വായുപുരാണമ്

യഃ കശ്യപസുതസ്യാഥ പരമേഷ്ഠീ വ്യജായത। മാനസഃ കശ്യപസ്യേഹ ദക്ഷശാപഭയാത് പുനഃ ।। ൪.

പിന്നീട് പരമേശ്ഠിയുടെ മനസ്സിൽ നിന്ന്, കശ്യപന്റെ പുത്രനായി ഒരാൾ ജനിച്ചു; ദക്ഷന്റെ ശാപഭയത്താൽ, ഇവിടെ വീണ്ടും മനസ്സിൽ നിന്നു കശ്യപന്റെ പുത്രൻ ഉണ്ടായി.

തസ്മാത് സ കശ്യപസ്യാഥ ദ്വിതീയം മാനസോഽഭവത്। സ ഹി പൂര്വസമുത്പന്നോ നാരദഃ പരമേഷ്ഠിനഃ ।। ൪.

അതുകൊണ്ട്, അവൻ കശ്യപന്റെ രണ്ടാമത്തെ മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള പുത്രനായി. കാരണം, നാരദൻ മുൻപേ പരമേശ്ഠിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവനായിരുന്നു.

യേന ദക്ഷസ്യ പുത്രാസ്തേ ഹര്യശ്വാ ഇതി വിശ്രുതാഃ । നിന്ദാര്ഥം നാശിതാഃ സര്വേ വിനഷ്ടാശ്ച ന സംശയഃ ।। ൪.

ദക്ഷന്റെ ഹര്യശ്വന്മാർ എന്നു പ്രശസ്തരായ പുത്രന്മാരെ, അപമാനത്തിനായി, നാരദൻ മുഴുവനും നശിപ്പിച്ചു; എല്ലാവരും സംശയമില്ലാതെ ഇല്ലാതായി.

തസ്യോദ്യതസ്തദാ ദക്ഷഃ ക്രുദ്ധോ നാശായ വൈ പ്രഭുഃ । ബ്രഹ്മര്ഷീന് വൈ പുരസ്കൃത്യ യാചിതഃ പരമേഷ്ഠിനാ ।। ൪.

അപ്പോള്‍ ദക്ഷന്‍ അത്യന്തം കോപത്തോടെ നാശം വരുത്താന്‍ ശ്രമിച്ചപ്പോള്‍, പരമേശ്ഠി ബ്രഹ്മര്‍ഷിമാരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടു വന്ന് ദക്ഷനോട് അപേക്ഷിച്ചു, അതിനാല്‍ ദക്ഷന്‍ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടു.

തതോഽഭിസന്ധിതം ചക്രേ ദക്ഷസ്തു പരമേഷ്ഠിനാ। കന്യായാം നാരദോ മഹ്യം തവ പുത്രോ ഭവത്വിതി ।। ൪.

അതിനുശേഷം പരമേശ്ഠിയുടെ അപേക്ഷപ്രകാരം, ദക്ഷന്‍ തീരുമാനിച്ചു: നാരദന്‍ എന്റെ മകളില്‍ നിന്നു നിന്റെ മകനാകട്ടെ.

തതോ ദക്ഷഃ സുതാം പ്രാദാത് പ്രിയാം വൈ പരമേഷ്ഠിനേ । തസ്മാത് സ നാരദോ ജജ്ഞേ ഭൂയഃ ശാന്തോ ഭയാദൃഷിഃ ।। ൪.

അങ്ങനെ ദക്ഷന്‍ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മകളെ പരമേശ്ഠിക്ക് നല്‍കി; അതിനാല്‍ ഭയത്താല്‍ ശാന്തനായ ഒരു മഹർഷിയായ് നാരദന്‍ വീണ്ടും ജനിച്ചു.

തദുപശ്രുത്യ വിപ്രാസ്തേ ജാതകൌതൂഹലാഃ പുനഃ । അപൃച്ഛന് വദതാം ശ്രേഷ്ഠം സൂതം തത്ത്വാര്ഥദര്ശിനമ് ।। ൪.

ഇത് കേട്ട ബ്രാഹ്മണന്മാര്‍ക്ക് വീണ്ടും കൗതുകം ഉണര്‍ന്നു; അവര്‍ സത്യം അറിയുന്ന, വാക്കില്‍ പ്രധാനനായ സൂതനോട് ചോദിച്ചു.

കഥം വിനാശിതാഃ പുത്രാ നാരദേന മഹാത്മനാ। പ്രജാപതിസുതാസ്തേ വൈ പ്രജാഃ പ്രാചേതസാത്മജാഃ ।। ൪.

പ്രചേതസിന്റെ പുത്രന്മാരായ പ്രജാപതിയുടെ മക്കളെ മഹാത്മാവായ നാരദന്‍ എങ്ങനെ നശിപ്പിച്ചു എന്നു ഞങ്ങള്‍ക്കറിയണം.

സ തഥ്യം വചനം ശ്രുത്വാ ജിജ്ഞാസാസമ്ഭവം ശുഭമ് । പ്രോവാച മധുരം വാക്യം തേഷാം സര്വഗുണാന്വിതമ് ।। ൪.

അവരുടെ സത്യവും ശുഭവുമായ ചോദ്യം കേട്ട സൂതന്‍ മധുരവും ഗുണപൂര്‍ണവുമായ വാക്കുകള്‍ പറഞ്ഞു.

ദക്ഷപുത്രാശ്ച ഹര്യശ്വാ വിവര്ദ്ധയിഷവഃ പ്രജാഃ। സമാഗതാ മഹാവീര്യാ നാരദസ്താനുവാച ഹ ।। ൪.

ദക്ഷന്റെ മക്കളായ ഹര്യശ്വന്മാര്‍ പ്രജകള്‍ വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ, മഹാശക്തിയോടെ ഒന്നിച്ചു ചേരുമ്പോള്‍ നാരദന്‍ അവരോട് സംസാരിച്ചു.

ബാലിശാ ബല യൂയം വൈ ന പ്രജാനീഥ ഭൂതലമ്। അന്തമൂര്ദ്ധ്വമധശ്ചൈവ കഥം സ്രക്ഷ്യഥ വൈ പ്രജാഃ ।। ൪.

നിങ്ങള്‍ എല്ലാവരും ബാലരും പരിചയമില്ലാത്തവരുമാണ്; ഭൂമിയുടെ താഴെ, മുകളില്‍, നടുവില്‍ എന്താണ് എന്ന് അറിയുന്നില്ലെങ്കില്‍ നിങ്ങള്‍ എങ്ങനെ പ്രജകള്‍ സൃഷ്ടിക്കും?

കിം പ്രമാണന്തു മേദിന്യാഃ സ്രഷ്ടവ്യാനി തഥൈവ ച। അവിജ്ഞായേഹ സ്രഷ്ടവ്യമന്യഥാ കിം നു സ്രക്ഷ്യഥ। അല്പം വാപി ബഹുര്വാപി തത്ര ദോഷസ്തു ദൃശ്യതേ ।। ൪.

ഭൂമിയുടെ അളവ് എന്താണ്? എന്താണ് സൃഷ്ടിക്കേണ്ടത്? ഇതറിയാതെ നിങ്ങള്‍ എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കും? കുറച്ചോ കൂടുതലോ സൃഷ്ടിച്ചാലും അതില്‍ തെറ്റുണ്ടാകും.

തേ തു തദ്വചനം ശ്രുത്വാ പ്രയാതാഃ സര്വതോദിശമ്। വായുന്തു സമനുപ്രാപ്യ ഗതാസ്തേ വൈ പരാഭവമ് ।। ൪.

അവ വാക്കുകള്‍ കേട്ട ശേഷം, അവര്‍ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും പുറപ്പെട്ടു; വായുവിന്റെ വഴി എത്തി, അവര്‍ നാശം നേരിട്ടു.

അദ്യാപി ന നിവര്ത്തന്തേ ഭ്രമന്തോ വായുമിശ്രിതാഃ । ഏവം വായുപഥം പ്രാപ്യ ഭ്രമന്തേ തേ മഹര്ഷയഃ ।। ൪.

ഇന്നും അവര്‍ തിരിച്ചുവരുന്നില്ല; വായുവിനോടൊപ്പം അലയുന്നു; അങ്ങനെ വായുവിന്റെ വഴി പ്രവേശിച്ച മഹർഷിമാര്‍ അലയുന്നു.

സ്വേഷു പുത്രേഷു നഷ്ടേഷു ദക്ഷഃ പ്രാചേതസഃ പുനഃ। വൈരിമ്യാമേവ പുത്രാണാം സഹസ്രമസൃജത് പ്രഭുഃ ।। ൪.

പുത്രന്മാര്‍ നശിച്ചപ്പോള്‍ പ്രചേതസിന്റെ മകനായ ദക്ഷന്‍ വീണ്ടും വൈരിണിയില്‍ നിന്ന് ആയിരം പുത്രന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു.

പ്രജാ വിവര്ദ്ധയിഷവഃ ശബലാശ്വാഃ പുനസ്തു തേ। പൂര്വമുക്തം വചസ്തത്ര ശ്രാവിതാ നാരദേന ഹ ।। ൪.

പ്രജകള്‍ വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ, ശബലാശ്വന്മാര്‍ വീണ്ടും നാരദന്‍ മുമ്പ് പറഞ്ഞ വാക്കുകള്‍ കേട്ടു.

തച്ഛ്രത്വാ വചനം സര്വേ കുമാരാസ്തേ മഹൌജസഃ। അന്യോഽന്യമൂചുസ്തേ സര്വേ സമ്യഗാഹ മഹാനൃഷിഃ। ഭ്രാതൄണാം പദവീ ചൈവ ഗന്തവ്യാ നാത്ര സംശയഃ ।। ൪.

അവ വാക്കുകള്‍ കേട്ട ശേഷം, ആ മഹാബലശാലികള്‍ തമ്മില്‍ പറഞ്ഞു: മഹർഷി പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്; സഹോദരന്മാരുടെ വഴിയാണ് നമുക്കും പോകേണ്ടത്, ഇതില്‍ സംശയമില്ല.

ജ്ഞാത്വാ പ്രമാണം പൃത്വ്യാശ്ച സുഖം സ്രക്ഷ്യാമഹേ പ്രജാഃ। തേഽപി തേനൈവ മാര്ഗേണ പ്രയാതാഃ സര്വതോദിശമ്। അദ്യാപി ന നിവര്ത്തന്തേ സമുദ്രേഭ്യ ഇവാപഗാഃ ।। ൪.

ഭൂമിയുടെ അളവ് അറിയുമ്പോള്‍ സന്തോഷത്തോടെ പ്രജകള്‍ സൃഷ്ടിക്കാം; അവരും അതേ വഴിയില്‍ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും പോയി, ഇന്നും തിരികെ വരുന്നില്ല, നദികള്‍ സമുദ്രത്തിലേക്കു പോകുന്നതുപോലെ.

തതഃ പ്രഭൃതി വൈ ഭ്രാതാ ഭ്രാതുരന്വേഷണേ രതഃ। പ്രയാതോ നശ്യതി തഥാ തന്ന കാര്യം വിജാനതാ ।। ൪.

അന്നുമുതല്‍ സഹോദരനെ അന്വേഷിച്ച് പുറപ്പെട്ടവന്‍ അങ്ങനെ തന്നെ നശിക്കുന്നു; ഇത് അറിയുന്നവന്‍ അങ്ങനെ ചെയ്യരുത്.

നഷ്ടേഷു ശബലാശ്വേഷു ദക്ഷഃ ക്രുദ്ധോഽഭവദ്വിഭുഃ। നാരദം നാശമേഹീതി ഗര്ഭവാസം വസേതി ച ।। ൪.

ശബലാശ്വന്മാര്‍ നശിച്ചപ്പോള്‍ ദക്ഷന്‍ കോപത്തോടെ നാരദനെ ശപിച്ചു: നീ നശിക്കണം, ഗര്‍ഭത്തില്‍ താമസിക്കണം.

തഥാ തേഷ്വപി നഷ്ടേഷു മഹാത്മസു പുരാ കില। ഷഷ്ടികന്യാഽസൃജദ്ദക്ഷോ വൈരിണ്യാമേവ വിശ്രുതാഃ ।। ൪.

അങ്ങനെ ആ മഹാത്മാക്കളും നശിച്ചപ്പോള്‍ ദക്ഷന്‍ വൈരിണിയില്‍ നിന്ന് അറുപത് പ്രശസ്തയായ പുത്രിമാരെ സൃഷ്ടിച്ചു.

താസ്തദാ പ്രതിജഗ്രാഹ പത്ന്യര്ഥേ കശ്യപഃ പ്രഭുഃ। ധര്മഃ സോമസ്തു ഭഗവാംസ്തഥൈവാന്യേ മഹര്ഷയഃ ।। ൪.

അപ്പോള്‍ ഭാര്യയുടെ കാരണത്താല്‍ കശ്യപന്‍ മഹാത്മാവ് അവരെ സ്വീകരിച്ചു. അതുപോലെ തന്നെ ധര്‍മനും സോമനും മറ്റു മഹര്‍ഷിമാരും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്തു.

ഇമാ വിസൃഷ്ടിം ദക്ഷസ്യ കൃത്സ്നാം യോ വേദ തത്ത്വതഃ। ആയുഷ്മാന് കീര്ത്തിമാന് ധന്യഃ പ്രജാനാംശ്ച ഭവത്യുത ।। ൪.

ഡക്ഷന്റെ ഈ സൃഷ്ടിയെ യഥാര്‍ഥത്തില്‍ അറിയുന്നവന്‍ ദീര്‍ഘായുസ്സും, പ്രശസ്തിയും, ഭാഗ്യവും, സന്തതിയും ലഭിക്കും.

ദേവാനാം ദാനവാനാഞ്ച ദൈത്യാനാഞ്ചൈവ സര്വശഃ। ഉത്പത്തിം വിസ്തരേണേഹ ബ്രൂഹി വൈവസ്വതേഽന്തരേ ।। ൫.

വൈവസ്വത മനുവിന്റെ കാലത്ത് ദേവന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും ദൈത്യന്മാരുടെയും ജനനം വിശദമായി പറയൂ.

ധര്മസ്യ താവദ്വക്ഷ്യാമി നിസര്ഗം തം നിബോധത। അരുന്ധതീ വസുര്യാമീ ലമ്ബാ ഭാനുര്മരുത്വതീ ।। ൫.

ആദ്യം ധര്‍മന്റെ സ്വഭാവിക ജനനം ഞാന്‍ പറയാം; കേള്‍ക്കൂ: അരുന്ധതി, വസു, യാമി, ലംബ, ഭൂനു, മരുത്വതി—

സങ്കല്പാ ച മുഹൂര്താ ച സാധ്യാ വിശ്വാ തഥൈവ ച। ധര്മപത്ന്യോ ദശത്വേതാ ദക്ഷഃ പ്രാചേതസോ ദദൌ ।। ൫.

സങ്കല്‍പ, മുഹൂര്‍ത്ത, സാദ്ധ്യ, വിശ്വ—ഇവയും ചേര്‍ന്ന് ഈ പത്ത് പുത്രിമാരെ പ്രചേതസിന്റെ മകനായ ഡക്ഷന്‍ ധര്‍മന്‍ എന്ന ഭര്‍ത്താവിന് നല്‍കി.

സാധ്യാ പുത്രാംസ്തു ധര്മസ്യ സാധ്യാന് ദ്വാദശ ജജ്ഞിരേ। സാധ്യാ നാമ മഹാഭാഗാശ്ഛന്ദജാ യജ്ഞഭാഗിനഃ। ദേവേഭ്യസ്താന് പരാന് ദേവാന് ദേവജ്ഞാഃ പരിചക്ഷിരേ ।। ൫.

സാദ്ധ്യയില്‍ നിന്ന് ധര്‍മന് ജനിച്ച പന്ത്രണ്ടു സാദ്ധ്യന്മാര്‍ മഹാഭാഗ്യശാലികളും യജ്ഞങ്ങളില്‍ പങ്കാളികളുമാണ്. ദേവതകളെ അറിയുന്നവര്‍ അവരെ ദേവന്മാരില്‍ ഉന്നതരായി പറയുന്നു.

ബ്രഹ്മണോ വൈ മുഖാത് സൃഷ്ടാ ജയാ ദേവാഃ പ്രജേപ്സയാ। സര്വേ മന്ത്രശരീരാസ്തേ സ്മൃതാ മന്വന്തരേഷ്വിഹ ।। ൫.

ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായില്‍ നിന്ന് സന്താനാഗ്രഹത്തോടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ജയദേവന്മാര്‍ എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും മന്ത്രരൂപികളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ദര്ശശ്ച പൌര്ണമാസശ്ച ബൃഹദ്യച്ച രഥന്തരമ് । ചിത്തിശ്ചൈവ വിചിത്തിശ്ച ആകൂതിഃ കൂതിരേവ ച ।। ൫.

ദര്‍ശ, പൗര്‍ണമാസ, ബൃഹദ്യ, രഥാന്തര, ചിത്തി, വിചിത്തി, ആകൂതി, കൂതി—