ശതം സഹസ്രം സംഖ്യാതോ മേരുര്ദ്വിഗുണിതം പുനഃ। ഗ്രഹാന്തരമഥൈകൈകമൂര്ദ്ധ്വം നക്ഷത്രമണ്ഡലാത് ।। ൩൯.
മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ അളവ് നൂറായിരം യോജനമെന്ന് പറയുന്നു, പിന്നെ അതിന്റെ ഇരട്ടിയാണെന്നും. അതിനുശേഷം ഓരോ ഗ്രഹവും നക്ഷത്രവലയത്തിന് മുകളിൽ ക്രമമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
താരാഗ്രഹാണാം സര്വ്വേഷാമധസ്താച്ചരതേ ബുധഃ। തസ്യോര്ദ്ധ്വഞ്ചരതേ ശുക്രസ്തസ്മാദൂര്ദ്ധ്വം ച ലോഹിതഃ ।। ൩൯.
എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും തമ്മിൽ ബുധൻ താഴെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. അവന്റെ മുകളിൽ ശുക്രൻ സഞ്ചരിക്കുന്നു, അതിന്റെ മുകളിൽ ചൊവ്വ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തതോ ബൃഹസ്പതിശ്ചോര്ദ്ധ്വം തസ്മാദൂര്ദ്ധ്വം ശനൈശ്ചരഃ। ഊര്ദ്ധ്വം ശതസഹസ്രന്തു യോജനാനാം ശനൈശ്ചരാത് ।। ൩൯.
അതിനുശേഷം ഗുരു മുകളിൽ, പിന്നെ ശനിയും. ശനിയിൽ നിന്ന് നൂറായിരം യോജനം ഉയരത്തിൽ സപ്തർഷിമണ്ഡലം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
സപ്തര്ഷിമണ്ഡലം കൃത്സ്നമുപരിഷ്ടാത്പ്രകാശതേ। ഋഷിഭിസ്തു സഹസ്രാണാം ശതാദൂര്ദ്ധ്വം വിഭാവ്യതേ ।। ൩൯.
സപ്തർഷിമണ്ഡലം മുഴുവനും മുകളിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. അതിനും നൂറായിരം യോജനം ഉയരത്തിൽ മഹർഷിമാർ കാണുന്നു എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.
യോഽസൌ താരാമയേ ദിവ്യേ വിമാനേ ഹ്രസ്വരൂപകേ। ഉത്താനപാദപുത്രോഽസൌ മേഢിഭൂതോ ധ്രുവോ ദിവി ।। ൩൯.
ആ ദിവ്യമായ നക്ഷത്രവിമാനത്തിൽ, ചെറിയ രൂപത്തിൽ, ഉത്താനപാദന്റെ മകനായ ധ്രുവൻ ആകാശത്ത് അചഞ്ചലനായി നിലകൊള്ളുന്നു.
ത്രൈലോക്യസ്യൈഷ ഉത്സേധോ വ്യാഖ്യാതോ യോജനൈര്മയാ। മന്വന്തരേഷു ദേവാനാമിജ്യാ യത്രൈവ ലൌകികീ ।। ൩൯.
ഇങ്ങനെ മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ ഉയരം ഞാൻ യോജനങ്ങളിൽ വിശദീകരിച്ചു. ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും ദേവന്മാരുടെ പൂജ അവിടെ ലോകീയരീതിയിൽ നടക്കുന്നു.
വര്ണാശ്രമേഭ്യ ഇജ്യാ തു ലോകേഽസ്മിന്യാ പ്രവര്ത്തതേ। സര്വേഷാം ദേവയോനീനാം സ്ഥിതിഹേതുഃ സവൈ സ്മൃതഃ ।। ൩൯.
ഈ ലോകത്തിൽ വർണ്ണാശ്രമങ്ങളനുസരിച്ച് പൂജ നടത്തപ്പെടുന്നു. എല്ലാ ദൈവീക ജന്മങ്ങളുടെയും നിലനില്പിന് കാരണം അവനാണ് എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ത്രൈലോക്യമേതദ്വയാഖ്യാതമത ഊര്ദ്ധ്വം നിബോധത। ധ്രുവാ ദൂര്ദ്ധ്വം മഹര്ലോകോ യസ്മിസ്തേ കല്പവാസിനഃ। ഏകയോജനകോടീ സാ ഇത്യേവം നിശ്ചയം ഗതമ് ।। ൩൯.
മൂന്ന് ലോകങ്ങൾ ഇങ്ങനെ വിശദീകരിച്ചു; ഇനി കേൾക്കൂ: ധ്രുവനു മുകളിൽ മഹർലോകം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, അവിടെ കല്പകാലം കഴിയുന്നവർ വസിക്കുന്നു, അതിന്റെ ദൂരം പത്ത് കോടിയോജനമാണ്.
ദ്വേ കോട്യൌ തു മഹര്ലോകാദ്യസ്മിംസ്തേ കല്പവാസിനഃ। യത്ര തേ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ ദക്ഷാദ്യാഃ സാധകാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൩൯.
മഹർലോകത്തിൽ നിന്ന് രണ്ടുകോടി യോജനം മുകളിൽ കല്പകാലം കഴിയുന്നവർ വസിക്കുന്ന ലോകം ഉണ്ട്; അവിടെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരായ ദക്ഷൻമാർ പോലുള്ള സിദ്ധന്മാർ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ചതുര്ഗുണോത്തരാദൂര്ദ്ധ്വം ജനലോകാത്തപഃ സ്മൃതമ്। വൈരാജാ യത്ര തേ ദേവാ ഭൂതദാഹവിവര്ജിതാഃ ।। ൩൯.
ജനലോകത്തിൽ നിന്ന് നാലിരട്ടി ഉയരത്തിൽ തപോലോകം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അവിടെ വൈരാജന്മാരായ ദേവന്മാർ, പുനർജനന ദാഹം ഇല്ലാതെ, വസിക്കുന്നു.
ഷഡ്ഗുണന്തു തപോലോകാത്സത്യലോകാന്തരം സ്മൃതമ്। അപുനര്മാരകാമാനാം ബ്രഹ്മലോകഃ സ ഉച്യതേ ।। ൩൯.
തപോലോകത്തിൽ നിന്ന് സത്യലോകം വരെ ആറിരട്ടിയോളം ദൂരം ഉള്ളതാണെന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ആ ലോകം, മോഹങ്ങൾ അതിജയിച്ചവർക്ക് തിരിച്ചുവരവ് ഇല്ലാത്ത ബ്രഹ്മലോകം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
യസ്മാന്ന ച്യവതേ ഭൂയോ ബ്രഹ്മാണം സ ഉപാസതേ । ഏകകോടിര്യോജനാനാം പഞ്ചാശന്നിയുതാനി തു ।। ൩൯.
അവിടെ നിന്ന് ഒരിക്കലും വീഴില്ലാത്തതിനാൽ ബ്രഹ്മാവിനെ ആരാധിക്കുന്നവർ ആ ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു. അതിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം അമ്പത് കോടിയോജനവും, അതിൽ പത്ത് ലക്ഷങ്ങൾ കൂട്ടിയതുമാണ്.
ഊര്ദ്ധ്വം ഭാഗസ്തതോഽണ്ഡസ്യ ബ്രഹ്മലോകാത്പരഃ സ്മൃതഃ। ചതുരശ്ചൈവ കോട്യസ്തു നിയുതാഃ പഞ്ചഷഷ്ടി ച ।। ൩൯.
അത് കഴിഞ്ഞ്, ആണ്ഡത്തിന്റെ മുകളിലത്തെ ഭാഗം ബ്രഹ്മലോകത്തിന് മുകളിലാണെന്ന് പറയുന്നു. അതിന്റെ ദൂരം നാലു നൂറ്റി അറുപത്തഞ്ച് കോടിയോജനങ്ങളാണ്.
ഏഷോഽര്ദ്ധംശപ്രചാരോഽസ്യ ഗത്യന്തശ്ചാപരഃ സ്മൃതഃ। ധ്രവാഗ്രമേതദ്വയാഖ്യാതം യോജനാഗ്രാദ്യഥാശ്രുതമ് ।। ൩൯.
ഇത് അർദ്ധഭാഗം എന്ന പ്രദേശമായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റേ അറ്റം ഗതിയുടെ അതിരായി കണക്കാക്കുന്നു. ഈ രണ്ടു അറ്റങ്ങൾ, ധ്രുവവും അഗ്രവും, യോജനങ്ങളുടെ അളവിൽ വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
അധോഗതീനാം വക്ഷ്യാമി ഭൂതാനാം സ്ഥാനകല്പനാമ്। ഗച്ഛന്തി ഘോരകര്മ്മാണഃ പ്രാണിനോ യത്ര കര്മ്മഭിഃ ।। ൩൯.
ഇപ്പോൾ ഞാൻ താഴോട്ടു പോകുന്ന ജന്തുക്കളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ വിവരിക്കാം. ഭയങ്കരമായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തവർ അവരുടെ കർമ്മത്തിന് അനുസരിച്ച് അവിടേക്ക് പോകുന്നു.
നരകോ രൌരവോ രോധഃ സൂകരസ്താല ഏവ ച। തപ്തകുമ്ഭോ മഹാജ്വാലഃ ശബലോഽഥ വിമോചനഃ ।। ൩൯.
നരകങ്ങൾ ഇവയാണ്: രൗരവം, രോധം, സൂകരം, താലം, തപ്തകുംഭം, മഹാജ്വാല, ശബലം, വിമോചനവും.
കൃമീ ച കൃമിഭക്ഷശ്ച ലാലാഭക്ഷോ വിശംസനഃ । അധഃശിരാഃ പൂയവഹോ രുധിരാന്ധസ്തഥൈവ ച ।। ൩൯.
കൃതിമി, കൃതിമിഭക്ഷം, ലാലാഭക്ഷം, വിഷംസനം, അധഃശിരാ, പൂയവഹം, രുധിരാന്ധം എന്നിവയും.
തഥാ വൈതരണം കൃഷ്ണമസിപത്രവനം തഥാ। അഗ്നിജ്വാലോ മഹാഘോരഃ സംദംശോഽഥ ശ്വഭോജനഃ ।।൩൯.
അതിനുപോലെ വൈതരണി, കൃഷ്ണം, അസിപത്രവനം, അഗ്നിജ്വാല, മഹാഘോരം, സംദംശം, ശ്വഭോജനവും ഉണ്ട്.
തമശ്ച കൃഷ്ണസൂത്രശ്ച ലോഹശ്ചാപ്യസിജസ്തഥാ। അപ്രതിഷ്ഠോഽഥ വീച്യശ്വനരകാ ഹ്യേവമാദയഃ ।। ൩൯.
തമസ്, കൃഷ്ണസൂത്രം, ലോഹം, അസിജം, അപ്രതിഷ്ഠ, വീച്യ എന്നിവയും മറ്റ് ഇത്തരത്തിലുള്ള നരകങ്ങളും ഉണ്ട്.
താമസാ നരകാഃ സര്വേ യമസ്യ വിഷയേ സ്ഥിതാഃ। യേഷു ദുഷ്കൃതകര്മാണഃ പതന്തീഹ പൃഥക്പൃഥക് ।। ൩൯.൧൫൦ ഭൂമേരധസ്താത്തേ സര്വേ രൌരവാദ്യാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ। രൌരവേ കൂടസാക്ഷീ തു മിഥ്യാ യശ്ചാഭിശംസതി। ക്രൂരഗ്രഹേ പക്ഷവാദീ ഹ്യസത്യഃ പതതേ നരഃ ।। ൩൯.
ഈ എല്ലാ നരകങ്ങളും അന്ധകാരത്തിൽ മുഴുകിയ യമന്റെ ആധിപത്യത്തിലുള്ളവയാണ്. ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്തവർ ഓരോരുത്തരും വ്യത്യസ്ത നരകങ്ങളിൽ വീഴുന്നു.
രോധേ ഗോഘ്നോ ബ്രൂണഹാ ച ഹ്യഗ്നിദാതാ പുരസ്യ ച। സൂകരേ ബ്രഹ്മഹാ മജ്ജേത്സുരാപഃ സ്വര്ണതസ്കരഃ ।। ൩൯.
ഭൂമിയുടെ അടിയിലാണിവയെല്ലാം, രൗരവം മുതലായവ. രൗരവത്തിൽ കള്ളസാക്ഷിയും, വ്യാജം ആരോപിക്കുന്നവനും വീഴും. ക്രൂരഗ്രഹയിൽ കുറ്റക്കാരെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നവരും അസത്യവാദികളും വീഴുന്നു.
താലേ പതേത്ക്ഷത്രിയഹാ ഹത്വാ വൈശ്യഞ്ച ദുര്ഗതിമ്। ബ്രഹമഹത്യാഞ്ച യഃ കുര്യാദ്യശ്ച സ്യാദ്ഗുരുതല്പഗഃ ।। ൩൯.
രോധനരകത്തിൽ പശുവിനെ കൊല്ലുന്നവനും ഗർഭഹത്യ ചെയ്യുന്നവനും അഗ്നി വെക്കുന്നവനും നഗരനാശം ചെയ്യുന്നവനും വീഴുന്നു. സൂകരനരകത്തിൽ ബ്രാഹ്മണഹത്യ, മദ്യം കുടിക്കൽ, പൊന്നു മോഷ്ടിക്കൽ എന്നിവ ചെയ്തവരാണ് വീഴുന്നത്.
തപ്തകുമ്ഭീ സ്വസാഗാമീ തഥാ രാജഭടശ്ച യഃ। തപ്തലോഹേ ചാശ്വവണിക്തഥാ ബന്ധനരക്ഷിതാ ।। ൩൯.
താലനരകത്തിൽ ക്ഷത്രിയനെ കൊല്ലുന്നവനും, വൈശ്യനെ കൊല്ലുന്നവൻ ദുർഗതിയിലാകും. ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്തവനും ഗുരുപത്നിയെ അപമാനിച്ചവനും അവിടെ വീഴും.
സാധ്വീവിക്രയകര്ത്താ ച യസ്തു ഭക്തം പരിത്യജേത്। മഹാജ്വാലേ ദുഹിതരം സ്നുഷാം ഗച്ഛതി യസ്തു വൈ ।। ൩൯.
തപ്തകുംഭനരകത്തിൽ സ്വന്തം സഹോദരിയെ സമീപിച്ചവനും രാജാവിന്റെ ഉദ്യോഗസ്ഥനും വീഴും. തപ്തലോഹനരകത്തിൽ കുതിരവ്യാപാരിയും ജയിലറുമാണ് വീഴുന്നത്.
വേദോ വിക്രീയതേ യേന വേദം ദൂഷയതേ ച യഃ। ഗുരൂംശ്ചൈവാവമന്യന്തേ വാക്ക്രോശൈസ്താഡയന്തി ച ।। ൩൯.
സദ്വീയെ വിൽക്കുന്നവനും ഭക്തനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനും മഹാജ്വാലനരകത്തിൽ വീഴും. മകളെയോ മരുമകളെയോ സമീപിക്കുന്നവനും അവിടെ പോകുന്നു.
അഗമ്യഗാമീച നരോ നരകം ശബലം വ്രജേത്। വിമോഹേ പതിതേ ചൌരേ മര്യാദാം യോ ഭിനത്തി വൈ ।। ൩൯.
വേദം വിൽക്കുന്നവനും വേദത്തെ ദുഷിപ്പിക്കുന്നവനും ഗുരുക്കന്മാരെ അപമാനിക്കുന്നവനും വാക്കുകൊണ്ടും അടിച്ചുകൊണ്ടും അവരെ ഉപദ്രവിക്കുന്നവനും ശബലനരകത്തിൽ വീഴും.
ദുരധ്വം കുരുതേ യസ്തു കീടലോഹം പ്രപദ്യതേ। ദേവബ്രാഹ്മണവിദ്വേഷ്ടാ ഗുരൂണാഞ്ചാപ്യപൂജകഃ। രത്നം ദൂഷയതേ യസ്തു കൃമിഭക്ഷ്യം പ്രപദ്യതേ ।। ൩൯.
അന്യായമായ സ്ത്രീയെ സമീപിക്കുന്നവൻ ശബലനരകത്തിൽ വീഴും. വിശ്വാസം വഞ്ചിക്കുന്ന കള്ളനും അതിരുകൾ ലംഘിക്കുന്നവനും വിമോചനനരകത്തിൽ വീഴും.
പര്യ്യശ്നാതി യ ഏകോഽന്യോ ബ്രാഹ്മണീം സുഹൃദഃ സുതാമ്। ലാലാഭക്ഷേ സ പതതി ദുര്ഗന്ധേ നരകേ ഗതഃ ।। ൩൯.
ദുഷ്കൃത്യം ചെയ്യുന്നവൻ കീടലോഹനരകത്തിൽ വീഴും. ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ദ്വേഷിക്കുന്നവനും ഗുരുക്കന്മാരെ ആദരിക്കാത്തവനും രത്നം ദുഷിപ്പിക്കുന്നവനും കൃതിമിഭക്ഷനരകത്തിൽ വീഴും.
കാണ്ഡകര്ത്താ കുലാലശ്ച നിഷ്കഹര്ത്താ ചികിത്സകഃ। ആരാ മേഷ്വഗ്നിദാതാ യഃ പതതേ സ വിശംസനേ ।। ൩൯.
ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീയെയും സ്നേഹിതനെയോ മകളെയോ ഒരാൾ ഒറ്റയ്ക്കോ മറ്റൊരാളോടൊപ്പം അപമാനിച്ചാൽ, അത്രയും ദുർഗന്ധമുള്ള ലാലാഭക്ഷ എന്ന നരകത്തിലേക്ക് അവൻ വീഴുന്നു.
അസത്പ്രതിഗ്രഹീ യശ്ച തഥൈവായാജ്യയാജകഃ। നക്ഷത്രൈര്ജീവിതോ യശ്ച നരോ ഗച്ഛത്യധോമുഖമ് ।। ൩൯.
അയോഗ്യമായ വസ്തുക്കൾ സ്വീകരിക്കുന്നവനും, അർഹതയില്ലാത്തവർക്കായി യാഗം ചെയ്യുന്ന പുരോഹിതനും, നക്ഷത്രങ്ങൾ നോക്കി ജീവിക്കുന്നവനും, ഇവരൊക്കെയും തലകീഴായി അഗാധമായ നരകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.