വായുപുരാണമ്

സമുദ്രം മധ്യമഞ്ചൈവ പരാര്ദ്ധമപരം തതഃ। ഏവമഷ്ടാദശൈതാനി സ്ഥാനാനി ഗണനാവിധൌ ।। ൩൯.

സമുദ്രം, മധ്യവും, പരാർദ്ധവും, മറ്റ് സംഖ്യകളും ചേർന്ന്, ഈ പതിനെട്ട് പേരുകളും എണ്ണത്തിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

ശതാനീതി വിജാനീയാത് സംജ്ഞിതാനി മഹര്ഷിഭിഃ। കല്പസംഖ്യാ പ്രവൃത്തസ്യ പരാര്ദ്ധം ബ്രഹ്മണഃ സ്മൃതമ് ।। ൩൯.

ഈ നൂറുകൾ മഹർഷികൾ നൽകിയ പേരുകളാണെന്ന് അറിയണം. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു കല്പത്തിന്റെ കാലം പരാർദ്ധം എന്നാണു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

താവച്ഛേഷോഽപി കാലോഽസ്യ തസ്യാന്തേ പ്രതിസൃജ്യതേ। പര ഏഷ പരാര്ദ്ധഞ്ച സംഖ്യാതഃ സംഖ്യയാ മയാ ।। ൩൯.

അവന്റെ കാലം ഇത്രയാണു ശേഷിക്കുന്നത്; അതിന്റെ അവസാനം ലയം സംഭവിക്കുന്നു. ഇതാണ് ഞാൻ സംഖ്യ പ്രകാരം പറഞ്ഞ പരം, പരാർദ്ധം.

യസ്മാദസ്യ പരം വീര്യം പരമായുഃ പരന്തപഃ। പരാ ശക്തിഃ പരോ ധര്മ്മഃ പരാ വിദ്യാ പരാ ധൃതിഃ ।। ൩൯.

അവന്റെ ശക്തി അത്യുത്തമം, ആയുസ്സ് അത്യുത്തമം, ശക്തിയും ധർമ്മവും ജ്ഞാനവും ധൈര്യവും എല്ലാം അത്യുത്തമം തന്നെയാണ്.

പരം ബ്രഹ്മ പരം ജ്ഞാനം പരമൈശ്വര്യമേവ ച। തസ്മാത്പരതരം ഭൂതം ബ്രഹ്മണോഽന്യന്ന വിദ്യതേ ।। ൩൯.

പരമബ്രഹ്മവും പരമജ്ഞാനവും പരമാധിപതിയും അവനിൽ തന്നെയാണ്. ബ്രഹ്മത്തിൽക്കാൾ ഉയർന്നതോ അതിനപ്പുറം ഉള്ളതോ ഒന്നുമില്ല.

പരേ സ്ഥിതോ ഹ്യേഷ പരഃ സര്വാര്ഥേഷു തതഃ പരഃ। സംഖ്യാതസ്തു പരോ ബ്രഹ്മാ തസ്യാര്ദ്ധം തു പരാര്ദ്ധതാ ।। ൩൯.

അവൻ പരമത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും അത്യുത്തമനാണ്, അതിനാൽ അവൻ അതിനപ്പുറത്തുള്ളവനാണ്. സംഖ്യകളിൽ ബ്രഹ്മം ഏറ്റവും വലിയതും, അതിന്റെ പാതി പരാർദ്ധം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

സംഖ്യേയം ചാപ്യസംഖ്യേയം സതതം ചാപി തം ത്രികമ്। സംഖ്യേയം സംഖ്യയാ ദൃഷ്ടമപാരാര്ദ്ധാദ്വിഭാഷ്യതേ ।। ൩൯.

ഈ സംഖ്യകൾ എണ്ണാവുന്നതും എണ്ണാനാവാത്തതും ആണ്, ആ ത്രയം എല്ലായ്പ്പോഴും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്. എണ്ണാവുന്നത് സംഖ്യയാൽ കാണപ്പെടുന്നു, അത്യുത്തമ പാതിക്കപ്പുറം ഉള്ളത് വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

രാശൌ ദൃഷ്ടേ ന സംഖ്യാസ്തി തദസംഖ്യസ്യ ലക്ഷണമ്। ആനന്ത്യം സികതാഖ്യേഷു ദൃഷ്ടവാന് പഞ്ചലക്ഷണമ് ।। ൩൯.

ഒരു കൂമ്പാരം കാണുമ്പോൾ അവിടെ സംഖ്യയില്ല; അതാണ് എണ്ണാനാവാത്തതിന്റെ ലക്ഷണം. മണലിന്റെ കണികകളിൽ അനന്തത കാണാം, അങ്ങനെ അഞ്ചു ലക്ഷണങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു.

ഈശ്വരൈസ്തത്പ്രസംഖ്യാതം ശുദ്ധത്വാദ്ദിവ്യദൃഷ്ടിഭിഃ। ഏവം ജ്ഞാനപ്രതിഷ്ഠത്വാത് സര്വ്വം ബ്രഹ്മാനുപശ്യതി ।। ൩൯.

ഭഗവാന്മാരുടെ ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ, വിശുദ്ധിയാൽ ഇവ സംഖ്യപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ജ്ഞാനം ഉറപ്പായതുകൊണ്ട് എല്ലാം ബ്രഹ്മമായി കാണപ്പെടുന്നു.

ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു തേ സര്വേ നൈമിഷേയാസ്തപസ്വിനഃ। ബാഷ്പപര്യ്യാകുലാക്ഷാസ്തു പ്രഹര്ഷാദ്ഘദ്ഘദസ്വരാഃ ।। ൩൯.

ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, നൈമിഷാരണ്യത്തിലെ എല്ലാ തപസ്സുകാരുടെയും കണ്ണുകൾ ആനന്ദാശ്രുവിൽ നിറഞ്ഞു, സന്തോഷത്തിൽ അവരുടെ വാക്കുകൾ വിറയലോടെ പുറത്ത് വന്നു.

പപ്രച്ഛുര്മാതരിശ്വാനം സര്വ്വേ തേ ബ്രഹ്മവാദിനഃ। ബ്രഹ്മലോകസ്തു ഭഗവന് യാവന്മാത്രാന്തരഃ പ്രഭോ ।। ൩൯.

അവരിൽ എല്ലാ ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾക്കും മാതരിശ്വാനോടു ചോദിച്ചു: 'ഭഗവാനേ, ബ്രഹ്മലോകത്തിന്റെ അളവു എത്രയാണെന്ന് അറിയാമോ?'

യോജനാഗ്രേണ സംഖ്യാതഃ സാധനം യോജനസ്യ തു। ക്രോശസ്യ ച പരീമാണം ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ ।। ൩൯.

യോജനത്തിന്റെ അളവും, അതിന്റെ ഘടകങ്ങളും, ക്രോഷത്തിന്റെ അളവും ഞാൻ സത്യമായി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ മാതരിശ്വാ വിനീതവാക്। ഉവാച മധുരം വാക്യം യഥാദൃഷ്ടം യഥാക്രമമ് ।। ൩൯.

അവരുടെ ഈ ചോദ്യം കേട്ട മാതരിശ്വാൻ വിനയപൂർവ്വം, മധുരമായി, കണ്ടതുപോലും ക്രമത്തിൽ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.

വായുരുവാച।। ഏതദ്വോഽഹം പ്രവക്ഷ്യാമി ശ്രൃണുധ്വം മേ വിവക്ഷിതമ്। അവ്യക്താദ്വ്യക്തഭാഗോ വൈ മഹാസ്ഥൂലോ വിഭാഷ്യതേ ।। ൩൯.

വായു പറഞ്ഞു: ഞാൻ നിങ്ങളെക്കായി ഇതു വിശദീകരിക്കും; എന്റെ ഉദ്ദേശം ശ്രദ്ധിക്കൂ. അവ്യക്തത്തിൽ നിന്ന് വ്യക്തമായ ഭാഗം മഹത്തായ സ്ഥൂലരൂപം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

ദശൈവ മഹതാം ഭാഗാ ഭൂതാദിഃ സ്ഥൂല ഉച്യതേ। ദശഭാഗാധികം ചാപി ഭൂതാദിഃ പരമാണുകഃ ।। ൩൯.

പത്ത് മഹത്തായ ഭാഗങ്ങൾ ചേർന്നത് സ്ഥൂലഭൂതം എന്നു പറയുന്നു; അതിൽ പത്ത് ഭാഗം കൂടുതലുള്ളത് പരമാണുവാണ്.

പരമാണുഃ സുസൂക്ഷ്മസ്തു ബാവഗ്രാഹ്യോ ന ചക്ഷുഷാ। യദഭേദ്യതമം ലോകേ വിജ്ഞേയം പരമാണു തത് ।। ൩൯.

പരമാണു വളരെ സൂക്ഷ്മമാണ്, കണ്ണുകൊണ്ട് കാണാനാവില്ല. ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും വിഭജിക്കാനാവാത്തത് പരമാണു എന്നാണ് അറിയേണ്ടത്.

ജാലാന്തരഗതം ഭാനോര്യത്സൂക്ഷ്മം ദൃശ്യതേ രജഃ। പ്രഥമം തത്പ്രമാണാനാം പരമാണും പ്രചക്ഷതേ ।। ൩൯.

വലയിൽകൂടി കടന്നുവരുന്ന സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ കാണുന്ന സൂക്ഷ്മമായ പൊടി, അതാണ് പരമാണുവിന്റെ ആദ്യ അളവെന്ന് പറയുന്നു.

അഷ്ടാനാം പരമാണൂനാം സമവായോ യദാ ഭവേത് । ത്രസരേണുഃ സമാഖ്യാതസ്തത്പദ്മരജ ഉച്യതേ ।। ൩൯.

എട്ട് പരമാണുക്കൾ ചേർന്നാൽ അതിനെ ത്രസരേണു എന്നു പറയുന്നു; അതാണ് താമരപ്പൊടി എന്നും അറിയപ്പെടുന്നത്.

ത്രസരേണവശ്ച യേഽപ്യഷ്ടൌ രഥരേണുസ്തു സ സ്മൃതഃ । തേഽപ്യഷ്ടൌ സമവായസ്ഥാ ബാലാഗ്രം തത്സ്മൃതം ബുധൈഃ ।। ൩൯.

എട്ട് ത്രസരേണുക്കൾ ചേർന്നാൽ അതിനെ രഥരേണു എന്നു പറയുന്നു; അതിൽ എട്ട് കൂടി ചേർന്നാൽ അതിനെ ബലാഗ്രം എന്നു ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

ബാലാഗ്രാണ്യഷ്ട ലിക്ഷാ സ്യാദ്യൂകാ തച്ചാഷ്ടകം ഭവേത്। യൂകാഷ്ടകം യവം പ്രാഹുരങ്ഗുലന്തു യവാഷ്ടകമ് ।। ൩൯.

എട്ട് ബലാഗ്രങ്ങൾ ചേർന്നാൽ ലിക്ഷാ, അതിൽ എട്ട് ചേർന്നാൽ യൂക, എട്ട് യൂകകൾ ചേർന്നാൽ യവം, എട്ട് യവങ്ങൾ ചേർന്നാൽ അങ്കുലം എന്നാണ്.

ദ്വാദശാങ്ഗുലപര്വ്വാണി വിതസ്തിസ്ഥാനമുച്യതേ। രത്നിശ്ചാങ്ഗുലപര്വാണി വിജ്ഞേയോ ഹ്യേകവിംശതിഃ ।। ൩൯.

പന്ത്രണ്ട് അങ്കുലങ്ങൾ ചേർന്നത് വിറ്റസ്തി എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഇരുപത്തൊന്ന് അങ്കുലങ്ങൾ ചേർന്നത് രത്നി എന്നാണ് അറിയേണ്ടത്.

ചത്വാരി വിംശതിശ്ചൈവ ഹസ്തഃ സ്യാദങ്ഗുലാനി തു। കിഷ്കുര്ദ്വിരത്നിര്വിജ്ഞേയോ ദ്വിചത്വാരിംശദങ്ഗുലഃ ।। ൩൯.

ഒരു കൈയുടെ നീളം ഇരുപത്തിനാലു വിരലുകൾക്കു തുല്യമാണ്. കുനിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കൈയുടെ ഭാഗം ഇരട്ട അളവായിരിക്കും, അതായത് നാൽപ്പത്തിരണ്ട് വിരലുകൾ നീളം.

ഷണ്ണവത്യങ്ഗുലഞ്ചൈവ ധനുരാഹുര്മനീഷിണഃ। ഏതദ്ഗവ്യൂതിസംഖ്യായാം പാദാനാം ധനുഷഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൯.

വിദ്വാന്മാർ പറയുന്നത്, ഒരു വില്ലിന്റെ നീളം തൊണ്ണൂറ്റാറ് വിരലുകൾ ആണ്. ഇതാണ് പാദം, വില്ല് എന്നിവയുടെ അളവിൽ ഗവ്യൂതി എന്നത് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.

ധനുര്ദണ്ഡോ യുഗം നാലീ തുല്യാന്യേതാന്യഥാങ്ഗുലൈഃ। ധനുഷസ്ത്രിശതം നല്വമാഹുഃ സംഖ്യാവിദോ ജനാഃ ।। ൩൯.

വില്ല്, ദണ്ഡം, യുക്, നാളി — ഇവയെല്ലാം ഈ വിരലുകളുടെ അളവിൽ തുല്യമാണ്. അളവ് അറിയുന്നവർ പറയുന്നത്, മൂവായിരം വില്ല് അളവാണ് ഒരു നൽവം.

ധനുഃസഹസ്രേ ദ്വേ ചാപി ഗവ്യൂതിരുപദിശ്യതേ। അഷ്ടൌ ധനുഃസഹസ്രാണി യോജനന്തു വിധീയതേ ।। ൩൯.

രണ്ടായിരം വില്ല് അളവാണ് ഒരു ഗവ്യൂതി എന്ന് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു. എട്ടായിരം വില്ല് അളവാണ് ഒരു യോജനമായിരിക്കുക.

ഏതേന ധനുഷാ ചൈവ യോജനം തു സമാപ്യതേ। ഏതത്സഹസ്രം വിജ്ഞേയം ശക്രക്രോശാന്തരന്തഥാ ।। ൩൯.

ഈ വില്ല് അളവുപ്രകാരം, ഒരു യോജനത്തിന്റെ അളവ് പൂർത്തിയാകും. ഇതിന്റെ ആയിരം മടക്കം അളവാണ് ഇന്ദ്രന്റെ രണ്ടു വിളികൾക്കിടയിലെ ദൂരം.

യോജനാനാന്തു സംഖ്യാതം സംഖ്യാജ്ഞാനവിശാരദൈഃ। ഏതേന യോജനാഗ്രേണ ശ്രൃണുധ്വം ബ്രഹ്മണോഽന്തരമ് ।। ൩൯.

യോജനങ്ങളുടെ എണ്ണം അളവു അറിയുന്നവർ കണക്കാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ യോജന അളവുപ്രകാരം, ബ്രഹ്മന്റെ ദൂരം ഇനി കേൾക്കൂ.

മഹീതലാത്സഹസ്രാണാം ശതാദൂര്ദ്ധ്വം ദിവാകരഃ। ദിവാകരാത്സഹസ്രേണ താവദൂര്ദ്ധ്വം നിശാകരഃ ।। ൩൯.

ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് നൂറായിരം യോജനം ഉയരത്തിൽ സൂര്യൻ ഉണ്ട്. സൂര്യനിൽ നിന്ന് ആയിരം യോജനം ഉയരത്തിൽ ചന്ദ്രൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

പൂര്ണം ശതസഹസ്രന്തു യോജനാനാം നിശാകരാത്। നക്ഷത്രമണ്ഡലം കൃത്സ്നമുപരിഷ്ടാത്പ്രകാശതേ ।। ൩൯.

ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായ നൂറായിരം യോജനം ഉയരത്തിൽ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വലയം മുഴുവനും പ്രകാശിക്കുന്നു.