വായുപുരാണമ്

അലം സംരക്ഷണേ തേഷാം പഞ്ചാലാ ഇതി വിശ്രുതാഃ। മുദ്ഗലസ്യാപി മൌദ്ഗല്യാഃ ക്ഷാത്രോപേതദ്വിജാതയഃ ।। ൩൭.

അവരെ സംരക്ഷിക്കാൻ ഇത്രയൊക്കെ മതിയെന്ന്; അവർ പഞ്ചാലന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. മുദ്ഗലനിൽ നിന്ന് മൗദ്ഗല്യർ ജനിച്ചു; അവർ ക്ഷത്രിയരായ ദ്വിജന്മാരാണ്.

ഏതേ ഹ്യങ്ഗിരസഃ പക്ഷേ സംശ്രിതാഃ കണ്ഠമുദ്ഘലാഃ । മുദ്ഘലസ്യ സുതോ ജ്യേഷ്ഠോ ബ്രഹ്മിഷ്ഠഃ സുമഹായശാഃ ।। ൩൭.

ഈ അങ്കിരസർ, കണ്ഠകുലത്തിൽപ്പെട്ട മുദ്ഘലന്മാർ ആയിരിക്കുന്നു. മുദ്ഘലന്റെ മൂത്തമകൻ വേദങ്ങളിൽ അത്യന്തം പാണ്ഡിത്യവും വലിയ പ്രശസ്തിയും ഉള്ളവനായിരുന്നു.

ഇന്ദ്രസേനാ യതോ ഗര്ഭം ബധ്യശ്വം പ്രത്യപദ്യത। ബധ്യശ്വാന്മിഥുനം ജജ്ഞേ മേനകാ ഇതി നഃ ശ്രുതിഃ ।। ൩൭.

ഇന്ദ്രസേനയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ബദ്ധ്യശ്വൻ ജനിച്ചു. ബദ്ധ്യശ്വനിൽ നിന്ന് ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ ജനിച്ചു; അവരെ മേനക എന്നു പരമ്പരാഗതമായി കേട്ടിട്ടുണ്ട്.

ദിവോദാസശ്ച രാജര്ഷിരഹല്യാ ച യശസ്വിനീ। ശാരദ്വതസ്തു ദായാദമഹല്യാ സമസൂയത ।। ൩൭.

ദിവോദാസൻ എന്ന രാജർഷിയും പ്രശസ്തയായ അഹല്യയും ഉണ്ടായിരുന്നു. അഹല്യ, ശാരദ്വതിന് ഒരു മകനായി പിറന്നു.

ശതാനന്ദമൃഷിശ്രേഷ്ഠം തസ്യാപി സുമഹായശാഃ। പുത്രഃ സത്യധൃതിര്നാമ ധനുര്വേദസ്യ പാരഗഃ ।। ൩൭.

അഹല്യയ്ക്ക് ജനിച്ച മകൻ ശതാനന്ദൻ മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു. അവന്റെ മകൻ സത്യധൃതി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനും വെടിനൂലിൽ പ്രാവീണ്യവും ഉള്ളവനായിരുന്നു.

അഥ സത്യധൃതേഃ ശുക്രം ദൃഷ്ട്വാപ്സരസമഗ്രതഃ। പ്രചസ്കന്ദേ ശരസ്തമ്ബേ മൈഥുനം സമപദ്യത ।। ൩൭.

ശേഷം, സത്യധൃതി ഒരു അപ്സരസിനെ നേരിൽ കണ്ടപ്പോൾ, അവന്റെ വീര്യം ഒരു ഇലഞ്ഞിലിൽ വീണു; അവിടെ സംയോജനമുണ്ടായി.

കൃപയാ തച്ച ജഗ്രാഹ ശന്തനുര്മൃഗയാം ഗതഃ। കൃപഃ സ്മൃതഃ സ വൈ തസ്മാദ്ഗൌതമീ ച കൃപീ തഥാ ।। ൩൭.

അപ്പോഴത് കണ്ട് കരുണയോടെ വേട്ടയാടാൻ പോയ ശാന്തനു ആ കുഞ്ഞിനെ എടുത്തു. അവൻ കൃപ എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു; അവനിൽ നിന്ന് ഗൗതമി എന്ന കൃപി എന്നവളും ജനിച്ചു.

ഏതേ ശാരദ്വതാഃ പ്രോക്താഃ ഋതഥ്യോ ഗൌതമാന്വയഃ। അത ഊര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി ദിവോദാസസ്യ സന്തതിമ് ।। ൩൭.

ഇവരാണ് ശാരദ്വതിന്റെ വംശജരായ ഋതഥ്യന്മാർ, ഗൗതമകുലത്തിൽപ്പെട്ടവർ. ഇനി ഞാൻ ദിവോദാസന്റെ സന്തതിയെ കുറിച്ച് പറയുന്നു.

ദിവോദാസസ്യ ദായാദോ ബ്രഹ്മിഷ്ഠോ മിത്രയുര്നൃപഃ। മൈത്രേയസ്തു തതോ ജജ്ഞേ സ്മൃതാ ഏതേഽപി സംശ്രിതാഃ ।। ൩൭.

ദിവോദാസന്റെ വംശാവലിയിൽ ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള രാജാവായ മിത്രയുൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. മൈത്രേയനിൽ നിന്ന് സ്മൃതൻ ജനിച്ചു; ഇവരും ഈ വംശത്തിൽപെട്ടവരാണ്.

ഏതേഽപി സംശ്രിതാഃ പക്ഷം ക്ഷാത്രോപേതാസ്തു ഭാര്ഗവാഃ। രാജാപി ച്യവനോ വിദ്വാംസ്തതഃ പ്രതിരഥോഽഭവത് ।। ൩൭.

ഇവരും ഈ വംശത്തിൽ ചേർന്ന് ക്ഷത്രിയരായ ഭാർഗവന്മാരായി. അവരിൽ നിന്ന് പണ്ഡിതനായ രാജാവ് ച്യവനൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് പ്രതിരഥൻ പിറന്നു.

അഥ വൈ ച്യവനാദ്ധീമാന് സുദാസഃ സമപദ്യത। സൌദാസഃ സഹദേവശ്ച സോമകസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൩൭.

ശേഷം, ച്യവനനിൽ നിന്ന് ധീമാനായ സുദാസൻ ജനിച്ചു. അവന്റെ മക്കൾ സൗദാസൻ, സഹദേവൻ, സോമകൻ എന്നിവരായിരുന്നു.

അജമീഢഃ പുനര്ജാതഃ ക്ഷീണേ വംശേ സ സോമകഃ। സോമകസ്യ സുതോ ജന്തുര്ഹതേ തസ്മിഞ്ഛതം വിഭോ ।। ൩൭.

വംശം ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ അജമീഢൻ വീണ്ടും ജനിച്ചു. അവനിൽ നിന്ന് സോമകൻ ജനിച്ചു; ആ മഹാത്മാവായ സോമകയ്ക്ക് നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി.

പുഷാണാമജമീഢസ്യ സോമകത്വേ മഹാത്മനഃ। തേഷാം യവീയാന് പൃഷതോ ദ്രുപദസ്യ പിതാമഹഃ ।। ൩൭.

അജമീഢന്റെ പുത്രന്മാരിൽ മഹാത്മാവായ സോമകൻ, അവരിൽ ഏറ്റവും ഇളയവൻ പൃഷതൻ ആയിരുന്നു; അവൻ ദ്രുപദന്റെ അപ്പപ്പൻ.

ധൃഷ്ടദ്യുമ്നഃ സുതസ്തസ്യ ധൃഷ്ടകേതുശ്ച തത്സുതഃ। മഹിഷീ ചാജമീഢസ്യ ധൂമിനീ പുത്രഗര്ധിനീ ।। ൩൭.

അവന്റെ മകൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ; അവന്റെ മകൻ ധൃഷ്ടകേതു. അജമീഢന്റെ പ്രധാന ഭാര്യയായ ധൂമിനി പുത്രസമ്പന്നയായിരുന്നു.

പുനര്ഭവേ തപസ്തേപേ ശതം വര്ഷാണി ദുശ്ചരമ്। ഹുതാഗ്ന്യനിദ്രാ ഹ്യഭവത് പവിത്രമിതഭോജനാ ।। ൩൭.

അവൾ പുനർജന്മത്തിൽ നൂറുവർഷം കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു. തീയിൽ ഹോമം ചെയ്ത്, ഉറക്കം ഒഴിവാക്കി, വളരെ കുറച്ച് ഭക്ഷണം മാത്രം കഴിച്ച്, നിർമലയായി ജീവിച്ചു.

അഹോരാത്രം കുശേഷ്വേവ സുഷ്വാപ സുമഹാവ്രതാ। തസ്യാം വൈ ധൂമ്രവര്ണായാമജമീഢശ്ച വീര്യവാന് ।। ൩൭.

ആ മഹാവ്രതയുള്ള സ്ത്രീ, അഹോരാത്രം കുഴഗ്രത്തിൽ മാത്രം ഉറങ്ങുകയായിരുന്നു. ആ ധൂമർവർണ്ണയിൽ ശക്തനായ അജമീഢൻ ജനിച്ചു.

ഋക്ഷം സംജനയാമാസ ധൂമ്രവര്ണ സിതാഗ്രജമ്। ഋക്ഷാത് സംവരണോ ജജ്ഞേ കുരുഃ സംവരണാദഭൂത് ।। ൩൭.

അവൾക്ക് അജമീഢൻ, സിതയുടെ മൂത്ത സഹോദരനായ ഋക്ഷനെ ജനിപ്പിച്ചു. ഋക്ഷനിൽ നിന്ന് സംവരണൻ ജനിച്ചു; സംവരണനിൽ നിന്ന് കുറു ജനിച്ചു.

യഃ പ്രയാഗം പദാക്രമ്യ കുരുക്ഷേത്രഞ്ചകാര ഹ। കൃഷ്ട്വൈനം സുമഹാതേജാ വര്ഷാണി സുബഹൂന്യഥ ।। ൩൭.

അവൻ പ്രയാഗം എത്തി കുറുക്ഷേത്രം സ്ഥാപിച്ചു. ആ മഹാശക്തനായവൻ പല വർഷങ്ങൾക്കാലം അതിനെ ഉഴുതു.

കൃഷ്യമാണേ തദാ ശക്രസ്തത്രാസ്യ വരദോ ബഭൌ। പുണ്യഞ്ച രമണീയഞ്ച പുണ്യകൃദ്ഭിര്നിഷേവിതമ് ।। ൩൭.

അവൻ ഉഴുതുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ അവിടെ പ്രത്യക്ഷനായി അനുഗ്രഹം നൽകി. ആ ദേശം പുണ്യവും മനോഹരവും ധർമ്മനിഷ്ഠരാൽ നിറഞ്ഞതുമായിടമായി.

തസ്യാന്വവായജാഃ ഖ്യാതാഃ കുരവോ നൃപസത്തമാഃ। കുരോസ്തു ദയിതാഃ പുത്രാഃ സുധന്വാ ജഹ്നുരേവ ച ।। ൩൭.

അവന്റെ സന്തതികളായ കുറുക്കൾ രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായി പ്രശസ്തരായി. കുറുവിന് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട പുത്രന്മാർ സുദന്വനും ജഹ്നുവുമാണ്.

പരിക്ഷിതോ മഹാരാജഃ പുത്രകശ്ചാരിമര്ദനഃ। സുധന്വനസ്തു ദായാദഃ സുഹോത്രോ മതിമാന് സ്മൃതഃ ।। ൩൭.

പരീക്ഷിതൻ മഹാരാജാവായിരുന്നു. അവന്റെ പുത്രൻ അരിമർദ്ദനൻ. സുദന്വന്റെ വംശാവലി സൂഹോത്രൻ എന്ന ബുദ്ധിമാനാണ്.

ച്യവനസ്തസ്യ പുത്രസ്തു രാജാ ധര്മാര്ഥകോവിദഃ। ച്യവനസ്യ കൃതഃ പുത്ര ഇഷ്ട്വാ യജ്ഞൈര്മഹാതപാഃ ।। ൩൭.

സൂഹോത്രന്റെ പുത്രൻ ച്യവനൻ, ധർമ്മത്തിലും സമ്പത്തിലും നിപുണനായ രാജാവായിരുന്നു. ച്യവനന്റെ പുത്രൻ കൃതൻ, വലിയ തപസ്സോടെ യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി.

വിശ്രുതം ജനയാമാസ പുത്രമിന്ദ്രസഖം നൃപഃ। വിദ്യോപരിചരം വീരം വസും നാമാന്തരിക്ഷഗമ് ।। ൩൭.

ആ രാജാവ് പ്രശസ്തനായ ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു. ഇന്ദ്രന്റെ സുഹൃത്ത്, വീരനായ വസു, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച വിദ്യോപരിചരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ.

വിദ്യോപരിചരാജ്ജജ്ഞേ ഗിരികാ സപ്ത സൂനവഃ। മഹാരഥോ ഭഗധരോ വിശ്രുതോ യോ ബൃഹദ്രഥഃ ।। ൩൭.

വിദ്യോപരിചരനിൽ നിന്ന് ഗിരികാ ജനിച്ച ഏഴു പുത്രന്മാർ: മഹാരഥൻ, ഭാഗധരൻ, പ്രശസ്തനായ ബൃഹദ്രഥൻ,

പ്രത്യഗ്രഹഃ കുശശ്ചൈവ യമാഹുര്മണിവാഹനമ്। മാഥൈല്യശ്ച ലലിത്ഥശ്ച മത്സ്യകാലശ്ച സപ്തമഃ ।। ൩൭.

പ്രത്യഗ്രഹൻ, മണിവാഹനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന കുശൻ, മാതൈല്യൻ, ലലിത്തൻ, ഏഴാമനായ മത്സ്യകാലൻ.

ബൃഹദ്രഥസ്യ ദായാദഃ കുശാഗ്രോ നാമ വിശ്രുതഃ। കുശാഗ്രസ്യാത്മജശ്ചൈവ ഋഷഭോ നാമ വീര്യവാന് ।। ൩൭.

ബൃഹദ്രഥന്റെ വംശാവലി കുശാഗ്രൻ എന്ന പ്രശസ്തനായവനാണ്. കുശാഗ്രന്റെ പുത്രൻ ശക്തിയുള്ള ഋഷഭൻ.

ഋഷഭസ്യാപി ദായാദഃ പുഷ്പവാന്നാമ ധാര്മികഃ। വിക്രാന്തസ്തസ്യ ദായാദോ രാജാ സത്യഹിതഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൭.

ഋഷഭന്റെ വംശാവലി ധാർമ്മികനായ പുഷ്പവാൻ. പുഷ്പവാന്റെ വംശാവലി വീരനായ രാജാവ് സത്യഹിതൻ.

തസ്യ പുത്രഃ സുധന്വാ ച തസ്മാദൂര്ജ്ജഃ പ്രതാപവാന്। ഊര്ജ്ജസ്യ നഭസഃ പുത്രസ്തസ്മാജ്ജജ്ഞേ സ വീര്യവാന് ।। ൩൭.

അവന്റെ പുത്രൻ സുദന്വൻ, അവനിൽ നിന്ന് ഉർജ്ജൻ എന്ന പ്രശസ്തനായ വീരൻ. ഉർജ്ജന്റെ പുത്രൻ നഭസൻ, അവനിൽ നിന്ന് ശക്തിയുള്ളവൻ ജനിച്ചു.

ശകലേ ദ്വേ സ വൈ ജാതോ ജരയാ സന്ധിതസ്തു സഃ। ജരാസന്ധോ മഹാബാഹുര്ജരയാ സന്ധിതസ്തു സഃ ।। ൩൭.

അവൻ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി ജനിച്ചു, വയസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ഒന്നായി ചേർന്നു. വലിയ ഭുജങ്ങൾ ഉള്ള ജരാസന്ധൻ അങ്ങനെ ഒന്നായി ചേർന്നു.