വായുപുരാണമ്

താസു പ്രകൃതിമത്സൂക്ഷ്മമധിഷ്ഠാതൃത്വമവ്യയമ്। അനുത്പാദ്യം പരന്ധാമ പരമാണു പരേശയമ് ।। ൩൯.

അവയിൽ സൂക്ഷ്മവും പ്രകൃതിയുള്ളതും, അക്ഷയമായ ആധിപതിയും, ജനനമില്ലാത്ത പരമധാമവും, അണുപോലെയുള്ള പരമേശ്വരനും നിലകൊള്ളുന്നു.

അക്ഷയശ്ചാപ്യനുഹ്യശ്ച അമൂര്ത്തിര്മൂര്ത്തിമാനസൌ। പ്രാദുര്ഭാവസ്തിരോഭാവഃ സ്ഥിതിശ്ചൈവാപ്യനുഗ്രഹഃ ।। ൩൯.

അവൻ അക്ഷയനും, മനസ്സിൽ പിടികൂടാനാവാത്തവനും, രൂപമില്ലാത്തവനും, രൂപമുള്ളവനും; അവതരണം, ലയം, നിലനിൽപ്പ്, അനുഗ്രഹം—ഇവയൊക്കെയും അവനാണ്.

വിധിരന്യൈരനൌപമ്യഃ പരമാണുര്മഹേശ്വരഃ। സതേജാ ഏഷ തമസോ യഃ പരസ്താത്പ്രകാശകഃ ।। ൩൯.

അവന്റെ നിയമം മറ്റൊന്നിനും ഉപമയില്ലാത്തതാണ്; മഹേശ്വരൻ അണുപോലെയും, പ്രകാശം നിറഞ്ഞവനുമാണ്, അന്ധകാരത്തിന് അതീതനായ പ്രകാശകനാണ്.

യദണ്ഡമാസീത്സൌവര്ണം പ്രഥമന്ത്വൌപസര്ഗികമ്। ബൃഹതം സര്വതോവൃത്തമീശ്വരാദ്വ്യവജായത ।। ൩൯.

ആദിയിൽ സുവർണ്ണമയമായ, വിശാലവും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന അണ്ഡം, കാരണമായി, ഭഗവാനിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചു.

ഈശ്വരാദ്ബീജനിര്ഭേദഃ ക്ഷേത്രജ്ഞോ ബീജ ഈഷ്യതേ। യോനിം പ്രകൃതിമാചഷ്ടേ സാ ച നാരായണാത്മികാ ।। ൩൯.

ഭഗവാനിൽ നിന്ന് വിത്തിന്റെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായി; ക്ഷേത്രജ്ഞൻ വിത്ത് എന്നു പറയപ്പെടുന്നു, പ്രകൃതിയാണ് യോനി എന്ന് പറയുന്നു, അതും നാരായണസ്വഭാവമുള്ളതാണ്.

വിബുര്ലോകസ്യ സൃഷ്ട്യര്ഥം ലോകസംസ്ഥാനമേവ ച। സന്നിസര്ഗഃ സ തന്വാ ച ലോകധാതുര്മഹാത്മനഃ ।। ൩൯.

ലോകത്തിന്റെ സൃഷ്ടിക്കും നിലനില്പിനുമായി, സർവവ്യാപിയായവൻ തന്റെ രൂപത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; അവൻ മഹാത്മാവും ലോകങ്ങളുടെ ആധാരവുമാണ്.

പുരസ്താദ്ബ്രഹ്മലോകസ്യ ഹ്യണ്ഡാദര്വാക്ച ബ്രഹ്മണഃ। തയോര്മധ്യേ പുരം ദിവ്യം സ്ഥാനം യസ്യ മനോമയമ് ।। ൩൯.

ബ്രഹ്മലോകത്തിന് മുമ്പിലും അണ്ഡത്തിനും ബ്രഹ്മാവിനും താഴെയും, അവയുടെ മധ്യേ മനസ്സിൽ നിർമ്മിച്ച ദിവ്യപുരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

തദ്വിഗ്രഹവതഃ സ്ഥാനമീശ്വരസ്യാമിതൌജസഃ। ശിവം നാമ പുരം തത്ര ശരണം ജന്മഭീരുണാമ് ।। ൩൯.

അമിതമായ തേജസ്സുള്ള ഭഗവാന്റെ രൂപമുള്ള ആ സ്ഥലം, അവിടെയാണ് ശിവപുരം; ജന്മഭയമുള്ളവർക്ക് അതാണ് ശരണം.

സഹസ്രാണാം ശതം പൂര്ണം യോജനാനാം ദ്വിജോത്തമാഃ। അഭ്യന്തരേ തു വിസ്തീര്ണം മഹീമണ്ഡലസംസ്ഥിതമ് ।। ൩൯.

ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അതിന്റെ അകത്ത് ആയിരം യോജനങ്ങൾ മുഴുവൻ വ്യാപിച്ച, മഹാഭൂമണ്ഡലത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വിശാലതയുണ്ട്.

മധ്യാഹ്നാര്കപ്രകാശേന പരതേജോഽഭിമര്ദിനാ। ശാതകൌമ്ഭേന മഹതാ പ്രാകാരേണാര്കവര്ചസാ ।। ൩൯.

മധ്യാഹ്നസൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തേക്കാൾ ശക്തമായ ഒരു മഹത്തായ പൊൻ മതിൽ, സൂര്യന്റെ തേജസ്സുപോലെ ദീപ്തിയോടെ അതിനെ ചുറ്റി നില്ക്കുന്നു.

ദ്വാരൈശ്ചതുര്ഭിഃ സൌവര്ണൈര്മുക്താദാമവിഭൂഷിതൈഃ। തപനീയനിഭൈഃ ശുഭ്രൈര്ഗാഢം സുകൃതവേഷ്ടനമ് ।। ൩൯.

നാലു പൊൻ വാതിലുകൾ, മുത്തുമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ചും, തിളങ്ങുന്ന പൊന്നുപോലെ ഭംഗിയോടെ, അതിനെ ഉറപ്പായി ചുറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.

തച്ചാകാശേ പുരം രമ്യം ദിവ്യം ഘണ്ടാദിനാദിതമ്। ന തത്ര ക്രമതേ മൃത്യുര്ന തപോ ന ജരാ ശ്രമാഃ ।। ൩൯.

ആകാശത്തിൽ അത്ഭുതകരമായ ദിവ്യമായ ഒരു നഗരം, മണികൾക്കും മറ്റു വാദ്യങ്ങൾക്കും ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു; അവിടെ മരണം കടക്കില്ല, കഠിനതപസ്സോ, വയസ്സോ, ക്ഷീണമോ ഇല്ല.

ന ഹി തസ്യ പുരസ്യാന്യൈരുപമാം കര്തുമര്ഹതി। സഹസ്രാണാം ശതം പൂര്ണം യോജനാനാം ദിശോ ദശ ।। ൩൯.

അത്രയുള്ള നഗരത്തിന് മറ്റാരാലും ഉപമ പറയാൻ കഴിയില്ല; പത്ത് ദിക്കുകളിലായി, നൂറായിരം യോജന വലിപ്പം അതിനുണ്ട്.

തത്പുരം ഗോവൃഷാങ്കസ്യ തേജസാ വ്യാപ്യ തിഷ്ഠതി। ഭാവേന മനസോ ഭൂമിര്വിന്യസ്താ കനകാമയീ ।। ൩൯.

ഗോവൃഷാങ്കന്റെ തേജസ്സാൽ ആ നഗരം മുഴുവനും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അവന്റെ മനസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ സ്വർണ്ണഭൂമി അവിടെ സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു.

രത്നവാലുകയാ തത്ര വിന്യസ്താ ശുശുഭേഽധികമ്। ശാരദേന്ദുര്പകാശാനി ബാലസൂര്യ്യനിബാനി ച ।। ൩൯.

അവിടെ രത്നപ്പൊടി വിരിച്ചിരിക്കുന്നു, അതി പ്രകാശത്തോടെ, ശരദ്കാലത്തിലെ ചന്ദ്രനുപോലും ബാലസൂര്യന്റെ തിളക്കുപോലും ദീപ്തിയോടെ.

അര്ദ്ധ ശ്വേതാര്ദ്ധരക്താനി സൌവര്ണാനി തഥൈവ ച। രഥചക്രപ്രമാണാനി നാലൈര്മരകതപ്രഭൈഃ ।। ൩൯.

അവയിൽ ചിലത് പകുതി വെളുപ്പും പകുതി ചുവപ്പും, ചിലത് പൊൻ നിറവും, എല്ലാം രഥചക്രത്തിന്റെ വലിപ്പം, തണ്ടുകൾ പച്ചമണിയുടെ തിളക്കത്തിൽ.

സൌകുമാരേണ രൂപേണ ഗന്ധിനാപ്രതിമേന ച। തത്ര ദിവ്യാനി പദ്മാനി വനേഷൂപവനേഷു ച ।। ൩൯.

അവിടെ കാടുകളിലും തോട്ടങ്ങളിലും അതിമനോഹരവും അപരിമിതമായ സുഗന്ധവുമുള്ള ദിവ്യമായ താമരകൾ വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ഭൃങ്ഗപത്രനികാശാനി തപനീയാനി യാനി ച। അര്ദ്ധകൃഷ്ണാര്ദ്ധരക്താനി സുകുമാരാന്തരാണി ച ।। ൩൯.

ചില താമരകൾ തേനീച്ചയുടെ ചിറകുപോലെയും, ചിലത് പൊൻ നിറത്തിലും, ചിലത് പകുതി കറുപ്പും പകുതി ചുവപ്പും, ചിലത് അത്യന്തം സുന്ദരമായ അകത്തും.

ആതപത്ര പ്രമാണാനി പങ്കജൈഃ സംവൃതാനി ച। ഭൂയഃ സപ്ത മഹാനദ്യസ്താസാന്നാമാനി ബോധത ।। ൩൯.

ചില താമരകൾ കുടയുടെ വലിപ്പം, താമരപ്പൂക്കൾകൊണ്ട് മൂടിയവയും; കൂടാതെ അവിടെ ഏഴു വലിയ നദികളുണ്ട്—അവയുടെ പേരുകൾ കേൾക്കൂ.

വരാ വരേണ്യാ വരദാ വരാര്ഹാ വരവര്ണിനീ। വരമാ വരഭദ്രാ ച രമ്യാസ്തസ്മിന്പുരോത്തമേ ।। ൩൯.

വരാ, വരേണ്യാ, വരദാ, വരാർഹാ, വരവർണ്ണിനി, വരമാ, വരഭദ്രാ—ഈ മനോഹരമായ നദികൾ ആ പരമനഗരത്തിൽ ഒഴുകുന്നു.

പദ്മോത്പലദലോന്മിശ്രം ഫേനാദ്യാവര്ത്തവിഗ്രഹമ്। ജലം മണിദലപ്രഖ്യമാവഹന്തി സരിദ്വരാഃ ।। ൩൯.

താമരയുടെയും ഉത്പലപൂവിന്റെയും ഇലകൾ കലർന്ന, മണിമുത്തുപോലുള്ള വെള്ളം, ഫേനവും ചുഴലുകളും നിറഞ്ഞത്, ആ ശ്രേഷ്ഠനദികൾ കൊണ്ടുവരുന്നു.

ന തു ബ്രഹ്മര്ഷയോ ദേവാ നാസുരാഃ പിതരസ്തഥാ। ന ഖല്വന്യേഽപ്രമേയസ്യ വിദുരീശസ്യ തത്പുരമ് ।। ൩൯.

ബ്രഹ്മർഷിമാർക്കും ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും പിതാക്കള്ക്കും മറ്റാര്ക്കും പോലും അപ്രമേയനായ ആ ഇശ്വരന്റെ നഗരത്തെ അറിയാൻ കഴിയില്ല.

തത്ര യേ ധ്യാനമവ്യഗ്രാഃ സുയുക്താ വിജിതേന്ദ്രിയാഃ। പശ്യന്തീഹ മഹാത്മാനഃ പുരന്തദ്ഗോവൃഷാത്മനഃ ।। ൩൯.

അവിടെ, ഒരുമനസ്സോടെ ധ്യാനിക്കുന്ന, നല്ല നിയന്ത്രണവും ഇന്ദ്രിയജയവും ഉള്ളവർ, ഈ ലോകത്തുതന്നെ ഗോവൃഷാത്മാവിന്റെ മഹാത്മാക്കളെ കാണുന്നു.

മധ്യേ പുരവരേന്ദ്രസ്യ തസ്യാപ്രതിമതേജസഃ। സുമഹാന്മേരുസങ്ഗാശോ ദിവ്യോ ഭദ്രശ്രിയാ വൃതഃ ।। ൩൯.

ആ അപരിമിതമായ തേജസ്സുള്ള നഗരത്തിന്റെ നടുവിൽ, മേരുപർവതത്തിനെപ്പോലുള്ള, ദിവ്യവും ഭദ്രമായ ശോഭയുമുള്ള ഒരു വലിയ ശിഖരം നില്ക്കുന്നു.

സഹസ്ര പാദഃ പ്രാസാദസ്തപനീയമയഃ ശുഭഃ। അനുപമേയൈ രത്നൈശ്ച സര്വതഃ സ വിഭൂഷിതഃ ।। ൩൯.

ആയിരം തൂണുകളുള്ള, പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച മനോഹരമായ ഒരു കൊട്ടാരം, എല്ലാ വശത്തും അപൂർവ്വ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.

സ്ഫടികൈശ്ചന്ദ്രസങ്കാശൈര്വൈഢൂര്യൈഃ സോമസംപ്രഭൈഃ। ബാലസൂര്യ്യപ്രഭൈശ്ചൈവ സൌവര്ണൈശ്ചാഗ്നിസംപ്രഭൈഃ ।। ൩൯.

ചന്ദ്രനുപോലുള്ള സ്ഫടികം, ചന്ദ്രപ്രഭയുള്ള വൈഡൂര്യം, ബാലസൂര്യന്റെ തിളക്കമുള്ള രത്നങ്ങൾ, അഗ്നിപോലുള്ള പൊന്നുംകൊണ്ട് അതു ദീപ്തമാണ്.

രാജതൈശ്ചാപി ശുശുഭേ ഇന്ദ്രനീലമയൈഃ ശുഭൈഃ। ദൃഢൈര്വജ്രമയൈശ്ചൈവ ഇത്യേവം സുമഹാഹിതൈഃ ।। ൩൯.

വെള്ളിയും മനോഹരമായ ഇന്ദ്രനീലവും ശക്തമായ വജ്രവുംകൊണ്ടും ആ കൊട്ടാരം അത്യന്തം പ്രകാശമാനമാണ്—ഇങ്ങനെ മഹത്തായ രത്നങ്ങൾകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ജലൈശ്ച വിവിധാകാരൈര്ദീപ്യദ്ഭിരധിവാസിതമ്। ചന്ദ്രരശ്മിപ്രകാശാഭിഃ പതാകാഭിരലംകൃതമ് ।। ൩൯.

വിവിധ രൂപത്തിലുള്ള വെള്ളം കൊണ്ട് സുഗന്ധം പരത്തിയതും, പ്രകാശം നിറഞ്ഞതും, ചന്ദ്രക്കിരണങ്ങളുപമമായ പതാകകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിടം.

രുക്മഘണ്ടാനിനാദൈശ്ച നിത്യപ്രമുദിതോത്സവഃ। കിന്നരാണാമധീവാസൈഃ സന്ധ്യാഭ്രാകാരരാജിതൈഃ ।। ൩൯.

പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള മണികളുടെ മധുരധ്വനിയിൽ എന്നും ഉത്സാഹം നിറഞ്ഞതും, കിന്നരരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ സന്ധ്യാമേഘങ്ങളുടെ വർണ്ണംപോലെ ദീപ്തിയോടെ ഉള്ളതുമാണ്.