സപ്തര്ഷയസ്തദാ പ്രാഹുഃ പ്രതീപേ രാജ്ഞി വൈ ശതമ്। സപ്തവിംശൈഃ ശതൈര്ഭാവ്യാ അന്ധ്രാണാം തേ ത്വയാ പുനഃ ।। ൩൭.
അന്ന് പ്രതീപൻ രാജാവിന്റെ കാലത്ത് സപ്തർഷിമാർ നൂറ് വർഷം എന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നു. ആന്ധ്രന്മാർക്കായി നീ വീണ്ടും ഇരുപത്തേഴു നൂറുകൾ കൂടി കൂട്ടണം.
സപ്തവിംശതിപര്യ്യന്തേ കൃത്സ്നേ നക്ഷത്രമണ്ഡലേ। സപ്തര്ഷയസ്തു തിഷ്ഠന്തി പര്യായേണ ശതം ശതമ്। സപ്തര്ഷീണാം യുഗം ഹ്യേതദ്ദിവ്യയാ സങ്ഖ്യയാ സ്മൃതമ് ।। ൩൭.
ഇരുപത്തേഴിന്റെ അവസാനം, മുഴുവൻ നക്ഷത്രവലയത്തിലും സപ്തർഷിമാർ ഓരോ നൂറ് വർഷം വീതം ഓരോ ചക്രത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. സപ്തർഷികളുടെ ഈ കാലഘട്ടം ദൈവികമായ കണക്കിൽ അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.
സാ സാ ദിവ്യാ സ്മൃതാ ഷഷ്ടിര്ദിവ്യാഹ്നാശ്ചൈവ സപ്തഭിഃ । തേഭ്യഃ പ്രവര്ത്തതേ കാലോ ദിവ്യഃ സപ്തര്ഷിഭിസ്തു തൈഃ ।। ൩൭.
അത് ദൈവികമായ അറുപത് വർഷം കൂടാതെ ഏഴു ദൈവദിനങ്ങൾ എന്നും ഓർക്കപ്പെടുന്നു. അവയിലൂടെ ദൈവികമായ കാലം സപ്തർഷിമാർ നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
സപ്തര്ഷീണാന്തു യേ പൂര്വാ ദൃശ്യന്തേ ഉത്തരാദിശി। തതോ മധ്യേന ച ക്ഷേത്രം ദൃശ്യതേ യത്സമം ദിവി ।। ൩൭.
മുന്പത്തെ സപ്തർഷിമാർ വടക്കേ ദിക്കിൽ കാണപ്പെടുന്നു. അതിനുശേഷം മധ്യഭാഗത്ത് ആകാശത്തിൽ സമമായ ഒരു പ്രദേശം കാണാം.
തേന സപ്തര്ഷയോ യുക്താ ജ്ഞേയാ വ്യോമ്നി ശതം സമാഃ। നക്ഷത്രാണാമൃഷീണാഞ്ച യോഗസ്യൈതന്നിദര്ശനമ് ।। ൩൭.
അങ്ങനെ, ആകാശത്ത് സപ്തർഷിമാർ നൂറ് വർഷം ഒന്നിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന് അറിയണം. ഇതാണ് നക്ഷത്രങ്ങളും ഋഷികളും ഒന്നിക്കുന്നതിന്റെ അടയാളം.
സപ്തര്ഷയോ മഘായുക്താഃ കാലേ പാരിക്ഷിതേ ശതമ്। അന്ധ്രാംശേ സ ചതുര്വ്വിശേ ഭവിഷ്യന്തി മതേ മമ ।। ൩൭.
സപ്തർഷിമാർ മഘാ നക്ഷത്രത്തിൽ ചേരുന്ന കാലത്ത് നൂറ് വർഷം അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു. ആന്ധ്രഭാഗത്തിൽ ഇരുപത്തിയൊന്നാം വർഷത്തിൽ അവർ ഉണ്ടാകും എന്ന് എന്റെ അഭിപ്രായം.
ഇമാസ്തദാ തു പ്രകൃതിര്വ്യാപത്സ്യന്തി പ്രജാ ഭൃശമ്। അനൃതോപഹതാഃ സര്വാ ധര്മതഃ കാമതോഽര്ഥതഃ ।। ൩൭.
അപ്പോൾ ഇവരുടെ സ്വഭാവം ജനങ്ങളിൽ വളരെ ദുഷിതമാകും. സത്യത്തിലും ധർമ്മത്തിലും കാമത്തിലും അർത്ഥത്തിലും എല്ലാവരും കപടത്വം കൊണ്ടു പീഡിതരാകും.
ശ്രൌതസ്മാര്ത്തേ പ്രശിഥിലേ ധര്മേ വര്ണാശ്രമേ തദാ। ശങ്കരം ദുര്ബലാത്മാനഃ പ്രതിപത്സ്യന്തി മോഹിതാഃ ।। ൩൭.
ശ്രൗതവും സ്മാര്ത്തവും ആയ ധർമ്മങ്ങൾ ദുർബലമായപ്പോൾ, വർണ്ണാശ്രമത്തിലെ കടമകൾക്കിടയിൽ, ബുദ്ധിശൂന്യരും ഭ്രമിച്ചവരും ശങ്കരന്റെ ഉപദേശം സ്വീകരിക്കും.
സംസക്താശ്ച ഭവിഷ്യന്തി ശൂദ്രാഃ സാര്ദ്ധം ദ്വിജാതിഭിഃ। ബ്രാഹ്മണാഃ ശൂദ്രയഷ്ടാരഃ ശൂദ്രാ വൈ മന്ത്രയോനയഃ ।। ൩൭.
ശൂദ്രന്മാർ ദ്വിജാതികളോടൊപ്പം ചേർന്ന് ജീവിക്കും. ബ്രാഹ്മണർ ശൂദ്രന്മാർക്കായി യാഗം നടത്തും; ശൂദ്രന്മാരിൽ നിന്നാവും മന്ത്രങ്ങൾ ഉത്ഭവിക്കുക.
ഉപസ്ഥാസ്യന്തി താന് വിപ്രാസ്തദാ വൈ വൃത്തിലിപ്സവഃ । ലവം ലവം ഭ്രസ്യമാനാഃ പ്രജാഃ സര്വാഃ ക്രമേണ തു ।। ൩൭.
അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണർ ഉപജീവനത്തിനായി അവരോട് ചേർന്ന് നടക്കും. എല്ലാവരും ക്രമമായി, കുറുകുറുക്കായി തകർന്നുപോകും.
ക്ഷയമേവ ഗമിഷ്യന്തി ക്ഷീണശേഷാ യുഗക്ഷയേ। യസ്മിന് കൃഷ്ണോ ദിവം യാതസ്തസ്മിന്നേവ തദാ ദിനേ ।। ൩൭.
യുഗത്തിന്റെ അവസാനം ശേഷിക്കുന്നവർ വളരെ കുറവായി നശിപ്പോകും. കൃഷ്ണൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയ ദിവസം തന്നെയാണ് അതിന് തുടക്കം.
പ്രതിപന്നഃ കലിയുഗസ്തസ്യ സങ്ഖ്യാം നിബോധത। സഹസ്രാണാം ശതാനീഹ ത്രീണി മാനുഷസങ്ഖ്യയാ। ഷഷ്ടിം ചൈവ സഹസ്രാണി വര്ഷാണാമുച്യതേ കലിഃ ।। ൩൭.
കലിയുഗം തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; അതിന്റെ കണക്കു മനസ്സിലാക്കൂ: മനുഷ്യരൂപത്തിൽ മൂന്നു ലക്ഷം വർഷവും അറുപതിനായിരം വർഷവും കലിയുഗം എന്നു പറയുന്നു.
ദിവ്യേ വര്ഷസഹസ്രന്തു തത്സന്ധ്യാംശം പ്രകീര്ത്തിതമ്। നിഃശേഷേ ച തദാ തസ്മിന് കൃതം വൈ പ്രതിപത്സ്യതേ ।। ൩൭.
ആയിരം ദൈവവർഷം അതിന്റെ സംധ്യാവിഭാഗം എന്ന് പറയുന്നു. അതു മുഴുവനായി കഴിഞ്ഞാൽ വീണ്ടും കൃതയുഗം തുടങ്ങും.
ഐല ഇക്ഷ്വാകുവംശശ്ച സഹ ഭേദൈഃ പ്രകീര്ത്തിതൌ। ഇക്ഷ്വാകോസ്തു സ്മൃതഃ ക്ഷത്രഃ സുമിത്രാന്തം വിവസ്വതഃ ।। ൩൭.
ഐലനും ഇക്ഷ്വാകുവംശവും അവരുടെ ശാഖകളോടുകൂടി പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ ക്ഷത്രിയവംശം വിവസ്വാന്റെ മകനായ സുമിത്രവരെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ഐലം ക്ഷത്രം ക്ഷേമകാന്തം സോമവംശവിദോ വിദുഃ। ഏതേ വിവസ്വതഃ പുത്രാഃ കീര്ത്തിതാഃ കീര്ത്തിവര്ദ്ധനാഃ ।। ൩൭.
ഐലക്ഷത്രവംശം ക്ഷേമകവരെ അവസാനിക്കുന്നതായാണ് സോമവംശം അറിയുന്നവർ പറയുന്നത്. ഇവർ വിവസ്വാന്റെ പുത്രന്മാരാണ്, പ്രശസ്തി വർധിപ്പിക്കുന്നവർ.
അതീതാ വര്ത്തമാനാശ്ച തഥൈവാനാഗതാശ്ച യേ। ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ ശൂദ്രാശ്ചൈവാന്വയേ സ്മൃതാഃ ।। ൩൭.
കഴിഞ്ഞവരും ഇപ്പോഴുള്ളവരും വരാനിരിക്കുന്നവരും—ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ—എല്ലാവരും അനുക്രമത്തിൽ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
യുഗേ യുഗേ മഹാത്മാനഃ സമതീതാഃ സഹസ്രശഃ। ബഹുത്വാന്നാമധേയാനാം പരിസംഖ്യാ കുലേ കുലേ ।। ൩൭.
ഓരോ യുഗത്തിലും അനേകം മഹാത്മാക്കളാണ് ജീവിച്ചുപോയത്. അവരിൽ പലരുടെയും പേരുകൾ വളരെ കൂടുതലായതിനാൽ, ഓരോ വംശത്തിലും വേർതിരിച്ച് അവരെ എണ്ണിയിരിക്കുന്നു.
പുനരുക്താ ബഹുത്വാച്ച ന മയാ പരികീര്ത്തിതാ। വൈവസ്വതേഽന്തരേ ഹ്യസ്മിന് നിമിവംശഃ സമാപ്യതേ ।। ൩൭.
പല പേരുകൾ ആവർത്തിച്ചും വളരെ അധികമായതിനാലും ഞാൻ അവരെല്ലാം വിശദമായി പറയുന്നില്ല. ഈ വൈവസ്വത മാന്വന്തരത്തിൽ, നിമിയുടെ വംശം അവസാനിക്കുന്നു.
ഏവായാന്തു യുഗാഖ്യായാം യതഃ ക്ഷത്രം പ്രപത്സ്യതേ । തഥാ ഹി കഥയിഷ്യാമി ഗദതോ മേ നിബോധത ।। ൩൭.
ഇനി യുഗങ്ങളുടെ കഥയിലേക്ക് വരാം. അവയിൽ നിന്ന് ക്ഷത്രിയവർ ഉദിക്കും. അതെ, ഞാൻ ഇതിനെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പറയും; നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
ദേവാപിഃ പൌരവോ രാജാ ഇക്ഷ്വാകോശ്ചൈവ യോ മതഃ। മഹായോഗബലോപേതഃ കലാപഗ്രാമമാസ്ഥിതഃ ।। ൩൭.
ദേവാപി എന്ന പൗരവ രാജാവും, മഹായോഗശക്തിയുള്ള ഇക്ഷ്വാകുവും കലാപഗ്രാമത്തിൽ പാർക്കുന്നു.
സുവര്ച്ചാഃ സോമപുത്രസ്തു ഇക്ഷ്വാകോസ്തു ഭവിഷ്യതി। ഏതൌ ക്ഷത്രപ്രണേതാരൌ ചതുര്വിംശേ ചതുര്യുഗേ ।। ൩൭.
സോമന്റെ മകനായ സുവർച്ഛൻ, ഇക്ഷ്വാകുവിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുക. ഇരുവരും ഇരുപത്തിയൊന്നാം യുഗത്തിൽ ക്ഷത്രിയവംശത്തിന്റെ സ്ഥാപകരാകും.
ന ച വിംശേ യുഗേ സോമവംശസ്യാദിര്ഭവിഷ്യതി। ദേവാപിരസപത്നസ്തു ഐലാദിര്ഭവിതാ നൃപഃ ।। ൩൭.
പതിനിരണ്ടാം യുഗത്തിൽ സോമവംശത്തിന് സ്ഥാപകൻ ഉണ്ടാകില്ല; ദേവാപിയുടെ എതിരാളിയായ ഇലയിൽ നിന്നുള്ള രാജാവാണ് ഉദിക്കുക.
ക്ഷത്രപ്രാപര്ത്തകൌ ഹ്യേതൌ ഭവിഷ്യേതേ ചതുര്യുഗേ। ഏവം സര്വത്ര വിജ്ഞേയം സന്താനാര്ഥേ തു ലക്ഷണമ് ।। ൩൭.
ഈ ഇരുവരും നാലു യുഗങ്ങളിലും ക്ഷത്രിയവംശത്തിന്റെ തുടക്കം ആക്കും. ഇങ്ങനെ എല്ലാ വംശങ്ങളിലും സന്താനത്തിനായുള്ള ലക്ഷണങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കണം.
ക്ഷീണേ കലിയുഗേ തസ്മിന് ഭവിഷ്യേ തു കൃതേ യുഗേ। സപ്തര്ഷിഭിസ്തു തൈഃ സാര്ദ്ധമാദ്യേ ത്രേതായുഗേ പുനഃ ।। ൩൭.
കലിയുഗം അവസാനിച്ച് പുതിയ കൃതയുഗം തുടങ്ങുമ്പോൾ, ആ ഏഴു മഹർഷിമാരോടൊപ്പം ആദി ത്രേതായുഗത്തിൽ വീണ്ടും—
ഗോത്രാണാം ക്ഷത്രിയാണാഞ്ച ഭവിഷ്യേതേ പ്രവര്ത്തകൌ। ദ്വാപരാംശേ ന തിഷ്ഠന്തി ക്ഷത്രിയാ ഋഷിഭിഃ സഹ ।। ൩൭.
അപ്പോൾ അവർ ഗോത്രങ്ങളുടെയും ക്ഷത്രിയവംശങ്ങളുടെയും സ്ഥാപകരാകും; ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ക്ഷത്രിയർ മഹർഷിമാരോടൊപ്പം ഉണ്ടാവില്ല.
കാലേ കൃതയുഗേ ചൈവ ക്ഷീണേ ത്രേതായുഗേ പുനഃ। ബീജാര്ഥന്തേ ഭവിഷ്യന്തി ബ്രഹ്മക്ഷത്രസ്യ വൈ പുനഃ ।। ൩൭.
കൃതയുഗത്തിലും, ത്രേതായുഗം ക്ഷയിക്കുമ്പോഴും, സന്താനത്തിനായി ബ്രാഹ്മണക്ഷത്രിയവംശങ്ങൾ വീണ്ടും ഉദിക്കും.
ഏവമേവ തു സര്വേഷു തിഷ്ഠന്തീഹാന്തരേഷു വൈ । സപ്തര്ഷയോ നൃപൈഃ സാര്ദ്ധം സന്താനാര്ഥം യുഗേ യുഗേ ।। ൩൭.
ഇങ്ങനെ എല്ലാ ഇടയിലുമുള്ള കാലഘട്ടങ്ങളിൽ, ഏഴു മഹർഷിമാരും രാജാക്കളും സന്താനത്തിനായി ഓരോ യുഗത്തിലും നിലനിൽക്കും.
ക്ഷത്രസ്യൈവ സമുച്ഛേദഃ സമ്ബന്ധോ വൈ ദ്വിജൈഃ സ്മൃതഃ। മന്വന്തരാണാം സപ്താനാം സന്താനാശ്ച ശ്രുതാശ്ച തേ ।। ൩൭.
ക്ഷത്രിയവംശത്തിന്റെ നാശവും, ദ്വിജന്മാരുമായി അതിന്റെ ബന്ധവും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു; ഏഴു മാന്വന്തരങ്ങളുടെ വംശപരമ്പരകളും കേൾക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
പരമ്പരാ യുഗാനാഞ്ച ബ്രഹ്മക്ഷത്രസ്യ ചോദ്ഭവഃ। യഥാ പ്രവൃത്തിസ്തേഷാം വൈ പ്രവൃത്താനാം തഥാ ക്ഷയഃ ।। ൩൭.
യുഗങ്ങളുടെ പരമ്പരയും, ബ്രാഹ്മണക്ഷത്രിയവംശങ്ങളുടെ ഉദ്ഭവവും— അവയുടെ വളർച്ചയുണ്ടാകുന്നതുപോലെ തന്നെ അവയ്ക്ക് ക്ഷയവും ഉണ്ടാകും.
സപ്തര്ഷയോ വിദുസ്തേഷാം ദീര്ഘായുഷ്ട്വാക്ഷയന്തു തേ। ഏതേന ക്രമയോഗേന ഐലേക്ഷ്വാക്വന്വയാ ദ്വിജാഃ ।। ൩൭.
ഏഴു മഹർഷിമാർ അവയുടെ ദീർഘായുസ്സും അക്ഷയത്വവും അറിയുന്നു; ഈ ക്രമത്തിൽ ഐലനും ഇക്ഷ്വാകുവും വംശങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു.