വായുപുരാണമ്

പദ്മോത്പലദലോന്മിശ്രം ഫേനാദ്യാവര്ത്തവിഗ്രഹമ്। ജലം മണിദലപ്രഖ്യമാവഹന്തി സരിദ്വരാഃ ।। ൩൯.

താമരയുടെയും ഉത്പലപൂവിന്റെയും ഇലകൾ കലർന്ന, മണിമുത്തുപോലുള്ള വെള്ളം, ഫേനവും ചുഴലുകളും നിറഞ്ഞത്, ആ ശ്രേഷ്ഠനദികൾ കൊണ്ടുവരുന്നു.

ന തു ബ്രഹ്മര്ഷയോ ദേവാ നാസുരാഃ പിതരസ്തഥാ। ന ഖല്വന്യേഽപ്രമേയസ്യ വിദുരീശസ്യ തത്പുരമ് ।। ൩൯.

ബ്രഹ്മർഷിമാർക്കും ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും പിതാക്കള്ക്കും മറ്റാര്ക്കും പോലും അപ്രമേയനായ ആ ഇശ്വരന്റെ നഗരത്തെ അറിയാൻ കഴിയില്ല.

തത്ര യേ ധ്യാനമവ്യഗ്രാഃ സുയുക്താ വിജിതേന്ദ്രിയാഃ। പശ്യന്തീഹ മഹാത്മാനഃ പുരന്തദ്ഗോവൃഷാത്മനഃ ।। ൩൯.

അവിടെ, ഒരുമനസ്സോടെ ധ്യാനിക്കുന്ന, നല്ല നിയന്ത്രണവും ഇന്ദ്രിയജയവും ഉള്ളവർ, ഈ ലോകത്തുതന്നെ ഗോവൃഷാത്മാവിന്റെ മഹാത്മാക്കളെ കാണുന്നു.

മധ്യേ പുരവരേന്ദ്രസ്യ തസ്യാപ്രതിമതേജസഃ। സുമഹാന്മേരുസങ്ഗാശോ ദിവ്യോ ഭദ്രശ്രിയാ വൃതഃ ।। ൩൯.

ആ അപരിമിതമായ തേജസ്സുള്ള നഗരത്തിന്റെ നടുവിൽ, മേരുപർവതത്തിനെപ്പോലുള്ള, ദിവ്യവും ഭദ്രമായ ശോഭയുമുള്ള ഒരു വലിയ ശിഖരം നില്ക്കുന്നു.

സഹസ്ര പാദഃ പ്രാസാദസ്തപനീയമയഃ ശുഭഃ। അനുപമേയൈ രത്നൈശ്ച സര്വതഃ സ വിഭൂഷിതഃ ।। ൩൯.

ആയിരം തൂണുകളുള്ള, പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച മനോഹരമായ ഒരു കൊട്ടാരം, എല്ലാ വശത്തും അപൂർവ്വ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.

സ്ഫടികൈശ്ചന്ദ്രസങ്കാശൈര്വൈഢൂര്യൈഃ സോമസംപ്രഭൈഃ। ബാലസൂര്യ്യപ്രഭൈശ്ചൈവ സൌവര്ണൈശ്ചാഗ്നിസംപ്രഭൈഃ ।। ൩൯.

ചന്ദ്രനുപോലുള്ള സ്ഫടികം, ചന്ദ്രപ്രഭയുള്ള വൈഡൂര്യം, ബാലസൂര്യന്റെ തിളക്കമുള്ള രത്നങ്ങൾ, അഗ്നിപോലുള്ള പൊന്നുംകൊണ്ട് അതു ദീപ്തമാണ്.

രാജതൈശ്ചാപി ശുശുഭേ ഇന്ദ്രനീലമയൈഃ ശുഭൈഃ। ദൃഢൈര്വജ്രമയൈശ്ചൈവ ഇത്യേവം സുമഹാഹിതൈഃ ।। ൩൯.

വെള്ളിയും മനോഹരമായ ഇന്ദ്രനീലവും ശക്തമായ വജ്രവുംകൊണ്ടും ആ കൊട്ടാരം അത്യന്തം പ്രകാശമാനമാണ്—ഇങ്ങനെ മഹത്തായ രത്നങ്ങൾകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ജലൈശ്ച വിവിധാകാരൈര്ദീപ്യദ്ഭിരധിവാസിതമ്। ചന്ദ്രരശ്മിപ്രകാശാഭിഃ പതാകാഭിരലംകൃതമ് ।। ൩൯.

വിവിധ രൂപത്തിലുള്ള വെള്ളം കൊണ്ട് സുഗന്ധം പരത്തിയതും, പ്രകാശം നിറഞ്ഞതും, ചന്ദ്രക്കിരണങ്ങളുപമമായ പതാകകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിടം.

രുക്മഘണ്ടാനിനാദൈശ്ച നിത്യപ്രമുദിതോത്സവഃ। കിന്നരാണാമധീവാസൈഃ സന്ധ്യാഭ്രാകാരരാജിതൈഃ ।। ൩൯.

പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള മണികളുടെ മധുരധ്വനിയിൽ എന്നും ഉത്സാഹം നിറഞ്ഞതും, കിന്നരരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ സന്ധ്യാമേഘങ്ങളുടെ വർണ്ണംപോലെ ദീപ്തിയോടെ ഉള്ളതുമാണ്.

പരിവാരസമന്താത്തു ഹേമപുഷ്പോദകപ്രഭൈഃ। യഥാ ഹി മേരുശൈലേന്ദ്രോ ഹേമശ്രൃങ്ഗൈര്വിരാജതേ ।। ൩൯.

ചുറ്റും എല്ലായിടത്തും പൊന്നുപൂക്കളുടെയും വെള്ളത്തിന്റെയും പ്രകാശംപോലുള്ള അനുചരന്മാർകൊണ്ട് വലയംചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; എങ്ങനെയോ മെരു പർവതം പൊന്നുപോലുള്ള കുന്തങ്ങളാൽ ഭാസുരമാകുന്നതുപോലെ.

ചാമീകരമയീഭിസ്തു പതാകാഭിസ്തഥാ പുരമ് । ഏവം പ്രാസാദരാജോഽസൌ ഭൂമികാഭിര്വിരാജതേ ।। ൩൯.

അവിടത്തെ നഗരം ശുദ്ധസുവർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച പതാകകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ആ നിലകളാൽ സമൃദ്ധമായ മഹാപ്രാസാദം ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്നു.

വസന്തപ്രതിമാ യത്ര ത്ര്യമ്ബകസ്യ നിവേശനേ। ലക്ഷ്മീഃ ശ്രീശ്ച വപുര്മ്മായാ കീര്ത്തിഃ ശോഭാ സരസ്വതീ ।। ൩൯.

അവിടെ ത്രയമ്പകന്റെ വാസസ്ഥലത്തിൽ വസന്തത്തിന്റെ രൂപവും, ലക്ഷ്മിയും, ശ്രീയും, സൗന്ദര്യവും, മായയും, കീർത്തിയും, ഭംഗിയും, സരസ്വതിയും വസിക്കുന്നു.

ദേവ്യാ വൈ സഹിതാ ഹ്യേതാ രൂപഗന്ധസമന്വിതാഃ। നിത്യാ ഹ്യപരിസങ്ഖ്യാതാഃ പരസ്പരഗുണാശ്രയാഃ । ഭൂഷണം സര്വരത്നാനാം യോന്യഃ കാന്തിവിലാസയോഃ ।। ൩൯.

ദേവിയോടൊപ്പം ഇവർ എല്ലാവരും സൗന്ദര്യത്തിലും സുഗന്ധത്തിലും സമൃദ്ധരായി, അനന്തവും അനവധി ഗുണങ്ങളാൽ പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചും, എല്ലാ രത്നങ്ങളുടെ അലങ്കാരമായും, തമ്മിൽ പരസ്പരം ആകർഷണത്തിന്റെയും ആനന്ദത്തിന്റെയും ഉറവിടമായും നിലകൊള്ളുന്നു.

കോടിശതം മഹാഭാഗാ വിഭജ്യാത്മാനമാത്മനാ। ഭഗവന്തം മഹാത്മാനം പ്രതിമോദന്ത്യതന്ദ്രിതാഃ। ।। ൩൯.

കോടികൾക്കണക്കിന് മഹാഭാഗ്യശാലികൾ, തങ്ങളെത്തന്നെ വിഭജിച്ച്, അശ്രാന്തമായി മഹാത്മാവായ ഭഗവാനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നു.

താസാം സഹസ്രശശ്ചാന്യാഃ പൃഷ്ഠതഃ പരിചാരികാഃ। രൂപിണ്യശ്ച ശ്രിയാ യുക്താഃ സര്വാഃ കമലലോചനാഃ ।। ൩൯.

അവരുടെ പിന്നിൽ ആയിരക്കണക്കിന് അനുചരികൾ, സൗന്ദര്യത്തിലും ഭംഗിയിലും സമൃദ്ധരായി, എല്ലാവരും താമരപ്പൂക്കളുപമമായ കണ്ണുകളോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.

ലീലാവിലാസസംയുക്തൈര്ഭാവൈരതിമനോഹരൈഃ। ഗണൈസ്താഃ സഹ മോദന്തേ ശൈലാഭൈഃ പാവകോപമൈഃ ।। ൩൯.

ലീലാഭാവത്തിലും ആകർഷകമായ മനോഭാവങ്ങളിലും സമൃദ്ധരായി, പർവതങ്ങളെയും അഗ്നിയെപ്പോലെയുള്ള സംഘങ്ങളോടൊപ്പം അവർ ആനന്ദിക്കുന്നു.

കുബ്ജാ കാമനികാമൈശ്ച വരഗാത്രാ ഹയാനനാഃ । പുണ്ഡ്രാശ്ച വികടാശ്ചൈവ കരലാശ്ചിപിടാനനാഃ ।। ൩൯.

അവിടെ കൂനുള്ളവരെയും, കാമഭാവമുള്ളവരെയും, മനോഹരമായ ശരീരമുള്ളവരെയും, കുതിരമുഖമുള്ളവരെയും, കുള്ളന്മാരെയും, വിചിത്രരൂപമുള്ളവരെയും, വലിയ കൈകളുള്ളവരെയും, ചപ്പാനനങ്ങളെയും കാണാം.

ലമ്ബോദരാ ഹ്രസ്വഭുജാ വിനേത്രാ ഹ്രസ്വപാദികാഃ। മൃഗേന്ദ്രവദനാശ്ചാന്യാ ഗജവക്രോദരാസ്തഥാ ।। ൩൯.

ചിലർക്കു വലിയ വയറും, ചെറുകൈകളും, ഏകകണ്ണും, ചെറുപാദങ്ങളും ഉണ്ട്; മറ്റുചിലർക്കു സിംഹമുഖവും, ആനവാലും വയറും ഉണ്ട്.

ഗജാനനാസ്തഥൈവാന്യാഃ സിംഹ വ്യാഘ്രാനനാസ്തഥാ। ലോഹിതാക്ഷാ മഹാസ്തന്യഃ സുഭഗാശ്ചാരുലോചനാഃ ।। ൩൯.

മറ്റുചിലർക്കു ആനയുടെ മുഖവും, സിംഹത്തെയും കടുവയെയും പോലെയുള്ള മുഖവുമുണ്ട്; ചുവന്ന കണ്ണുകളും, വലിയ മുലകളും, ഭാഗ്യശാലികളും, മനോഹരമായ കണ്ണുകളുമുള്ളവരും അവിടെയുണ്ട്.

ഹ്രസ്വകുഞ്ചിതകേശാശ്ച സുന്ദര്യ്യശ്ചാരുലോചനാഃ। അന്യാശ്ച കാമരൂപിണ്യോ നാനാവേഷധരാഃ സ്ത്രിയഃ ।। ൩൯.

ചിലർക്കു ചെറുതും വളഞ്ഞതുമായ മുടിയുണ്ട്, ചിലർ മനോഹരമായ കണ്ണുകളോടെ സുന്ദരികളാണ്; മറ്റുചിലർ ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കുന്നവരും, വിവിധ വേഷങ്ങൾ അണിഞ്ഞ സ്ത്രീകളും ആണു.

അഭ്യന്തരപരിസ്കന്ധാ ദേവാവാസഗൃഹോചിതാഃ। രരാമ ഭഗവാംസ്തത്ര ദശബാഹുര്മഹേശ്വരഃ ।। ൩൯.

അകത്തുള്ള ഭവനങ്ങൾ ദേവന്മാരുടെ വാസയോഗ്യമായവയാണ്; അവിടെ പത്തു കൈകളുള്ള മഹേശ്വരൻ ആനന്ദത്തോടെ വസിക്കുന്നു.

നന്ദിനാ ച ഗണൈഃ സാര്ദ്ധം വിശ്വരൂപൈര്മഹാത്മഭിഃ। തഥാ രുദ്രഗണൈശ്ചാപി തുല്യൌദാര്യ്യപരാക്രമൈഃ ।। ൩൯.

നന്ദിയും, സർവ്വരൂപങ്ങളുള്ള മഹാത്മാക്കളായ സംഘങ്ങളും, സമാനമായ ഔദാര്യത്തിലും വീര്യത്തിലും സമ്പന്നമായ രുദ്രസംഘങ്ങളും കൂടെ അവിടെയുണ്ട്.

പാവകാത്മജസങ്കാശൈര്യൂപദംഷ്ട്രോത്കടാനനൈഃ। വന്ദ്യമാനോ വിമാനശ്ച പൂജ്യമാനശ്ച തത്പരൈഃ ।। ൩൯.

അഗ്നിപുത്രന്മാരെപ്പോലെയുള്ള, ഭയങ്കരമായ കുരുതികൊണ്ടുള്ള മുഖങ്ങളുള്ളവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഭക്തരായവർ ആകാശവിമാനത്തിലും അവനെ വന്ദിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

സര്വര്തുകുസുമാം മാലാം ജിഘ്രമാണോരസി സ്ഥിതാന് । നീലോത്പലദലശ്യാമം പൃഥുതാമ്രായതേക്ഷണമ് ।। ൩൯.

സകല ঋതുക്കളുടെയും പുഷ്പമാല കണത്തിൽ വച്ചും, നീല ഉത്പലദളത്തിൻറെ കറുത്ത നിറത്തിലും, വിശാലവും താമ്രവതും ആയ വലിയ കണ്ണുകളുമുള്ളവനാണ്.

ഈഷത്കരാല്ലമ്ബോഷ്ഠം തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രാ ഗണാഞചിതമ്। ഷഡൂര്ദ്ധ്വനേത്രം ദുഷ്പ്രേക്ഷ്യം രുചിരഞ്ചീരവാസസമ് ।। ൩൯.

അൽപ്പം ഉയർത്തിയ കൈകളും, കട്ടിയുള്ള അധരങ്ങളും, മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകളും, സംഘങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതും, മുകളിലായി ആറു കണ്ണുകളുമുള്ള, കാണാൻ ദുർലഭമായ, മനോഹരമായ ചീരധാരിയുമാണ്.

ആഹവേഷ്വപരിക്ലിഷ്ടം ദേവാനാമരിനാശനമ്। ബാഹുനാ ബാഹുമാവേശ്യ പാര്ശ്വേ സവ്യേഽന്തരേ സ്ഥിതമ് ।। ൩൯.

യുദ്ധഭൂമിയില്‍ തളരാതെ, ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനായി, ഇടതുവശത്ത് ഒരു കൈക്കൊണ്ട് മറ്റേ കൈയെ ചുറ്റി നിര്‍ത്തി അവന്‍ നില്ക്കുന്നു.

രരാജാപദിശന്തസ്യ വാമാഗ്രകരഗോചരമ്। മഹാഭൈരവനിര്ഘോഷം ബലേനാപ്രതിമൌജസമ്। ദശവര്ണധനുശ്ചൈവ വിചിത്രം ശോഭതേഽധികമ് ।। ൩൯.

അവന്റെ ഇടത് കൈയുടെ പരിധിയില്‍ ദിശ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, അതിശക്തിയും അതുല്യമായ തേജസ്സും നിറഞ്ഞ, ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന, പത്ത് മുഴം നീളമുള്ള അത്ഭുതകരമായ വില്ല് അവിടെ അതിയായി തിളങ്ങുന്നു.

ത്രിശൂലം വിദ്യുതാഭാസമമോഘം ശത്രുനാശനമ്। ജാജ്വല്യമാനം വപുഷാ പരമം തത്ത്വിഷാ യുതമ് ।। ൩൯.

മിന്നലുപോലുള്ള പ്രകാശം ഉള്ള, ശത്രുക്കളെ അശേഷം നശിപ്പിക്കുന്ന, ഒരിക്കലും പരാജയപ്പെടാത്ത ത്രിശൂലം അവന്റെ കൈയില്‍ ഉജ്ജ്വലമായി, പരമമായ ശക്തിയും തേജസ്സും നിറഞ്ഞതായി ദൃശ്യമാണ്.

അസിശ്ചൈവൌജസാം ശ്രേഷ്ഠഃ ശീതരശ്മിഃ ശശീ തഥാ। തേജസാ വപുഷാ കാന്ത്യാ ദേവേശസ്യ മഹാത്മനഃ। ശുശുഭേഽഭ്യധികം തത്ര വേദ്യാമഗ്നിശിഖാ ഇവ ।। ൩൯.

ശക്തിയില്‍ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തണുത്ത കിരണങ്ങളുള്ള വാൾ, ദേവന്മാരുടെ മഹാത്മാവായ പ്രഭുവിന്റെ തേജസ്സും ഭംഗിയും നിറഞ്ഞതായി, യാഗവേദിയിലെ അഗ്നിശിഖയെപ്പോലെ അവിടെ അതിയായി പ്രകാശിക്കുന്നു.