദാ। സര്വമാപൂര്യ്യതേഽര്ചിര്ഭിസ്തദാ ജഗദിദം ശനൈഃ ।। ൪൦.

അപ്പോൾ അഗ്നി എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ച്, വെള്ളത്തിൽ നിന്നുള്ളതെല്ലാം ഏറ്റെടുത്തു, തന്റെ ജ്വാലകൾകൊണ്ട് ഈ ലോകം മുഴുവൻ ക്രമേണ നിറയ്ക്കുന്നു.

അര്ചിര്ഭിഃ സന്തതേ തസ്മിംസ്തിര്യഗൂര്ദ്ധ്വമധസ്തതഃ । ജ്യോതിഷോഽപി ഗുണം രൂപം വായുരന്തി പ്രകാശകമ്। പ്രലീയതേ തദാ തസ്മിന്ദീപാര്ചിരിവ മാരുതേ ।। ൪൦.

അഗ്നിയുടെ ജ്വാലകൾ എല്ലായിടത്തും, മേലും താഴെയും അങ്ങോട്ടും വ്യാപിക്കുമ്പോൾ, അഗ്നിയുടെ ഗുണമായ രൂപം വായുവിൽ ലയിക്കുന്നു; അപ്പോൾ, ദീപത്തിന്റെ ജ്വാല വായുവിൽ ലയിക്കുന്നതുപോലെ അതും അങ്ങോട്ട് അപ്രത്യക്ഷമാകും.

പ്രനഷ്ടേ രൂപതന്മാത്രേ ഹൃതരൂപോ വിഭാവസുഃ। ഉപശാമ്യതി തേജോ ഹി വായുനാ ധൂയതേ മഹത് ।। ൪൦.

രൂപതന്മാത്രം നശിച്ചാൽ, അഗ്നി രൂപം ഇല്ലാതെ അണയുന്നു; അഗ്നിയുടെ പ്രകാശം വായുവാൽ പടർന്നുപോകുന്നു, അതിനാൽ അതിന്റെ ശക്തി കുറയുന്നു.

നിരാലോകേ തദാ ലോകേ വായുഭൂതേ ച തേജസി। തതസ്തു മൂലമാസാദ്യ വായുഃ സമ്ഭവമാത്മനഃ ।। ൪൦.

അപ്പോൾ ലോകത്ത് പ്രകാശം ഇല്ലാതാകുമ്പോഴും അഗ്നി വായുവായി മാറുമ്പോഴും, വായു തന്റെ മൂലത്തിലേക്ക് എത്തി സ്വഭാവത്തിലേക്ക് ലയിക്കുന്നു.

ഊര്ദ്ധ്വം ചാധശ്ച തിര്യക്ച ദോധവീതി ദിശോ ദശ । വായോരപി ഗുണം സ്പര്ശമാകാശം ഗ്രസതേ ച തത് ।। ൪൦.

വായു മേലും താഴെയും അങ്ങോട്ടും പത്തു ദിശകളിലേക്കും സഞ്ചരിച്ച്, തന്റെ ഗുണമായ സ്പർശം ആകാശത്തിൽ ലയിപ്പിക്കുന്നു.

പ്രശാമ്യതി തദാ വായുഃ ഖന്തു തിഷ്ഠത്യനാവൃതമ്। അരൂപമരസസ്പര്ഘമഗന്ധം ന ച മൂര്തിമത് ।। ൪൦.

അപ്പോൾ വായു ശാന്തമാകുന്നു, ആകാശം മാത്രം അവശേഷിക്കുന്നു; അതിന് രൂപമോ രുചിയോ സ്പർശമോ ഗന്ധമോ ഇല്ല, അതിൽ യാതൊരു രൂപവും കാണപ്പെടില്ല.

സര്വമാപൂരയന്നാദൈഃ സുമഹത്തത്പ്രകാശതേ। പരിമണ്ഡലന്തത്സുഷിരമാകാശം ശബ്ദലക്ഷണമ് ।। ൪൦.

ആകാശം അതിന്റെ മഹത്തായ ശബ്ദങ്ങളാൽ എല്ലാം നിറച്ച് പ്രകാശിക്കുന്നു; ആകാശം വൃത്താകാരവും പൊള്ളയുമാണ്, അതിന്റെ ലക്ഷണം ശബ്ദമാണ്.

ശബ്ദമാത്രം തദാകാശം സര്വമാവൃത്യ തിഷ്ഠതി। തന്തു ശബ്ദഗുണന്തസ്യ ഭൂതാദിം ഗ്രസതേ പുനഃ ।। ൪൦.

അപ്പോൾ ശബ്ദം മാത്രം ഉള്ള ആകാശം എല്ലാം മൂടി നിലകൊള്ളുന്നു; പിന്നീട് അതിന്റെ ശബ്ദഗുണം ലയിച്ച് ഭൂതാദി വീണ്ടും ഏറ്റെടുക്കുന്നു.

ഭൂതേന്ദ്രിയേഷു യുഘപദ്ഭൂതാദൌ സംസ്ഥിതേഷു വൈ। അഭിമാനാത്മകോ ഹ്യേഷ ഭൂതാദിസ്താമസഃ സ്മൃതഃ ।। ൪൦.

ഭൂതാദിയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ഒരേസമയം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, അഹങ്കാരസ്വഭാവമുള്ള ഈ ഭൂതാദി താമസികം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ഭൂതാദിം ഗ്രസതേ ചാപി മഹാന്വൈ ബുദ്ധിലക്ഷണഃ। മഹാനാത്മാ തു വിജ്ഞേയഃ സംകല്പോ വ്യവസായകഃ ।। ൪൦.

ഭൂതാദി പിന്നീട് ബുദ്ധിയുടെ ലക്ഷണമുള്ള മഹതിൽ ലയിക്കുന്നു; മഹത് എന്നത് നിർണയവും ദൃഢനിശ്ചയവുമാണ്, അതിനെ മഹാന്മാ എന്നു മനസ്സിലാക്കണം.

ബുദ്ധിര്മനശ്ച ലിങ്ഗശ്ച മഹാനക്ഷര ഏവ ച। പര്യായവാചകൈഃ ശബ്ദൈസ്തമാഹുസ്തത്ത്വചിന്തകാഃ ।। ൪൦.

ബുദ്ധി, മനസ്, ലിംഗശരീരം, മഹത്, അക്ഷരം — ഇവയെല്ലാം തത്വചിന്തകർ പര്യായപദങ്ങൾ ആയി പറയുന്നു.

സമ്പ്രലീനേഷു ഭൂതേഷു ഗുണസാമ്യേ തമോമയേ। സ്വാത്മന്യേവ സ്ഥിതേ ചൈവ കാരണേ ലോകകാരണേ ।। ൪൦.

സകല ജീവികളും ലയിച്ചപ്പോൾ, ഗുണങ്ങൾ സമത്വത്തിൽ ഇരുട്ടിൽ മുഴുകിയപ്പോൾ, ലോകങ്ങളുടെ കാരണമാകുന്ന അതു കാര്യം മാത്രം സ്വയം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ—

വിനിവൃത്തേ തദാ സര്ഗേ പ്രകൃത്യാവസ്ഥിതേന വൈ । തദാദ്യന്തപരോക്ഷത്വാ ദദൃഷ്ടത്വാച്ച കസ്യചിത് ।। ൪൦.

അപ്പോഴാണ് സൃഷ്ടി നിലച്ചു പോകുന്നത്, പ്രകൃതി അതിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു. അതിന് ആരംഭവും അവസാനും വ്യക്തമായി കാണാനാവില്ല, ആരും അതിനെ നേരിട്ട് കാണുന്നില്ല.

അനാഖ്യാനാദബോധത്വാദജ്ഞാനാജ്ജ്ഞാനിനാമപി। ആഗതാഗതികത്വാച്ച ഗ്രഹണം തന്ന വിദ്യതേ ।। ൪൦.

അത് വിവരിക്കപ്പെടാത്തതും, മനസ്സിലാക്കാനാവാത്തതും, ജ്ഞാനികൾക്കു പോലും അറിയാത്തതും, വരവോ പോകലോ ഇല്ലാത്തതുമായതിനാൽ, അതിനെ പിടികൂടാനാവില്ല.

ഭാവഗ്രാഹ്യാനുമാനാച്ച ചിന്തയിത്വേദമുച്യതേ। സ്ഥിതേ തു കാരണേ തസ്മിന്നിത്യേ സദസദാത്മികേ ।। ൪൦.

എന്നിരുന്നാലും, ഭാവങ്ങളെ ഗ്രഹിക്കുന്ന അനുമാനത്തിലൂടെ ഇതാണ് ചിന്തിക്കപ്പെടുന്നത്: സതും അസതുമായ ശാശ്വതമായ കാര്യം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ—

അനിര്ദ്ദേശ്യാ പ്രവൃത്തിര്വൈ സ്വാത്മികാ കാരണേ ന തു। ഏവം സപ്താദയോഽഭ്യസ്താത്ക്രമാത്പ്രകൃതയസ്തു വൈ ।। ൪൦.

അങ്ങനെയുള്ള കാരണത്തിൽ, അതിന്റെ സ്വഭാവം വ്യക്തമാക്കാനാവാത്തതും, അതിൽ സ്വയം നിലനിൽക്കുന്ന പ്രവൃത്തിയും വ്യക്തമല്ല. അങ്ങനെ ഏഴും മറ്റു ഘടകങ്ങളും ക്രമത്തിൽ പ്രകൃതിയിൽ ലയിക്കുന്നു.

പ്രത്യാഹാരേ തദാ സര്ഗേ പ്രവിശ്യന്തി പരസ്പരമ്। യേനേദമാവൃതം സര്വം മണ്ഡലന്തു പ്രലീയതേ ।। ൪൦.

പ്രതിഹാരത്തിനിടയിൽ, ആ ഘടകങ്ങൾ പരസ്പരം അകത്തേക്ക് ചേർന്ന് ലയിക്കുന്നു; അതിലൂടെയാണ് ഈ മുഴുവൻ ലോകം, ആ വലയം മുഴുവൻ, മറഞ്ഞ് ലയിക്കുന്നത്.