വായുപുരാണമ്

ദ്വാരൈശ്ചതുര്ഭിഃ സൌവര്ണൈര്മുക്താദാമവിഭൂഷിതൈഃ। തപനീയനിഭൈഃ ശുഭ്രൈര്ഗാഢം സുകൃതവേഷ്ടനമ് ।। ൩൯.

നാലു പൊൻ വാതിലുകൾ, മുത്തുമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ചും, തിളങ്ങുന്ന പൊന്നുപോലെ ഭംഗിയോടെ, അതിനെ ഉറപ്പായി ചുറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.

തച്ചാകാശേ പുരം രമ്യം ദിവ്യം ഘണ്ടാദിനാദിതമ്। ന തത്ര ക്രമതേ മൃത്യുര്ന തപോ ന ജരാ ശ്രമാഃ ।। ൩൯.

ആകാശത്തിൽ അത്ഭുതകരമായ ദിവ്യമായ ഒരു നഗരം, മണികൾക്കും മറ്റു വാദ്യങ്ങൾക്കും ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു; അവിടെ മരണം കടക്കില്ല, കഠിനതപസ്സോ, വയസ്സോ, ക്ഷീണമോ ഇല്ല.

ന ഹി തസ്യ പുരസ്യാന്യൈരുപമാം കര്തുമര്ഹതി। സഹസ്രാണാം ശതം പൂര്ണം യോജനാനാം ദിശോ ദശ ।। ൩൯.

അത്രയുള്ള നഗരത്തിന് മറ്റാരാലും ഉപമ പറയാൻ കഴിയില്ല; പത്ത് ദിക്കുകളിലായി, നൂറായിരം യോജന വലിപ്പം അതിനുണ്ട്.

തത്പുരം ഗോവൃഷാങ്കസ്യ തേജസാ വ്യാപ്യ തിഷ്ഠതി। ഭാവേന മനസോ ഭൂമിര്വിന്യസ്താ കനകാമയീ ।। ൩൯.

ഗോവൃഷാങ്കന്റെ തേജസ്സാൽ ആ നഗരം മുഴുവനും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അവന്റെ മനസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ സ്വർണ്ണഭൂമി അവിടെ സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു.

രത്നവാലുകയാ തത്ര വിന്യസ്താ ശുശുഭേഽധികമ്। ശാരദേന്ദുര്പകാശാനി ബാലസൂര്യ്യനിബാനി ച ।। ൩൯.

അവിടെ രത്നപ്പൊടി വിരിച്ചിരിക്കുന്നു, അതി പ്രകാശത്തോടെ, ശരദ്കാലത്തിലെ ചന്ദ്രനുപോലും ബാലസൂര്യന്റെ തിളക്കുപോലും ദീപ്തിയോടെ.

അര്ദ്ധ ശ്വേതാര്ദ്ധരക്താനി സൌവര്ണാനി തഥൈവ ച। രഥചക്രപ്രമാണാനി നാലൈര്മരകതപ്രഭൈഃ ।। ൩൯.

അവയിൽ ചിലത് പകുതി വെളുപ്പും പകുതി ചുവപ്പും, ചിലത് പൊൻ നിറവും, എല്ലാം രഥചക്രത്തിന്റെ വലിപ്പം, തണ്ടുകൾ പച്ചമണിയുടെ തിളക്കത്തിൽ.

സൌകുമാരേണ രൂപേണ ഗന്ധിനാപ്രതിമേന ച। തത്ര ദിവ്യാനി പദ്മാനി വനേഷൂപവനേഷു ച ।। ൩൯.

അവിടെ കാടുകളിലും തോട്ടങ്ങളിലും അതിമനോഹരവും അപരിമിതമായ സുഗന്ധവുമുള്ള ദിവ്യമായ താമരകൾ വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ഭൃങ്ഗപത്രനികാശാനി തപനീയാനി യാനി ച। അര്ദ്ധകൃഷ്ണാര്ദ്ധരക്താനി സുകുമാരാന്തരാണി ച ।। ൩൯.

ചില താമരകൾ തേനീച്ചയുടെ ചിറകുപോലെയും, ചിലത് പൊൻ നിറത്തിലും, ചിലത് പകുതി കറുപ്പും പകുതി ചുവപ്പും, ചിലത് അത്യന്തം സുന്ദരമായ അകത്തും.

ആതപത്ര പ്രമാണാനി പങ്കജൈഃ സംവൃതാനി ച। ഭൂയഃ സപ്ത മഹാനദ്യസ്താസാന്നാമാനി ബോധത ।। ൩൯.

ചില താമരകൾ കുടയുടെ വലിപ്പം, താമരപ്പൂക്കൾകൊണ്ട് മൂടിയവയും; കൂടാതെ അവിടെ ഏഴു വലിയ നദികളുണ്ട്—അവയുടെ പേരുകൾ കേൾക്കൂ.

വരാ വരേണ്യാ വരദാ വരാര്ഹാ വരവര്ണിനീ। വരമാ വരഭദ്രാ ച രമ്യാസ്തസ്മിന്പുരോത്തമേ ।। ൩൯.

വരാ, വരേണ്യാ, വരദാ, വരാർഹാ, വരവർണ്ണിനി, വരമാ, വരഭദ്രാ—ഈ മനോഹരമായ നദികൾ ആ പരമനഗരത്തിൽ ഒഴുകുന്നു.

പദ്മോത്പലദലോന്മിശ്രം ഫേനാദ്യാവര്ത്തവിഗ്രഹമ്। ജലം മണിദലപ്രഖ്യമാവഹന്തി സരിദ്വരാഃ ।। ൩൯.

താമരയുടെയും ഉത്പലപൂവിന്റെയും ഇലകൾ കലർന്ന, മണിമുത്തുപോലുള്ള വെള്ളം, ഫേനവും ചുഴലുകളും നിറഞ്ഞത്, ആ ശ്രേഷ്ഠനദികൾ കൊണ്ടുവരുന്നു.

ന തു ബ്രഹ്മര്ഷയോ ദേവാ നാസുരാഃ പിതരസ്തഥാ। ന ഖല്വന്യേഽപ്രമേയസ്യ വിദുരീശസ്യ തത്പുരമ് ।। ൩൯.

ബ്രഹ്മർഷിമാർക്കും ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും പിതാക്കള്ക്കും മറ്റാര്ക്കും പോലും അപ്രമേയനായ ആ ഇശ്വരന്റെ നഗരത്തെ അറിയാൻ കഴിയില്ല.

തത്ര യേ ധ്യാനമവ്യഗ്രാഃ സുയുക്താ വിജിതേന്ദ്രിയാഃ। പശ്യന്തീഹ മഹാത്മാനഃ പുരന്തദ്ഗോവൃഷാത്മനഃ ।। ൩൯.

അവിടെ, ഒരുമനസ്സോടെ ധ്യാനിക്കുന്ന, നല്ല നിയന്ത്രണവും ഇന്ദ്രിയജയവും ഉള്ളവർ, ഈ ലോകത്തുതന്നെ ഗോവൃഷാത്മാവിന്റെ മഹാത്മാക്കളെ കാണുന്നു.

മധ്യേ പുരവരേന്ദ്രസ്യ തസ്യാപ്രതിമതേജസഃ। സുമഹാന്മേരുസങ്ഗാശോ ദിവ്യോ ഭദ്രശ്രിയാ വൃതഃ ।। ൩൯.

ആ അപരിമിതമായ തേജസ്സുള്ള നഗരത്തിന്റെ നടുവിൽ, മേരുപർവതത്തിനെപ്പോലുള്ള, ദിവ്യവും ഭദ്രമായ ശോഭയുമുള്ള ഒരു വലിയ ശിഖരം നില്ക്കുന്നു.

സഹസ്ര പാദഃ പ്രാസാദസ്തപനീയമയഃ ശുഭഃ। അനുപമേയൈ രത്നൈശ്ച സര്വതഃ സ വിഭൂഷിതഃ ।। ൩൯.

ആയിരം തൂണുകളുള്ള, പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച മനോഹരമായ ഒരു കൊട്ടാരം, എല്ലാ വശത്തും അപൂർവ്വ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.

സ്ഫടികൈശ്ചന്ദ്രസങ്കാശൈര്വൈഢൂര്യൈഃ സോമസംപ്രഭൈഃ। ബാലസൂര്യ്യപ്രഭൈശ്ചൈവ സൌവര്ണൈശ്ചാഗ്നിസംപ്രഭൈഃ ।। ൩൯.

ചന്ദ്രനുപോലുള്ള സ്ഫടികം, ചന്ദ്രപ്രഭയുള്ള വൈഡൂര്യം, ബാലസൂര്യന്റെ തിളക്കമുള്ള രത്നങ്ങൾ, അഗ്നിപോലുള്ള പൊന്നുംകൊണ്ട് അതു ദീപ്തമാണ്.

രാജതൈശ്ചാപി ശുശുഭേ ഇന്ദ്രനീലമയൈഃ ശുഭൈഃ। ദൃഢൈര്വജ്രമയൈശ്ചൈവ ഇത്യേവം സുമഹാഹിതൈഃ ।। ൩൯.

വെള്ളിയും മനോഹരമായ ഇന്ദ്രനീലവും ശക്തമായ വജ്രവുംകൊണ്ടും ആ കൊട്ടാരം അത്യന്തം പ്രകാശമാനമാണ്—ഇങ്ങനെ മഹത്തായ രത്നങ്ങൾകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ജലൈശ്ച വിവിധാകാരൈര്ദീപ്യദ്ഭിരധിവാസിതമ്। ചന്ദ്രരശ്മിപ്രകാശാഭിഃ പതാകാഭിരലംകൃതമ് ।। ൩൯.

വിവിധ രൂപത്തിലുള്ള വെള്ളം കൊണ്ട് സുഗന്ധം പരത്തിയതും, പ്രകാശം നിറഞ്ഞതും, ചന്ദ്രക്കിരണങ്ങളുപമമായ പതാകകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിടം.

രുക്മഘണ്ടാനിനാദൈശ്ച നിത്യപ്രമുദിതോത്സവഃ। കിന്നരാണാമധീവാസൈഃ സന്ധ്യാഭ്രാകാരരാജിതൈഃ ।। ൩൯.

പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള മണികളുടെ മധുരധ്വനിയിൽ എന്നും ഉത്സാഹം നിറഞ്ഞതും, കിന്നരരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ സന്ധ്യാമേഘങ്ങളുടെ വർണ്ണംപോലെ ദീപ്തിയോടെ ഉള്ളതുമാണ്.

പരിവാരസമന്താത്തു ഹേമപുഷ്പോദകപ്രഭൈഃ। യഥാ ഹി മേരുശൈലേന്ദ്രോ ഹേമശ്രൃങ്ഗൈര്വിരാജതേ ।। ൩൯.

ചുറ്റും എല്ലായിടത്തും പൊന്നുപൂക്കളുടെയും വെള്ളത്തിന്റെയും പ്രകാശംപോലുള്ള അനുചരന്മാർകൊണ്ട് വലയംചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; എങ്ങനെയോ മെരു പർവതം പൊന്നുപോലുള്ള കുന്തങ്ങളാൽ ഭാസുരമാകുന്നതുപോലെ.

ചാമീകരമയീഭിസ്തു പതാകാഭിസ്തഥാ പുരമ് । ഏവം പ്രാസാദരാജോഽസൌ ഭൂമികാഭിര്വിരാജതേ ।। ൩൯.

അവിടത്തെ നഗരം ശുദ്ധസുവർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച പതാകകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ആ നിലകളാൽ സമൃദ്ധമായ മഹാപ്രാസാദം ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്നു.

വസന്തപ്രതിമാ യത്ര ത്ര്യമ്ബകസ്യ നിവേശനേ। ലക്ഷ്മീഃ ശ്രീശ്ച വപുര്മ്മായാ കീര്ത്തിഃ ശോഭാ സരസ്വതീ ।। ൩൯.

അവിടെ ത്രയമ്പകന്റെ വാസസ്ഥലത്തിൽ വസന്തത്തിന്റെ രൂപവും, ലക്ഷ്മിയും, ശ്രീയും, സൗന്ദര്യവും, മായയും, കീർത്തിയും, ഭംഗിയും, സരസ്വതിയും വസിക്കുന്നു.

ദേവ്യാ വൈ സഹിതാ ഹ്യേതാ രൂപഗന്ധസമന്വിതാഃ। നിത്യാ ഹ്യപരിസങ്ഖ്യാതാഃ പരസ്പരഗുണാശ്രയാഃ । ഭൂഷണം സര്വരത്നാനാം യോന്യഃ കാന്തിവിലാസയോഃ ।। ൩൯.

ദേവിയോടൊപ്പം ഇവർ എല്ലാവരും സൗന്ദര്യത്തിലും സുഗന്ധത്തിലും സമൃദ്ധരായി, അനന്തവും അനവധി ഗുണങ്ങളാൽ പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചും, എല്ലാ രത്നങ്ങളുടെ അലങ്കാരമായും, തമ്മിൽ പരസ്പരം ആകർഷണത്തിന്റെയും ആനന്ദത്തിന്റെയും ഉറവിടമായും നിലകൊള്ളുന്നു.

കോടിശതം മഹാഭാഗാ വിഭജ്യാത്മാനമാത്മനാ। ഭഗവന്തം മഹാത്മാനം പ്രതിമോദന്ത്യതന്ദ്രിതാഃ। ।। ൩൯.

കോടികൾക്കണക്കിന് മഹാഭാഗ്യശാലികൾ, തങ്ങളെത്തന്നെ വിഭജിച്ച്, അശ്രാന്തമായി മഹാത്മാവായ ഭഗവാനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്നു.

താസാം സഹസ്രശശ്ചാന്യാഃ പൃഷ്ഠതഃ പരിചാരികാഃ। രൂപിണ്യശ്ച ശ്രിയാ യുക്താഃ സര്വാഃ കമലലോചനാഃ ।। ൩൯.

അവരുടെ പിന്നിൽ ആയിരക്കണക്കിന് അനുചരികൾ, സൗന്ദര്യത്തിലും ഭംഗിയിലും സമൃദ്ധരായി, എല്ലാവരും താമരപ്പൂക്കളുപമമായ കണ്ണുകളോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.

ലീലാവിലാസസംയുക്തൈര്ഭാവൈരതിമനോഹരൈഃ। ഗണൈസ്താഃ സഹ മോദന്തേ ശൈലാഭൈഃ പാവകോപമൈഃ ।। ൩൯.

ലീലാഭാവത്തിലും ആകർഷകമായ മനോഭാവങ്ങളിലും സമൃദ്ധരായി, പർവതങ്ങളെയും അഗ്നിയെപ്പോലെയുള്ള സംഘങ്ങളോടൊപ്പം അവർ ആനന്ദിക്കുന്നു.

കുബ്ജാ കാമനികാമൈശ്ച വരഗാത്രാ ഹയാനനാഃ । പുണ്ഡ്രാശ്ച വികടാശ്ചൈവ കരലാശ്ചിപിടാനനാഃ ।। ൩൯.

അവിടെ കൂനുള്ളവരെയും, കാമഭാവമുള്ളവരെയും, മനോഹരമായ ശരീരമുള്ളവരെയും, കുതിരമുഖമുള്ളവരെയും, കുള്ളന്മാരെയും, വിചിത്രരൂപമുള്ളവരെയും, വലിയ കൈകളുള്ളവരെയും, ചപ്പാനനങ്ങളെയും കാണാം.

ലമ്ബോദരാ ഹ്രസ്വഭുജാ വിനേത്രാ ഹ്രസ്വപാദികാഃ। മൃഗേന്ദ്രവദനാശ്ചാന്യാ ഗജവക്രോദരാസ്തഥാ ।। ൩൯.

ചിലർക്കു വലിയ വയറും, ചെറുകൈകളും, ഏകകണ്ണും, ചെറുപാദങ്ങളും ഉണ്ട്; മറ്റുചിലർക്കു സിംഹമുഖവും, ആനവാലും വയറും ഉണ്ട്.

ഗജാനനാസ്തഥൈവാന്യാഃ സിംഹ വ്യാഘ്രാനനാസ്തഥാ। ലോഹിതാക്ഷാ മഹാസ്തന്യഃ സുഭഗാശ്ചാരുലോചനാഃ ।। ൩൯.

മറ്റുചിലർക്കു ആനയുടെ മുഖവും, സിംഹത്തെയും കടുവയെയും പോലെയുള്ള മുഖവുമുണ്ട്; ചുവന്ന കണ്ണുകളും, വലിയ മുലകളും, ഭാഗ്യശാലികളും, മനോഹരമായ കണ്ണുകളുമുള്ളവരും അവിടെയുണ്ട്.