ഏതദ്ദിവ്യമഹോരാത്രമിതി ശാസ്ത്രവിനിശ്ചയഃ। അഹ്നാഽനേന തു യാ സംഖ്യാ മാസര്ത്വയനവാര്ഷികീ ।। ൩൮.
ഇതാണ് ദൈവികമായ ദിവസം-രാത്രി എന്ന് ശാസ്ത്രം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ ദിവസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാസങ്ങൾ, ঋതുക്കൾ, വർഷങ്ങൾ എന്നിവയുടെ എണ്ണം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
തദാ ബദ്ധമിദം ജ്ഞാനം സംജ്ഞാ യാ ഹ്യുപലക്ഷ്യതാമ്। കലാനാം സുപരീമാണാത്കാല ഇത്യഭിധീയതേ ।। ൩൮.
ഇങ്ങനെ ഈ അറിവ് ഉറപ്പാക്കപ്പെടുന്നു, അതിന്റെ പേരും ശ്രദ്ധിക്കണം. കലകളുടെ കൃത്യമായ അളവിൽ നിന്നാണ് സമയത്തിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.
യദഹര്ബ്രഹ്മണഃ പ്രോക്തം ദിവ്യാ കോടീ തു തത് സ്മൃത। ശതാനാഞ്ച സഹസ്രാണി ദശദ്വിഗുണതാനി ച। നവതിഞ്ച സഹസ്രാണി തഥൈവാന്യാനി യാനി തു ।। ൩൮.
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ദിവസം എന്ന് പറഞ്ഞത് ദൈവിക കോടികളായി ഓർത്തിരിക്കുന്നു; അതോടൊപ്പം, നൂറുകണക്കിന് ആയിരങ്ങൾ, പത്ത് ഇരട്ടി, ഒപ്പം തൊണ്ണൂറായിരം എന്നിവയും, മറ്റും കൂടിയുള്ളത്.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു ഋഷയോ വിസ്മയം പരമാദ്ഭുതമ്। സംസ്ഥാസമ്ഭജനം ജ്ഞാനമപൃച്ഛന്നന്തരന്തദാ ।। ൩൮.
ഇത് കേട്ട ശേഷം, മഹർഷിമാർ അത്ഭുതംകൊണ്ടു വിസ്മയിച്ചു; അവർ പിന്നെ സൃഷ്ടിയുടെ ക്രമവും ഉത്ഭവവും കുറിച്ചുള്ള അറിവ് ചോദിച്ചു.
സംപ്ലാവനസ്യ കാലന്തു മാനുഷേണൈവ സമ്മതമ്। മാനേന ശ്രോതുമിച്ഛാമഃ സംക്ഷേപാര്ഥപദാക്ഷരമ് ।। ൩൮.
മനുഷ്യരുടെ അളവിൽ അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രളയകാലത്തെ കുറിച്ച്, സാരാംശമായും അർത്ഥവത്തായ വാക്കുകളിൽ ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തേഷാം ശ്രുത്വാ സ ദേവസ്തു വായുര്ലോകഹിതേ രതഃ। സംക്ഷേപാദ്ദിവ്യചക്ഷുഷ്മാന് പ്രോവാച ഭഗവാന് പ്രഭുഃ ।। ൩൮.
അവരുടെ ചോദ്യം കേട്ട ശേഷം, ലോകക്ഷേമത്തിൽ മനസ്സുള്ള ദേവനായ വായു, ദൈവദൃഷ്ടിയുള്ള ഭഗവാൻ, സംക്ഷിപ്തമായി മറുപടി പറഞ്ഞു.
ഏതേ രാത്ര്യഹനീ പൂര്വം കീര്ത്തിതേ ത്വിഹ തൌകികേ। താസാം സങ്ഖ്യായ വര്ഷാഗ്രം ബ്രാഹ്യം വക്ഷ്യാമ്യഹഃക്ഷയേ ।। ൩൮.
ഈ ദിവസം-രാത്രികൾ മുമ്പ് ഇവിടെ മനുഷ്യരുടെ അർത്ഥത്തിൽ വിശദീകരിച്ചിരുന്നു; അവയുടെ എണ്ണത്തിന്, ദിവസത്തിന്റെ അവസാനം വരുന്ന വർഷം ഞാൻ പറയും.
കോടിശതാനി ചത്വാരി വര്ഷാണി മാനുഷാണി തു। ദ്വാത്രിംശച്ച തഥാ കോട്യഃ സങ്ഖ്യാതാഃ സങ്ഖ്യയാ ദ്വിജൈഃ ।। ൩൮.
നാലുനൂറ് കോടി മനുഷ്യവർഷങ്ങളും, അതോടൊപ്പം മുപ്പത്തിരണ്ട് കോടി വർഷങ്ങളും, ഈ സംഖ്യ ദ്വിജന്മാർ കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നു.
തഥാ ശതസഹസ്രാണി ഏകോനനവതിഃ പുനഃ। ആശീതിശ്ച സഹസ്രാണി ഏഷ കാലഃ പ്ലവസ്യ തു ।। ൩൮.
അതുപോലെ, തൊണ്ണൂറ്റൊൻപത് ലക്ഷം വർഷങ്ങളും, എൺപതിനായിരം വർഷങ്ങളും കൂടി; ഇതാണ് പ്രളയത്തിന്റെ കാലം.
മാനുഷാഖ്യേണ സങ്ഖ്യാതഃ കാലോ ഹ്യാഭൂതസംപ്ലവഃ। സപ്ത സൂര്യ്യാസ്തദാഽഗ്രേഷു തദാ ലോകേഷു തേഷു വൈ ।। ൩൮.
മനുഷ്യരുടെ കണക്കുപ്രകാരം ഇതാണ് മൂലപ്രളയത്തിന്റെ സമയം; അപ്പോൾ ആ ലോകങ്ങളിൽ ഏഴു സൂര്യന്മാർ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
മഹാഭൂതേഷു ലീയന്തേ പ്രജാഃ സര്വ്വാശ്ചതുര്വിധാഃ । സലിലേനാപ്ലുതേ ലോകേ നഷ്ടേ സ്ഥാവരജങ്ഗമേ ।। ൩൮.
നാലു വിധത്തിലുള്ള എല്ലാ ജീവികളും മഹാഭൂതങ്ങളിൽ ലയിക്കുന്നു; ലോകം വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങുമ്പോൾ, സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലവുമായ എല്ലാം നശിക്കുന്നു.
വിനിവൃത്തേ ച സംഹാരേ ഉപശാന്തേ പ്രജാപതൌ। നിരാലോകേ പ്രദഗ്ധേ തു നൈശേന തു സമാവൃതേ । ഈശ്വരാധിഷ്ഠിതേ ഹ്യസ്മിംസ്തദാ ഹ്യേകാര്ണവേ തദാ ।। ൩൮.൨൩൫ താവദേകാര്ണവോ ജ്ഞേയോ യാവദാസീദഹഃ പ്രഭോഃ । രാത്രിസ്തു സലിലാവസ്ഥാ നിവൃത്തൌ ചാപ്യഹഃ സമൃതമ് ।। ൩൮.
സമഹാരവും അവസാനിച്ച്, സൃഷ്ടികർത്താവ് ശാന്തനായപ്പോൾ, ഇരുണ്ട ലോകം അഗ്നിയിൽ ചുട്ടു, രാത്രിയിൽ മൂടപ്പെട്ടു; ഭഗവാന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ അപ്പോൾ എല്ലാം ഒരൊറ്റ സമുദ്രമായിരുന്നു.
അഹോരാത്രസ്തഥൈവാസ്യ ക്രമേണ പരിവര്ത്തതേ। ആഭൂതസംപ്ലവോ ഹ്യേഷ അഹോരാത്രഃ സ്മൃതഃ പ്രഭോഃ ।। ൩൮.
ദിവസവും രാത്രിയും ഇങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ മാറിമാറി വരുന്നു; ഈ മൂലപ്രളയം ഭഗവാന്റെ ദിവസം-രാത്രി എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ത്രൈലോക്യേ യാനി സത്വാനി ഗതിമന്തി ധ്രുവാണി ച। ആഭൂതേഭ്യഃ പ്രലീയന്തേ തസ്മാദാഭൂതസംപ്ലവഃ ।। ൩൮.
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമുള്ള സഞ്ചാരികളായും അചഞ്ചലങ്ങളായും ഉള്ള എല്ലാ ജീവികളും ഭൂതങ്ങളിൽ ലയിക്കുന്നു; അതിനാലാണ് ഇതിനെ മൂലപ്രളയം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
അഗ്രേ ഭൂതഃ പ്രജാനാന്തു തസ്മാദ്ഭൂതഃ പ്രജാപതിഃ। ആഭൂതഃ പ്ലവതേ ചൈവ തസ്മാദാഭൂതസംപ്ലവഃ ।। ൩൮.
ആദ്യത്തിൽ, ജീവികൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നു; അവയിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടികർത്താവും. ഭൂതം ഉയർന്ന് ഒഴുകുന്നു; അതിനാലാണ് ഇതിനെ മൂലപ്രളയം എന്ന് പറയുന്നത്.
ശാശ്വതേ ചാമൃതത്വേ ച ശബ്ദേ ചാഭൂതസംപ്ലവഃ। അതീതാ വര്ത്തമാനാശ്ച തഥൈവാനാഗതാഃ പ്രജാഃ। ദിവ്യസങ്ഖ്യാ പ്രസങ്ഖ്യാതാ ഹ്യപരാര്ധഗുണീകൃതാ ।। ൩൮.
ശാശ്വതതയിലും അമൃതതയിലും, വാക്കിലും, മൂലപ്രളയം നിലനിൽക്കുന്നു; കഴിഞ്ഞവരും ഇപ്പോഴുള്ളവരും വരാനിരിക്കുന്നവരുമായ എല്ലാ ജീവികളും ദൈവിക സംഖ്യയിൽ, പരമകാലത്തിന്റെ പാതി ഗുണിച്ചാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.
പരാര്ധദ്വിഗുണഞ്ചാപി പരമായുഃ പ്രകീര്ത്തിതമ്। ഏതാവാന് സ്ഥിതികാലസ്തു ഹ്യജസ്യേഹ പ്രജാമതേഃ। സ്ഥിത്യന്തേ പ്രതിസര്ഗസ്യ ബ്രഹ്മണഃ പരമേഷ്ഠിനഃ ।। ൩൮.
പരാർദ്ധത്തിന്റെ ഇരട്ടിയോളം ആയുസ്സാണ് പരമമായത് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഇത്രയേ ഉള്ളൂ അജജനായ സൃഷ്ടികർത്താവിന്റെ നിലനിൽപ്പിന്റെ കാലം. ഈ സമയത്തിന്റെ അവസാനം ബ്രഹ്മാവായ പരമേശ്വരന്റെ ലയമാണ് സംഭവിക്കുന്നത്.
യഥാ വായുപ്രവേഗേന ദീപാര്ചിരുപശാമ്യതി। തഥൈവം പ്രതിസര്ഗേണ ബ്രഹ്മാ സമുപശാമ്യതി ।। ൩൮.
വായുവിന്റെ ശക്തിയാൽ ദീപത്തിന്റെ ജ്വാല അണയുന്നതുപോലെ, പ്രലയസമയത്ത് ബ്രഹ്മാവും അങ്ങനെ അപ്രത്യക്ഷനാകുന്നു.
തഥാ ഹ്യപ്രതിസംസൃഷ്ടേ മഹദാദൌ മഹേശ്വരേ ൩൮.
അങ്ങനെ തന്നെ, മഹത്താദികൾക്കും മഹേശ്വരനും വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാതെ പോകുമ്പോൾ പ്രലയം സംഭവിക്കുന്നു.
ഇത്യേഷ ച സമാഖ്യാതോ മയാ ഹ്യാഭൂതസംപ്ലവഃ। ബ്രഹ്മനൈമിത്തികോ ഹ്യേഷ സംപ്രക്ഷാലനസംയമഃ ।। ൩൮.
ഇങ്ങനെ ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്നുള്ള ആ മഹാപ്രളയം വിശദീകരിച്ചു. ഇതാണ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ കാരണമായ ശുദ്ധീകരണവും നിയന്ത്രണവുമുള്ള പ്രലയം.
സമാസേന സമാഖ്യാതോ ഭൂയഃ കിം വര്ത്തയാമി വഃ। യ ഇദം ധാരയേന്നിത്യം ശ്രൃണുയാദ്വാപ്യഭീക്ഷ്ണശഃ । കീര്ത്തനാച്ഛ്രവണാച്ചാപി മഹതീം സിദ്ധിമാപ്നുയാത് ।। ൩൮.
സംഗ്രഹമായി ഞാൻ ഇതെല്ലാം പറഞ്ഞു. ഇനി എന്ത് പറയണം? ആരെങ്കിലും ഇതിനെ മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ചാലോ, ആവർത്തിച്ച് കേട്ടാലോ, പാരായണം ചെയ്താലോ, കേട്ടാലോ, വലിയ സിദ്ധി നേടും.
വായുരുവാച।। അസാധാരണവൃത്തൈസ്തു ഹുതശേഷാദിഭിര്ദ്വിജൈഃ। ധര്മ്മവൈശേഷികൈശ്ചൈവ ഹ്യാചൂര്ണസൂക്ഷ്മദര്ശിഭിഃ ।। ൩൯.
വായു പറഞ്ഞു: ഹോമശേഷം തുടങ്ങിയ അപൂർവ്വമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്ന ദ്വിജന്മാരും, പ്രത്യേക ധർമ്മവും സൂക്ഷ്മദർശനവും ഉള്ളവരും,
തേ ദേവൈഃ സഹ തിഷ്ഠന്തി മഹര്ലോകനിവാസിനഃ। ചതുര്ദ്ദശൈതേ മനവഃ കീര്ത്തിതാഃ കീര്ത്തിവര്ധനാഃ ।। ൩൯.
അവർ ദേവന്മാരോടൊപ്പം മഹർലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നു. മഹത്വം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ പതിനാലു മനുക്കളെ ഞാൻ വിവരിച്ചു.
അതീതാ വര്ത്തമാനാശ്ച തഥൈവാനാഗതാശ്ച യേ। ഋഷിഭി ര്ദൈവതൈശ്ചൈവ സഹ ഗന്ധര്വരാക്ഷസൈഃ ।। ൩൯.
കഴിഞ്ഞവരും, ഇപ്പോഴുള്ളവരും, വരാനിരിക്കുന്നവരും, ഋഷിമാരോടും ദേവന്മാരോടും ഗന്ധർവരോടും രാക്ഷസന്മാരോടും കൂടെ,
സര്വ്വേ ഹ്യപി ക്രമാതീതാ മഹര്ലോകം സമാശ്രിതാഃ। ബ്രാഹ്മണൈഃ ക്ഷത്രിയൈര്വൈശ്യൈര്ധാര്മികൈഃ സഹിതൈഃ സുരാഃ ।। ൩൯.
അവരൊക്കെയും ക്രമമായി കഴിഞ്ഞ്, മഹർലോകത്തിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു. ബ്രാഹ്മണന്മാരും ക്ഷത്രിയന്മാരും വൈശ്യന്മാരും ധാർമ്മിക ദേവന്മാരുമൊപ്പമാണ്.
സര്വ്വേ ഹ്യപി ക്രമാതീതാ മഹര്ലോകം സമാശ്രിതാഃ। ബ്രാഹ്മണൈഃ ക്ഷത്രിയൈര്വൈശ്യൈര്ധാര്മികൈഃ സഹിതൈഃ സുരാഃ ।। ൩൯.
അവരൊക്കെയും ക്രമമായി കഴിഞ്ഞ്, മഹർലോകത്തിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു. ബ്രാഹ്മണന്മാരും ക്ഷത്രിയന്മാരും വൈശ്യന്മാരും ധാർമ്മിക ദേവന്മാരുമൊപ്പമാണ്.
തൈസ്തഥ്യകാരിഭിര്യുക്തൈഃ ശ്രദ്ധാവദ്ഭിരദര്പിതൈഃ। വര്ണാശ്രമാണാം ധര്മ്മേഷു ശ്രൌതസ്മാര്ത്തേഷു സംസ്ഥിതൈഃ। വിനിവൃത്താധികാരാസ്തേ യാവന്മന്വന്തരക്ഷയഃ ।। ൩൯.
സത്യനിഷ്ഠരായ, വിശ്വാസമുള്ള, അഹങ്കാരമില്ലാത്ത, വർണ്ണാശ്രമധർമ്മങ്ങളിൽ, ശാസ്ത്രാനുസൃതമായും ആചാരാനുസൃതമായും നിലകൊള്ളുന്നവരോടൊപ്പം, അവരുടെ അധികാരം മന്വന്തരാവസാനം വരെ അവസാനിക്കുന്നു.
.ഋഷയ ഊചുഃ।। മഹര്ലോകേതി യത്പ്രോക്തം മാതരിശ്വംസ്ത്വയാ വിഭോ। പ്രതിലോകേ ച കര്ത്തവ്യമനേകൈഃ സമധിഷ്ഠിതാഃ ।। ൩൯.
ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: മഹർലോകം എന്ന് നീ പറഞ്ഞത്, മഹാബലശാലിയായ മാതരിശ്വൻ, ഓരോ ലോകത്തും പലരും അവിടെ സ്ഥാപിതരായി യോജിച്ചിരിക്കുന്നു.
യാവന്തശ്ചൈവ തേ ലോകാ ദഹ്യന്തേ യേ ന തേപ്രഭോ। ഏതന്നഃ കഥയ പ്രീത്യാ ത്വം ഹി വേത്ഥ യഥാ തഥമ് ।। ൩൯.
എത്ര ലോകങ്ങൾ ഉണ്ടോ, അവയിൽ ദഹിക്കപ്പെടാത്തവയെക്കുറിച്ച്, ഭഗവനെ, ദയയോടെ ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ. നീയാണല്ലോ അതിന്റെ യഥാർത്ഥം അറിയുന്നത്.
ഏവമുക്തസ്തതോ വായുര്മുനിഭിര്വിനയാത്മഭിഃ। പ്രോവാച മധുരം വാക്യം യഥാതത്ത്വേന തത്ത്വവിത് ।। ൩൯.
ഇങ്ങനെ വിനയമുള്ള ഋഷിമാർ ചോദിച്ചതിനുശേഷം, വായു സത്യമായുള്ളത് മനസ്സിലാക്കി മധുരമായി ഉത്തരം പറഞ്ഞു.