വായുപുരാണമ്

സാവര്ണസ്യ തു തേ പുത്രാഃ പ്രാജാപത്യസ്യ വൈ മനോഃ। ദ്വാദശേ ത്വഥ പര്യായേ രുദ്രപുത്രസ്യ വൈ മനോഃ ।। ൩൮.

ഇവരാണ് സാവർണിയെന്ന പ്രജാപത്യ മനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ. പന്ത്രണ്ടാമത്തെ അന്തരത്തിൽ രുദ്രപുത്രനായ മനുവിന്റെ പുത്രന്മാരാകും.

ചതുര്ഥേ ഋതുസാവര്ണേ ദേവാസ്തസ്യാന്തരേ ശ്രൃണു। പഞ്ചൈവ തു ഗണാഃ പ്രോക്താ ദേവതാനാമനാഗതാഃ ।। ൩൮.

നാലാമത്തെ, അതായത് ഋതു സാവർണിയുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ ദേവന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. അപ്പോൾ അഞ്ചു ദേവഗണങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.

ഹരിതാ രോഹിതാശ്ചൈവ ദേവാഃ സുമനസസ്തഥാ। സുകര്മ്മാണഃ സുപാരാശ്ച പഞ്ച ദേവഗണാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൩൮.

ഹരിതന്മാർ, രോഹിതന്മാർ, സുമനസ്സുകൾ, സുകർമന്മാർ, സുപാരന്മാർ — ഇവയാണ് അഞ്ചു ദേവഗണങ്ങൾ.

ബ്രഹ്മണോ മാനസാ ഹ്യേതേ ഏകൈകോ ദശകോ ഗണഃ। അരുന്തിജോ ഹരിശ്ചൈവ വിദ്വാന് യശ്ച സഹസ്രശഃ ।। ൩൮.

ഇവരൊക്കെയും ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരാണ്, ഓരോ ഗണത്തിലും പത്ത് പേർ വീതം. അരുന്തിജൻ, ഹരിയും, ജ്ഞാനിയും, സഹസ്രശനും ഉൾപ്പെടുന്നു.

പര്വതാനുചരശ്ചൈവ ഹ്യപോംഽശുശ്ച മനോജവഃ। ഉര്ജ്ജാ സ്വാഹാ സ്വധാ താരാ ദശൈതേ രോഹിതാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൩൮.

പർവതാനുചരൻ, അപാംശു, മനോജവൻ, ഊർജ്ജ, സ്വാഹ, സ്വധ, താര — ഇവ പത്ത് പേരും രോഹിതന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

തപോജാനിര്ഭൃതിശ്ചൈവ വാചാ ബന്ധുശ്ച യഃ സ്മൃതഃ । രജശ്ചൈവ തു രാജശ്ച സ്വര്ണപാദസ്തഥൈവ ച ।। ൩൮.

തപോജനി, ഭൃതി, വാച, ബന്ധു, രജ, രാജ, സ്വർണപാദൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.

വ്യുഷ്ടിര്വിധിശ്ച വൈ ദേവോ ദശൈതേ രോഹിതാഃ സ്മൃതാഃ । ഉഷിതാദ്യാസ്തു യേ ദേവാസ്ത്രയസ്ത്രിശത്പ്രകീര്തിതാഃ ।। ൩൮.

വ്യുഷ്ടി, വിധി — ഇവ പത്ത് പേരും രോഹിതന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഉഷിത തുടങ്ങിയ ദേവന്മാർ മൂവായിരത്തി മുപ്പത് പേരാണെന്ന് പറയുന്നു.

ദേവാന് സുമനസോ വിദ്ധി സുകര്മാണോ നിബോധത। സുപര്വാ വൃഷഭഃ പൃഷ്ടഃ കൃപിദ്യുമ്നൌ വിപശ്ചിതഃ ।। ൩൮.

സുമനസ്സായ ദേവന്മാരെ അറിയണം. സുകർമന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ: സുപർവ, വൃഷഭൻ, പൃഷ്ടൻ, കൃപിദ്യുമ്നൻ, വിപശ്ചിത് എന്നിവരാണ്.

വിക്രമശ്ച ക്രമശ്ചൈവ നിഭൃതഃ കാന്ത ഏവ ച ൩൮.

വിക്രമൻ, ക്രമൻ, നിഭൃതൻ, കാന്തൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.

വര്യ്യോദിതസ്തഥാ ജിഷ്ടോ വര്ചസ്വീ ദ്യുതിമാന് ഹവിഃ। ശുഭോ ഹവികൃതാത്പ്രാപ്തിര്വ്യാപൃഥോ ദശമസ്തഥാ ।। ൩൮.

വര്യോദിതൻ, ജിഷ്ടൻ, വർചസ്വി, ദ്യുതിമാൻ, ഹവി, ശുഭ, ഹവികൃതൻ, പ്രാപ്തി, വ്യാപൃതൻ, പത്താമൻ — ഇവരാണ്.

സുപാരാ മാനസാസ്ത്വേതേ ദേവാ വൈ സമ്പ്രകീര്ത്തിതാഃ। തേഷാമിന്ദ്രസ്തു വിജ്ഞേയ ഋതധാമാ മഹായശാഃ ।। ൩൮.

സുപാരന്മാർ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ദേവന്മാരാണ്. അവരിൽ ഇന്ദ്രൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നത് ഋതധാമൻ, മഹത്വം ഉള്ളവൻ.

കൃതിര്വസിഷ്ഠപുത്രസ്തു ഹ്യാത്രേയഃ സുതപാസ്തഥാ। തപോമൂര്തിശ്ചാങ്ഗിരസസ്തപസ്വീ കാശ്യപസ്തഥാ ।। ൩൮.

കൃതി വസിഷ്ഠന്റെ മകനാണ്. അത്രിയുടെ മകൻ സുതപസ്. അങ്കിരസൻ തപസ്സിന്റെ രൂപമാണ്. കശ്യപനും വലിയ തപസ്സുകാരനാണ്.

തപോഽശയാനഃ പൌലസ്ത്യഃ പുലഹശ്ച തപോരതിഃ। ഭാര്ഗവഃ സപ്തമസ്ത്വേഷാം വിജ്ഞേയസ്തു തപോമതിഃ ।। ൩൮.

പൗലസ്ത്യൻ തപസ്സിൽ ഉറച്ചവനാണ്. പുലഹൻ തപസ്സിൽ പ്രിയനാണ്. ഭാർഗവൻ ഏഴാമനാണ്, തപസ്സിൽ ജ്ഞാനിയെന്നു അറിയപ്പെടുന്നു.

ഏതേ സപ്തര്ഷയഃ സിദ്ധാ അന്യേ സാവര്ണികേഽന്തരേ। ദേവവാനുപദേവശ്ച ദേവശ്രേഷ്ഠോ വിദൂരഥഃ ।। ൩൮.

ഇവരാണ് സപ്തർഷിമാർ, സിദ്ധന്മാർ. സാവർണികമന്വന്തരത്തിൽ മറ്റുള്ളവർ ഉണ്ട്. ദേവവാൻ, ഉപദേവൻ, ദേവശ്രേഷ്ഠൻ, വിദൂരഥൻ എന്നിവരും ഉണ്ട്.

മിത്രവാന് മിത്രബിന്ദുശ്ച മിത്രസേനോ ഹ്യമിത്രഹാ। മിത്രബാഹുഃ സുവര്ചാശ്ച ദ്വാദശൈതേ മനോഃ സുതാഃ ।। ൩൮.

മിത്രവാൻ, മിത്രബിന്ദു, മിത്രസേനൻ, അമിത്രഹ, മിത്രബാഹു, സുവർചസ്—ഇവരൊക്കെ മനുവിന്റെ പന്ത്രണ്ടു മക്കളാണ്.

ത്രയോ ദശേ തു പര്യായേ ഭാവ്യാ രൌച്യാന്തരേ പുനഃ। ത്രയ ഏവ ഗണാഃ പ്രോക്താ ദേവാനാന്തു സ്വയമ്ഭുവാ ।। ൩൮.

അടുത്ത കാലഘട്ടത്തിൽ, രുചിമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ വീണ്ടും മൂന്നു കൂട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. സ്വയംഭുവൻ മൂന്നു ദേവകൂട്ടങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു.

ബ്രഹ്മണോ മാനസാഃ പുത്രാസ്തേ ഹി സര്വേ മഹാത്മനഃ। സുത്രാമാണഃ സുധര്മ്മാണഃ സുകര്മ്മാണശ്ച തേ ത്രയഃ ।। ൩൮.

ഇവരൊക്കെയും ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹാത്മാക്കളാണ്. സുത്രാമാണൻ, സുധർമ്മാൻ, സുകർമ്മാൻ—ഈ മൂന്നു പേരും.

ത്രിദശാനാം ഗണാഃ പ്രോക്താ ഭവിഷ്യാഃ സോമപായിനഃ। ത്രയസ്ത്രിംശദ്ദേവതാ യാഃ പ്രാഭവിഷ്യന്ത യാജ്ഞികൈഃ ।। ൩൮.

ദേവകൂട്ടങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: ഭാവിയിൽ സോമപാനം ചെയ്യുന്നവർ; യാഗങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുന്ന മുപ്പത്തിമൂന്നു ദേവന്മാർ.

ആജ്യേന പൃഷദാജ്യേന ഗ്രഹശ്രേഷ്ഠേന ചൈവ ഹി। ദേവൈര്ദേവാസ്ത്രയസ്ത്രിംശത്പൃഥക്ത്വേന നിബോധത ।। ൩൮.

നെയ്യാലും കലർന്ന നെയ്യാലും ഉത്തമമായ ഹോമദ്രവ്യങ്ങളാലും, ഈ മുപ്പത്തിമൂന്നു ദേവന്മാരെ വേർതിരിച്ച് മനസ്സിലാക്കണം.

സുത്രാമാണഃ പ്രയാജ്യാസ്തു ഹ്യാദ്യാജ്യാസ്തു സാമ്പ്രതമ്। സുകര്മണോഽനുയാജ്യാസ്തു പൃഷദാജ്യാശിനസ്തു യേ ।। ൩൮.

സുത്രാമാണന്മാർ പ്രധാന ഹോമഭോക്താക്കളാണ്, ആദ്യം ഹോമം ലഭിക്കുന്നവരും. സുകർമ്മന്മാർ അനുയായികളാണ്, കലർന്ന നെയ്യാണ് അവർക്കുള്ളത്.

ഉപയാജ്യാഃ സുധര്മാണ ഇതി ദേവാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ । ദിവസ്പതിര്മഹാസത്ത്വസ്തേഷാമിന്ദ്രോ ഭവിഷ്യതി ।। ൩൮.

സുധർമ്മന്മാർ ഉപഹോമം ലഭിക്കുന്നവരാണ്. ഇവർക്ക് ദേവന്മാർ എന്ന പേരാണ്. ഇവരിൽ മഹാസക്തനായ ഇന്ദ്രൻ ദേവേന്ദ്രനായിരിക്കും.

പുലഹാത്മജപുത്രാസ്തേ വിജ്ഞേയാസ്തു രുചേഃ സുതാഃ । അങ്ഗിരാശ്ചൈവ ധൃതിമാന് പൌലസ്ത്യഃ പഥ്യവാംസ്തു സഃ ।। ൩൮.

പുലഹന്റെ മക്കളാണ് രുചിമനുവിന്റെ മക്കൾ എന്ന് അറിയണം. അങ്കിരസൻ ധൈര്യശാലിയാണ്, പൗലസ്ത്യൻ സത്യപഥം പാലിക്കുന്നവനാണ്.

പൌലഹസ്തത്ത്വ ദര്ശീ ച ഭാര്ഗവശ്ച നിരുത്സകഃ। നിഷ്പ്രകമ്പസ്തഥാത്രേയോ നിര്മോഹഃ കശ്യപസ്തഥാ ।। ൩൮.

പൗലഹൻ സത്യം അറിയുന്നവനാണ്, ഭാർഗവൻ ആഗ്രഹരഹിതനാണ്. അത്രി അചഞ്ചലനാണ്, കശ്യപൻ മോഹരഹിതനാണ്.

സ്വരൂപശ്ചൈവ വാസിഷ്ഠഃ സപ്തൈതേ തു ത്രയോദശേ। ചിത്രസേനോ വിചിത്രശ്ച തപോ ധര്മധൃതോ ഭവഃ ।। ൩൮.

വസിഷ്ഠൻ സ്വഭാവത്തിന് യോജിച്ചവനാണ്. ഈ ഏഴുപേരും പതിമൂന്നാം കാലഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ട്. ചിത്രസേനൻ, വിചിത്രൻ, തപോ, ധർമ്മധൃതൻ, ഭവൻ എന്നിവരും.

അനേകക്ഷത്രബദ്ധശ്ച സുരസോ നിര്ഭയഃ പൃഥഃ। രൌച്യസ്യൈതേ മനോഃ പുത്രാ ഹ്യന്തരേ തു ത്രയോദശേ ।। ൩൮.

അനേകക്ഷത്രൻ, നക്ഷത്രങ്ങളിൽ ബന്ധമുള്ളവൻ; സുരസ, ഭയമില്ലാത്തവൻ; പൃഥ—ഇവരൊക്കെയും പതിമൂന്നാം മനുവിന്റെ മക്കളാണ്.

ചതുര്ദ്ദശേ തു പര്യായേ ഭൌതസ്യാപ്യന്തരേ മനോഃ । ദേവതാനാം ഗണാഃ പഞ്ച പ്രോക്താ യേതു ഭവിഷ്യതി ।। ൩൮.

പതിനാലാം കാലഘട്ടത്തിൽ, ഭൂതമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, അഞ്ചു ദേവകൂട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാകും എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

ചാക്ഷുഷാശ്ച കനിഷ്ഠാശ്ച പവിത്രാ ഭാജരാസ്തഥാ। വാചാവൃദ്ധാശ്ച ഇത്യേതേ പഞ്ച ദേവഗണാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൩൮.

ചാക്ഷുഷൻമാർ, കനിഷ്ഠൻമാർ, പവിത്രൻമാർ, ഭാജരൻമാർ, വാചാവൃദ്ധൻമാർ—ഇവയാണ് അഞ്ചു ദേവകൂട്ടങ്ങൾ എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

സപ്തൈവ താംസ്താന് ഭാഗാംശ്ച വിദ്ധി ചാക്ഷുഷസംജ്ഞകാന്। ബൃഹദാദ്യാനി സാമാനി കനിഷ്ഠാന് സപ്ത താന് വിദുഃ। സപ്ത ലോകാഃ പരിത്രാസ്തേ ഭാജിരാഃ സപ്ത സിന്ധവഃ ।। ൩൮.

ഈ ഏഴു വിഭാഗങ്ങൾ ചാക്ഷുഷൻ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. വലിയ സാമങ്ങൾ ആദ്യം, ഏഴു കനിഷ്ഠന്മാർ അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു. ഭാജിരന്മാർ ഏഴു ലോകങ്ങളെയും ഏഴു നദികളെയും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.

വാചാവൃദ്ധാനൃഷീന് വിദ്ധി മനോഃ സ്വായമ്ഭുവസ്യ വൈ। സര്വേ മന്വന്തരേന്ദ്രാശ്ച വിജ്ഞേയാസ്തുല്യലക്ഷണാഃ ।। ൩൮.

വാചാവൃദ്ധൻമാരായ ഋഷിമാർ സ്വയംഭുവമനുവിനോടു ചേർന്നവരാണെന്ന് അറിയണം. എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളുടെയും ഇന്ദ്രന്മാർ ഒരേ സ്വഭാവമുള്ളവരാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.