വായുപുരാണമ്

യഥാ ചൈവ മയാ ദൃഷ്ടം സാന്നിധ്യന്തത്ര കുര്വതാ। അനഹ്യസത്കൃതാര്ഥാനാമാലയം ചേശ്വരസ്യ യത് ।। ൩൯.

ഞാൻ അവിടെ നേരിട്ട് കണ്ടതുപോലെ, എപ്പോഴും സുഖവും പൂർണ്ണതയും അനുഭവിക്കുന്നവർക്കാണ് ഈശ്വരന്റെ ആ വാസസ്ഥലം.

ഈശ്വരഃ പരമാണുത്വാദ്ഭാവഗ്രാഹ്യോ മനീഷിണാമ് । ജ്ഞാനം വൈരാഗ്യമൈശ്വര്യന്തപഃ സത്യം ക്ഷമാ ധൃതിഃ ।। ൩൯.

ഭഗവാനെ, അണുവിലും സൂക്ഷ്മനായി, ജ്ഞാനികൾ മനസ്സിലൂടെ ഗ്രഹിക്കുന്നു. ജ്ഞാനം, വിരക്തി, ഐശ്വര്യം, തപം, സത്യം, ക്ഷമ, ധൈര്യം—ഇവയൊക്കെയും അവനിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

ദ്രഷ്ടൃത്വമാത്മസമ്ബന്ധമധിഷ്ഠാനത്വമേവ ച। അവ്യയാനി ദശൈതാനി തസ്മിംസ്തിഷ്ഠതി ശങ്കരേ ।। ൩൯.

കാണുന്നശേഷി, ആത്മബന്ധം, ആധിപത്യം—ഇങ്ങനെ പത്ത് അക്ഷയഗുണങ്ങൾ ശങ്കരനിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.

വിബുത്വാത്ഖലു യോഗാഗ്നിര്ബ്രഹ്മണോഽനുഗ്രഹേരതഃ। സ ലോകവിഗ്രഹോ ഭൂത്വാ സാഹായ്യമുപതിഷ്ഠതേ ।। ൩൯.

അവന്റെ വ്യാപ്തിയാൽ യോഗാഗ്നി ഉദിക്കുന്നു, ബ്രഹ്മാവിന് അനുഗ്രഹം നൽകാനായി; ലോകങ്ങളുടെ രൂപം ധരിച്ച് അവൻ സഹായം ചെയ്യുന്നു.

അക്ഷരം ധ്രുവമവ്യഗ്രമഷ്ടമന്ത്വൌപസര്ഗികമ്। തസ്യേശ്വരസ്യ യന്മാത്രസ്ഥാനം മായാമയം പരമ് ।। ൩൯.

അക്ഷരവും, സ്ഥിരവുമാണ്, അശാന്തവും, എട്ടാമത്തെ കാരണവും; അതാണ് ആ ഭഗവാന്റെ അളവും ആധാരവും, മായാമയവും പരമവുമായത്.

മായയാ കൃതമാചഷ്ടേ മായീ ദേവോ മഹേശ്വരഃ। ദേവാനാമുപസംഹാരസ്തത്പ്രമാണം ഹി കീര്ത്ത്യതേ ।। ൩൯.

മായയാൽ സൃഷ്ടിച്ചതെല്ലാം മഹേശ്വരൻ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു; ദേവന്മാരുടെ ലയമാണ് അതിന്റെ അളവെന്ന് പറയുന്നു.

വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച ബ്രുവതോ മേ നിബോധത। ത്രയോദശൈവ കോട്യസ്തു നിയുതാ ദശ പഞ്ച ച। ഭൂര്ലോകാദ്ബ്രഹ്മലോകോ വൈയോജനൈഃ സമ്പ്രകീര്ത്ത്യതേ ।। ൩൯.

ഇപ്പോൾ ഞാൻ വിശദമായി ക്രമത്തിൽ പറയുന്നു: ഭൂർലോകത്തിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മലോകം വരെ പതിമൂന്ന് കോടി, പത്ത് നിയുത്, അഞ്ചു യോജനങ്ങൾ അളവാണ്.

ഏകയോജനകോടീ തു പഞ്ചാശന്നിയുതാനി ച। ഊര്ദ്ധ്വം ഭാഗവതാണ്ഡന്തു ബ്രഹ്മലോകാത്പരം സ്മൃതമ് ।। ൩൯.

ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്ന് മുകളിലേക്ക് ദൈവീകാണ്ഡം ഒരു കോടി യോജനവും അമ്പതു നിയുത് യോജനവും വിശാലമാണെന്ന് പറയുന്നു.

ഏഷോര്ദ്ധ്വഗപ്രചാരസ്തു ഗത്യന്തഞ്ച തതഃ സ്മൃതമ് । നിത്യാ ഹ്യപരിസംഖ്യേയാഃ പരസ്പരഗുണാശ്രയാഃ ।। ൩൯.

ഈ മുകളിലേക്ക് വ്യാപനം യാത്രയുടെ അവസാനം എന്നാണ് കരുതുന്നത്; അവ ശാശ്വതവും, എണ്ണാനാവാത്തതും, പരസ്പരഗുണാശ്രിതവുമാണ്.

സൂക്ഷ്മാഃ പ്രസവധര്മിണ്യസ്തതഃ പ്രകൃതയഃ സ്മൃതാഃ। യേഭ്യോഽധികര്ത്താ സംജജ്ഞോ ക്ഷേത്രജ്ഞോ ബ്രഹ്മസംജ്ഞിതഃ ।। ൩൯.

സൂക്ഷ്മവും സൃഷ്ടിശേഷിയുള്ളതുമായ പ്രകൃതികൾ അവിടെയാണ്; അവയിൽ നിന്ന് കര്‍ത്താവ്, ക്ഷേത്രജ്ഞൻ, ബ്രഹ്മം എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ ഉദിക്കുന്നു.

താസു പ്രകൃതിമത്സൂക്ഷ്മമധിഷ്ഠാതൃത്വമവ്യയമ്। അനുത്പാദ്യം പരന്ധാമ പരമാണു പരേശയമ് ।। ൩൯.

അവയിൽ സൂക്ഷ്മവും പ്രകൃതിയുള്ളതും, അക്ഷയമായ ആധിപതിയും, ജനനമില്ലാത്ത പരമധാമവും, അണുപോലെയുള്ള പരമേശ്വരനും നിലകൊള്ളുന്നു.

അക്ഷയശ്ചാപ്യനുഹ്യശ്ച അമൂര്ത്തിര്മൂര്ത്തിമാനസൌ। പ്രാദുര്ഭാവസ്തിരോഭാവഃ സ്ഥിതിശ്ചൈവാപ്യനുഗ്രഹഃ ।। ൩൯.

അവൻ അക്ഷയനും, മനസ്സിൽ പിടികൂടാനാവാത്തവനും, രൂപമില്ലാത്തവനും, രൂപമുള്ളവനും; അവതരണം, ലയം, നിലനിൽപ്പ്, അനുഗ്രഹം—ഇവയൊക്കെയും അവനാണ്.

വിധിരന്യൈരനൌപമ്യഃ പരമാണുര്മഹേശ്വരഃ। സതേജാ ഏഷ തമസോ യഃ പരസ്താത്പ്രകാശകഃ ।। ൩൯.

അവന്റെ നിയമം മറ്റൊന്നിനും ഉപമയില്ലാത്തതാണ്; മഹേശ്വരൻ അണുപോലെയും, പ്രകാശം നിറഞ്ഞവനുമാണ്, അന്ധകാരത്തിന് അതീതനായ പ്രകാശകനാണ്.

യദണ്ഡമാസീത്സൌവര്ണം പ്രഥമന്ത്വൌപസര്ഗികമ്। ബൃഹതം സര്വതോവൃത്തമീശ്വരാദ്വ്യവജായത ।। ൩൯.

ആദിയിൽ സുവർണ്ണമയമായ, വിശാലവും എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന അണ്ഡം, കാരണമായി, ഭഗവാനിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചു.

ഈശ്വരാദ്ബീജനിര്ഭേദഃ ക്ഷേത്രജ്ഞോ ബീജ ഈഷ്യതേ। യോനിം പ്രകൃതിമാചഷ്ടേ സാ ച നാരായണാത്മികാ ।। ൩൯.

ഭഗവാനിൽ നിന്ന് വിത്തിന്റെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായി; ക്ഷേത്രജ്ഞൻ വിത്ത് എന്നു പറയപ്പെടുന്നു, പ്രകൃതിയാണ് യോനി എന്ന് പറയുന്നു, അതും നാരായണസ്വഭാവമുള്ളതാണ്.

വിബുര്ലോകസ്യ സൃഷ്ട്യര്ഥം ലോകസംസ്ഥാനമേവ ച। സന്നിസര്ഗഃ സ തന്വാ ച ലോകധാതുര്മഹാത്മനഃ ।। ൩൯.

ലോകത്തിന്റെ സൃഷ്ടിക്കും നിലനില്പിനുമായി, സർവവ്യാപിയായവൻ തന്റെ രൂപത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; അവൻ മഹാത്മാവും ലോകങ്ങളുടെ ആധാരവുമാണ്.

പുരസ്താദ്ബ്രഹ്മലോകസ്യ ഹ്യണ്ഡാദര്വാക്ച ബ്രഹ്മണഃ। തയോര്മധ്യേ പുരം ദിവ്യം സ്ഥാനം യസ്യ മനോമയമ് ।। ൩൯.

ബ്രഹ്മലോകത്തിന് മുമ്പിലും അണ്ഡത്തിനും ബ്രഹ്മാവിനും താഴെയും, അവയുടെ മധ്യേ മനസ്സിൽ നിർമ്മിച്ച ദിവ്യപുരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

തദ്വിഗ്രഹവതഃ സ്ഥാനമീശ്വരസ്യാമിതൌജസഃ। ശിവം നാമ പുരം തത്ര ശരണം ജന്മഭീരുണാമ് ।। ൩൯.

അമിതമായ തേജസ്സുള്ള ഭഗവാന്റെ രൂപമുള്ള ആ സ്ഥലം, അവിടെയാണ് ശിവപുരം; ജന്മഭയമുള്ളവർക്ക് അതാണ് ശരണം.

സഹസ്രാണാം ശതം പൂര്ണം യോജനാനാം ദ്വിജോത്തമാഃ। അഭ്യന്തരേ തു വിസ്തീര്ണം മഹീമണ്ഡലസംസ്ഥിതമ് ।। ൩൯.

ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അതിന്റെ അകത്ത് ആയിരം യോജനങ്ങൾ മുഴുവൻ വ്യാപിച്ച, മഹാഭൂമണ്ഡലത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വിശാലതയുണ്ട്.

മധ്യാഹ്നാര്കപ്രകാശേന പരതേജോഽഭിമര്ദിനാ। ശാതകൌമ്ഭേന മഹതാ പ്രാകാരേണാര്കവര്ചസാ ।। ൩൯.

മധ്യാഹ്നസൂര്യന്റെ പ്രകാശത്തേക്കാൾ ശക്തമായ ഒരു മഹത്തായ പൊൻ മതിൽ, സൂര്യന്റെ തേജസ്സുപോലെ ദീപ്തിയോടെ അതിനെ ചുറ്റി നില്ക്കുന്നു.

ദ്വാരൈശ്ചതുര്ഭിഃ സൌവര്ണൈര്മുക്താദാമവിഭൂഷിതൈഃ। തപനീയനിഭൈഃ ശുഭ്രൈര്ഗാഢം സുകൃതവേഷ്ടനമ് ।। ൩൯.

നാലു പൊൻ വാതിലുകൾ, മുത്തുമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ചും, തിളങ്ങുന്ന പൊന്നുപോലെ ഭംഗിയോടെ, അതിനെ ഉറപ്പായി ചുറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.

തച്ചാകാശേ പുരം രമ്യം ദിവ്യം ഘണ്ടാദിനാദിതമ്। ന തത്ര ക്രമതേ മൃത്യുര്ന തപോ ന ജരാ ശ്രമാഃ ।। ൩൯.

ആകാശത്തിൽ അത്ഭുതകരമായ ദിവ്യമായ ഒരു നഗരം, മണികൾക്കും മറ്റു വാദ്യങ്ങൾക്കും ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു; അവിടെ മരണം കടക്കില്ല, കഠിനതപസ്സോ, വയസ്സോ, ക്ഷീണമോ ഇല്ല.

ന ഹി തസ്യ പുരസ്യാന്യൈരുപമാം കര്തുമര്ഹതി। സഹസ്രാണാം ശതം പൂര്ണം യോജനാനാം ദിശോ ദശ ।। ൩൯.

അത്രയുള്ള നഗരത്തിന് മറ്റാരാലും ഉപമ പറയാൻ കഴിയില്ല; പത്ത് ദിക്കുകളിലായി, നൂറായിരം യോജന വലിപ്പം അതിനുണ്ട്.

തത്പുരം ഗോവൃഷാങ്കസ്യ തേജസാ വ്യാപ്യ തിഷ്ഠതി। ഭാവേന മനസോ ഭൂമിര്വിന്യസ്താ കനകാമയീ ।। ൩൯.

ഗോവൃഷാങ്കന്റെ തേജസ്സാൽ ആ നഗരം മുഴുവനും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അവന്റെ മനസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ സ്വർണ്ണഭൂമി അവിടെ സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു.

രത്നവാലുകയാ തത്ര വിന്യസ്താ ശുശുഭേഽധികമ്। ശാരദേന്ദുര്പകാശാനി ബാലസൂര്യ്യനിബാനി ച ।। ൩൯.

അവിടെ രത്നപ്പൊടി വിരിച്ചിരിക്കുന്നു, അതി പ്രകാശത്തോടെ, ശരദ്കാലത്തിലെ ചന്ദ്രനുപോലും ബാലസൂര്യന്റെ തിളക്കുപോലും ദീപ്തിയോടെ.

അര്ദ്ധ ശ്വേതാര്ദ്ധരക്താനി സൌവര്ണാനി തഥൈവ ച। രഥചക്രപ്രമാണാനി നാലൈര്മരകതപ്രഭൈഃ ।। ൩൯.

അവയിൽ ചിലത് പകുതി വെളുപ്പും പകുതി ചുവപ്പും, ചിലത് പൊൻ നിറവും, എല്ലാം രഥചക്രത്തിന്റെ വലിപ്പം, തണ്ടുകൾ പച്ചമണിയുടെ തിളക്കത്തിൽ.

സൌകുമാരേണ രൂപേണ ഗന്ധിനാപ്രതിമേന ച। തത്ര ദിവ്യാനി പദ്മാനി വനേഷൂപവനേഷു ച ।। ൩൯.

അവിടെ കാടുകളിലും തോട്ടങ്ങളിലും അതിമനോഹരവും അപരിമിതമായ സുഗന്ധവുമുള്ള ദിവ്യമായ താമരകൾ വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ഭൃങ്ഗപത്രനികാശാനി തപനീയാനി യാനി ച। അര്ദ്ധകൃഷ്ണാര്ദ്ധരക്താനി സുകുമാരാന്തരാണി ച ।। ൩൯.

ചില താമരകൾ തേനീച്ചയുടെ ചിറകുപോലെയും, ചിലത് പൊൻ നിറത്തിലും, ചിലത് പകുതി കറുപ്പും പകുതി ചുവപ്പും, ചിലത് അത്യന്തം സുന്ദരമായ അകത്തും.

ആതപത്ര പ്രമാണാനി പങ്കജൈഃ സംവൃതാനി ച। ഭൂയഃ സപ്ത മഹാനദ്യസ്താസാന്നാമാനി ബോധത ।। ൩൯.

ചില താമരകൾ കുടയുടെ വലിപ്പം, താമരപ്പൂക്കൾകൊണ്ട് മൂടിയവയും; കൂടാതെ അവിടെ ഏഴു വലിയ നദികളുണ്ട്—അവയുടെ പേരുകൾ കേൾക്കൂ.