വായുപുരാണമ്

ചാമീകരമയീഭിസ്തു പതാകാഭിസ്തഥാ പുരമ് । ഏവം പ്രാസാദരാജോഽസൌ ഭൂമികാഭിര്വിരാജതേ ।। ൩൯.

അവിടത്തെ നഗരം ശുദ്ധസുവർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച പതാകകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ആ നിലകളാൽ സമൃദ്ധമായ മഹാപ്രാസാദം ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്നു.

വസന്തപ്രതിമാ യത്ര ത്ര്യമ്ബകസ്യ നിവേശനേ। ലക്ഷ്മീഃ ശ്രീശ്ച വപുര്മ്മായാ കീര്ത്തിഃ ശോഭാ സരസ്വതീ ।। ൩൯.

അവിടെ ത്രയമ്പകന്റെ വാസസ്ഥലത്തിൽ വസന്തത്തിന്റെ രൂപവും, ലക്ഷ്മിയും, ശ്രീയും, സൗന്ദര്യവും, മായയും, കീർത്തിയും, ഭംഗിയും, സരസ്വതിയും വസിക്കുന്നു.

ദേവ്യാ വൈ സഹിതാ ഹ്യേതാ രൂപഗന്ധസമന്വിതാഃ। നിത്യാ ഹ്യപരിസങ്ഖ്യാതാഃ പരസ്പരഗുണാശ്രയാഃ । ഭൂഷണം സര്വരത്നാനാം യോന്യഃ കാന്തിവിലാസയോഃ ।। ൩൯.

ദേവിയോടൊപ്പം ഇവർ എല്ലാവരും സൗന്ദര്യത്തിലും സുഗന്ധത്തിലും സമൃദ്ധരായി, അനന്തവും അനവധി ഗുണങ്ങളാൽ പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചും, എല്ലാ രത്നങ്ങളുടെ അലങ്കാരമായും, തമ്മിൽ പരസ്പരം ആകർഷണത്തിന്റെയും ആനന്ദത്തിന്റെയും ഉറവിടമായും നിലകൊള്ളുന്നു.

കോടിശതം മഹാഭാഗാ വിഭജ്യാത്മാനമാത്മനാ। ഭഗവന്തം മഹാത്മാനം പ്രതിമോദന്ത്യതന്ദ്രിതാഃ। ।। ൩൯.

കോടികൾക്കണക്കിന് മഹാഭാഗ്യശാലികൾ, തങ്ങളെത്തന്നെ വിഭജിച്ച്, അശ്രാന്തമായി മഹാത്മാവായ ഭഗവാനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നു.

താസാം സഹസ്രശശ്ചാന്യാഃ പൃഷ്ഠതഃ പരിചാരികാഃ। രൂപിണ്യശ്ച ശ്രിയാ യുക്താഃ സര്വാഃ കമലലോചനാഃ ।। ൩൯.

അവരുടെ പിന്നിൽ ആയിരക്കണക്കിന് അനുചരികൾ, സൗന്ദര്യത്തിലും ഭംഗിയിലും സമൃദ്ധരായി, എല്ലാവരും താമരപ്പൂക്കളുപമമായ കണ്ണുകളോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.

ലീലാവിലാസസംയുക്തൈര്ഭാവൈരതിമനോഹരൈഃ। ഗണൈസ്താഃ സഹ മോദന്തേ ശൈലാഭൈഃ പാവകോപമൈഃ ।। ൩൯.

ലീലാഭാവത്തിലും ആകർഷകമായ മനോഭാവങ്ങളിലും സമൃദ്ധരായി, പർവതങ്ങളെയും അഗ്നിയെപ്പോലെയുള്ള സംഘങ്ങളോടൊപ്പം അവർ ആനന്ദിക്കുന്നു.

കുബ്ജാ കാമനികാമൈശ്ച വരഗാത്രാ ഹയാനനാഃ । പുണ്ഡ്രാശ്ച വികടാശ്ചൈവ കരലാശ്ചിപിടാനനാഃ ।। ൩൯.

അവിടെ കൂനുള്ളവരെയും, കാമഭാവമുള്ളവരെയും, മനോഹരമായ ശരീരമുള്ളവരെയും, കുതിരമുഖമുള്ളവരെയും, കുള്ളന്മാരെയും, വിചിത്രരൂപമുള്ളവരെയും, വലിയ കൈകളുള്ളവരെയും, ചപ്പാനനങ്ങളെയും കാണാം.

ലമ്ബോദരാ ഹ്രസ്വഭുജാ വിനേത്രാ ഹ്രസ്വപാദികാഃ। മൃഗേന്ദ്രവദനാശ്ചാന്യാ ഗജവക്രോദരാസ്തഥാ ।। ൩൯.

ചിലർക്കു വലിയ വയറും, ചെറുകൈകളും, ഏകകണ്ണും, ചെറുപാദങ്ങളും ഉണ്ട്; മറ്റുചിലർക്കു സിംഹമുഖവും, ആനവാലും വയറും ഉണ്ട്.

ഗജാനനാസ്തഥൈവാന്യാഃ സിംഹ വ്യാഘ്രാനനാസ്തഥാ। ലോഹിതാക്ഷാ മഹാസ്തന്യഃ സുഭഗാശ്ചാരുലോചനാഃ ।। ൩൯.

മറ്റുചിലർക്കു ആനയുടെ മുഖവും, സിംഹത്തെയും കടുവയെയും പോലെയുള്ള മുഖവുമുണ്ട്; ചുവന്ന കണ്ണുകളും, വലിയ മുലകളും, ഭാഗ്യശാലികളും, മനോഹരമായ കണ്ണുകളുമുള്ളവരും അവിടെയുണ്ട്.

ഹ്രസ്വകുഞ്ചിതകേശാശ്ച സുന്ദര്യ്യശ്ചാരുലോചനാഃ। അന്യാശ്ച കാമരൂപിണ്യോ നാനാവേഷധരാഃ സ്ത്രിയഃ ।। ൩൯.

ചിലർക്കു ചെറുതും വളഞ്ഞതുമായ മുടിയുണ്ട്, ചിലർ മനോഹരമായ കണ്ണുകളോടെ സുന്ദരികളാണ്; മറ്റുചിലർ ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുന്നവരും, വിവിധ വേഷങ്ങൾ അണിഞ്ഞ സ്ത്രീകളും ആണു.

അഭ്യന്തരപരിസ്കന്ധാ ദേവാവാസഗൃഹോചിതാഃ। രരാമ ഭഗവാംസ്തത്ര ദശബാഹുര്മഹേശ്വരഃ ।। ൩൯.

അകത്തുള്ള ഭവനങ്ങൾ ദേവന്മാരുടെ വാസയോഗ്യമായവയാണ്; അവിടെ പത്തു കൈകളുള്ള മഹേശ്വരൻ ആനന്ദത്തോടെ വസിക്കുന്നു.

നന്ദിനാ ച ഗണൈഃ സാര്ദ്ധം വിശ്വരൂപൈര്മഹാത്മഭിഃ। തഥാ രുദ്രഗണൈശ്ചാപി തുല്യൌദാര്യ്യപരാക്രമൈഃ ।। ൩൯.

നന്ദിയും, സർവ്വരൂപങ്ങളുള്ള മഹാത്മാക്കളായ സംഘങ്ങളും, സമാനമായ ഔദാര്യത്തിലും വീര്യത്തിലും സമ്പന്നമായ രുദ്രസംഘങ്ങളും കൂടെ അവിടെയുണ്ട്.

പാവകാത്മജസങ്കാശൈര്യൂപദംഷ്ട്രോത്കടാനനൈഃ। വന്ദ്യമാനോ വിമാനശ്ച പൂജ്യമാനശ്ച തത്പരൈഃ ।। ൩൯.

അഗ്നിപുത്രന്മാരെപ്പോലെയുള്ള, ഭയങ്കരമായ കുരുതികൊണ്ടുള്ള മുഖങ്ങളുള്ളവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഭക്തരായവർ ആകാശവിമാനത്തിലും അവനെ വന്ദിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

സര്വര്തുകുസുമാം മാലാം ജിഘ്രമാണോരസി സ്ഥിതാന് । നീലോത്പലദലശ്യാമം പൃഥുതാമ്രായതേക്ഷണമ് ।। ൩൯.

സകല ঋതുക്കളുടെയും പുഷ്പമാല കണത്തിൽ വച്ചും, നീല ഉത്പലദളത്തിൻറെ കറുത്ത നിറത്തിലും, വിശാലവും താമ്രവതും ആയ വലിയ കണ്ണുകളുമുള്ളവനാണ്.

ഈഷത്കരാല്ലമ്ബോഷ്ഠം തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രാ ഗണാഞചിതമ്। ഷഡൂര്ദ്ധ്വനേത്രം ദുഷ്പ്രേക്ഷ്യം രുചിരഞ്ചീരവാസസമ് ।। ൩൯.

അൽപ്പം ഉയർത്തിയ കൈകളും, കട്ടിയുള്ള അധരങ്ങളും, മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകളും, സംഘങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതും, മുകളിലായി ആറു കണ്ണുകളുമുള്ള, കാണാൻ ദുർലഭമായ, മനോഹരമായ ചീരധാരിയുമാണ്.

ആഹവേഷ്വപരിക്ലിഷ്ടം ദേവാനാമരിനാശനമ്। ബാഹുനാ ബാഹുമാവേശ്യ പാര്ശ്വേ സവ്യേഽന്തരേ സ്ഥിതമ് ।। ൩൯.

യുദ്ധഭൂമിയില്‍ തളരാതെ, ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനായി, ഇടതുവശത്ത് ഒരു കൈക്കൊണ്ട് മറ്റേ കൈയെ ചുറ്റി നിര്‍ത്തി അവന്‍ നില്ക്കുന്നു.

രരാജാപദിശന്തസ്യ വാമാഗ്രകരഗോചരമ്। മഹാഭൈരവനിര്ഘോഷം ബലേനാപ്രതിമൌജസമ്। ദശവര്ണധനുശ്ചൈവ വിചിത്രം ശോഭതേഽധികമ് ।। ൩൯.

അവന്റെ ഇടത് കൈയുടെ പരിധിയില്‍ ദിശ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, അതിശക്തിയും അതുല്യമായ തേജസ്സും നിറഞ്ഞ, ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന, പത്ത് മുഴം നീളമുള്ള അത്ഭുതകരമായ വില്ല് അവിടെ അതിയായി തിളങ്ങുന്നു.

ത്രിശൂലം വിദ്യുതാഭാസമമോഘം ശത്രുനാശനമ്। ജാജ്വല്യമാനം വപുഷാ പരമം തത്ത്വിഷാ യുതമ് ।। ൩൯.

മിന്നലുപോലുള്ള പ്രകാശം ഉള്ള, ശത്രുക്കളെ അശേഷം നശിപ്പിക്കുന്ന, ഒരിക്കലും പരാജയപ്പെടാത്ത ത്രിശൂലം അവന്റെ കൈയില്‍ ഉജ്ജ്വലമായി, പരമമായ ശക്തിയും തേജസ്സും നിറഞ്ഞതായി ദൃശ്യമാണ്.

അസിശ്ചൈവൌജസാം ശ്രേഷ്ഠഃ ശീതരശ്മിഃ ശശീ തഥാ। തേജസാ വപുഷാ കാന്ത്യാ ദേവേശസ്യ മഹാത്മനഃ। ശുശുഭേഽഭ്യധികം തത്ര വേദ്യാമഗ്നിശിഖാ ഇവ ।। ൩൯.

ശക്തിയില്‍ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തണുത്ത കിരണങ്ങളുള്ള വാൾ, ദേവന്മാരുടെ മഹാത്മാവായ പ്രഭുവിന്റെ തേജസ്സും ഭംഗിയും നിറഞ്ഞതായി, യാഗവേദിയിലെ അഗ്നിശിഖയെപ്പോലെ അവിടെ അതിയായി പ്രകാശിക്കുന്നു.

സ്ഥിതഃ പുരസ്താദ്ദേവസ്യ ശാതകൌമ്ഭമയോ മഹാന്। ശുശുഭേ രുചിരഃ ശ്രീമാന്സോദകഃ സകമണ്ഡലുഃ ।। ൩൯.

ദേവന്റെ മുമ്പില്‍ വെള്ളം നിറച്ച, മനോഹരവും ഭംഗിയുമുള്ള, പൊന്നുകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ വലിയ ഒരു കലശവും അതിനൊപ്പം ഒരു കമണ്ഡലും തിളങ്ങുന്നു.

അസിമാവേശ്യ ചാങ്ഗേഷു പാണ്ഡുരാമ്ബര ധാരിണീ। ഉരശ്ഛദേന മഹതാ മൌക്തികേന വിരാജിതാ। ചതുര്ഭുജാ മഹാഭാഗാ വിജയാ ലോകസമ്മതാ ।। ൩൯.

വാളിനെ അവളുടെ ശരീരത്തോട് ചേര്‍ത്തു പിടിച്ച്, വെള്ള വസ്ത്രം ധരിച്ച്, വലിയ മുത്തുകൊണ്ടുള്ള ഉരസ്സരക്കെട്ട് അണിഞ്ഞ്, നാലു കൈകളോടെ, മഹാഭാഗ്യവതിയായും ലോകം മുഴുവൻ ആദരിക്കുന്ന വിജയാ അവിടെ നില്ക്കുന്നു.

ദേവ്യാ ആദ്യഃ പ്രതീഹാരീ ശ്രീരിവാപ്രതിമാ പരാ। വിഭ്രാജതീ സ്ഥിതാ ചൈവ കൃത്വാ ദേവസ്യ ചാഞ്ജലിമ് ।। ൩൯.

ദേവിയുടെ പ്രധാന സേവിക, ശ്രീദേവിയെപ്പോലും തുല്യരൂപം ഉള്ള അവള്‍, ദേവനെ ആദരിച്ച് കൈകൂപ്പി, അതിയായി പ്രകാശമാനമായി അവിടെ നില്ക്കുന്നു.

തസ്യാഃ പൃഷ്ഠാനുഗാശ്ചാന്യാഃ സ്ത്രിയോഽപ്സരോഗണാന്വിതാഃ। താഃ ഖല്വഭിനവൈഃ കാന്തൈരുപതിഷ്ഠന്തി ശങ്കരമ് ।। ൩൯.

അവളുടെ പിന്നാലെ മറ്റുള്ള സ്ത്രീകളും, അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടവും, പുതുമയുള്ള സൗന്ദര്യത്തോടെ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, ശങ്കരനെ സേവിക്കാൻ അവിടെ സന്നദ്ധരായി നില്ക്കുന്നു.

സര്വലക്ഷണസമ്പന്നാ വാദിത്രൈ രുപബൃംഹിതാഃ। ഉപഗായന്തി ദേവേശം ഗണാ ഗന്ധര്വയോനയഃ ।। ൩൯.

സകല സൗഭാഗ്യലക്ഷണങ്ങളും നിറഞ്ഞ, സംഗീതോപകരണങ്ങളും ഭംഗിയും കൊണ്ട് വർധിപ്പിച്ച, ഗന്ധർവന്മാരുടെയും മറ്റു ദൈവിക ഗണങ്ങളുടെയും സംഘം ദേവേശനെ പാടുന്നു.

അഭ്യുന്നതോ മഹോരസ്കഃ ശരന്മേഘസമദ്യുതിഃ। ശോഭതേ നന്ദമാനശ്ച ഗോപതിസ്തസ്യ വേശ്മനി ।। ൩൯.

അവിടെ, വലിയ നെഞ്ചും ശരദ്കാലത്തെ മേഘംപോലുള്ള ദീപ്തിയും ഉള്ള ഒരു ഗോപാലൻ സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ വസതിയിൽ തിളങ്ങുന്നു.

സ്കന്ദശ്ച സപരീവാരഃ പുത്രോഽസ്യാമിതവീര്യ്യവാന്। രക്താമ്ബരധരഃ ശ്രീമാന്വരാമ്ബുജദലേക്ഷണഃ ।। ൩൯.

അപരിമിതമായ വീര്യശാലിയായ പുത്രൻ സ്കന്ദൻ, തന്റെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം, ചുവപ്പ് വസ്ത്രം ധരിച്ച്, മഹിമയും ഉജ്ജ്വലതയും നിറഞ്ഞ, ഉത്തമമായ താമരയിലുപോലെയുള്ള കണ്ണുകളോടെ അവിടെ നില്ക്കുന്നു.

തസ്യ ശാഖോ വിശാഖശ്ച നൈഗമേയശ്ച ചാഷ്ടവാന്। വ്യപേതവ്യസനാക്രൂരാഃ പ്രജാനാം പാലനേ രതാഃ ।। ൩൯.

അവന്റെ ശാഖകളായ വിശാഖനും നൈഗമേയനും അവിടെ ഉണ്ട്; ദോഷവും ക്രൂരതയും ഇല്ലാതെ, സകല ജീവികളുടെയും സംരക്ഷണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവരാണ് അവർ.

തൈഃ സാര്ദ്ധം സ മഹാവീര്യ്യഃ ശോഭതേ ശിഖിവാഹനഃ । വ്യാലക്രീഡനകൈസ്തത്ര ക്രീഡതേ വിശ്വതോമുഖഃ ।। ൩൯.

അവരോടൊപ്പം, മഹാവീര്യശാലിയായ മയൂരവാഹനനായ സ്കന്ദൻ അവിടെ തിളങ്ങുന്നു; സർപ്പങ്ങളുടെ രൂപത്തിലുള്ള കളിപ്പാട്ടങ്ങളുമായി സർവദിക്കിലും മുഖമുള്ളവൻ അവിടെ കളിക്കുന്നു.

യേ നൃപാ വിഭുധേന്ദ്രാണാം കാഞ്ചനസ്യ പ്രദായിനഃ। യേ ച സ്വായതനാ വിപ്രാ ഗൃഹസ്ഥാ ബ്രഹ്മവാദിനഃ ।। ൩൯.

ദേവേന്ദ്രന്മാർക്ക് പൊന്നു നൽകുന്ന രാജാക്കന്മാരും, സ്വകാര്യ ആചാരങ്ങളിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണ ഗൃഹസ്ഥരും അവിടെ ഉണ്ട്.