൬൨.൪൦ കാവ്യോ ഹര്ഷസ്തഥാ ചൈവ കാശ്യപഃ പൃഥുരേവ ച । ആത്രേയശ്ചാഗ്നിരിത്യേവ ജ്യോതിര്ധാമാ ച ഭാര്ഗവഃ
കാവ്യൻ, ഹർഷൻ, കാശ്യപൻ, പൃഥു, ആത്രേയൻ, അഗ്നി, ജ്യോതിര്ധാമ, ഭാർഗവൻ—ഇവരാണ് ആ മുനികൾ.
പൌലഹോ വനപീഠശ്ച ഗോത്രേ വാസിഷ്ഠ ഏവ ച । ചൈത്രസ്തഥാപി പൌലസ്ത്യ ഋഷയസ്താമസേഽന്തരേ
പൗലഹൻ, വനപീഠൻ, ഗോത്ര വാസിഷ്ഠൻ, ചൈത്രൻ, പൗലസ്ത്യൻ—ഇവരാണ് താമസ മനുവിന്റെ ഇടവേളയിലെ മുനികൾ.
ജനുവണ്ഡസ്തഥാ ശാന്തിര്നരഃ ഖ്യാതിര്ഭയസ്തഥാ । പ്രിയഭൃത്യോ ഹ്യവക്ഷിശ്ച പൃഷ്ടലോഢോ ദൃഢോദ്യതഃ । ഋതശ്ച ഋതബന്ധുശ്ച താമസസ്യ മനോഃ സുതാഃ
ജനുവണ്ടൻ, ശാന്തി, നരൻ, ഖ്യാതി, ഭയൻ, പ്രിയഭൃത്യൻ, അവക്ഷി, പൃഷ്ടലോഢൻ, ദൃഢോദ്യതൻ, ഋതൻ, ഋതബന്ധു—ഇവരാണ് താമസ മനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ.
പഞ്ചമേത്വഥ പര്യായേ മനോശ്ചാരിഷ്ണവേഽന്തരേ । ഗണാസ്തു സുസമാഖ്യാതാ ദേവതാനാം നിബോധത
ഇപ്പൊഴ് അഞ്ചാമത്തെ കാലചക്രത്തിൽ, ചാരിഷ്ണു മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ, ദേവതകളുടെ വിഭാഗങ്ങൾ വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അവ കേൾക്കൂ.
അമൃതാ ഭാഭൂതരജോവികുണ്ഠാഃ സസുമേധസഃ । ചരിഷ്ണോസ്തു ശുഭാഃ പുത്രാ വസിഷ്ഠസ്യ പ്രജാപതേഃ । ചതുര്ദശ ച ചത്വാരോ ഗണാസ്തേഷാന്തു ഭാസ്വരാഃ
അമൃതങ്ങൾ, ഭാഭൂതരാജസ്, വികുണ്ഠങ്ങൾ, സസുമേധസുകൾ—ഇവയാണ് വാസിഷ്ഠന്റെ പുത്രനായ ചാരിഷ്ണുവിന്റെ ശുഭമായ പുത്രന്മാർ; അവയിൽ പതിനാലും നാലും പ്രകാശമുള്ള വിഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ട്.
സ്വത്രവിപ്രേഗ്നിഭാസസ്വ പ്രത്യേതിഷ്ഠാമൃതസ്തഥാ । സുമതിര്വാവിരാവശ്ച വാചിനോദഃ സ്രവസ്തഥാ
സ്വത്രൻ, വിപ്രേഗ്നി, ഭാസ, സ്വ, പ്രത്യേതി, സ്ഥാമൃതൻ, സുമതി, വാവിരാവൻ, വാചിനോദൻ, സ്രവസ്—ഇവയാണ് പേരുകൾ.
പ്രവിരാശീ ച വാദശ്ച പ്രാശശ്ചേതി ചതുര്ദശ । അമൃതാഭാഃ സ്മൃതാ ഹ്യേതേ ദേവാശ്ചാരിഷ്ണവേഽന്തരേ
പ്രവിരാശി, വാദ, പ്രാശ—ഇവ ചേർന്ന് പതിനാലാണ്; അമൃതാഭസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ദേവന്മാർ ചാരിഷ്ണു മനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
മതിശ്ച സുമതിശ്ചൈവ ഋതസത്യൌ തഥൈവ ച । ആവൃതിര്വിവൃതിശ്ചൈവ മദോ വിനയ ഏവ ച
മതി, സുമതി, ഋതം, സത്യം, ആവൃതി, വിവൃതി, മദം, വിനയം—ഇവയും പേരുകളാണ്.
ജേതാ ജിഷ്ണുഃ സഹശ്ചൈവ ദ്യുതിമാന് സ്രവസസ്തഥാ । ഇത്യേതാനീഹ നാമാനി ആഭൂതരജസാം വിദുഃ
ജേതാവ്, ജിഷ്ണു, സഹൻ, ദ്യുതിമാൻ, സ്രവസ്—ഭാഭൂതരാജസിൽ അറിയപ്പെടുന്ന പേരുകൾ ഇവയാണ്.
വൃഷഭേത്താ ജയോ ഭീമഃ ശുചിര്ദാന്തോ യശോ ദമഃ । നാഥോ വിദ്വാനജേയശ്ച കൃശോ ഗൌരോ ധ്രുവസ്തഥാ । കീര്തിതാസ്തു വികുണ്ഠാ വൈ സുമേധാസ്തു നിബോധത ॥൨.൧.
വൃഷഭെട്ടാവ്, ജയൻ, ഭീമൻ, ശുചി, ദാന്തൻ, യശോ, ദമൻ, നാഥൻ, വിദ്യാൻ, അജേയൻ, കൃഷൻ, ഗൗരൻ, ധ്രുവൻ—ഇവയാണ് വികുണ്ഠങ്ങൾ; ഇനി സുമേധസുകളെ കേൾക്കൂ.
൬൨.൫൦ മേധാ മേധാതിഥിശ്ചൈവ സത്യമേധാസ്തഥൈവ ച । പൃശ്രിമേധാല്പമേധാശ്ച ഭൂയോമേധാദയഃ പ്രഭുഃ
മേധാ, മേധാതിഥി, സത്യമേധാ, പൃശ്രിമേധാ, അൽപമേധാ, ഭൂയോമേധാ, മറ്റു പ്രഭുക്കൾ—ഇവയാണ് സുമേധസുകളിൽ പ്രധാനവർ.
ദീപ്തിമേധാ യശോമേധാഃ സ്ഥിരമേധാസ്തഥൈവ ച । സര്വമേധാശ്വമേധാശ്ച പ്രതിമേധാശ്ച യഃ സ്മൃതഃ । മേധാവാന് മേധഹര്ത്താ ച കീര്ത്തിതാസ്തു സുമേധസഃ
ദീപ്തിമേധാ, യശോമേധാ, സ്ഥിരമേധാ, സർവമേധാ, അശ്വമേധാ, പ്രതിമേധാ, മേധാവാൻ, മേധഹർത്താവ്—ഇവയും സുമേധസുകളിൽ പേരുകളാണ്.
വിഭുരിന്ദ്രസ്തദാ തേഷാമാസീദ്വിക്രാന്തപൌരുഷഃ । പൌലസ്ത്യോ വേദബാഹുശ്ച യജുര്നാമാ ച കാശ്യപഃ
വിഭു അന്നേരത്ത് അവരുടെ ഇന്ദ്രൻ ആയിരുന്നു, ശക്തിയും വീരതയും ഉള്ളവൻ; പൗലസ്ത്യൻ വേദബാഹു, കാശ്യപൻ യജുര് എന്നായിരുന്നു.
ഹിരണ്യരോമാങ്ഗിരസോ വേദശ്രീശ്ചൈവ ഭാര്ഗവഃ । ഊര്ദ്ധ്വബാഹുശ്ച വാസിഷ്ഠഃ പര്ജന്യഃ പൌലഹസ്തഥാ । സത്യനേത്രസ്തഥാത്രേയ ഋഷയോ രൈവതാന്തരേ
ഹിരണ്യരോമൻ ആംഗിരസൻ, വേദശ്രീ ഭാർഗവൻ, ഊർദ്ധ്വബാഹു വാസിഷ്ഠൻ, പര്ജന്യൻ പൗലഹൻ, സത്യനേത്രൻ ആത്രേയൻ—ഇവരാണ് റൈവത മനുവിന്റെ ഇടവേളയിലെ മുനികൾ.
മഹാപുരാണസമ്ഭാവ്യഃ പ്രത്യങ്ഗപരഹാ ശുചിഃ । ബലബന്ധുര്നിരാമിത്രഃ കേതുഭൃങ്ഗോ ദൃഢവ്രതഃ । ചരിഷ്ണവസ്യ പുത്രാസ്തേ പഞ്ചമഞ്ചൈതദന്തരമ്
മഹാപുരാണമായി ആദരിക്കപ്പെടുന്നവൻ, ശരീരത്തിന്റെ ഓരോ ഭാഗത്തെയും പ്രിയപ്പെട്ടവൻ, ശുദ്ധനും ശക്തനും, ശത്രുക്കൾ ഇല്ലാത്തവനും, പതാകയുമായി, ഉറച്ച വ്രതത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവനും ആണു. ഇവരാണ് ചരിഷ്ണവന്റെ പുത്രന്മാർ; ഇവർ ഈ ക്രമത്തിൽ അഞ്ചാമതായി വരുന്നു.
സ്വാരോചിഷോത്തമശ്ചൈവ താമസോ രൈവതസ്തഥാ । പ്രിയവ്രതാന്വയാ ഹ്യേതേ ചത്വാരോ മനവസ്തഥാ
സ്വാരോചിഷ, ഉത്തമ, താമസ, റൈവത — ഈ നാലു മനുക്കൾ പ്രിയവ്രതന്റെ വംശത്തിൽ പെട്ടവരാണ്.
ഷഷ്ഠേ ഖല്വഥ പര്യായേ ദേവാ യേ ചാക്ഷുഷേഽന്തരേ । ആദ്യാഃ പ്രസൂതാ ഭാവ്യാശ്ച പൃഥുകാശ്ച ദിവൌകസഃ । മഹാനുഭാവലേഖാശ്ച പഞ്ച ദേവഗണാഃ സ്മൃതഃ
അറുപതാം ഘട്ടത്തിൽ, ചാക്ഷുഷ എന്ന ഇടവേളയിൽ ഉള്ള ദേവന്മാർ — ആദ്യം ജനിച്ചവരും, വരാൻ പോകുന്നവരും, പൃഥുക എന്ന ദിവ്യജാതികളും, മഹാനുഭവമുള്ള ലേഖകളും — ഇവയെല്ലാം അഞ്ച് ദേവഗണങ്ങൾ ആയി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
ദിവൌകസഃ സര്ഗ ഏഷ പ്രോച്യതേ മാതൃനാമഭിഃ । അത്രേഃ പുത്രസ്യ നപ്താര ആരണ്യസ്യ പ്രജാപതേഃ । ഗണാശ്ച തേഷാം ദേവാനാമേകൈകോ ഹ്യഷ്ടകഃ സ്മൃതഃ
ദിവ്യജാതികളുടെ ഈ സൃഷ്ടി മാതാക്കളുടെ പേരുകളിൽ പറയപ്പെടുന്നു. അത്രിയുടെ പുത്രന്റെ പുത്രന്മാർ, ആരണ്യ എന്ന പ്രജാപതിയുടെ സന്തതികൾ, ഇവരിൽ ഓരോ ദേവഗണവും എട്ടു അംഗങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
അന്തരിക്ഷോ വസുഹയോ ഹ്യതിഥിശ്ച പ്രിയവതഃ । ശ്രോതാ മന്താ സുമന്താ ച ആദ്യാ ഹ്യേതേ പ്രകീര്ത്തിതാഃ
അന്തരീക്ഷൻ, വസുഹയൻ, അതിഥി, പ്രിയവതൻ, ശ്രോതാ, മന്താ, സുമന്താ — ഇവരാണ് ആദ്യം പറയപ്പെടുന്നവർ.
ശ്യേനഭദ്രസ്തഥാ പശ്യഃ പഥ്യനേത്രോ മഹായശാഃ । സുമനാശ്ച സുവേതാശ്ച രൈവതഃ സുപ്രചേതസഃ । ദ്യുതിശ്ചൈവ മഹാസത്ത്വഃ പ്രസൂതാഃ പരികീര്ത്തിതാഃ ॥൨.൧.
ശ്യേനഭദ്രൻ, പശ്യൻ, പഥ്യനെത്രൻ, മഹായശസ്, സുമനസ്, സുഭവേത, റൈവതൻ, സുപ്രചേതസൻ, ദ്യുതി, മഹാസത്ത്വൻ — ഇവരാണ് പ്രസൂതികൾ എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നവർ.
൬൨.൬൦ വിജയഃ സുജയശ്ചൈവ മനോദ്യാനൌ തഥൈവ ച । സുമതിഃ സുപരിശ്ചൈവ വിജ്ഞാതോഽര്ഥപതിശ്ച യഃ । ഭാവ്യാ ഹ്യേതേ സ്മൃതാ ദേവാഃ പൃഥുകാംസ്തു നിബോധത
വിജയൻ, സുജയൻ, മനോദ്യാനൻ, സുമതി, സുഭവരി, വിജ്ഞാതൻ, അർഥപതി — ഇവരാണ് ഭാവിയിൽ ദേവന്മാർ എന്ന് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നവർ; ഇനി പൃഥുകകളെ കേൾക്കൂ.
അജിഷ്ടഃ ശാക്യനോ ദേവോ വാനപൃഷ്ഠസ്തഥൈവ ച । ശാങ്കരഃ സത്യധൃഷ്ണുശ്ച വിഷ്ണുശ്ച വിജയസ്തഥാ । അജിതശ്ച മഹാഭാഗഃ പൃഥുകാസ്തേ ദിവൌകസഃ
അജിഷ്ടൻ, ശാക്യനൻ, വാനപൃഷ്ഠൻ, ശങ്കരൻ, സത്യധൃഷ്ണു, വിഷ്ണു, വിജയൻ, മഹാഭാഗനായ അജിതൻ — ഇവരാണ് ദിവ്യജാതികളിൽ പൃഥുകകൾ.
ലേഖാംസ്തഥാ പ്രവക്ഷ്യാമി ബ്രുവതോ മേ നിബോധത । മനോജവഃ പ്രഘാസസ്തു പ്രചേതാസ്തു മഹായശാഃ
ലേഖകളെ ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ: മനോജവൻ, പ്രഘാസൻ, പ്രചേതസ്, മഹായശസ്.
വാതോ ധ്രുവക്ഷിതിശ്ചൈവ അദ്ഭുതശ്ചൈവ വീര്യവാന് । അവനോ ബൃഹസ്പതിശ്ചൈവ ലേഖാഃ സമ്പരികീര്ത്തിതാഃ
വാതൻ, ധ്രുവക്ഷിതി, അത്ഭുതൻ എന്ന വീര്യവാൻ, അവനൻ, ബൃഹസ്പതി — ഇവയാണ് ലേഖകൾ എന്ന് എണ്ണപ്പെടുന്നവർ.
മനോജവോ മഹാവീര്യസ്തേഷാമിന്ദ്രസ്തദാഭവത് । ഉന്നതോ ഭാര്ഗവശ്ചൈവ ഹവിഷ്മാനങ്ഗിരഃസുതഃ
ഇവരിൽ മനോജവൻ എന്ന മഹാവീര്യവാൻ ഇന്ദ്രനായി; ഉന്നതൻ, ഭാർഗവൻ, ഹവിഷ്മാൻ എന്ന അങ്കിരസിന്റെ പുത്രൻ.
സുധാമാ കാശ്യപശ്ചൈവ വാസിഷ്ഠോ വിരജസ്തഥാ । അതിമാനശ്ച പൌലസ്ത്യഃ സഹിഷ്ണുഃ പൌലഹസ്തഥാ । മധുരാ ത്രേയ ഇത്യേതേ സപ്ത വൈ ചാക്ഷുഷേഽന്തരേ
സുധാമാ, കശ്യപൻ, വാസിഷ്ഠൻ, വിരജൻ, അതിമാനൻ, പൗലസ്ത്യൻ, സഹിഷ്ണു, പൗലഹൻ, മധുരാ, ട്രേയ — ഇവയിൽ ഏഴു പേർ ചാക്ഷുഷ ഇടവേളയിൽ പെട്ടവരാണ്.
ഊരുഃ പൂരുഃ ശതദ്യുമ്നസ്തപസ്വീ സത്യവാക് കൃതിഃ । അഗ്നിഷ്ടുദതിരാത്രശ്ച സുദ്യുമ്നശ്ചേതി തേ നവ
ഊരു, പൂരു, ശതദ്യുമ്നൻ, തപസ്വി, സത്യവാക്, കൃതി, അഗ്നിഷ്ടുദൻ, അതിരാത്രൻ, സുദ്യുമ്നൻ — ഇവയാണ് ഒമ്പത് പേർ.
അഭിമന്യുശ്ച ദശമോ നാദ്വലേയാ മനോഃ സുതാഃ । ചാക്ഷുഷസ്യ സുതാ ഹ്യേതേ ഷഷ്ഠം ചൈവ തദന്തരമ്
അഭിമന്യു ആണ് പത്താമൻ; ഇവരാണ് നാദ്വാലിയിൽ ജനിച്ച മനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ; ഇവരാണ് ചാക്ഷുഷയുടെ പുത്രന്മാർ, ആറാമതായി വരുന്നു.
വൈവസ്വതേന സങ്ഖ്യാതസ്തസ്യ സര്ഗോ മഹാത്മനഃ । വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച കഥിതം വൈ മയാ ദ്വിജാഃ
വൈവസ്വതന്റെ സൃഷ്ടി, മഹാത്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി, എണ്ണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഞാൻ അതിന്റെ വിശദമായ ക്രമം ദ്വിജന്മാർക്ക് വിശദീകരിച്ചു.
ചാക്ഷുഷസ്യ തു ദായാദഃ സമ്ഭൂതഃ കശ്യപാന്വയേ । തസ്യാന്വവായേ യേഽപ്യന്യേ തന്നോ ബ്രൂഹി യഥാതഥമ് ॥൨.൧.
ചാക്ഷുഷയുടെ വംശാവലി കശ്യപന്റെ വംശത്തിൽ പെട്ടവൻ ആണ്; അവന്റെ സന്തതിയിൽ ജനിച്ച മറ്റു വ്യക്തികളെ സത്യംപോലെ പറയൂ.