തസ്യാന്വവായജാഃ ഖ്യാതാഃ കുരവോ നൃപസത്തമാഃ। കുരോസ്തു ദയിതാഃ പുത്രാഃ സുധന്വാ ജഹ്നുരേവ ച ।। ൩൭.
അവന്റെ സന്തതികളായ കുറുക്കൾ രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായി പ്രശസ്തരായി. കുറുവിന് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട പുത്രന്മാർ സുദന്വനും ജഹ്നുവുമാണ്.
പരിക്ഷിതോ മഹാരാജഃ പുത്രകശ്ചാരിമര്ദനഃ। സുധന്വനസ്തു ദായാദഃ സുഹോത്രോ മതിമാന് സ്മൃതഃ ।। ൩൭.
പരീക്ഷിതൻ മഹാരാജാവായിരുന്നു. അവന്റെ പുത്രൻ അരിമർദ്ദനൻ. സുദന്വന്റെ വംശാവലി സൂഹോത്രൻ എന്ന ബുദ്ധിമാനാണ്.
ച്യവനസ്തസ്യ പുത്രസ്തു രാജാ ധര്മാര്ഥകോവിദഃ। ച്യവനസ്യ കൃതഃ പുത്ര ഇഷ്ട്വാ യജ്ഞൈര്മഹാതപാഃ ।। ൩൭.
സൂഹോത്രന്റെ പുത്രൻ ച്യവനൻ, ധർമ്മത്തിലും സമ്പത്തിലും നിപുണനായ രാജാവായിരുന്നു. ച്യവനന്റെ പുത്രൻ കൃതൻ, വലിയ തപസ്സോടെ യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി.
വിശ്രുതം ജനയാമാസ പുത്രമിന്ദ്രസഖം നൃപഃ। വിദ്യോപരിചരം വീരം വസും നാമാന്തരിക്ഷഗമ് ।। ൩൭.
ആ രാജാവ് പ്രശസ്തനായ ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു. ഇന്ദ്രന്റെ സുഹൃത്ത്, വീരനായ വസു, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച വിദ്യോപരിചരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ.
വിദ്യോപരിചരാജ്ജജ്ഞേ ഗിരികാ സപ്ത സൂനവഃ। മഹാരഥോ ഭഗധരോ വിശ്രുതോ യോ ബൃഹദ്രഥഃ ।। ൩൭.
വിദ്യോപരിചരനിൽ നിന്ന് ഗിരികാ ജനിച്ച ഏഴു പുത്രന്മാർ: മഹാരഥൻ, ഭാഗധരൻ, പ്രശസ്തനായ ബൃഹദ്രഥൻ,
പ്രത്യഗ്രഹഃ കുശശ്ചൈവ യമാഹുര്മണിവാഹനമ്। മാഥൈല്യശ്ച ലലിത്ഥശ്ച മത്സ്യകാലശ്ച സപ്തമഃ ।। ൩൭.
പ്രത്യഗ്രഹൻ, മണിവാഹനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന കുശൻ, മാതൈല്യൻ, ലലിത്തൻ, ഏഴാമനായ മത്സ്യകാലൻ.
ബൃഹദ്രഥസ്യ ദായാദഃ കുശാഗ്രോ നാമ വിശ്രുതഃ। കുശാഗ്രസ്യാത്മജശ്ചൈവ ഋഷഭോ നാമ വീര്യവാന് ।। ൩൭.
ബൃഹദ്രഥന്റെ വംശാവലി കുശാഗ്രൻ എന്ന പ്രശസ്തനായവനാണ്. കുശാഗ്രന്റെ പുത്രൻ ശക്തിയുള്ള ഋഷഭൻ.
ഋഷഭസ്യാപി ദായാദഃ പുഷ്പവാന്നാമ ധാര്മികഃ। വിക്രാന്തസ്തസ്യ ദായാദോ രാജാ സത്യഹിതഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൭.
ഋഷഭന്റെ വംശാവലി ധാർമ്മികനായ പുഷ്പവാൻ. പുഷ്പവാന്റെ വംശാവലി വീരനായ രാജാവ് സത്യഹിതൻ.
തസ്യ പുത്രഃ സുധന്വാ ച തസ്മാദൂര്ജ്ജഃ പ്രതാപവാന്। ഊര്ജ്ജസ്യ നഭസഃ പുത്രസ്തസ്മാജ്ജജ്ഞേ സ വീര്യവാന് ।। ൩൭.
അവന്റെ പുത്രൻ സുദന്വൻ, അവനിൽ നിന്ന് ഉർജ്ജൻ എന്ന പ്രശസ്തനായ വീരൻ. ഉർജ്ജന്റെ പുത്രൻ നഭസൻ, അവനിൽ നിന്ന് ശക്തിയുള്ളവൻ ജനിച്ചു.
ശകലേ ദ്വേ സ വൈ ജാതോ ജരയാ സന്ധിതസ്തു സഃ। ജരാസന്ധോ മഹാബാഹുര്ജരയാ സന്ധിതസ്തു സഃ ।। ൩൭.
അവൻ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി ജനിച്ചു, വയസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ഒന്നായി ചേർന്നു. വലിയ ഭുജങ്ങൾ ഉള്ള ജരാസന്ധൻ അങ്ങനെ ഒന്നായി ചേർന്നു.
സര്വക്ഷത്രസ്യ ജേതാഽസൌ ജരാസന്ധോ മഹാബലഃ। ജരാസന്ധസ്യ പുത്രസ്തു സഹദേവഃ പ്രതാപവാന് ।। ൩൭.
സകലക്ഷത്രിയന്മാരെയും ജയിച്ച മഹാബലശാലിയായ ജരാസന്ധൻ. ജരാസന്ധന്റെ പുത്രൻ പ്രശസ്തനായ സഹദേവൻ.
സഹതേവാത്മജഃ ശ്രീമാന് സോമാധിഃ സുമഹാതപാഃ। ശ്രുതശ്രുവസ്തു സോമാധേര്മാഗധഃ പരികീര്തിതഃ ।। ൩൭.
സഹദേവന്റെ പുത്രൻ മഹാതപസ്സുള്ള ശ്രേഷ്ഠനായ സോമാധി. സോമാധിയിൽ നിന്ന് ശ്രുതശ്രു എന്ന മാഗധൻ ജനിച്ചു.
പരിക്ഷിതസ്യ ദായാദോ ബഭൂവ ജനമേജയഃ। ശ്രുതസേനസ്യ ദായാദോ ഭീമസേനോഽപി നാമതഃ ।। ൩൭.
പരീക്ഷിതന്റെ വംശാവലി ജനമേജയൻ. ശ്രുതസേനന്റെ വംശാവലി ഭീമസേനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
ജഹ്നുസ്ത്വജനയത്പുത്രം സുരഥം നാമ ഭൂമിപമ്। സുരഥസ്യ തു ദായാദോ വീരോ രാജാ വിദൂരഥഃ ।। ൩൭.
ജഹ്നു ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു, ഭൂമിയുടെ ഭരണാധികാരി ആയ സുരഥൻ. സുരഥന്റെ വംശാവലി വീരനായ രാജാവ് വിദൂരഥൻ.
വിദൂരഥസുതശ്ചാപി സാര്വഭൌമ ഇതി ശ്രുതിഃ। സാര്വഭൌമാ ജ്ജയത്സേന ആരാധിസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൩൭.
വിദൂരഥന്റെ പുത്രൻ സർവഭൗമൻ എന്ന് കേൾക്കപ്പെടുന്നു. സർവഭൗമന്റെ പുത്രൻ ജയത്സേനൻ, അവന്റെ പുത്രൻ ആരാധിതൻ.
ആരാധിതോ മഹാസത്ത്വ അയുതായുസ്തതഃ സ്മൃതഃ । അക്രോധനോഽയുതായോഽസ്തു തസ്മാദ്ദേവാതിഥിഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൭.
വലിയ ആത്മാവുള്ള ആരാധിതൻ ആയുതായു എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ആയുതായുവിന്റെ പുത്രൻ അക്രോധനൻ, അവനിൽ നിന്ന് ദേവാതിഥി ജനിച്ചു.
ദേവാതിഥേസ്തു ദായാദ ഋക്ഷ ഏവ ബഭൂവ ഹ। ഭീമസേനസ്തഥാ ഋക്ഷാദ്ദിലീപസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൩൭.
ദേവാതിഥിയുടെ വംശാവലി ഋക്ഷൻ. ഋക്ഷനിൽ നിന്ന് ഭീമസേനൻ, ഭീമസേനന്റെ പുത്രൻ ദിലീപൻ.
ദിലീപസൂനുഃ പ്രതിപസ്തസ്യ പുത്രാസ്ത്രയഃ സ്മൃതാഃ। ദേവാപിഃ ശന്തനുശ്ചൈവ ബാഹ്ലീകശ്ചൈവ തേ ത്രയഃ ।। ൩൭.
ദിലീപന്റെ പുത്രൻ പ്രതിപൻ, അവനു മൂന്നു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ദേവാപി, ശാന്തനു, ബാഹ്ലീകൻ — ഇവരാണ് ആ മൂന്നു പേർ.
ബാഹ്ലീകസ്യ തു വിജ്ഞേയഃ സപ്തബാഹ്ലീശ്വരോ നൃപഃ। ബാഹ്ലീകസ്യ സുതശ്ചൈവ സോമദത്തോ മഹായശാഃ ।। ൩൭.
ബാഹ്ലീകന്റെ രാജാവ് ഏഴു ബാഹ്ലീകർക്കും അധിപനാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം. ബാഹ്ലീകന്റെ പുത്രനായ സോമദത്തൻ മഹത്തായ പ്രശസ്തിയുള്ളവനാണ്.
ജജ്ഞിരേ സോമദത്താത്തു ഭൂരിര്ഭൂരിശ്രവാഃ ശലഃ । ദേവാപിസ്തു പ്രവവ്രാജ വനം ധര്മ്മപരീപ്സയാ ।। ൩൭.
സോമദത്തനിൽ നിന്ന് ഭൂരി, ഭൂരിശ്രവാസ്, ശലൻ എന്നിങ്ങനെ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. ദേവാപി ധർമ്മം തേടി കാടിലേക്ക് പോയി.
ഉപാധ്യായസ്തു ദേവാനാം ദേവാപിരഭവന്മുനിഃ। ച്യവനോഽസ്യ ഹി പുത്രസ്തു ഇഷ്ടകശ്ച മഹാത്മനഃ ।। ൩൭.
ദേവാപി ദേവന്മാരുടെ ഗുരുവായി, ഒരു മഹർഷിയായി. അദ്ദേഹത്തിന് ച്യവനനും ഇഷ്ടകനും എന്നിങ്ങനെ മഹാത്മാക്കളായ രണ്ടു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ശന്തനുസ്ത്വഭവദ്രാജാ വിദ്വാന് വൈ സ മഹാഭിഷഃ । ഇമം ചോദാഹരന്ത്യത്ര ശ്ലോകം പ്രതി മഹാഭിഷമ് ।। ൩൭.
ശാന്തനു എന്ന രാജാവ് പണ്ഡിതനും മഹാ വൈദ്യനും ആയിരുന്നു. ഈ മഹാ വൈദ്യനെ കുറിച്ച് ഇവിടെ ഈ ശ്ലോകം പറയപ്പെടുന്നു.
യം യം രാജാ സ്പൃശതി വൈ ജീര്ണം സമയതോ നരമ്। പുനര്യുവാ സ ഭവതി തസ്മാത്തേ ശന്തനും വിദുഃ ।। ൩൭.
രാജാവ് ആരെയെങ്കിലും വൃദ്ധനായി ക്ഷയിച്ചവനെ സ്പർശിച്ചാൽ, ആ മനുഷ്യൻ വീണ്ടും യുവാവായി മാറുമെന്നു പറയുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ശാന്തനുവിനെ എല്ലാവരും അറിയുന്നത്.
തതോഽസ്യ ശന്തനുത്വം വൈ പ്രജാസ്വിഹ പരിശ്രുതമ്। സ ഉപയേമേ ധര്മ്മാത്മാ ശന്തനു ര്ജാഹ്നവീം നൃപഃ ।। ൩൭.
ഇവിടെ ജനങ്ങളിൽ ശാന്തനുവിന്റെ മഹത്വം വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്. ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാജാവ് ശാന്തനു ജാഹ്നവിയെ വിവാഹം ചെയ്തു.
തസ്യാം ദേവവ്രതം ഭീഷ്മം പുത്രം സോഽജനയത്പ്രഭുഃ । സ ച ഭീഷ്മ ഇതി ഖ്യാതഃ പാണ്ഡവാനാം പിതാമഹഃ ।। ൩൭.
അവളിൽ നിന്ന് ഭഗവാൻ ദേവവ്രതനായി ഭീഷ്മൻ ജനിച്ചു. ഭീഷ്മൻ പാണ്ഡവരുടെ പിതാമഹനായി അറിയപ്പെടുന്നു.
കാലേ വിചിത്രവീര്യന്തു ശന്തനു ര്ജനയത്സുതമ്। ശന്തനോര്ദയിതം പുത്രം പ്രജാഹിതകരമ്പ്രഭുമ്। കൃഷ്ണദ്വൈപായനശ്ചൈവ ക്ഷേത്രേ വൈചിത്രവീര്യകേ ।। ൩൭.
ശാന്തനു കാലക്രമത്തിൽ വിചിത്രവീര്യ എന്ന പ്രിയപുത്രനെയും ജനിപ്പിച്ചു. ജനങ്ങൾക്ക് ഉപകാരപ്രദനായ രാജാവാണ് അവൻ. കൃഷ്ണദ്വൈപായനനും വിചിത്രവീര്യന്റെ വംശത്തിൽ പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
ധൃതരാഷ്ട്രഞ്ച പാണ്ഡുഞ്ച വിദുരഞ്ചാപ്യജീജനത്। ധൃതരാഷ്ട്രാത്തു ഗാന്ധാരീ പുത്രാണാം സുഷുവേ ശതമ് ।। ൩൭.
അവൻ ധൃതരാഷ്ട്രനും പാണ്ഡുവും വിദുരനും ജനിപ്പിച്ചു. ധൃതരാഷ്ട്രനിൽ നിന്ന് ഗാന്ധാരി നൂറു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
തേഷാം ദുര്യോധനോ ജ്യേഷ്ഠഃ സര്വ്വക്ഷത്രസ്യ സ പ്രഭുഃ। മാദ്രീ രാജ്ഞീ പൃഥാ ചൈവ പാണ്ഡോര്ഭാര്യേ ബഭൂവതുഃ ।। ൩൭.
അവരിൽ ദുര്യോധനൻ മൂത്തവനും എല്ലാ ക്ഷത്രിയർക്കും അധിപനുമായിരുന്നു. മാദ്രിയും പൃഥയും പാണ്ഡുവിന്റെ ഭാര്യമാരായിരുന്നു.
ദേവദത്താഃ സുതാസ്താഭ്യാം പാണ്ഡോരര്ഥേ വിജജ്ഞിരേ। ധര്മ്മാദ്യുധിഷ്ഠിരോ ജജ്ഞേ വായോര്ജജ്ഞേ വൃകോദരഃ ।। ൩൭.
അവരിൽ പാണ്ഡുവിന് ദൈവാനുഗ്രഹത്തോടെ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് യുദ്ധിഷ്ഠിരനും വായുവിൽ നിന്ന് വൃക്കോദരനും ജനിച്ചു.
ഇന്ദ്രാദ്ധനഞ്ജയോ ജജ്ഞേ ശക്രതുല്യപരാക്രമഃ। അശ്വിഭ്യാം സഹ ദേവശ്ച നകുലശ്ചാപി മാദ്രിജൌ ।। ൩൭.
ഇന്ദ്രനിൽ നിന്ന് ധനഞ്ജയൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ വീര്യം ഇന്ദ്രനോടു തുല്യമാണ്. അശ്വിനികളിൽ നിന്ന് മാദ്രിയുടെ പുത്രന്മാരായ നകുലനും സഹദേവനും ജനിച്ചു.