വായുപുരാണമ്

തതോ രാത്രിക്ഷയേ പ്രാപ്തേ പ്രതിബുദ്ധഃ പ്രജാപതിഃ। മനഃ സിസൃക്ഷയാ യുക്തം സര്ഗായ നിദധേ പുനഃ ।। ൩൮.

അപ്പോൾ, രാത്രി അവസാനിച്ചപ്പോൾ, പ്രജാപതി ഉണരുന്നു; സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ മനസ്സിനെ വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കാനായി സമർപ്പിക്കുന്നു.

ഏവം സലോകേ നിര്വൃത്തേ ഉപശാന്തേ പ്രജാപതൌ। ബ്രഹ്മനൈമിത്തികേ തസ്മിന് കല്പിതേ വൈ പ്രസംയമേ ।। ൩൮.

ഇങ്ങനെ ലോകം ഇല്ലാതായി, പ്രജാപതി വിശ്രമത്തിൽ ആയപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ കാരണമായ ആ ലയത്തിൽ, ആ സമാധാനത്തിൽ,

ദേഹൈര്വിയോഗഃ സത്വാനാം തസ്മിന് വൈ കൃത്സ്നശഃ സ്മൃതഃ। തതോ ദഗ്ധേഷു ഭൂതേഷു സര്വ്വേഷ്വാദിത്യരശ്മിഭിഃ। ദേവര്ഷിമനുവര്യ്യേഷു തസ്മിന് സങ്കലനേ തദാ ।। ൩൮.

ആ ലയത്തിൽ, സകല ജീവികളും ശരീരങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും വേർപെടുന്നു എന്നു പറയുന്നു; അപ്പോൾ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾകൊണ്ട് എല്ലാം ദഹിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ദേവന്മാർക്കും, ഋഷികൾക്കും, മനുഷ്യർക്കും ആ സംഗമത്തിൽ,

ഗന്ധര്വാദീനി സത്വാനി പിശാചാന്താനി സര്വ്വശഃ। കല്പാദാവപ്രതപ്താനി ജനമേവാശ്രയന്തി വൈ ।। ൩൮.

ഗന്ധർവന്മാരിൽ നിന്ന് പിശാചുകൾ വരെ എല്ലാ ജീവികളും, കല്പത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ ദു:ഖം അനുഭവിക്കാതെ, മനുഷ്യരിൽ ജനനം സ്വീകരിക്കുന്നു.

തിര്യഗ്യോനീനി സത്വാനി നാരകേയാനി യാന്യപി। തദാ താന്യപി ദഗ്ധാനി ധുതപാപാനി സര്വ്വശഃ। ജനേ താന്യുപപദ്യന്തേ യാവത്സംപ്ലവതേ ജഗത് ।। ൩൮.

മൃഗയോനികളിൽ ജനിച്ചവരും നരകത്തിൽ പോകേണ്ടവരും, അപ്പോൾ എല്ലാം പാപങ്ങൾ ദഹിച്ചവരായി, മനുഷ്യരിൽ ജനിക്കുന്നു, ലോകം നിലനിൽക്കുന്നവരെക്കുറിച്ച്.

വ്യുഷ്ടായാന്തു രജന്യാം തു ബ്രഹ്മണേഽവ്യക്തയോനയേ। ജായന്തേ ഹി പുനസ്താനി സര്വ്വഭൂതാനി കൃത്സ്നശഃ ।। ൩൮.

രാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അവ്യക്തമായ ഉത്ഭവമുള്ള ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന്, എല്ലാ ജീവികളും വീണ്ടും പൂർണ്ണമായി ജനിക്കുന്നു.

ഋഷയോ മനവോ ദേവാഃ പ്രജാഃ സര്വ്വശ്ചതുര്വിധാഃ। തേഷാമപീഹ സിദ്ധാനാം നിധനോത്പത്തിരുച്യതേ ।। ൩൮.

ഋഷിമാർ, മനുമാർ, ദേവന്മാർ, നാലു വർണ്ണങ്ങളിലുള്ള സർവ്വജനങ്ങൾ—അവരിൽ പോലും, സിദ്ധന്മാർക്ക് പോലും, ഇവിടെ ജനനവും മരണമുമുണ്ട് എന്ന് പറയുന്നു.

യഥാ സൂര്യസ്യ ലോകേഽസ്മിന്നുദയാസ്തമനം സ്മൃതമ്। തഥാ ജന്മനിരോധശ്ച ഭൂതാനാമിഹ ദൃശ്യതേ ।। ൩൮.

ഈ ലോകത്ത് സൂര്യന്റെ ഉദയവും അസ്തമയവും എങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ, ജീവികളുടെ ജനനവും നാശവും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു.

ആഭൂതസംപ്ലവാത്തസ്മാദ്ഭവഃ സംസാര ഉച്യതേ । യഥാ സര്വ്വാണി ഭൂതാനി ജായന്തേ ഹി വര്ഷാസ്വിഹ ।। ൩൮.

സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ലയത്താൽ ഇതിനെ ഭവചക്രം എന്നു വിളിക്കുന്നു; മഴക്കാലത്ത് എങ്ങനെ എല്ലാ ജീവികളും ഇവിടെ ജനിക്കുന്നു അതുപോലെയാണ്.

സ്ഥാവരാദീനി സത്ത്വാനി കല്പേ കല്പേ തഥാ പ്രജാഃ। യഥാര്ത്താവൃതുലിങ്ഗാനി നാനാരൂപാണി പര്യ്യയേ ।। ൩൮.

സ്ഥാവരാദികളായ ജീവികൾ, ഓരോ കാലചക്രത്തിലും, കാലത്തിന്റെ ചക്രത്തിലെ അടയാളങ്ങൾ പോലെ, പലവിധ രൂപങ്ങളിൽ ഓരോ പര്യായത്തിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

ദൃശ്യന്തേ താനി താന്യേവ തഥാ ബ്രഹ്മാത്തരാത്രിഷു । പ്രത്യാഹാരേ ച സര്ഗേ ച ഗതിമന്തി ധ്രുവാണി ച ।। ൩൮.

അവയെ തന്നെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ രാത്രികളിലും, ലയത്തിന്റെയും സൃഷ്ടിയുടെയും സമയത്തും, ചലനവും സ്ഥിരതയും ഉള്ളവയായി വീണ്ടും വീണ്ടും കാണാം.

നിഷ്ക്രമന്തേ വിശന്തേ ച പ്രജാകാരം പ്രജാപതിമ്। ബ്രഹ്മാണം സര്വഭൂതാനി മഹായോഗം മഹേശ്വരമ് ।। ൩൮.

എല്ലാ ജീവികളും സൃഷ്ടിയുടെ അധിപനായ പ്രജാപതിയായ ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വരുകയും അവനിലേക്കു തിരിച്ചു ചേർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അവൻ മഹായോഗിയും മഹേശ്വരനുമാണ്.

സംസ്രഷ്ടാ സര്വഭൂതാനാം കല്പാദിഷു പുനഃ പുനഃ। വ്യക്താ വ്യക്തോ മഹാദേവസ്തസ്യ സര്വമിദം ജഗത് ।। ൩൮.

അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും സൃഷ്ടാവാണ്; ഓരോ കല്പത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും വീണ്ടും വീണ്ടും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പ്രകടമായതും അപ്രകടമായതുമായ മഹാദേവൻ, ഈ ലോകം മുഴുവൻ അവന്റേതാണ്.

യേനൈവ സൃഷ്ടാഃ പ്രഥമം പ്രയാതാ ആപോ ഹി മാര്ഗേണ മഹീതലേഽസ്മിന്। പൂര്വപ്രയാതേന തഥാ ഹ്യപോഽന്യാസ്തേനൈവ തേനൈവ തു സംവ്രജന്തി ।। ൩൮.

ആദ്യം ആരാൽ വെള്ളം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു ഈ ഭൂമിയിൽ ഒരു വഴി കൊണ്ടു എത്തിക്കപ്പെട്ടുവോ, അതേ വഴിയിലാണ് മറ്റുവെള്ളങ്ങൾക്കും മുമ്പത്തെ പോലെ തന്നെ സഞ്ചരിക്കുന്നത്.

യഥാ ശൂഭേന ത്വശുഭേന ചൈവ തത്രൈവ തത്രൈവ വിവര്ത്തമാനാഃ। മര്ത്യാസ്തു ദേഹാന്തരഭാവിതത്ത്വാദ്രവേര്വശാദൂര്ദ്ധ്വമധശ്ചരന്തി ।। ൩൮.

പുണ്യത്താൽ അല്ലെങ്കിൽ പാപത്താൽ, മനുഷ്യർ അവരുടെ അടുത്ത ശരീരത്തിന്റെ സ്വഭാവം അനുസരിച്ച്, തങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമായി മുകളിലേക്കോ താഴോട്ടോ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

യേ ചാപി ദേവാ മനവഃ പ്രജേശാ അന്യേഽപി യേ സ്വര്ഗഗതാശ്ച സിദ്ധാഃ। സദ്ഭാവിതാഖ്യാതിവശാച്ച ധര്മ്മ്യാഃ പുനര്നിസര്ഗേണ ഭവന്തി സത്ത്വാഃ ।। ൩൮.

ദേവന്മാർ, മനുക്കൾ, സൃഷ്ടിയുടെ അധിപന്മാർ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നവർ, സിദ്ധന്മാർ എന്നിവരും, സത്കർമ്മങ്ങളുടെയും ജ്ഞാനത്തിന്റെയും ഫലമായി, പുതിയ സൃഷ്ടിയിൽ ജീവികൾ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.

അത ഊര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി കാലമാഭൂതസംപ്ലവമ്। മന്വന്തരാണി യാനി സ്യുര്വ്യാഖ്യാതാനി മയാ ദ്വിജാഃ। സഹ പ്രജ്ഞാനിസര്ഗേണ സഹ ദേവൈശ്ചതുര്ദ്ദശ ।। ൩൮.

ഇനി ഞാൻ ജീവികളുടെ ലയസമയത്തേക്കുള്ള കാലം വിശദീകരിക്കാം; ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞ മന്വന്തരങ്ങളും, ജ്ഞാനികളുടെ സൃഷ്ടിയും, പതിനാലു ദേവന്മാരുമൊപ്പമുള്ളവയും.

സ യുഗാഖ്യാ സഹസ്രം തു സര്വാണ്യേവാന്തരാണി വൈ । അസ്യാഃ സഹസ്രേ ദ്വേ പൂര്ണേ നിഃശേഷഃ കല്പ ഉച്യതേ ।। ൩൮.

ആയിരം യുഗങ്ങൾക്കും ഇടവേളകൾക്കും കൂടി, രണ്ട് ആയിരം പൂർത്തിയായാൽ അതിനെ ഒരു പൂർണ്ണ കല്പം എന്നു പറയുന്നു.

ഏതദ്ബ്രാഹ്മമഹോ ജ്ഞേയം തസ്യ സംഖ്യാം നിബോധത। നിമേഷസ്തുല്യ മാത്രാ ഹി കൃതോ ലഘ്വക്ഷരേണ തു ।। ൩൮.

ഇത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഒരു ദിവസം എന്നറിയണം; അതിന്റെ കണക്കു പറയാം: മനുഷ്യന്റെ കണ്ണ് മടക്കുന്നതിന്റെ ദൈർഘ്യമാണ് ഒരു നിമിഷം.

മാനുഷാക്ഷിനിമേഷാസ്തു കാഷ്ഠാ പഞ്ചദശ സ്മൃതാ। ലവഃ ക്ഷണാസ്തു പഞ്ചൈവ വിംശത്കാഷ്ഠാ തു തേ ത്രയഃ ।। ൩൮.

മനുഷ്യന്റെ കണ്ണ് മടക്കുന്നതിൽ പതിനഞ്ച് എണ്ണം ചേർന്നാൽ ഒരു കഷ്ടം; അഞ്ചു ലവകൾ ചേർന്നാൽ ഒരു ക്ഷണം; ഇരുപത് കഷ്ടം വീതം മൂന്ന് കൂട്ടം ചേർന്നാൽ അവയാകുന്നു.

പ്രസ്ഥഃ സപ്തോദകാശ്ചൈവ സാധികാസ്തു ലവഃ സ്മൃതഃ। ലവാസ്ത്രിംശത്കലാ ജ്ഞേയൈ മുഹൂര്തസ്ത്രിംശതഃ കലാഃ ।। ൩൮.

ഏഴ് അളവിന്റെ വെള്ളം ചേർന്നാൽ ഒരു പ്രസ്ഥം; ലവം അതിൽ കുറച്ച് കൂടുതലാണ്. മുപ്പത് ലവം ചേർന്നാൽ ഒരു കല, മുപ്പത് കല ചേർന്നാൽ ഒരു മുഹൂർത്തം.

മുഹൂര്ത്താസ്തു പുനസ്ത്രിംശദഹോരാത്രമിതി സ്ഥിതിഃ। അഹോരാത്രം കലാനാന്തു വ്യധികാനി ശതാനി ഷട് ।। ൩൮.

മുപ്പത് മുഹൂർത്തം ചേർന്നാൽ ഒരു അഹോരാത്രം, അഹോരാത്രത്തിൽ ആറു നൂറ് കല അധികം ഉണ്ട്.

താശ്ചൈവ സംഖ്യായാ ജ്ഞേയം ചന്ദ്രാദിത്യഗതിര്യഥാ। നിമേഷാ ദശ പഞ്ചൈവ കാഷ്ഠാസ്താസ്ത്രിംശതഃ കലാ ।। ൩൮.

ഈ കണക്കുകൾ, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെ മനസ്സിലാക്കണം: പതിനഞ്ച് നിമിഷം ചേർന്നാൽ ഒരു കഷ്ടം, മുപ്പത് കഷ്ടം ചേർന്നാൽ ഒരു കല.

ത്രിംശത്കലാ മുഹൂര്ത്തസ്തു ദശഭാഗഃ കലാ സ്മൃതാ। ചത്വാരിംശത്കലാനാന്തു മുഹൂര്ത്ത ഇതി സംജ്ഞതഃ ।। ൩൮.

മുപ്പത് കല ചേർന്നാൽ ഒരു മുഹൂർത്തം; ഒരു കല പത്ത് ഭാഗം ആയി കണക്കാക്കുന്നു; നാല്പത് കല ചേർന്നാൽ അതിനെ മുഹൂർത്തം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.

മുഹൂര്ത്താശ്ച ലവാശ്ചാപി പ്രമാണജ്ഞൈഃ പ്രകല്പിതാഃ। തത്സ്ഥാനേ നാമ്ഭസാശ്ചാപി പലാന്യഥ ത്രയോദശ ।। ൩൮.

മുഹൂർത്തങ്ങളും ലവകളും അളവറിയുന്നവർ നിർണ്ണയിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുപോലെ, അവയുടെ സ്ഥാനത്ത് പതിമൂന്ന് പലയിടത്തും വെള്ളം അളക്കുന്നു.

മാഗധേനൈവ മാനേന ജലപ്രസ്ഥോ വിധീയതേ। ഏതേ ചാപ്യുദകപ്രസ്ഥാശ്ചത്വാരോ നാലികോ ധടഃ ।। ൩൮.

മാഗധരുടെ അളവുപ്രകാരം, ഒരു പ്രസ്ഥം വെള്ളം അളക്കുന്നു; അത്തരത്തിൽ നാല് പ്രസ്ഥം ചേർന്നാൽ ഒരു നാളികയും ഘടവും ഉണ്ടാകും.

ഹേമമാഷൈഃ കൃതച്ഛിദ്രൈ ശ്ചതുര്ഭിശ്ചതുരങ്ഗുലൈഃ. സമാഹനി ച രാത്രൌ ച മുഹൂര്ത്തോ വൈ ദ്വിനാലികൌ ।। ൩൮.

നാലു സ്വർണ്ണമാശയാൽ നാലു വിരൽ നീളത്തിൽ കുഴിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലുള്ള അളവുപ്രകാരം, പകലും രാത്രിയും ചേർന്നാൽ, രണ്ടു നാളിക ഉപയോഗിച്ച് ഒരു മുഹൂർത്തം അളക്കുന്നു.

രവേര്ഗതിവിശേഷേണ സര്വേഷു നൃഷു നിത്യശഃ। അധികം ഷട് ശതം പഞ്ചൈവ കാഷ്ഠാസ്താസ്ത്രിംശതഃ കലാ ।। ൩൮.

സൂര്യന്റെ പ്രത്യേകമായ ചലനത്താൽ, എല്ലായിടത്തുമുള്ള മനുഷ്യരിൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും ആറുനൂറ് അഞ്ചു കാശ്ഠകളും അതിനൊപ്പം മുപ്പത് കലകളും ഉണ്ടാകുന്നു.

തദഹര്മാനുഷം ജ്ഞേയം നാക്ഷത്രന്തു ദശാധികമ്। സാവനേന തു മാസേന ഹ്യബ്ദോഽയം മാനുഷഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൮.

അത് മനുഷ്യരുടെ ഒരു ദിവസം ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം, നക്ഷത്രദിനം അല്ല; അതിൽ പത്ത് കൂടി ചേർക്കണം. സാവനമാസം പ്രകാരം, ആ വർഷം മനുഷ്യവർഷം എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.