ക്ഷയമേവ ഗമിഷ്യന്തി ക്ഷീണശേഷാ യുഗക്ഷയേ। യസ്മിന് കൃഷ്ണോ ദിവം യാതസ്തസ്മിന്നേവ തദാ ദിനേ ।। ൩൭.
യുഗത്തിന്റെ അവസാനം ശേഷിക്കുന്നവർ വളരെ കുറവായി നശിപ്പോകും. കൃഷ്ണൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയ ദിവസം തന്നെയാണ് അതിന് തുടക്കം.
പ്രതിപന്നഃ കലിയുഗസ്തസ്യ സങ്ഖ്യാം നിബോധത। സഹസ്രാണാം ശതാനീഹ ത്രീണി മാനുഷസങ്ഖ്യയാ। ഷഷ്ടിം ചൈവ സഹസ്രാണി വര്ഷാണാമുച്യതേ കലിഃ ।। ൩൭.
കലിയുഗം തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ കണക്കു മനസ്സിലാക്കൂ: മനുഷ്യരൂപത്തിൽ മൂന്നു ലക്ഷം വർഷവും അറുപതിനായിരം വർഷവും കലിയുഗം എന്നു പറയുന്നു.
ദിവ്യേ വര്ഷസഹസ്രന്തു തത്സന്ധ്യാംശം പ്രകീര്ത്തിതമ്। നിഃശേഷേ ച തദാ തസ്മിന് കൃതം വൈ പ്രതിപത്സ്യതേ ।। ൩൭.
ആയിരം ദൈവവർഷം അതിന്റെ സംധ്യാവിഭാഗം എന്ന് പറയുന്നു. അതു മുഴുവനായി കഴിഞ്ഞാൽ വീണ്ടും കൃതയുഗം തുടങ്ങും.
ഐല ഇക്ഷ്വാകുവംശശ്ച സഹ ഭേദൈഃ പ്രകീര്ത്തിതൌ। ഇക്ഷ്വാകോസ്തു സ്മൃതഃ ക്ഷത്രഃ സുമിത്രാന്തം വിവസ്വതഃ ।। ൩൭.
ഐലനും ഇക്ഷ്വാകുവംശവും അവരുടെ ശാഖകളോടുകൂടി പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ ക്ഷത്രിയവംശം വിവസ്വാന്റെ മകനായ സുമിത്രവരെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ഐലം ക്ഷത്രം ക്ഷേമകാന്തം സോമവംശവിദോ വിദുഃ। ഏതേ വിവസ്വതഃ പുത്രാഃ കീര്ത്തിതാഃ കീര്ത്തിവര്ദ്ധനാഃ ।। ൩൭.
ഐലക്ഷത്രവംശം ക്ഷേമകവരെ അവസാനിക്കുന്നതായാണ് സോമവംശം അറിയുന്നവർ പറയുന്നത്. ഇവർ വിവസ്വാന്റെ പുത്രന്മാരാണ്, പ്രശസ്തി വർധിപ്പിക്കുന്നവർ.
അതീതാ വര്ത്തമാനാശ്ച തഥൈവാനാഗതാശ്ച യേ। ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ ശൂദ്രാശ്ചൈവാന്വയേ സ്മൃതാഃ ।। ൩൭.
കഴിഞ്ഞവരും ഇപ്പോഴുള്ളവരും വരാനിരിക്കുന്നവരും—ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ—എല്ലാവരും അനുക്രമത്തിൽ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
യുഗേ യുഗേ മഹാത്മാനഃ സമതീതാഃ സഹസ്രശഃ। ബഹുത്വാന്നാമധേയാനാം പരിസംഖ്യാ കുലേ കുലേ ।। ൩൭.
ഓരോ യുഗത്തിലും അനേകം മഹാത്മാക്കളാണ് ജീവിച്ചുപോയത്. അവരിൽ പലരുടെയും പേരുകൾ വളരെ കൂടുതലായതിനാൽ, ഓരോ വംശത്തിലും വേർതിരിച്ച് അവരെ എണ്ണിയിരിക്കുന്നു.
പുനരുക്താ ബഹുത്വാച്ച ന മയാ പരികീര്ത്തിതാ। വൈവസ്വതേഽന്തരേ ഹ്യസ്മിന് നിമിവംശഃ സമാപ്യതേ ।। ൩൭.
പല പേരുകൾ ആവർത്തിച്ചും വളരെ അധികമായതിനാലും ഞാൻ അവരെല്ലാം വിശദമായി പറയുന്നില്ല. ഈ വൈവസ്വത മാന്വന്തരത്തിൽ, നിമിയുടെ വംശം അവസാനിക്കുന്നു.
ഏവായാന്തു യുഗാഖ്യായാം യതഃ ക്ഷത്രം പ്രപത്സ്യതേ । തഥാ ഹി കഥയിഷ്യാമി ഗദതോ മേ നിബോധത ।। ൩൭.
ഇനി യുഗങ്ങളുടെ കഥയിലേക്ക് വരാം. അവയിൽ നിന്ന് ക്ഷത്രിയവർ ഉദിക്കും. അതെ, ഞാൻ ഇതിനെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പറയും; നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
ദേവാപിഃ പൌരവോ രാജാ ഇക്ഷ്വാകോശ്ചൈവ യോ മതഃ। മഹായോഗബലോപേതഃ കലാപഗ്രാമമാസ്ഥിതഃ ।। ൩൭.
ദേവാപി എന്ന പൗരവ രാജാവും, മഹായോഗശക്തിയുള്ള ഇക്ഷ്വാകുവും കലാപഗ്രാമത്തിൽ പാർക്കുന്നു.
സുവര്ച്ചാഃ സോമപുത്രസ്തു ഇക്ഷ്വാകോസ്തു ഭവിഷ്യതി। ഏതൌ ക്ഷത്രപ്രണേതാരൌ ചതുര്വിംശേ ചതുര്യുഗേ ।। ൩൭.
സോമന്റെ മകനായ സുവർച്ഛൻ, ഇക്ഷ്വാകുവിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുക. ഇരുവരും ഇരുപത്തിയൊന്നാം യുഗത്തിൽ ക്ഷത്രിയവംശത്തിന്റെ സ്ഥാപകരാകും.
ന ച വിംശേ യുഗേ സോമവംശസ്യാദിര്ഭവിഷ്യതി। ദേവാപിരസപത്നസ്തു ഐലാദിര്ഭവിതാ നൃപഃ ।। ൩൭.
പതിനിരണ്ടാം യുഗത്തിൽ സോമവംശത്തിന് സ്ഥാപകൻ ഉണ്ടാകില്ല; ദേവാപിയുടെ എതിരാളിയായ ഇലയിൽ നിന്നുള്ള രാജാവാണ് ഉദിക്കുക.
ക്ഷത്രപ്രാപര്ത്തകൌ ഹ്യേതൌ ഭവിഷ്യേതേ ചതുര്യുഗേ। ഏവം സര്വത്ര വിജ്ഞേയം സന്താനാര്ഥേ തു ലക്ഷണമ് ।। ൩൭.
ഈ ഇരുവരും നാലു യുഗങ്ങളിലും ക്ഷത്രിയവംശത്തിന്റെ തുടക്കം ആക്കും. ഇങ്ങനെ എല്ലാ വംശങ്ങളിലും സന്താനത്തിനായുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കണം.
ക്ഷീണേ കലിയുഗേ തസ്മിന് ഭവിഷ്യേ തു കൃതേ യുഗേ। സപ്തര്ഷിഭിസ്തു തൈഃ സാര്ദ്ധമാദ്യേ ത്രേതായുഗേ പുനഃ ।। ൩൭.
കലിയുഗം അവസാനിച്ച് പുതിയ കൃതയുഗം തുടങ്ങുമ്പോൾ, ആ ഏഴു മഹർഷിമാരോടൊപ്പം ആദി ത്രേതായുഗത്തിൽ വീണ്ടും—
ഗോത്രാണാം ക്ഷത്രിയാണാഞ്ച ഭവിഷ്യേതേ പ്രവര്ത്തകൌ। ദ്വാപരാംശേ ന തിഷ്ഠന്തി ക്ഷത്രിയാ ഋഷിഭിഃ സഹ ।। ൩൭.
അപ്പോൾ അവർ ഗോത്രങ്ങളുടെയും ക്ഷത്രിയവംശങ്ങളുടെയും സ്ഥാപകരാകും; ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ക്ഷത്രിയർ മഹർഷിമാരോടൊപ്പം ഉണ്ടാവില്ല.
കാലേ കൃതയുഗേ ചൈവ ക്ഷീണേ ത്രേതായുഗേ പുനഃ। ബീജാര്ഥന്തേ ഭവിഷ്യന്തി ബ്രഹ്മക്ഷത്രസ്യ വൈ പുനഃ ।। ൩൭.
കൃതയുഗത്തിലും, ത്രേതായുഗം ക്ഷയിക്കുമ്പോഴും, സന്താനത്തിനായി ബ്രാഹ്മണക്ഷത്രിയവംശങ്ങൾ വീണ്ടും ഉദിക്കും.
ഏവമേവ തു സര്വേഷു തിഷ്ഠന്തീഹാന്തരേഷു വൈ । സപ്തര്ഷയോ നൃപൈഃ സാര്ദ്ധം സന്താനാര്ഥം യുഗേ യുഗേ ।। ൩൭.
ഇങ്ങനെ എല്ലാ ഇടയിലുമുള്ള കാലഘട്ടങ്ങളിൽ, ഏഴു മഹർഷിമാരും രാജാക്കളും സന്താനത്തിനായി ഓരോ യുഗത്തിലും നിലനിൽക്കും.
ക്ഷത്രസ്യൈവ സമുച്ഛേദഃ സമ്ബന്ധോ വൈ ദ്വിജൈഃ സ്മൃതഃ। മന്വന്തരാണാം സപ്താനാം സന്താനാശ്ച ശ്രുതാശ്ച തേ ।। ൩൭.
ക്ഷത്രിയവംശത്തിന്റെ നാശവും, ദ്വിജന്മാരുമായി അതിന്റെ ബന്ധവും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; ഏഴു മാന്വന്തരങ്ങളുടെ വംശപരമ്പരകളും കേൾക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
പരമ്പരാ യുഗാനാഞ്ച ബ്രഹ്മക്ഷത്രസ്യ ചോദ്ഭവഃ। യഥാ പ്രവൃത്തിസ്തേഷാം വൈ പ്രവൃത്താനാം തഥാ ക്ഷയഃ ।। ൩൭.
യുഗങ്ങളുടെ പരമ്പരയും, ബ്രാഹ്മണക്ഷത്രിയവംശങ്ങളുടെ ഉദ്ഭവവും— അവയുടെ വളർച്ചയുണ്ടാകുന്നതുപോലെ തന്നെ അവയ്ക്ക് ക്ഷയവും ഉണ്ടാകും.
സപ്തര്ഷയോ വിദുസ്തേഷാം ദീര്ഘായുഷ്ട്വാക്ഷയന്തു തേ। ഏതേന ക്രമയോഗേന ഐലേക്ഷ്വാക്വന്വയാ ദ്വിജാഃ ।। ൩൭.
ഏഴു മഹർഷിമാർ അവയുടെ ദീർഘായുസ്സും അക്ഷയത്വവും അറിയുന്നു; ഈ ക്രമത്തിൽ ഐലനും ഇക്ഷ്വാകുവും വംശങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു.
ഉത്പദ്യമാനാസ്ത്രേതായാം ക്ഷീയമാണേ കലൌ പുനഃ। അനുയാന്തി യുഗാഖ്യാം തു യാവന്മന്വന്തരക്ഷയഃ ।। ൩൭.
ത്രേതായുഗത്തിൽ ജനിച്ചവരും, കലിയുഗം ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ വീണ്ടും ജനിച്ചവരും, യുഗങ്ങളുടെ ക്രമം അനുസരിച്ച് മാന്വന്തരക്ഷയം വരെയും തുടരുന്നു.
ജാമദഗ്ന്യേന രാമേണ ക്ഷത്രേ നിരവശേഷിതേ। കൃതേ വംശകുലാഃ സര്വാഃ ക്ഷത്രിയൈര്വസുധാധിപൈഃ। ദ്വിവംശകരണാശ്ചൈവ കീര്ത്തയിഷ്യേ നിബോധത ।। ൩൭.
ജാമദഗ്നിയുടെ മകനായ രാമൻ ക്ഷത്രിയവർ മുഴുവനും നശിപ്പിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാ വംശങ്ങളും കുടുംബങ്ങളും ക്ഷത്രിയരാജാക്കന്മാർ വീണ്ടും സ്ഥാപിച്ചു; രണ്ട് വംശങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
ഐലസ്യേക്ഷ്വാകുനന്ദസ്യ പ്രകൃതിഃ പരിവര്ത്തതേ। രാജാനഃ ശ്രേണിബദ്ധാസ്തു തഥാന്യേ ക്ഷത്രിയാ നൃപാഃ ।। ൩൭.
ഐല, ഇക്ഷ്വാകു, നന്ദ എന്നീ വംശങ്ങളുടെ സ്വഭാവം മാറിമാറി വരുന്നു; രാജാക്കന്മാർ ശ്രേണിയായി ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, മറ്റു ക്ഷത്രിയരാജാക്കന്മാരും അതുപോലെ.
ഐലവംശസ്യ യേ ഖ്യാതാസ്തഥൈവൈക്ഷ്വാകവാ നൃപാഃ । തേഷാമേകശതം പൂര്ണം കുലാനാമഭിഷേകിനാമ് ।। ൩൭.
ഐലവംശത്തിൽ പ്രശസ്തരായവരും, ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാരും, അവരുടെ ഇടയിൽ നൂറ്റൊന്ന് കുടുംബങ്ങൾ അഭിഷേകിതരായി നിലകൊള്ളുന്നു.
താവദേവ തു ഭോജാനാം വിസ്താരോ ദ്വിഗുണഃ സ്മൃതഃ । ഭജതേ ത്രിംശകം ക്ഷത്രം ചതുര്ധാ തദ്യഥാദിശമ് ।। ൩൭.
ഭോജന്മാരുടെ വിസ്താരം ഇരട്ടിയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ക്ഷത്രിയവർ നാലായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ.
തേഷ്വതീതാഃ സമാനാ യേ ബ്രുവതസ്താന്നിബോധത। ശതം വൈ പ്രതിവിന്ധ്യാനാം ശതം നാഗാഃ ശതം ഹയാഃ ।। ൩൭.
ആ സമയത്തുള്ളവരെ മറികടന്നവർ ആരൊക്കെയാണെന്ന് കേൾക്കൂ: ഒരു നൂറ് പ്രതിവിന്ദ്യന്മാർ, ഒരു നൂറ് നാഗന്മാർ, ഒരു നൂറ് കുതിരകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ധൃതരാഷ്ട്രാശ്ചൈകശതമശീതിര്ജനമേജയാഃ। ശതഞ്ച ബ്രഹ്മദത്താനാം ശീരിണാം വീരിണാം ശതമ് ।। ൩൭.
ഒരു നൂറ് ധൃതരാഷ്ട്രന്മാർ, എൺപത് ജനമേജയന്മാർ, ഒരു നൂറ് ബ്രഹ്മദത്തന്മാർ, പിന്നെ ഒരു നൂറ് ശിരിന്മാരും വീരിന്മാരുമുണ്ടായിരുന്നു.
തതഃ ശതം പുരോമാനാം ശ്വേതകാശകുശാദയഃ । തതോഽപരേ സഹസ്രം വൈ യേഽതീതാഃ ശതബിന്ദവഃ ।। ൩൭.
അതിനുശേഷം ഒരു നൂറ് പുരോമന്മാർ, ശ്വേതകാശന്മാർ, കുശന്മാർ എന്നിവരും, പിന്നെ മറ്റൊരു ആയിരം പുരാതന ശതബിന്ദവന്മാരുമുണ്ടായിരുന്നു.
ഈജിരേ ചാശ്വമേധൈസ്തേ സര്വേ നിയുതദക്ഷിണൈഃ । ഏവം രാജര്ഷയോഽതീതാഃ ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ ।। ൩൭.
ഇവരെല്ലാവരും അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തി ധാരാളം ദാനങ്ങൾ നൽകി. ഇങ്ങനെ രാജർഷിമാർ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ഉണ്ടായിരുന്നതാണ്.
മനോര്വൈവസ്വതസ്യാസ്മിന് വര്ത്തമാനേഽന്തരേ തു യേ । തേഷാം നിബോധതോത്പന്നാ ലോകേ സന്തതയഃ സ്മൃതാഃ ।। ൩൭.
മനു വൈവസ്വതന്റെ ഈ നിലവിലെ കാലഘട്ടത്തിൽ ജനിച്ച വംശങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.