വായുപുരാണമ്

പപ്രച്ഛുര്മാതരിശ്വാനം സര്വ്വേ തേ ബ്രഹ്മവാദിനഃ। ബ്രഹ്മലോകസ്തു ഭഗവന് യാവന്മാത്രാന്തരഃ പ്രഭോ ।। ൩൯.

അവരിൽ എല്ലാ ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾക്കും മാതരിശ്വാനോടു ചോദിച്ചു: 'ഭഗവാനേ, ബ്രഹ്മലോകത്തിന്റെ അളവു എത്രയാണെന്ന് അറിയാമോ?'

യോജനാഗ്രേണ സംഖ്യാതഃ സാധനം യോജനസ്യ തു। ക്രോശസ്യ ച പരീമാണം ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ ।। ൩൯.

യോജനത്തിന്റെ അളവും, അതിന്റെ ഘടകങ്ങളും, ക്രോഷത്തിന്റെ അളവും ഞാൻ സത്യമായി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ മാതരിശ്വാ വിനീതവാക്। ഉവാച മധുരം വാക്യം യഥാദൃഷ്ടം യഥാക്രമമ് ।। ൩൯.

അവരുടെ ഈ ചോദ്യം കേട്ട മാതരിശ്വാൻ വിനയപൂർവ്വം, മധുരമായി, കണ്ടതുപോലും ക്രമത്തിൽ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.

വായുരുവാച।। ഏതദ്വോഽഹം പ്രവക്ഷ്യാമി ശ്രൃണുധ്വം മേ വിവക്ഷിതമ്। അവ്യക്താദ്വ്യക്തഭാഗോ വൈ മഹാസ്ഥൂലോ വിഭാഷ്യതേ ।। ൩൯.

വായു പറഞ്ഞു: ഞാൻ നിങ്ങളെക്കായി ഇതു വിശദീകരിക്കും; എന്റെ ഉദ്ദേശം ശ്രദ്ധിക്കൂ. അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് വ്യക്തമായ ഭാഗം മഹത്തായ സ്ഥൂലരൂപം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

ദശൈവ മഹതാം ഭാഗാ ഭൂതാദിഃ സ്ഥൂല ഉച്യതേ। ദശഭാഗാധികം ചാപി ഭൂതാദിഃ പരമാണുകഃ ।। ൩൯.

പത്ത് മഹത്തായ ഭാഗങ്ങൾ ചേർന്നത് സ്ഥൂലഭൂതം എന്നു പറയുന്നു; അതിൽ പത്ത് ഭാഗം കൂടുതലുള്ളത് പരമാണുവാണ്.

പരമാണുഃ സുസൂക്ഷ്മസ്തു ബാവഗ്രാഹ്യോ ന ചക്ഷുഷാ। യദഭേദ്യതമം ലോകേ വിജ്ഞേയം പരമാണു തത് ।। ൩൯.

പരമാണു വളരെ സൂക്ഷ്മമാണ്, കണ്ണുകൊണ്ട് കാണാനാവില്ല. ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും വിഭജിക്കാനാവാത്തത് പരമാണു എന്നാണ് അറിയേണ്ടത്.

ജാലാന്തരഗതം ഭാനോര്യത്സൂക്ഷ്മം ദൃശ്യതേ രജഃ। പ്രഥമം തത്പ്രമാണാനാം പരമാണും പ്രചക്ഷതേ ।। ൩൯.

വലയിൽകൂടി കടന്നുവരുന്ന സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ കാണുന്ന സൂക്ഷ്മമായ പൊടി, അതാണ് പരമാണുവിന്റെ ആദ്യ അളവെന്ന് പറയുന്നു.

അഷ്ടാനാം പരമാണൂനാം സമവായോ യദാ ഭവേത് । ത്രസരേണുഃ സമാഖ്യാതസ്തത്പദ്മരജ ഉച്യതേ ।। ൩൯.

എട്ട് പരമാണുക്കൾ ചേർന്നാൽ അതിനെ ത്രസരേണു എന്നു പറയുന്നു; അതാണ് താമരപ്പൊടി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നത്.

ത്രസരേണവശ്ച യേഽപ്യഷ്ടൌ രഥരേണുസ്തു സ സ്മൃതഃ । തേഽപ്യഷ്ടൌ സമവായസ്ഥാ ബാലാഗ്രം തത്സ്മൃതം ബുധൈഃ ।। ൩൯.

എട്ട് ത്രസരേണുക്കൾ ചേർന്നാൽ അതിനെ രഥരേണു എന്നു പറയുന്നു; അതിൽ എട്ട് കൂടി ചേർന്നാൽ അതിനെ ബലാഗ്രം എന്നു ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

ബാലാഗ്രാണ്യഷ്ട ലിക്ഷാ സ്യാദ്യൂകാ തച്ചാഷ്ടകം ഭവേത്। യൂകാഷ്ടകം യവം പ്രാഹുരങ്ഗുലന്തു യവാഷ്ടകമ് ।। ൩൯.

എട്ട് ബലാഗ്രങ്ങൾ ചേർന്നാൽ ലിക്ഷാ, അതിൽ എട്ട് ചേർന്നാൽ യൂക, എട്ട് യൂകകൾ ചേർന്നാൽ യവം, എട്ട് യവങ്ങൾ ചേർന്നാൽ അങ്കുലം എന്നാണ്.

ദ്വാദശാങ്ഗുലപര്വ്വാണി വിതസ്തിസ്ഥാനമുച്യതേ। രത്നിശ്ചാങ്ഗുലപര്വാണി വിജ്ഞേയോ ഹ്യേകവിംശതിഃ ।। ൩൯.

പന്ത്രണ്ട് അങ്കുലങ്ങൾ ചേർന്നത് വിറ്റസ്തി എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഇരുപത്തൊന്ന് അങ്കുലങ്ങൾ ചേർന്നത് രത്നി എന്നാണ് അറിയേണ്ടത്.

ചത്വാരി വിംശതിശ്ചൈവ ഹസ്തഃ സ്യാദങ്ഗുലാനി തു। കിഷ്കുര്ദ്വിരത്നിര്വിജ്ഞേയോ ദ്വിചത്വാരിംശദങ്ഗുലഃ ।। ൩൯.

ഒരു കൈയുടെ നീളം ഇരുപത്തിനാലു വിരലുകൾക്കു തുല്യമാണ്. കുനിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കൈയുടെ ഭാഗം ഇരട്ട അളവായിരിക്കും, അതായത് നാൽപ്പത്തിരണ്ട് വിരലുകൾ നീളം.

ഷണ്ണവത്യങ്ഗുലഞ്ചൈവ ധനുരാഹുര്മനീഷിണഃ। ഏതദ്ഗവ്യൂതിസംഖ്യായാം പാദാനാം ധനുഷഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൯.

വിദ്വാന്മാർ പറയുന്നത്, ഒരു വില്ലിന്റെ നീളം തൊണ്ണൂറ്റാറ് വിരലുകൾ ആണ്. ഇതാണ് പാദം, വില്ല് എന്നിവയുടെ അളവിൽ ഗവ്യൂതി എന്നത് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.

ധനുര്ദണ്ഡോ യുഗം നാലീ തുല്യാന്യേതാന്യഥാങ്ഗുലൈഃ। ധനുഷസ്ത്രിശതം നല്വമാഹുഃ സംഖ്യാവിദോ ജനാഃ ।। ൩൯.

വില്ല്, ദണ്ഡം, യുക്, നാളി — ഇവയെല്ലാം ഈ വിരലുകളുടെ അളവിൽ തുല്യമാണ്. അളവ് അറിയുന്നവർ പറയുന്നത്, മൂവായിരം വില്ല് അളവാണ് ഒരു നൽവം.

ധനുഃസഹസ്രേ ദ്വേ ചാപി ഗവ്യൂതിരുപദിശ്യതേ। അഷ്ടൌ ധനുഃസഹസ്രാണി യോജനന്തു വിധീയതേ ।। ൩൯.

രണ്ടായിരം വില്ല് അളവാണ് ഒരു ഗവ്യൂതി എന്ന് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു. എട്ടായിരം വില്ല് അളവാണ് ഒരു യോജനമായിരിക്കുക.

ഏതേന ധനുഷാ ചൈവ യോജനം തു സമാപ്യതേ। ഏതത്സഹസ്രം വിജ്ഞേയം ശക്രക്രോശാന്തരന്തഥാ ।। ൩൯.

ഈ വില്ല് അളവുപ്രകാരം, ഒരു യോജനത്തിന്റെ അളവ് പൂർത്തിയാകും. ഇതിന്റെ ആയിരം മടക്കം അളവാണ് ഇന്ദ്രന്റെ രണ്ടു വിളികൾക്കിടയിലെ ദൂരം.

യോജനാനാന്തു സംഖ്യാതം സംഖ്യാജ്ഞാനവിശാരദൈഃ। ഏതേന യോജനാഗ്രേണ ശ്രൃണുധ്വം ബ്രഹ്മണോഽന്തരമ് ।। ൩൯.

യോജനങ്ങളുടെ എണ്ണം അളവു അറിയുന്നവർ കണക്കാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ യോജന അളവുപ്രകാരം, ബ്രഹ്മന്റെ ദൂരം ഇനി കേൾക്കൂ.

മഹീതലാത്സഹസ്രാണാം ശതാദൂര്ദ്ധ്വം ദിവാകരഃ। ദിവാകരാത്സഹസ്രേണ താവദൂര്ദ്ധ്വം നിശാകരഃ ।। ൩൯.

ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് നൂറായിരം യോജനം ഉയരത്തിൽ സൂര്യൻ ഉണ്ട്. സൂര്യനിൽ നിന്ന് ആയിരം യോജനം ഉയരത്തിൽ ചന്ദ്രൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

പൂര്ണം ശതസഹസ്രന്തു യോജനാനാം നിശാകരാത്। നക്ഷത്രമണ്ഡലം കൃത്സ്നമുപരിഷ്ടാത്പ്രകാശതേ ।। ൩൯.

ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായ നൂറായിരം യോജനം ഉയരത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വലയം മുഴുവനും പ്രകാശിക്കുന്നു.

ശതം സഹസ്രം സംഖ്യാതോ മേരുര്ദ്വിഗുണിതം പുനഃ। ഗ്രഹാന്തരമഥൈകൈകമൂര്ദ്ധ്വം നക്ഷത്രമണ്ഡലാത് ।। ൩൯.

മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ അളവ് നൂറായിരം യോജനമെന്ന് പറയുന്നു, പിന്നെ അതിന്റെ ഇരട്ടിയാണെന്നും. അതിനുശേഷം ഓരോ ഗ്രഹവും നക്ഷത്രവലയത്തിന് മുകളിൽ ക്രമമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

താരാഗ്രഹാണാം സര്വ്വേഷാമധസ്താച്ചരതേ ബുധഃ। തസ്യോര്ദ്ധ്വഞ്ചരതേ ശുക്രസ്തസ്മാദൂര്ദ്ധ്വം ച ലോഹിതഃ ।। ൩൯.

എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും തമ്മിൽ ബുധൻ താഴെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. അവന്റെ മുകളിൽ ശുക്രൻ സഞ്ചരിക്കുന്നു, അതിന്റെ മുകളിൽ ചൊവ്വ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

തതോ ബൃഹസ്പതിശ്ചോര്ദ്ധ്വം തസ്മാദൂര്ദ്ധ്വം ശനൈശ്ചരഃ। ഊര്ദ്ധ്വം ശതസഹസ്രന്തു യോജനാനാം ശനൈശ്ചരാത് ।। ൩൯.

അതിനുശേഷം ഗുരു മുകളിൽ, പിന്നെ ശനിയും. ശനിയിൽ നിന്ന് നൂറായിരം യോജനം ഉയരത്തിൽ സപ്തർഷിമണ്ഡലം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.

സപ്തര്ഷിമണ്ഡലം കൃത്സ്നമുപരിഷ്ടാത്പ്രകാശതേ। ഋഷിഭിസ്തു സഹസ്രാണാം ശതാദൂര്ദ്ധ്വം വിഭാവ്യതേ ।। ൩൯.

സപ്തർഷിമണ്ഡലം മുഴുവനും മുകളിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. അതിനും നൂറായിരം യോജനം ഉയരത്തിൽ മഹർഷിമാർ കാണുന്നു എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.

യോഽസൌ താരാമയേ ദിവ്യേ വിമാനേ ഹ്രസ്വരൂപകേ। ഉത്താനപാദപുത്രോഽസൌ മേഢിഭൂതോ ധ്രുവോ ദിവി ।। ൩൯.

ആ ദിവ്യമായ നക്ഷത്രവിമാനത്തിൽ, ചെറിയ രൂപത്തിൽ, ഉത്താനപാദന്റെ മകനായ ധ്രുവൻ ആകാശത്ത് അചഞ്ചലനായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ത്രൈലോക്യസ്യൈഷ ഉത്സേധോ വ്യാഖ്യാതോ യോജനൈര്മയാ। മന്വന്തരേഷു ദേവാനാമിജ്യാ യത്രൈവ ലൌകികീ ।। ൩൯.

ഇങ്ങനെ മൂന്ന് ലോകങ്ങളുടെ ഉയരം ഞാൻ യോജനങ്ങളിൽ വിശദീകരിച്ചു. ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും ദേവന്മാരുടെ പൂജ അവിടെ ലോകീയരീതിയിൽ നടക്കുന്നു.

വര്ണാശ്രമേഭ്യ ഇജ്യാ തു ലോകേഽസ്മിന്യാ പ്രവര്ത്തതേ। സര്വേഷാം ദേവയോനീനാം സ്ഥിതിഹേതുഃ സവൈ സ്മൃതഃ ।। ൩൯.

ഈ ലോകത്തിൽ വർണ്ണാശ്രമങ്ങളനുസരിച്ച് പൂജ നടത്തപ്പെടുന്നു. എല്ലാ ദൈവീക ജന്മങ്ങളുടെയും നിലനില്പിന് കാരണം അവനാണ് എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

ത്രൈലോക്യമേതദ്വയാഖ്യാതമത ഊര്ദ്ധ്വം നിബോധത। ധ്രുവാ ദൂര്ദ്ധ്വം മഹര്ലോകോ യസ്മിസ്തേ കല്പവാസിനഃ। ഏകയോജനകോടീ സാ ഇത്യേവം നിശ്ചയം ഗതമ് ।। ൩൯.

മൂന്ന് ലോകങ്ങൾ ഇങ്ങനെ വിശദീകരിച്ചു; ഇനി കേൾക്കൂ: ധ്രുവനു മുകളിൽ മഹർലോകം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, അവിടെ കല്പകാലം കഴിയുന്നവർ വസിക്കുന്നു, അതിന്റെ ദൂരം പത്ത് കോടിയോജനമാണ്.

ദ്വേ കോട്യൌ തു മഹര്ലോകാദ്യസ്മിംസ്തേ കല്പവാസിനഃ। യത്ര തേ ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ ദക്ഷാദ്യാഃ സാധകാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൩൯.

മഹർലോകത്തിൽ നിന്ന് രണ്ടുകോടി യോജനം മുകളിൽ കല്പകാലം കഴിയുന്നവർ വസിക്കുന്ന ലോകം ഉണ്ട്; അവിടെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരായ ദക്ഷൻമാർ പോലുള്ള സിദ്ധന്മാർ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

ചതുര്ഗുണോത്തരാദൂര്ദ്ധ്വം ജനലോകാത്തപഃ സ്മൃതമ്। വൈരാജാ യത്ര തേ ദേവാ ഭൂതദാഹവിവര്ജിതാഃ ।। ൩൯.

ജനലോകത്തിൽ നിന്ന് നാലിരട്ടി ഉയരത്തിൽ തപോലോകം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; അവിടെ വൈരാജന്മാരായ ദേവന്മാർ, പുനർജനന ദാഹം ഇല്ലാതെ, വസിക്കുന്നു.