വിസ്തരാവയവഞ്ചൈവ നിസര്ഗസ്യ മഹാത്മനഃ। വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച സര്വമേവ ബ്രവീഹി മേ ।। ൩൮.
മഹാനായ പ്രകൃതിയുടെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളും വിശദമായി, ക്രമത്തിൽ, എല്ലാം പറഞ്ഞുതരിക.
സൂത ഉവാച।। ഭവതാം കഥയിഷ്യാമി സര്വമേതദ്യഥാതഥമ്। പാദം ത്വിമം സസംഹാരം ചതുര്ഥം മുനിസത്തമാഃ ।। ൩൮.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷിമാരേ, ഞാൻ ഇതെല്ലാം യഥാർത്ഥത്തിൽ, നാലാം ഭാഗം സംഹാരത്തോടുകൂടി, നിങ്ങള്ക്ക് വിശദമായി പറയാം.
മനോര്വൈവസ്വതസ്യേമം സാംപ്രതസ്യ മഹാത്മനഃ। വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച നിസര്ഗം ശ്രൃണുത ദ്വിജാഃ ।। ൩൮.
ഇപ്പോൾ ഈ മഹാത്മാവായ വൈവസ്വത മനുവിന്റെ കാലത്തെ വിശദമായി ക്രമത്തിൽ ഞാൻ പറയുന്ന കഥ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ, മഹർഷിമാരേ.
മന്വന്തരാണാം സംക്ഷേപം ഭവിഷ്യൈഃ സഹ സപ്തഭിഃ। പ്രലയഞ്ചൈവ ലോകാനാം ബ്രുവതോ മേ നിബോധത ।। ൩൮.
മന്വന്തരങ്ങളുടെ സംക്ഷിപ്തമായ വിവരണവും, വരാനിരിക്കുന്ന ഏഴു മന്വന്തരങ്ങളും, ലോകങ്ങളുടെ പ്രളയവും ഞാൻ പറയുമ്പോൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
ഏതാന്യുക്താനി വൈ സമ്യക് സപ്തസപ്തസു വൈ മയാ। മന്വന്തരാണി സംക്ഷേപാച്ഛൃണുതാനാഗതാനി മേ ।। ൩൮.
ഏഴെഴു വിഭാഗങ്ങളായി ഞാൻ ഇതുവരെ മന്വന്തരങ്ങളെ വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി വരാനിരിക്കുന്ന മന്വന്തരങ്ങളുടെ സംക്ഷിപ്തം നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ.
സാവര്ണസ്യ പ്രവക്ഷ്യാമി മനോര്വൈവസ്വതസ്യ ഹ। ഭവിഷ്യസ്യ ഭവിഷ്യന്തി സമാസാത്തു നിബോധത ।। ൩൮.
വൈവസ്വത മനുവിന്റെ പുത്രനായ സാവർണിയുടെ ഭാവി മന്വന്തരത്തെ കുറിച്ച് ഞാൻ ഇനി പറയാം. സംഭവിക്കാൻ പോകുന്നതിന്റെ സംക്ഷിപ്തം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
അനാഗതാശ്ച സപ്തൈവ സ്മൃതാസ്ത്വിഹ മഹര്ഷയഃ। കൌശികോ ഗാതവശ്ചൈവ ജാമദഗ്ന്യശ്ച ഭാര്ഗവഃ ।। ൩൮.
ഇവിടെ വരാനിരിക്കുന്ന ഏഴു മഹർഷിമാരെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു: കൗശികൻ, ഗാലവൻ, ജാമദഗ്ന്യൻ ഭാർഗവൻ.
ദ്വൈപായനോ വസിഷ്ഠശ്ച കൃപഃ ശാരദ്വതസ്തഥാ। ആത്രേയോ ദീപ്തിമാംശ്ചൈവ ഋഷ്യശ്രൃങ്ഗസ്തു കാശ്യപഃ ।। ൩൮.
ദ്വൈപായനൻ, വസിഷ്ഠൻ, ശരദ്വതിന്റെ പുത്രനായ കൃപൻ, പ്രകാശമുള്ളാത്രേയൻ, ഋഷ്യശൃംഗൻ കാശ്യപൻ.
ഭാരദ്വാജസ്തഥാ ദ്രൌണിരശ്വത്ഥാമാ മഹായശാഃ। ഏതേ സപ്ത മഹാത്മാനോ ഭവിഷ്യാഃ പരമര്ഷയഃ ।। ൩൮.
ഭാരദ്വാജൻ, ദ്രൗണിയായ അശ്വത്താമൻ—ഇവരാണ് ഭാവിയിൽ പ്രശസ്തരായ ഏഴു മഹർഷിമാർ.
സുതപാ ശ്ചാമിതാഭാശ്ച സുഖാശ്ചൈവ ഗണാസ്ത്രയഃ। തേഷാം ഗണാസ്തു ദേവാനാം ഏകൈകോ വിംശകഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൮.
സുതപാസുകൾ, അമിതാഭാസുകൾ, സുഖാസുകൾ—ഇവയാണ് ദേവന്മാരുടെ മൂന്ന് കൂട്ടങ്ങൾ. ഓരോ കൂട്ടത്തിലും ഇരുപത് ദേവന്മാരാണെന്ന് പറയുന്നു.
നാമതസ്തു പ്രവക്ഷ്യാമി നിബോധധ്വം സമാഹിതാഃ। രിതസ്തപശ്ച ശുക്രശ്ച ദ്യുതിര്ജ്യോതിഃ പ്രഭാകരൌ ।। ൩൮.
ഇവരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ: ഋത, തപ, ശുക്ര, ദ്യുതി, ജ്യോതി, പ്രഭാകരൻ,
പ്രഭാസോ ഭാസകൃദ്ധര്മ്മസ്തേജോരശ്മിഋതുര്വിരാട്। അര്ചിഷ്മാന് ദ്യോതനോ ഭാനുര്യശകീര്ത്തിര്ബുധോ ധൃതിഃ। വിംശതിഃ സുതപാ ഹ്യേതേ നാമഭിഃ പരികീര്തിതാഃ ।। ൩൮.
പ്രഭാസൻ, ഭാസകൃത്, ധർമ്മൻ, തേജസ്, രശ്മി, ഋതു, വിരാട്, അർചിഷ്മാൻ, ദ്യോതനൻ, ഭാനു, യശസ്, കീർത്തി, ബുദ്ധൻ, ധൃതി—ഇവരാണ് പേരിൽ പ്രശസ്തരായ ഇരുപത് സുതപാസുകൾ.
പ്രഭുര്വിഭുര്വിഭാസശ്ച ജേതാ ഹന്താഽരിഹാ രിതുഃ। സുമതിഃ പ്രമതിര്ദീപ്തിഃ സമാഖ്യാതോ മഹോമഹാന് ।। ൩൮.
പ്രഭു, വിഭു, വിഭാസ, ജേതാവ്, ഹന്താവ്, അരിഹ, ഋതു, സുമതി, പ്രമതി, ദീപ്തി—ഇവരാണ് മഹത്തായവരും ശക്തന്മാരുമാണ്.
ദേഹോ മുനിര്നയോ ജ്യേഷ്ഠഃ സമഃ സത്യശ്ച വിശ്രുതഃ। ഇത്യേതേ ഹ്യമിതാഭാസ്തു വിംശതിഃ പരികീര്ത്തിതാഃ ।। ൩൮.
ദേഹ, മുനി, നയ, ജ്യേഷ്ഠൻ, സമൻ, സത്യൻ, വിശ്രുതൻ—ഇവരാണ് അമിതാഭാസുകൾ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഇരുപത് പേർ.
ദമോ ദാതാ വിദഃ സോമോ വിത്തവൈദ്യൌ യമോ നിധിഃ। ഹോമം ഹവ്യം ഹുതം ദാനം ദേയം ദാതാ തപഃ ശമഃ ।। ൩൮.
ദമ, ദാതാവ്, വിദ, സോമൻ, വിറ്റവിദ്, യമൻ, നിധി, ഹോമം, ഹവ്യ, ഹുതം, ദാനം, ദേയ, ദാതാവ്, തപസ്, ശമം—
ധ്രുവം സ്ഥാനം വിധാനഞ്ച നിയമശ്ചേതി വിംശതിഃ। മുഖ്യാ ഹ്യേതേ സമാഖ്യാതാഃ സാവര്ണേ പ്രഥമേഽന്തരേ ।। ൩൮.
ധ്രുവൻ, സ്ഥാനം, വിധാനം, നിയമം—ഇവരാണ് സാവർണി മനുവിന്റെ ആദ്യ മന്വന്തരത്തിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവരായി അറിയപ്പെടുന്ന ഇരുപത് പേർ.
മാരീചസ്യൈവ തേ പുത്രാഃ കശ്യപസ്യ മഹാത്മനഃ। സാമ്പ്രതസ്യ ഭവിഷ്യന്തി സാവര്ണസ്യാന്തരേ മനോഃ ।। ൩൮.
മാരീചന്റെ പുത്രന്മാരും മഹാത്മാവായ കശ്യപന്റെ പുത്രന്മാരുമാണ് ഇവർ. വരാനിരിക്കുന്ന സാവർണി മനുവിന്റെ മന്വന്തരത്തിൽ ഇവർ ഉണ്ടായിരിക്കും.
തേഷാമിന്ദ്രോ ഭവിഷ്യസ്തു ബലിര്വൈരോചനഃ പുരാ। വീരവാംശ്ചാവരീയാംശ്ച നിര്മോഹഃ സത്യവാക് കൃതീ ।। ൩൮.
ഇവരിൽ, ഇന്ദ്രനായി പഴയകാലത്ത് പ്രശസ്തനായ വീരനായ, ശക്തനായ, അചഞ്ചലനായ, സത്യവാനായ, കൃതാർത്ഥനായ വിരോചനന്റെ പുത്രൻ ബാലി ഭാവിയിൽ ഉണ്ടാകും.
ചരിഷ്ണുരാജ്യോ വിഷ്ണുശ്ച വാചഃ സുമതിരേവ ച। സാവര്ണസ്യ മനോഃ പുത്രാ ഭവിഷ്യന്തി നവൈവ തു ।। ൩൮.
ചരിഷ്ണു, ആജ്യ, വിഷ്ണു, വാച്, സുമതി—ഇവരാണ് സാവർണി മനുവിന്റെ ഒമ്പത് പുത്രന്മാർ.
നവ ചാന്യേഷു വക്ഷ്യാമി സാവര്ണേശ്ചാന്തരേഷു വൈ। സാവര്ണമനവശ്ചാന്യേ ഭവിഷ്യാ ബ്രഹ്മണഃ സുതാഃ ।। ൩൮.
മറ്റു സാവർണി മന്വന്തരങ്ങളിൽ ഞാൻ ഒമ്പത് പേരെ കൂടി പറയാം; അവിടെ സാവർണി മനുമാർ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരായിരിക്കും.
മേരുസാവര്ണിനസ്തേ വൈ ദൃഷ്ടാ യേ ദിവ്യദൃഷ്ടിഭിഃ। ദക്ഷസ്യ തേ ഹി ദൌഹിത്രാഃ പ്രിയായാ ദുഹിതുഃ സുതാഃ ।। ൩൮.
നിന്റെ ദിവ്യദൃഷ്ടിയിലൂടെ കണ്ട മെരുസാവർണികൾ ദക്ഷന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മകളുടെ മക്കളാണ്, അതായത് ദക്ഷന്റെ മരുമക്കളാണ് അവർ.
മഹതാ തപസാ യുക്താ മേരുപൃഷ്ഠേ മഹൌജസഃ। ബ്രഹ്മാദിഭിസ്തേ ജനിതാ ദക്ഷേണൈവ ച ധീമതാ ।। ൩൮.
വലിയ തപസ്സും ശക്തിയും ഉള്ളവർ മെരുപർവതത്തിൽ ബ്രഹ്മാദിമാരും ദക്ഷൻ എന്ന മഹാത്മാവും ചേർന്ന് സൃഷ്ടിച്ചതാണ് അവർ.
മഹര്ലോകഗതാവൃത്യ ഭവിഷ്യാ മേരുമാശ്രിതാഃ। മഹാഭാവാത്തു തേ പൂര്വം ജജ്ഞിരേ ചാക്ഷുഷേഽന്തരേ ।। ൩൮.
അവർ മഹർലോകം പ്രാപിച്ച ശേഷം ഭാവിയിൽ മെരുവിൽ താമസിക്കും; അവരുടെ മഹത്ത്വം കൊണ്ടു അവർ മുമ്പ് ചാക്ഷുഷമന്വന്തരത്തിൽ ജനിച്ചിരുന്നു.
ഋഷയ ഊചുഃ।। ദക്ഷേണ ജനിതാഃ പുത്രാഃ കന്യായാമാത്മനഃ കഥമ്। ഭവേത്തു ബ്രഹ്മണശ്ചൈവ ധര്മേണ ച മഹാത്മനഃ ।। ൩൮.
ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു: ദക്ഷൻ തന്റെ സ്വന്തം മകളിൽ നിന്നു പുത്രന്മാരെ എങ്ങനെ ജനിപ്പിച്ചു? അതുപോലെ ബ്രഹ്മാവും ധർമ്മൻ എന്ന മഹാത്മാവും എങ്ങനെ പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു?
സൂത ഉവാച।। അതോ ഭവിഷ്യാന് വക്ഷ്യാമി സാവര്ണമനവസ്തു യേ। തേഷാം ജന്മ പ്രഭാവഞ്ച നമസ്കൃത്യ പ്രചേതസേ ।। ൩൮.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഇപ്പോൾ ഭാവിയിൽ വരുന്ന സാവർണമനുമാരെയും അവരുടെ ജനനവും ശക്തിയും പ്രസംഗിക്കും; ആദ്യം പ്രചേതസിന് വന്ദനം അർപ്പിക്കുന്നു.
വൈവസ്വതേ ഹ്യുപസ്പൃഷ്ടേ കിഞ്ചിച്ഛിഷ്ടേ ച ചാക്ഷുഷേ। ജജ്ഞിരേ മനവസ്തേ ഹി ഭവിഷ്യാനാഗതാന്തരേ ।। ൩൮.
വൈവസ്വതം അവസാനിക്കുമ്പോഴും ചാക്ഷുഷമന്വന്തരത്തിൽ കുറച്ച് ശേഷിക്കുമ്പോഴും ഭാവിയിൽ വരാനിരിക്കുന്ന മനുമാർ ജനിക്കുന്നു.
പ്രാചേതസസ്യ ദക്ഷസ്യ ദൌഹിത്രാ മനവസ്തു യേ। സാവര്ണാ നാമതഃ പഞ്ച ചത്വാരഃ പരമര്ഷിജാഃ ।। ൩൮.
പ്രചേതസനായ ദക്ഷന്റെ മരുമക്കളായ മനുമാർ സാവർണ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; അഞ്ചും നാലും മഹർഷിമാരിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.
സംജ്ഞാപുത്രസ്തു സാവര്ണ ഏകോ വൈവസ്വതസ്തഥാ। ജ്യേഷ്ഠഃ സംജ്ഞാസുതോ നാമ മനുര്വൈവസ്വതഃ പ്രഭുഃ ।। ൩൮.
സാവർണയും വൈവസ്വതനും സംജ്ഞയുടെ മക്കളാണ്; അവരിൽ മൂത്തവൻ സംജ്ഞയുടെ മകനായ വൈവസ്വതമനുവാണ്.
വൈവസ്വതേഽന്തരേ പ്രാപ്തേ സമുത്പത്തിസ്തയോഃ ശുഭാ। ചതുര്ദ്ദശൈതേ മനവഃ കീര്ത്തിതാഃ കീര്ത്തിവര്ദ്ധനാഃ ।। ൩൮.
വൈവസ്വതമന്വന്തരം എത്തിയപ്പോൾ അവരുടെ ശുഭമായ ജനനം നടന്നു; ഈ പതിനാലു മനുമാർ പ്രശസ്തരും കീർത്തിവർദ്ധകരുമാണ്.
വേദേ ശ്രുതൌ പുരാണേ ച സര്വേ തേ പ്രഭവിഷ്ണവഃ। പ്രജാനാം പതയഃ സര്വേ ഭൂതാനാം പതയഃ സ്ഥിതാഃ ।। ൩൮.
വേദങ്ങളിലും ശ്രുതിയിലും പുരാണങ്ങളിലും ഈ ശക്തിമാന്മാർ എല്ലാവരും പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; അവർ സകല ജീവജാലങ്ങളുടെയും അധിപന്മാരാണ്.