വായുപുരാണമ്

സുക്ഷേത്രശ്ചോത്തമൌജാശ്ച ഭൂരിഷേണശ്ച വീര്യവാന്। ശതാനീകോ നിരാമിത്രോ വൃഷസേനോ ജയദ്രഥഃ ।। ൩൮.

സുക്ഷേത്രൻ, ഉത്തമൗജസ്, ഭൂരിശേനൻ എന്ന വീരൻ, ശതാനികൻ, നിരാമിത്രൻ, വൃഷസേനൻ, ജയദ്രഥൻ.

ഭൂരിദ്യുമ്നഃ സുവര്ച്ചാശ്ച ദശൈതേ മാനവാഃ സ്മൃതാഃ। ഏകാദശേ തു പര്യ്യായേ സാവര്ണേ വൈ തൃതീയകേ ।। ൩൮.

ഭൂരിദ്യുമ്നൻ, സുവർചസ് എന്നിവരും മനുവിന്റെ പത്ത് പുത്രന്മാരായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. പതിനൊന്നാമത്തെ കാലഘട്ടത്തിൽ, മൂന്നാമത്തെ സാവർണിയിൽ.

നിര്മ്മാണരതയോ ദേവാഃ കാമജാ വൈ മനോജവാഃ। ഗണാസ്ത്വേതേ ത്രയഃ ഖ്യാതാ ദേവതാനാം മഹാത്മനാമ് ।। ൩൮.

സൃഷ്ടിയിൽ ആനന്ദം കാണുന്ന ദേവന്മാർ, ആഗ്രഹത്തിൽ ജനിച്ചവരും ചിന്തയെപ്പോലെ വേഗമുള്ളവരുമാണ്. ഈ മൂന്ന് കൂട്ടങ്ങളും മഹാത്മാക്കളായ ദേവന്മാരിൽ പ്രശസ്തരാണ്.

ഏകൈകം ത്രിംശതസ്തേഷാം ഗണാസ്തു ത്രിദിവൌകസാമ്। മാസസ്യാഹാനി ത്രിംശത്തു യാനി വൈ കവയോ വിദുഃ ।। ൩൮.

അവരിൽ ഓരോ ദേവഗണത്തിലും മുപ്പത് ദേവന്മാരുണ്ട്. ഒരു മാസത്തിൽ മുപ്പത് ദിവസങ്ങളാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു.

നിര്മ്മാണരതയോ ദേവാ രാത്രയസ്തു വിഹങ്ഗമാഃ। ഗണാസ്തേ വൈ ത്രയഃ പ്രോക്താ ദേവതാനാം ഭവിഷ്യതി ।। ൩൮.

സൃഷ്ടിയിൽ ആസ്വാദനം ചെയ്യുന്ന ദേവന്മാർ ദിവസങ്ങളാണ്, പക്ഷികൾ രാത്രികളാണ്. ഭാവിയിൽ ദേവതകളുടെ മൂന്നു ഗണങ്ങൾ ഇങ്ങനെ പറയപ്പെടുന്നു.

മനോജവാ മുഹൂര്ത്താസ്തു ഇതി ദേവാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ । ഏതേ ഹി ബ്രഹ്മണഃ പുത്രാ ഭവിഷ്യാ മനവഃ സ്മൃതാഃ ।। ൩൮.

വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മുഹൂർത്തങ്ങൾ ദേവന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാർ, ഭാവിയിൽ മനുക്കളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

തേഷാമിന്ദ്രോ വൃഷോ നാമ ഭവിഷ്യഃ സുരരാട് തതഃ। തേഷാം സപ്തര്ഷയശ്ചാപി കീര്ത്ത്യമാനാന്നിബോധത ।। ൩൮.

അവരിൽ ഭാവിയിലെ ഇന്ദ്രൻ ദേവരാജാവിന് വൃഷ എന്ന പേരായിരിക്കും. അവരുടെ ഏഴു മഹർഷിമാരുടെ പേരുകളും കേൾക്കൂ.

ഹവിഷ്മാന് കാശ്യപശ്ചാപി വപുഷ്മാന് യശ്ച ഭാര്ഗവഃ। വാരുണിശ്ചൈവ ചാത്രേയോ വാസിഷ്ഠോ ഭഗ ഏവ ച ।। ൩൮.

ഹവിഷ്മാൻ, കശ്യപൻ, വപുഷ്മാൻ, ഭൃഗുവംശജൻ, വാരുണി, ആത്രേയൻ, വസിഷ്ഠൻ, ഭഗൻ ഇവരാണ്.

പുഷ്ടിശ്ചാങ്ഗിരസോ ജ്ഞേയഃ പൌലസ്ത്യോ നിശ്ചരസ്തഥാ। പൌലഹോ ഹ്യഗ്നിതേജാശ്ച ദേവാ ഹ്യേകാദശേഽന്തരേ ।। ൩൮.

പുഷ്ടി എന്ന ആംഗിരസനും, പൗലസ്ത്യനും, നിശ്ചരനും, പൗലഹനും, അഗ്നിതേജസ്സുള്ളവരും പതിനൊന്നാമത്തെ അന്തരത്തിൽ ദേവന്മാരാണ്.

സര്വ്വവേഗഃ സുധര്മ്മാ ച ദേവാനീകഃ പുരോവഹഃ। ക്ഷേമധര്മാ ഗൃഹേഷുശ്ച ഹ്യാദര്ശഃ പൌണ്ഡ്രകോ മനഃ ।। ൩൮.

സർവ്വവേഗൻ, സുധർമ്മൻ, ദേവാനികൻ, പുരോവഹൻ, ക്ഷേമധർമ്മൻ, ഗൃഹേഷു, ആദർശൻ, പൊണ്ട്രകൻ, മനസ് ഇവരാണ്.

സാവര്ണസ്യ തു തേ പുത്രാഃ പ്രാജാപത്യസ്യ വൈ മനോഃ। ദ്വാദശേ ത്വഥ പര്യായേ രുദ്രപുത്രസ്യ വൈ മനോഃ ।। ൩൮.

ഇവരാണ് സാവർണിയെന്ന പ്രജാപത്യ മനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ. പന്ത്രണ്ടാമത്തെ അന്തരത്തിൽ രുദ്രപുത്രനായ മനുവിന്റെ പുത്രന്മാരാകും.

ചതുര്ഥേ ഋതുസാവര്ണേ ദേവാസ്തസ്യാന്തരേ ശ്രൃണു। പഞ്ചൈവ തു ഗണാഃ പ്രോക്താ ദേവതാനാമനാഗതാഃ ।। ൩൮.

നാലാമത്തെ, അതായത് ഋതു സാവർണിയുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ ദേവന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. അപ്പോൾ അഞ്ചു ദേവഗണങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.

ഹരിതാ രോഹിതാശ്ചൈവ ദേവാഃ സുമനസസ്തഥാ। സുകര്മ്മാണഃ സുപാരാശ്ച പഞ്ച ദേവഗണാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൩൮.

ഹരിതന്മാർ, രോഹിതന്മാർ, സുമനസ്സുകൾ, സുകർമന്മാർ, സുപാരന്മാർ — ഇവയാണ് അഞ്ചു ദേവഗണങ്ങൾ.

ബ്രഹ്മണോ മാനസാ ഹ്യേതേ ഏകൈകോ ദശകോ ഗണഃ। അരുന്തിജോ ഹരിശ്ചൈവ വിദ്വാന് യശ്ച സഹസ്രശഃ ।। ൩൮.

ഇവരൊക്കെയും ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരാണ്, ഓരോ ഗണത്തിലും പത്ത് പേർ വീതം. അരുന്തിജൻ, ഹരിയും, ജ്ഞാനിയും, സഹസ്രശനും ഉൾപ്പെടുന്നു.

പര്വതാനുചരശ്ചൈവ ഹ്യപോംഽശുശ്ച മനോജവഃ। ഉര്ജ്ജാ സ്വാഹാ സ്വധാ താരാ ദശൈതേ രോഹിതാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൩൮.

പർവതാനുചരൻ, അപാംശു, മനോജവൻ, ഊർജ്ജ, സ്വാഹ, സ്വധ, താര — ഇവ പത്ത് പേരും രോഹിതന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

തപോജാനിര്ഭൃതിശ്ചൈവ വാചാ ബന്ധുശ്ച യഃ സ്മൃതഃ । രജശ്ചൈവ തു രാജശ്ച സ്വര്ണപാദസ്തഥൈവ ച ।। ൩൮.

തപോജനി, ഭൃതി, വാച, ബന്ധു, രജ, രാജ, സ്വർണപാദൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.

വ്യുഷ്ടിര്വിധിശ്ച വൈ ദേവോ ദശൈതേ രോഹിതാഃ സ്മൃതാഃ । ഉഷിതാദ്യാസ്തു യേ ദേവാസ്ത്രയസ്ത്രിശത്പ്രകീര്തിതാഃ ।। ൩൮.

വ്യുഷ്ടി, വിധി — ഇവ പത്ത് പേരും രോഹിതന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഉഷിത തുടങ്ങിയ ദേവന്മാർ മൂവായിരത്തി മുപ്പത് പേരാണെന്ന് പറയുന്നു.

ദേവാന് സുമനസോ വിദ്ധി സുകര്മാണോ നിബോധത। സുപര്വാ വൃഷഭഃ പൃഷ്ടഃ കൃപിദ്യുമ്നൌ വിപശ്ചിതഃ ।। ൩൮.

സുമനസ്സായ ദേവന്മാരെ അറിയണം. സുകർമന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ: സുപർവ, വൃഷഭൻ, പൃഷ്ടൻ, കൃപിദ്യുമ്നൻ, വിപശ്ചിത് എന്നിവരാണ്.

വിക്രമശ്ച ക്രമശ്ചൈവ നിഭൃതഃ കാന്ത ഏവ ച ൩൮.

വിക്രമൻ, ക്രമൻ, നിഭൃതൻ, കാന്തൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.

വര്യ്യോദിതസ്തഥാ ജിഷ്ടോ വര്ചസ്വീ ദ്യുതിമാന് ഹവിഃ। ശുഭോ ഹവികൃതാത്പ്രാപ്തിര്വ്യാപൃഥോ ദശമസ്തഥാ ।। ൩൮.

വര്യോദിതൻ, ജിഷ്ടൻ, വർചസ്വി, ദ്യുതിമാൻ, ഹവി, ശുഭ, ഹവികൃതൻ, പ്രാപ്തി, വ്യാപൃതൻ, പത്താമൻ — ഇവരാണ്.

സുപാരാ മാനസാസ്ത്വേതേ ദേവാ വൈ സമ്പ്രകീര്ത്തിതാഃ। തേഷാമിന്ദ്രസ്തു വിജ്ഞേയ ഋതധാമാ മഹായശാഃ ।। ൩൮.

സുപാരന്മാർ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ദേവന്മാരാണ്. അവരിൽ ഇന്ദ്രൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നത് ഋതധാമൻ, മഹത്വം ഉള്ളവൻ.

കൃതിര്വസിഷ്ഠപുത്രസ്തു ഹ്യാത്രേയഃ സുതപാസ്തഥാ। തപോമൂര്തിശ്ചാങ്ഗിരസസ്തപസ്വീ കാശ്യപസ്തഥാ ।। ൩൮.

കൃതി വസിഷ്ഠന്റെ മകനാണ്. അത്രിയുടെ മകൻ സുതപസ്. അങ്കിരസൻ തപസ്സിന്റെ രൂപമാണ്. കശ്യപനും വലിയ തപസ്സുകാരനാണ്.

തപോഽശയാനഃ പൌലസ്ത്യഃ പുലഹശ്ച തപോരതിഃ। ഭാര്ഗവഃ സപ്തമസ്ത്വേഷാം വിജ്ഞേയസ്തു തപോമതിഃ ।। ൩൮.

പൗലസ്ത്യൻ തപസ്സിൽ ഉറച്ചവനാണ്. പുലഹൻ തപസ്സിൽ പ്രിയനാണ്. ഭാർഗവൻ ഏഴാമനാണ്, തപസ്സിൽ ജ്ഞാനിയെന്നു അറിയപ്പെടുന്നു.

ഏതേ സപ്തര്ഷയഃ സിദ്ധാ അന്യേ സാവര്ണികേഽന്തരേ। ദേവവാനുപദേവശ്ച ദേവശ്രേഷ്ഠോ വിദൂരഥഃ ।। ൩൮.

ഇവരാണ് സപ്തർഷിമാർ, സിദ്ധന്മാർ. സാവർണികമന്വന്തരത്തിൽ മറ്റുള്ളവർ ഉണ്ട്. ദേവവാൻ, ഉപദേവൻ, ദേവശ്രേഷ്ഠൻ, വിദൂരഥൻ എന്നിവരും ഉണ്ട്.

മിത്രവാന് മിത്രബിന്ദുശ്ച മിത്രസേനോ ഹ്യമിത്രഹാ। മിത്രബാഹുഃ സുവര്ചാശ്ച ദ്വാദശൈതേ മനോഃ സുതാഃ ।। ൩൮.

മിത്രവാൻ, മിത്രബിന്ദു, മിത്രസേനൻ, അമിത്രഹ, മിത്രബാഹു, സുവർചസ്—ഇവരൊക്കെ മനുവിന്റെ പന്ത്രണ്ടു മക്കളാണ്.

ത്രയോ ദശേ തു പര്യായേ ഭാവ്യാ രൌച്യാന്തരേ പുനഃ। ത്രയ ഏവ ഗണാഃ പ്രോക്താ ദേവാനാന്തു സ്വയമ്ഭുവാ ।। ൩൮.

അടുത്ത കാലഘട്ടത്തിൽ, രുചിമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ വീണ്ടും മൂന്നു കൂട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. സ്വയംഭുവൻ മൂന്നു ദേവകൂട്ടങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു.

ബ്രഹ്മണോ മാനസാഃ പുത്രാസ്തേ ഹി സര്വേ മഹാത്മനഃ। സുത്രാമാണഃ സുധര്മ്മാണഃ സുകര്മ്മാണശ്ച തേ ത്രയഃ ।। ൩൮.

ഇവരൊക്കെയും ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച മഹാത്മാക്കളാണ്. സുത്രാമാണൻ, സുധർമ്മാൻ, സുകർമ്മാൻ—ഈ മൂന്നു പേരും.

ത്രിദശാനാം ഗണാഃ പ്രോക്താ ഭവിഷ്യാഃ സോമപായിനഃ। ത്രയസ്ത്രിംശദ്ദേവതാ യാഃ പ്രാഭവിഷ്യന്ത യാജ്ഞികൈഃ ।। ൩൮.

ദേവകൂട്ടങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: ഭാവിയിൽ സോമപാനം ചെയ്യുന്നവർ; യാഗങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുന്ന മുപ്പത്തിമൂന്നു ദേവന്മാർ.

ആജ്യേന പൃഷദാജ്യേന ഗ്രഹശ്രേഷ്ഠേന ചൈവ ഹി। ദേവൈര്ദേവാസ്ത്രയസ്ത്രിംശത്പൃഥക്ത്വേന നിബോധത ।। ൩൮.

നെയ്യാലും കലർന്ന നെയ്യാലും ഉത്തമമായ ഹോമദ്രവ്യങ്ങളാലും, ഈ മുപ്പത്തിമൂന്നു ദേവന്മാരെ വേർതിരിച്ച് മനസ്സിലാക്കണം.