വായുപുരാണമ്

സിംഹാഃ കേനാപരാധേന ഭൂതാനാം പ്രഭവിഷ്ണുനാ। വൈശ്വാനരമയൈഃ പാശൈഃ സംരുദ്ധാസ്തു പൃഥക്പൃഥക് ।। ൩൯.

ഏത് പാപം കൊണ്ടാണ് ആ സിംഹങ്ങൾ, ഭൂതങ്ങളുടെ ശക്തനായ പ്രഭുവാൽ, അഗ്നിരൂപമായ പാശങ്ങളാൽ വേർതിരിച്ച് കെട്ടിയിരിപ്പിച്ചത്?

തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ വായുര്വാക്യം ജഗാദ ഹ । യദ്വൈ സഹസ്രം സിംഹാനാമീശ്വരേണ മഹാത്മനാ। വ്യപനീയ സ്വകാദ്ദേഹാത്ക്രോധാസ്തേ സിംഹവിഗ്രഹാഃ ।। ൩൯.

അവരുടെ ഈ ചോദ്യം കേട്ടപ്പോൾ, വായു പറഞ്ഞു: ആ ആയിരം സിംഹങ്ങൾ, മഹാനായ ഈശ്വരൻ തന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു കോപത്തിൽ പുറത്താക്കി, സിംഹരൂപം സ്വീകരിച്ചു.

ഭൂതാനാമഭയം ദത്ത്വാ പുരാബദ്ധാഗ്നിബന്ധനേ। യജ്ഞഭാഗനിമിത്തം ച ഈശ്വരസ്യാജ്ഞയാ തദാ ।। ൩൯.

എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഭയം ഇല്ലെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത്, യജ്ഞത്തിൽ പങ്ക് ലഭിക്കാനായി, ആ സിംഹങ്ങളെ അഗ്നിപാശങ്ങളാൽ പഴയകാലത്ത് ഈശ്വരന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ബന്ധിച്ചു.

തേഷാം വിധാനമുക്തേന സിംഹേനൈകേന ലീലയാ। ദേവ്യാ മന്യും കൃതം ജ്ഞാത്വാ ഹതോ ദക്ഷസ്യ സ ക്രതുഃ ।। ൩൯.

അവർക്കുള്ള ക്രമപ്രകാരം, ഒരു സിംഹം കളിയായി, ദേവിയുടെ ക്രോധം മനസ്സിലാക്കി, ദക്ഷന്റെ യജ്ഞം നശിപ്പിച്ചു.

നിഃസൃതാ ച മഹാദേവ്യാ മഹാകാലീ മഹേശ്വരീ। ആത്മനഃ കര്മ്മസാക്ഷിണ്യാ ഭൂതൈഃ സാര്ദ്ധം തദാനുഗൈഃ ।। ൩൯.

അപ്പോൾ മഹാദേവിയായ മഹാകാളി, മഹേശ്വരി, തന്റെ തന്നെ പ്രവൃത്തിക്ക് സാക്ഷിയായി, അനുചരഭൂതന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

സ ഏഷ ഭഗവാന്ക്രോധോ രുദ്രാവാസകൃതാലയഃ। വീരഭദ്രോഽപ്രമേയാത്മാ ദേവ്യാ മന്യുപ്രമാര്ജ്ജനഃ ।। ൩൯.

അവനാണ് ആ ഭഗവാൻ കോപം, രുദ്രന്റെ വാസസ്ഥാനം, അളവുകിട്ടാത്ത വീരഭദ്രൻ, ദേവിയുടെ ക്രോധം ശമിപ്പിക്കുന്നവൻ.

തസ്യ വേശ്മ സുരേന്ദ്രസ്യ സര്വഗുഹ്യതമസ്യ വൈ। സന്നിവേശസ്ത്വനൌപമ്യോ മയാ വഃ പരികീര്ത്തിതഃ ।। ൩൯.

ആ ദേവേന്ദ്രന്റെ, ഏറ്റവും രഹസ്യമായ വാസസ്ഥലത്തിന്റെ ക്രമം, ഉപമയില്ലാത്തതായത്, ഞാൻ നിങ്ങളോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.

അതഃ പരം പ്രവക്ഷ്യാമി യേ തത്ര പ്രതി വാസിനഃ। രമ്യേ പുരവരശ്രേഷ്ഠേ തസ്മിന്വൈഹായഭൂമിഷു ।। ൩൯.

ഇനി, ആ മനോഹരമായ, ഉത്തമമായ ആകാശനഗരിയിൽ ആരൊക്കെയാണ് താമസിക്കുന്നതെന്ന് ഞാൻ പറയാം.

നാനാരത്നവിചിത്രേഷു പതാകാബഹുലേഷു ച। സര്വകാമസമൃദ്ധേഷു വനോപവനശോഭിഷു ।। ൩൯.

നാനാരത്നങ്ങൾകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച, പതാകകൾ നിറഞ്ഞ, എല്ലാ ഇഷ്ടസുഖങ്ങളും നിറഞ്ഞ, വനങ്ങളും തോട്ടങ്ങളും കൊണ്ട് ഭംഗിയാർന്ന മന്ദിരങ്ങളിൽ—

രാജതേഷു മഹാന്തേഷു ശാതകൌമ്ഭമയേഷു ച। സന്ധ്യാഭ്രസന്നികാശേഷു കൈലാസപ്രതിമേഷു ച ।। ൩൯.

പ്രഭയുള്ള, ഉയർന്ന, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള, സന്ധ്യാമേഘംപോലെയുള്ള, കൈലാസംപോലെയുള്ള മഹത്തായ കൊട്ടാരങ്ങളിൽ—

ഇഷ്ടൈഃ ശബ്ദാദിഭിര്ഭാഗൈര്യേ ഭവസ്യാനുസാരിണഃ । പ്രാസാദവര പുഷ്പേഷു തേഷു മോദന്തി സുവ്രതാഃ ।। ൩൯.

ഭവനെ അനുഗമിക്കുന്നവർ, ഇഷ്ടമായ ശബ്ദാദിസുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, ആ മനോഹരമായ പ്രാസാദങ്ങളിലും പുഷ്പങ്ങളിലും സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കുന്നു, ധാർമ്മികരായവരേ.

ബ്രഹ്മഘോഷൈരവിരതാഃ കഥാശ്ച വിവിധാഃ ശുഭാഃ । ഗീതവാദിത്രഘോഷാശ്ച സംസ്തവാശ്ച സമന്തതഃ ।। ൩൯.

അവിടെ ബ്രഹ്മഘോഷങ്ങൾ അക്ഷയമായി മുഴങ്ങുന്നു, അനേകം ശുഭമായ കഥകളും, പാട്ടിന്റെയും വാദ്യങ്ങളുടെയും ശബ്ദങ്ങളും, സ്തുതിഗാനങ്ങളും എല്ലാടവും പരക്കുന്നു.

സംഹതാശ്ചൈവമതുലാ നാനാശ്രയകൃതാസ്തഥാ। ഏവമാദീനി വര്ത്തന്തേ തേഷാം പ്രാസാദമൂര്ദ്ധനി ।। ൩൯.

അങ്ങനെയായി, അനേകം വശങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള അതുല്യമായ കൂട്ടായ്മകളും സംഗമങ്ങളും അവരുടെ കൊട്ടാരത്തിന്റെ മുകളിലായി നടക്കുന്നു.

സഹസ്രപാദഃ പ്രാസാദസ്തപനീയമയഃ ശുഭഃ। അനൌപമ്യൈര്വരൈ രത്നൈഃ സര്വതഃ പരിഭൂഷിതഃ ।। ൩൯.

ആ കൊട്ടാരം ആയിരം തൂണുകളോടെ, പൊന്നാൽ നിർമ്മിതവും, അതുല്യമായ വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് എല്ലാടവും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്.

സ്ഫടികൈശ്ചന്ദ്രസങ്കാശൈര്വൈഢൂര്യമണിസമ്പ്രഭൈഃ। ബാലസൂര്യമയൈശ്ചാപി സൌവര്ണൈശ്ചാഗ്നിസമ്പ്രഭൈഃ ।। ൩൯.

ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള സ്ഫടികങ്ങൾ, വൈഡൂര്യമണികളുടെ പ്രകാശം, ബാലസൂര്യനുപോലെയുള്ള പൊന്നിന്റെ അലങ്കാരങ്ങൾ, അഗ്നിപോലുള്ള പൊന്നിന്റെ ദീപ്തി—ഇവകൊണ്ടൊക്കെയാണ് അത് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

ചുക്രുശുഋഷയഃ ശ്രുത്വാ നൈമിഷേയാസ്തപസ്വിനഃ। ആപന്നസംശയാശ്ചേമം വാക്യമൂചുഃ സമീരണമ് ।। ൩൯.

ഇത് കേട്ടു, നൈമിഷാരണ്യത്തിലെ തപസ്സുചെയ്യുന്ന ഋഷിമാർ സംശയത്തോടെ സമീരനോടു ഇങ്ങനെയൊരു വാക്ക് പറഞ്ഞു.

ഋഷയ ഊചുഃ।। കേ തു തത്ര മഹാത്മാനോ യേ ഭവസ്യാനുസാരിണഃ। അനുഗ്രാഹ്യതമാഃ സമ്യക് പ്രമോദന്തേ പുരോത്തമേ। ഋഷീണാം വചനം ശ്രുത്വാ വായുര്വാക്യമഥാബ്രവീത് ।। ൩൯.

ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: അവിടെ ഭവനെ അനുഗമിക്കുന്ന മഹാത്മാക്കൾ ആരാണ്? കൃപയ്ക്ക് ഏറ്റവും യോഗ്യരായി, അത്യുത്തമ നഗരത്തിൽ സന്തോഷിക്കുന്നവർ ആരാണ്? ഋഷിമാരുടെ ഈ ചോദ്യം കേട്ട് വായു ഉത്തരം പറഞ്ഞു.

വായുരുവാച।। ശ്രൂയതാം ദേവദേവസ്യ ഭക്തിര്യൈരനുകല്പിതാ। ഹ്രീമന്തഃ സൂര്ജിതാ ദാന്താഃ ശൌര്യയുക്താ ഹ്യലോലുപാഃ ।। ൩൯.

വായു പറഞ്ഞു: ദേവദേവനോടുള്ള ഭക്തി വളർത്തിയവർ ആരെന്ന് കേൾക്കൂ—ലജ്ജയുള്ളവർ, സ്വയം ജയിച്ചവർ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവർ, ധൈര്യശാലികൾ, ആസക്തിയില്ലാത്തവർ.

മധ്യാഹാരാശ്ച മാത്രാശ്ച ഹ്യാത്മാരാമാ ജിതേന്ദ്രിയാഃ। ജിതദ്വന്ദ്വാ മഹോത്സാഹാഃ സൌമ്യാ വിഗതമത്സരാഃ ।। ൩൯.

അവർ മിതമായി ഭക്ഷിക്കുന്നവർ, തക്കതിൽ തൃപ്തരായവർ, ആത്മാവിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവർ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവർ, ദ്വന്ദങ്ങൾ ജയിച്ചവർ, വലിയ ഉത്സാഹമുള്ളവർ, സൌമ്യരായവർ, അസൂയയില്ലാത്തവർ.

ഭാവസ്ഥാഃ സര്വ്വഭൂതാനാമവ്യാപാരാ അനാകുലാഃ। കര്മണാ മനസാ വാചാ വിശുദ്ധേനാന്തരാത്മനാ। അനന്യമനസോ ഭൂത്വാ പ്രപന്നാ യേ മഹേശ്വരമ് ।। ൩൯.

അവർ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ക്ഷേമത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ, പ്രവർത്തനമില്ലാത്തവർ, മനസ്സിലും വാക്കിലും കർമ്മത്തിലും ശുദ്ധമായ അന്തരാത്മാവോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ, ഏകാഗ്രചിത്തരായി മഹേശ്വരനിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചവർ.

തൈര്ലബ്ധം രുദ്രസാലോക്യം ശാശ്വതം പദമവ്യയമ്। ഭവസ്യ രൂപസാദൃശ്യം നീതാശ്ചൈവ ഹ്യനുത്തമമ് ।। ൩൯.

അവർക്കാണ് ശാശ്വതവും അക്ഷയവുമായ രുദ്രസാലോക്യം ലഭിക്കുന്നത്; ഭവന്റെ രൂപസാദൃശ്യം എന്ന അതുല്യമായ സ്ഥിതിയിലേക്കാണ് അവർ എത്തുന്നത്.

വൈശ്വാനരമുഖാഃ സര്വേ വിശ്വരൂപാഃ കപര്ദ്ദിനഃ । നീലകണ്ഠാഃ സിതഗ്രീവാസ്തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രാസ്ത്രിലോചനാഃ ।। ൩൯.

അവർക്കെല്ലാം അഗ്നിപോലെയുള്ള വായ്, വിശ്വരൂപം, ജടാമുടി, നീലകണ്ഠൻ, വെള്ളയുള്ള കഴുത്ത്, മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകൾ, മൂന്നുകണ്ണുകൾ—ഇവയൊക്കെയാണ്.

അര്ദ്ധചന്ദ്രകൃതോഽണീഷാ ജടാമുകുടധാരിണഃ । സര്വേ ദശഭുജാ വീരാഃ പദ്മാന്തര സുഗന്ധിനഃ ।। ൩൯.

അർദ്ധചന്ദ്രം അണിഞ്ഞ ജടാമുടി, എല്ലാവർക്കും പത്ത് കൈകൾ, ഹൃദയത്തിൽ പദ്മത്തിന്റെ സുഗന്ധം—ഇവയോടുകൂടിയാണ് അവർ.

തരുണാദിത്യസങ്കാശാഃ സര്വേ തേ പീതവാസസഃ । പിനാകപാണയഃ സര്വ്വേ ശ്വേതഗോവൃഷവാഹനാഃ ।। ൩൯.

അവർ എല്ലാവരും ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവർ, മഞ്ഞൾ വസ്ത്രം ധരിച്ചവർ, പിനാകം കൈവശമുള്ളവർ, വെള്ളയുള്ള കാളകളിലാണ് സവാരി.

ശ്രിയാന്വിതാഃ കുണ്ഡലിനോ മുക്താഹാരവിഭൂഷിതാഃ। തേജസോഽഭ്യധികാ ദേവൈഃ സര്വജ്ഞാഃ സര്വദര്ശിനഃ ।। ൩൯.

അവർ ഭംഗിയോടെ, കുരുക്കളോടും മുത്തുമാലകളോടും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവർ, ദേവന്മാരെക്കാൾ കൂടുതൽ തേജസ്സുള്ളവർ, എല്ലാം അറിയുന്നവരും എല്ലാം കാണുന്നവരുമാണ്.

വിഭജ്യ ബഹുധാത്മാനം ജരാമൃത്യുവിവര്ജിതാഃ। ക്രീഡന്തേ വിവിധൈര്ഭാവൈര്ഭോഗാന് പ്രാപ്യ സുദുര്ലഭാന് ।। ൩൯.

അവർ തങ്ങളെത്തന്നെ അനേകം രൂപങ്ങളായി വിഭജിച്ച്, വയസ്സും മരണവും ഇല്ലാതെ, വിവിധഭാവങ്ങളിൽ കായികം ചെയ്യുന്നു; അത്യന്തം ദുർലഭമായ അനുഭവങ്ങൾ ആസ്വദിക്കുന്നു.

സ്വച്ഛന്ദഗതയഃ സിദ്ധാഃ സിദ്ധൈശ്ചാന്യൌര്വിബോധിതാഃ। ഏകാദശാനാം രുദ്രാണാം കോട്യോഽനേകമഹാത്മനാമ് ।। ൩൯.

സ്വേച്ഛയോടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന സിദ്ധന്മാർ, മറ്റുള്ള സിദ്ധന്മാർക്കാൽ പ്രബോധിതരായവരും, പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാരിൽ അനേകം കോടിയോളം മഹാത്മാക്കളുമുണ്ട്.

ഏഭിഃ സഹ മഹാത്മാ ഹി ദേവദേവോ മഹേശ്വരഃ। ഭക്താനുകമ്പീ ഭഗവാന്മോദതേ പാര്വതീപ്രിയഃ ।। ൩൯.

ഈ മഹാത്മാക്കളോടൊപ്പം ദേവദേവനായ മഹേശ്വരൻ, ഭക്തന്മാരോടു കരുണയുള്ളവനും പാർവതീപ്രിയനുമാണ്, ആനന്ദിക്കുന്നു.

നാഹന്തേഷാന്തു രുദ്രാണാം ഭവസ്യ ച മഹാത്മനഃ। നാനാത്വമനുപശ്യാമി സത്യമേതദ്ബ്രവീമി വഃ ।। ൩൯.

ഈ രുദ്രന്മാരിലും മഹാത്മാവായ ഭവനിലും ഞാൻ യാതൊരു വ്യത്യാസവും കാണുന്നില്ല; ഇതാണ് ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു പറയുന്ന സത്യമായ വാക്ക്.