വായുപുരാണമ്

ഇഷ്ടൈഃ ശബ്ദാദിഭിര്ഭാഗൈര്യേ ഭവസ്യാനുസാരിണഃ । പ്രാസാദവര പുഷ്പേഷു തേഷു മോദന്തി സുവ്രതാഃ ।। ൩൯.

ഭവനെ അനുഗമിക്കുന്നവർ, ഇഷ്ടമായ ശബ്ദാദിസുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, ആ മനോഹരമായ പ്രാസാദങ്ങളിലും പുഷ്പങ്ങളിലും സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കുന്നു, ധാർമ്മികരായവരേ.

ബ്രഹ്മഘോഷൈരവിരതാഃ കഥാശ്ച വിവിധാഃ ശുഭാഃ । ഗീതവാദിത്രഘോഷാശ്ച സംസ്തവാശ്ച സമന്തതഃ ।। ൩൯.

അവിടെ ബ്രഹ്മഘോഷങ്ങൾ അക്ഷയമായി മുഴങ്ങുന്നു, അനേകം ശുഭമായ കഥകളും, പാട്ടിന്റെയും വാദ്യങ്ങളുടെയും ശബ്ദങ്ങളും, സ്തുതിഗാനങ്ങളും എല്ലാടവും പരക്കുന്നു.

സംഹതാശ്ചൈവമതുലാ നാനാശ്രയകൃതാസ്തഥാ। ഏവമാദീനി വര്ത്തന്തേ തേഷാം പ്രാസാദമൂര്ദ്ധനി ।। ൩൯.

അങ്ങനെയായി, അനേകം വശങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള അതുല്യമായ കൂട്ടായ്മകളും സംഗമങ്ങളും അവരുടെ കൊട്ടാരത്തിന്റെ മുകളിലായി നടക്കുന്നു.

സഹസ്രപാദഃ പ്രാസാദസ്തപനീയമയഃ ശുഭഃ। അനൌപമ്യൈര്വരൈ രത്നൈഃ സര്വതഃ പരിഭൂഷിതഃ ।। ൩൯.

ആ കൊട്ടാരം ആയിരം തൂണുകളോടെ, പൊന്നാൽ നിർമ്മിതവും, അതുല്യമായ വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് എല്ലാടവും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്.

സ്ഫടികൈശ്ചന്ദ്രസങ്കാശൈര്വൈഢൂര്യമണിസമ്പ്രഭൈഃ। ബാലസൂര്യമയൈശ്ചാപി സൌവര്ണൈശ്ചാഗ്നിസമ്പ്രഭൈഃ ।। ൩൯.

ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള സ്ഫടികങ്ങൾ, വൈഡൂര്യമണികളുടെ പ്രകാശം, ബാലസൂര്യനുപോലെയുള്ള പൊന്നിന്റെ അലങ്കാരങ്ങൾ, അഗ്നിപോലുള്ള പൊന്നിന്റെ ദീപ്തി—ഇവകൊണ്ടൊക്കെയാണ് അത് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

ചുക്രുശുഋഷയഃ ശ്രുത്വാ നൈമിഷേയാസ്തപസ്വിനഃ। ആപന്നസംശയാശ്ചേമം വാക്യമൂചുഃ സമീരണമ് ।। ൩൯.

ഇത് കേട്ടു, നൈമിഷാരണ്യത്തിലെ തപസ്സുചെയ്യുന്ന ഋഷിമാർ സംശയത്തോടെ സമീരനോടു ഇങ്ങനെയൊരു വാക്ക് പറഞ്ഞു.

ഋഷയ ഊചുഃ।। കേ തു തത്ര മഹാത്മാനോ യേ ഭവസ്യാനുസാരിണഃ। അനുഗ്രാഹ്യതമാഃ സമ്യക് പ്രമോദന്തേ പുരോത്തമേ। ഋഷീണാം വചനം ശ്രുത്വാ വായുര്വാക്യമഥാബ്രവീത് ।। ൩൯.

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: അവിടെ ഭവനെ അനുഗമിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കൾ ആരാണ്? കൃപയ്ക്ക് ഏറ്റവും യോഗ്യരായി, അത്യുത്തമ നഗരത്തിൽ സന്തോഷിക്കുന്നവർ ആരാണ്? ഋഷിമാരുടെ ഈ ചോദ്യം കേട്ട് വായു ഉത്തരം പറഞ്ഞു.

വായുരുവാച।। ശ്രൂയതാം ദേവദേവസ്യ ഭക്തിര്യൈരനുകല്പിതാ। ഹ്രീമന്തഃ സൂര്ജിതാ ദാന്താഃ ശൌര്യയുക്താ ഹ്യലോലുപാഃ ।। ൩൯.

വായു പറഞ്ഞു: ദേവദേവനോടുള്ള ഭക്തി വളർത്തിയവർ ആരെന്ന് കേൾക്കൂ—ലജ്ജയുള്ളവർ, സ്വയം ജയിച്ചവർ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവർ, ധൈര്യശാലികൾ, ആസക്തിയില്ലാത്തവർ.

മധ്യാഹാരാശ്ച മാത്രാശ്ച ഹ്യാത്മാരാമാ ജിതേന്ദ്രിയാഃ। ജിതദ്വന്ദ്വാ മഹോത്സാഹാഃ സൌമ്യാ വിഗതമത്സരാഃ ।। ൩൯.

അവർ മിതമായി ഭക്ഷിക്കുന്നവർ, തക്കതിൽ തൃപ്തരായവർ, ആത്മാവിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവർ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവർ, ദ്വന്ദങ്ങൾ ജയിച്ചവർ, വലിയ ഉത്സാഹമുള്ളവർ, സൌമ്യരായവർ, അസൂയയില്ലാത്തവർ.

ഭാവസ്ഥാഃ സര്വ്വഭൂതാനാമവ്യാപാരാ അനാകുലാഃ। കര്മണാ മനസാ വാചാ വിശുദ്ധേനാന്തരാത്മനാ। അനന്യമനസോ ഭൂത്വാ പ്രപന്നാ യേ മഹേശ്വരമ് ।। ൩൯.

അവർ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ക്ഷേമത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ, പ്രവർത്തനമില്ലാത്തവർ, മനസ്സിലും വാക്കിലും കർമ്മത്തിലും ശുദ്ധമായ അന്തരാത്മാവോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ, ഏകാഗ്രചിത്തരായി മഹേശ്വരനിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചവർ.

തൈര്ലബ്ധം രുദ്രസാലോക്യം ശാശ്വതം പദമവ്യയമ്। ഭവസ്യ രൂപസാദൃശ്യം നീതാശ്ചൈവ ഹ്യനുത്തമമ് ।। ൩൯.

അവർക്കാണ് ശാശ്വതവും അക്ഷയവുമായ രുദ്രസാലോക്യം ലഭിക്കുന്നത്; ഭവന്റെ രൂപസാദൃശ്യം എന്ന അതുല്യമായ സ്ഥിതിയിലേക്കാണ് അവർ എത്തുന്നത്.

വൈശ്വാനരമുഖാഃ സര്വേ വിശ്വരൂപാഃ കപര്ദ്ദിനഃ । നീലകണ്ഠാഃ സിതഗ്രീവാസ്തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രാസ്ത്രിലോചനാഃ ।। ൩൯.

അവർക്കെല്ലാം അഗ്നിപോലെയുള്ള വായ്, വിശ്വരൂപം, ജടാമുടി, നീലകണ്ഠൻ, വെള്ളയുള്ള കഴുത്ത്, മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകൾ, മൂന്നുകണ്ണുകൾ—ഇവയൊക്കെയാണ്.

അര്ദ്ധചന്ദ്രകൃതോഽണീഷാ ജടാമുകുടധാരിണഃ । സര്വേ ദശഭുജാ വീരാഃ പദ്മാന്തര സുഗന്ധിനഃ ।। ൩൯.

അർദ്ധചന്ദ്രം അണിഞ്ഞ ജടാമുടി, എല്ലാവർക്കും പത്ത് കൈകൾ, ഹൃദയത്തിൽ പദ്മത്തിന്റെ സുഗന്ധം—ഇവയോടുകൂടിയാണ് അവർ.

തരുണാദിത്യസങ്കാശാഃ സര്വേ തേ പീതവാസസഃ । പിനാകപാണയഃ സര്വ്വേ ശ്വേതഗോവൃഷവാഹനാഃ ।। ൩൯.

അവർ എല്ലാവരും ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവർ, മഞ്ഞൾ വസ്ത്രം ധരിച്ചവർ, പിനാകം കൈവശമുള്ളവർ, വെള്ളയുള്ള കാളകളിലാണ് സവാരി.

ശ്രിയാന്വിതാഃ കുണ്ഡലിനോ മുക്താഹാരവിഭൂഷിതാഃ। തേജസോഽഭ്യധികാ ദേവൈഃ സര്വജ്ഞാഃ സര്വദര്ശിനഃ ।। ൩൯.

അവർ ഭംഗിയോടെ, കുരുക്കളോടും മുത്തുമാലകളോടും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവർ, ദേവന്മാരെക്കാൾ കൂടുതൽ തേജസ്സുള്ളവർ, എല്ലാം അറിയുന്നവരും എല്ലാം കാണുന്നവരുമാണ്.

വിഭജ്യ ബഹുധാത്മാനം ജരാമൃത്യുവിവര്ജിതാഃ। ക്രീഡന്തേ വിവിധൈര്ഭാവൈര്ഭോഗാന് പ്രാപ്യ സുദുര്ലഭാന് ।। ൩൯.

അവർ തങ്ങളെത്തന്നെ അനേകം രൂപങ്ങളായി വിഭജിച്ച്, വയസ്സും മരണവും ഇല്ലാതെ, വിവിധഭാവങ്ങളിൽ കായികം ചെയ്യുന്നു; അത്യന്തം ദുർലഭമായ അനുഭവങ്ങൾ ആസ്വദിക്കുന്നു.

സ്വച്ഛന്ദഗതയഃ സിദ്ധാഃ സിദ്ധൈശ്ചാന്യൌര്വിബോധിതാഃ। ഏകാദശാനാം രുദ്രാണാം കോട്യോഽനേകമഹാത്മനാമ് ।। ൩൯.

സ്വേച്ഛയോടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന സിദ്ധന്മാർ, മറ്റുള്ള സിദ്ധന്മാർക്കാൽ പ്രബോധിതരായവരും, പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാരിൽ അനേകം കോടിയോളം മഹാത്മാക്കളുമുണ്ട്.

ഏഭിഃ സഹ മഹാത്മാ ഹി ദേവദേവോ മഹേശ്വരഃ। ഭക്താനുകമ്പീ ഭഗവാന്മോദതേ പാര്വതീപ്രിയഃ ।। ൩൯.

ഈ മഹാത്മാക്കളോടൊപ്പം ദേവദേവനായ മഹേശ്വരൻ, ഭക്തന്മാരോടു കരുണയുള്ളവനും പാർവതീപ്രിയനുമാണ്, ആനന്ദിക്കുന്നു.

നാഹന്തേഷാന്തു രുദ്രാണാം ഭവസ്യ ച മഹാത്മനഃ। നാനാത്വമനുപശ്യാമി സത്യമേതദ്ബ്രവീമി വഃ ।। ൩൯.

ഈ രുദ്രന്മാരിലും മഹാത്മാവായ ഭവനിലും ഞാൻ യാതൊരു വ്യത്യാസവും കാണുന്നില്ല; ഇതാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു പറയുന്ന സത്യമായ വാക്ക്.

മാതരിശ്വാഽബ്രവീത്പുണ്യാമിത്യേതാമീശ്വരോഽപ്യുത। അഥ തേ ഋഷയഃ സര്വേ ദിവാകരസമപ്രഭാഃ। ശ്രുത്വേമാം പരമാം പുണ്യാം കഥാം ത്രൈയമ്ബകീം തതഃ ।। ൩൯.

മാതരിശ്വൻ പറഞ്ഞു: 'ഇത് പവിത്രമാണ്' എന്ന്. അതുപോലെ തന്നെ ഈശ്വരനും പറഞ്ഞു. അതിനുശേഷം സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള എല്ലാ ഋഷികളും ഈ ഉത്തമമായ, പുണ്യമുള്ള ത്രയമ്പകന്റെ കഥ കേട്ടു.

ഭൃശഞ്ചാനുഗ്രഹം പ്രാപ്യ ഹര്ഷം ചൈവാപ്യനുത്തമമ്। സമ്ഭാവയിത്വാ ചാപ്യേനാം വായുമൂചുര്മഹാബലമ് ।। ൩൯.

അവർക്കു വലിയ അനുഗ്രഹവും അതുല്യമായ സന്തോഷവും ലഭിച്ചു. ഈ കഥയെ മാന്യമായി ആദരിച്ചു കഴിഞ്ഞ്, അവർ മഹാബലനായ വായുവിനോടു പറഞ്ഞു.

ഋഷയ ഊചുഃ।। സമീരണ മഹാഭാഗ ഹ്യസ്മാകം ച ത്വയാ വിഭോ। ഈശ്വരസ്യോത്തമം പുണ്യമഷ്ടമന്ത്വൌപസര്ഗികമ് ।। ൩൯.

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു: സമീരണ, മഹാഭാഗവാനേ, ഞങ്ങൾക്കും നിനക്കുമായി, ഭഗവാന്റെ അത്യുത്തമവും പവിത്രവുമായ എട്ടാമത്തെ ശക്തി, എല്ലായ്പ്പോഴും തടസ്സമില്ലാത്തതായത്, നീ വിശദീകരിച്ചു.

തസ്യ സ്ഥാനം പ്രമാണഞ്ച യഥാവത്പരികീര്ത്തിതമ്। യോ ഗന്ധേന സമൃദ്ധം വൈ പരമം പരമാത്മനഃ ।। ൩൯.

അതിന്റേതായ സ്ഥാനം, അളവ് എന്നിവ നീ ശരിയായി വിവരിച്ചു. സുഗന്ധം നിറഞ്ഞത്, പരമാത്മാവിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതനായവൻ തന്നെയാണ് അതിന്‍റെ സാരവും.

മഹാദേവസ്യ മാഹാത്മ്യം ദുര്വിജ്ഞേയം സുരൈരപി । സ്വേന മാഹാത്മ്യയോഗേന സഹസ്രസ്യാമിതൌജസഃ ।। ൩൯.

മഹാദേവന്റെ മഹത്വം ദേവന്മാർക്കുപോലും മനസ്സിലാക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. തന്റെ സ്വശക്തിയാൽ, അനന്തമായ തേജസ്സോടെ, അദ്ദേഹം നിലകൊള്ളുന്നു.

യസ്യ ഭക്തേഷ്വസംമോഹോ ഹ്യനുകമ്പാര്ഥമേവ ച। ബ്രാഹ്മലക്ഷ്മ്യാ സ്വയം ജുഷ്ഠാ യാ സാപ്രതിമശാലിനീ ।। ൩൯.

അവന്റെ ഭക്തന്മാർക്ക് ഭ്രമം ഉണ്ടാകാറില്ല, അതെല്ലാം ദയയാൽ മാത്രം. സ്വയം ബ്രാഹ്മീ സമ്പത്തും, അപാരമായ മഹത്വവുമുള്ളവൻ തന്നെയാണ് അദ്ദേഹം.

ജ്യോത്സ്നയാ വ്യാപ്യ ഖം ചന്ദ്രം വിന്യസ്താ വിശ്വരൂപധൃക് । വിഭൂതിര്ഭ്രാജതേഽത്യര്ഥം ദേവദേവസ്യ വേശ്മനി ।। ൩൯.

ചന്ദ്രന്റെ പ്രകാശം ആകാശത്തെയും ചന്ദ്രനെയും വ്യാപിച്ചുപോലെ, എല്ലാ രൂപങ്ങളും ധരിച്ച്, ദേവദേവന്റെ വാസസ്ഥലത്ത് അവളുടെ മഹത്വം അതിയായി തെളിഞ്ഞു.

മഹാദേവസ്യ തുല്യാനാം രുദ്രാണാന്തു മഹാത്മനാമ്। തത്സര്വം നിഖിലേനേദം വക്ത്രാദമൃതനിസ്രവമ് ।। ൩൯.

മഹാദേവനോട് തുല്യരായ രുദ്രന്മാരിൽ, ആ മഹത്വം മുഴുവനും, അമൃതം പോലെ വായിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്നു.

അപീത്വാ ഖലു സര്വസ്യ ഭക്ത്യാസ്മാഭിസ്തു സുവ്രതാഃ। നാസ്തി കിഞ്ചിദവിജ്ഞേയമന്യച്ചൈവാനുഗാമിനഃ। പ്രശ്നം ദേവവര പ്രാണ യഥാവദ്വക്തുമര്ഹസി ।। ൩൯.

ഈ എല്ലാം ഭക്തിയോടെ ആസ്വദിച്ച ശേഷം, നല്ല വ്രതങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന ഞങ്ങൾക്കും അനുയായികൾക്കും അറിയാത്തതൊന്നുമില്ല. ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പ്രാണാ, ഞങ്ങളുടെ ചോദ്യം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉത്തരം പറയണം.

സൂത ഉവാച।। സ ഖലൂവാച ഭഗവാന്കിം ഭൂയോ വര്ത്തയാമ്യഹമ്। കിം മയാ ചൈവ വക്തവ്യം തദ്വദിഷ്യാമി സുവ്രതാഃ ।। ൩൯.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: അപ്പോൾ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: 'ഇനി ഞാൻ എന്ത് പറയണം? എന്താണ് പറയേണ്ടത്? അതെല്ലാം ഞാൻ വ്യക്തമാക്കാം, നല്ല വ്രതങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവരേ.'