ഹസ്തിനശ്ചാപി ദായാദാസ്ത്രയഃ പരമധാര്മികാഃ। അജമീഢോ ദ്വിമീഢശ്ച പുരുമീഢസ്തഥൈവ ച ।। ൩൭.
ഹസ്തിന്നിന് മൂന്നു ധാർമ്മിക പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: അജമീഢൻ, ദ്വിമീഢൻ, പുരുമീഢൻ.
അജമീഢസ്യ പുത്രാസ്തു ശഭാഃ ശുഭകുലോദ്വഹാഃ। തപസോഽന്തേ സുമഹതോ രാജ്ഞോ വൃദ്ധസ്യ ധാര്മികാഃ ।। ൩൭.
അജമീഢന്റെ പുത്രന്മാർ ശഭന്മാർ ആയിരുന്നു, ഉജ്ജ്വലമായ കുലത്തിൽ ജനിച്ചവർ. വലിയ തപസ്സിന് ശേഷം ഇവർ ധാർമ്മികരായ രാജാക്കന്മാരായിരുന്നു.
ഭരദ്വാജപ്രസാദേന ശ്രൃണുധ്വം തസ്യ വിസ്തരമ്। അജ മീഢസ്യ കേശിന്യാം കണ്ഠഃ സമഭവത്കില ।। ൩൭.
ഭരദ്വാജന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, അവരുടെ വംശാവലി വിശദമായി കേൾക്കൂ: അജമീഢൻ കെശിനിയിൽ കണ്ഠനെ ജനിപ്പിച്ചു.
മേധാതിഥിഃ സുതസ്തസ്യ തസ്മാത് കണ്ഠായനാ ദ്വിജാഃ। അജമീഢസ്യ ധൂമിന്യാം ജജ്ഞേ ബൃഹദ്വസുര്നൃപഃ ।। ൩൭.
അവന്റെ മകൻ മേധാതിഥി. അവനിൽ നിന്ന് കണ്ഠായന ബ്രാഹ്മണർ ഉല്പന്നരായി. അജമീഢൻ ധൂമിനിയിൽ ബൃഹദ്വസു രാജാവിനെ ജനിപ്പിച്ചു.
ബൃഹദ്വസോര്ബൃഹദ്വിഷ്ണുഃ പുത്രസ്തസ്യ മഹാബലഃ। ബൃഹത്കര്മാ സുതസ്തസ്യ പുത്രസ്തസ്യ ബൃഹദ്രഥഃ ।। ൩൭.
ബൃഹദ്വസുവിന് ബൃഹദ്വിഷ്ണു എന്ന മഹാബലശാലി മകനായിരുന്നു. അവന്റെ മകൻ ബൃഹത്കർമ, അതിന്റെ മകൻ ബൃഹദ്രഥൻ.
വിശ്വജിത്തനയസ്തസ്യ സേനജിത്തസ്യ ചാത്മജഃ। അഥ സേനജിതഃ പുത്രാശ്ചത്വാരോ ലോകവിശ്രുതാഃ ।। ൩൭.
അവന്റെ മകൻ വിശ്വജിത്, വിശ്വജിതിന്റെ മകൻ സേനജിത്. സേനജിതിന് ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തരായ നാലു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
രുചിരാശ്വശ്ച കാവ്യശ്ച രാമോ ദൃഢധനുസ്തഥാ। വത്സശ്ചാവന്തകോ രാജാ യസ്യ തേ പരിവത്സരാഃ ।। ൩൭.
രുചിരാശ്വൻ, കാവ്യൻ, ദൃഢധനുസ് എന്ന രാമൻ, വത്സൻ, അവന്റക രാജാവ്—ഇവരെ പരിവത്സരന്മാർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
രുചിരാശ്വസ്യ ദായാദഃ പൃഥുഷേണോ മഹായശാഃ। പൃഥുഷേണസ്യ പാരസ്തു പാരാന്നീപോഽഥ ജജ്ഞിവാന് ।। ൩൭.
രുചിരാശ്വന്റെ വംശാവലി പൃഥുശേനൻ ആയിരുന്നു, വലിയ പ്രശസ്തിയുള്ളവൻ. പൃഥുശേനന്റെ മകൻ പാരൻ, പാരനിൽ നിന്നാണ് നീപൻ ജനിച്ചത്.
യസ്യ ചൈകശതഞ്ചാസീത് പുത്രാണാമിതി നഃ ശ്രുതമ്। നീപാ ഇതി സമാഖ്യാതാ രാജാനഃ സര്വ ഏവ തേ ।। ൩൭.
അവനു നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ആ രാജാക്കന്മാരെല്ലാം നീപന്മാർ എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
തേഷാം വംശകരഃ ശ്രീമാന് രാജാസീത്കീര്ത്തിവര്ദ്ധനഃ। കാമ്പില്യേ സമരോ നാമ സ ചേഷ്ടസമരോഽഭവത് ।। ൩൭.
അവരിൽ വംശം സ്ഥാപിച്ച മഹത്വമുള്ള രാജാവ് കീർത്തിവർദ്ധനൻ ആയിരുന്നു. കാംപില്യയിൽ സമരൻ എന്ന രാജാവും, അവൻ ചേഷ്ടസമരൻ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെട്ടു.
സമരസ്യ പരഃ പാരഃ സത്വദശ്ച ഇതി ത്രയഃ। പുത്രാഃ സര്വഗുണോപേതാഃ പാരപുത്രോ വൃഷുര്ബഭൌ ।। ൩൭.
സമരന്റെ മൂന്നു പുത്രന്മാർ: പാരൻ, സത്വദൻ, മറ്റൊരു പാരൻ—ഇവരെല്ലാം സകല ഗുണങ്ങളോടും കൂടിയവരാണ്. പാരന്റെ മകൻ വൃഷൻ ആയിരുന്നു.
വൃഷോസ്തു സുകൃതിര്നാമ സുകൃതേനേഹ കര്മണാ। ജജ്ഞേ സര്വഗുണോപേതോ വിബ്രാജസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൩൭.
വൃഷന്റെ മകൻ സുകൃതിയാണ്. നല്ല പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട് സുകൃതിക്ക് സർവഗുണസമ്പന്നനായ വിവ്രാജൻ ജനിച്ചു.
വിഭ്രാജസ്യ തു ദായാദസ്ത്വണുഹോ നാമ പാര്ഥിവഃ। ബഭൂവ ശുകജാമാതാ ഋചീഭര്ത്താ മഹായശാഃ ।। ൩൭.
വിവ്രാജന്റെ വംശാവലി അണുഹൻ എന്ന രാജാവാണ്. അവൻ ശുകന്റെ മരുമകനും, മഹാപ്രശസ്തനായ ഋഷിയുടെ പിതാവുമാണ്.
അണുഹസ്യ തു ദായാദോ ബ്രഹ്മദത്തോ മഹാതപാഃ। യോഗസൂനുഃ സുതസ്തസ്യ വിഷ്വക്സേനോഽഭവനൃപഃ ।। ൩൭.
അണുഹന്റെ മകൻ മഹാതപസ്സുകാരനായ ബ്രഹ്മദത്തൻ. അവന്റെ മകൻ യോഗസുനു, വിശ്വക്സേനൻ രാജാവായി.
വിബ്രാജപുത്രാ രാജാനഃ കുകൃതേനേഹ കര്മ്മണാ। വിഷ്വക്സേനസ്യ പുത്രസ്തു ഉദക്സേനോ ബഭൂവ ഹ ।। ൩൭.
പ്രകാശമുള്ള പുത്രന്മാർ ദുഷ്ക്കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തുകൊണ്ട് ഇവിടെ രാജാക്കന്മാരായി. വിഷ്വക്സേനന്റെ പുത്രന് ഉദക്സേനൻ എന്നായിരുന്നു പേര്.
ഭല്ലാടസ്തസ്യ ദായാദോ യേന രാജാ പുരാഹതഃ। ഭല്ലാടസ്യ തു ദായാദോ രാജാസീജ്ജനമേജയഃ। ഉഗ്രായുധേന തസ്യാര്ഥേ സര്വേ നീപാഃ പ്രണാശിതാഃ ।। ൩൭.
അവന്റെ വംശാവലി ഭല്ലാടൻ ആയിരുന്നു; അവൻ മുമ്പ് ഒരു രാജാവിനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു. ഭല്ലാടന്റെ വംശാവലി ജനമേജയൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു. അവനുവേണ്ടി ഉഗ്രായുധൻ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും നശിപ്പിച്ചു.
ഉഗ്രായുധഃ കസ്യ സുതഃ കസ്മിന് വംശേ ച കീര്ത്യതേ। കിമര്ഥഞ്ചൈവ നീപാസ്തേ തേന സര്വേ പ്രണാശിതാഃ ।। ൩൭.
ഉഗ്രായുധൻ ആരുടെ പുത്രനാണ്? അവൻ ഏത് വംശത്തിൽ പ്രശസ്തനാണ്? അവൻ എന്തിനാണ് എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും നശിപ്പിച്ചത്?
ദ്വിമീഢസ്യ തു ദായാദോ വിദ്വാന് ജജ്ഞേ യവീനരഃ। ധൃതിമാംസ്തസ്യ പുത്രസ്തു തസ്യ സത്യധൃതിഃ സുതഃ ।। ൩൭.
ദ്വിമീഢന്റെ വംശാവലി ആയിരുന്നു പണ്ഡിതനായ യവീനരൻ. അവന്റെ പുത്രൻ ധൈര്യശാലിയായവനായിരുന്നു; അവന്റെ പുത്രൻ സത്യധൃതി.
അഥ സത്യധൃതേഃ പുത്രോ ദൃഢനേമിഃ പ്രതാപവാന് । ദൃഢനേമിസുതശ്ചാപി സുവര്മാ നാമ പാര്ഥിവഃ ।। ൩൭.
ശേഷം സത്യധൃതിയുടെ പുത്രൻ ശക്തനായ ദൃഢനേമി. ദൃഢനേമിയുടെ പുത്രൻ സുവർമ്മാ എന്ന രാജാവായിരുന്നു.
ആസീത്സുവര്മ്മണഃ പുത്രഃ സാര്വഭൌമഃ പ്രതാപവാന്। സാര്വഭൌമ ഇതി ഖ്യാതഃ പൃഥിവ്യാമേകരാഡ്ബഭൌ ।। ൩൭.
സുവർമ്മയുടെ പുത്രൻ ശക്തിയും പ്രശസ്തിയും ഉള്ള സർവഭൗമൻ ആയിരുന്നു. സർവഭൗമൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന അവൻ ഭൂമിയിൽ ഏകാധിപതിയായി.
തസ്യാന്വയേ ച മഹതി മഹത്പൌരവനന്ദനഃ। മഹത്പൌരവപുത്രസ്തു രാജാ രുക്മരഥഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൭.
അവന്റെ വലിയ വംശത്തിൽ മഹത്പൗരവന്റെ പുത്രൻ ജനിച്ചു; മഹത്പൗരവന്റെ പുത്രൻ രുക്മരഥൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു.
അഥ രുക്മരഥസ്യാപി സുപാര്ശ്വോ നാമ പാര്ഥിവഃ। സുപാര്ശ്വതനയശ്ചാപി സുമതിര്നാമ ധാര്മികഃ ।। ൩൭.
ശേഷം രുക്മരഥന്റെ പുത്രൻ സുപ്പാർശ്വൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു. സുപ്പാർശ്വന്റെ പുത്രൻ ധാർമ്മികനായ സുമതി.
സുമതേരപി ധര്മ്മാത്മാ രാജാ സന്നതിമാന് പ്രഭുഃ। തസ്യാസീത്സനതിര്നാമ കൃതസ്തസ്യ സുതോഽഭവത് ।। ൩൭.
സുമതിയുടെ പുത്രൻ ധാർമ്മികനും വിനയശാലിയും ആയിരുന്നു; അവന്റെ പേര് സനതി. സനതിയുടെ പുത്രൻ കൃതൻ.
ശിഷ്യോ ഹിരണ്യനാഭേസ്തു കൌഥുമസ്യ മഹാത്മനഃ। ചതുര്വിംശതിധാ തേന പ്രോക്താസ്താഃ സാമസംഹിതാഃ ।। ൩൭.
അവൻ മഹാത്മാവായ കൗതുമ ഹിരണ്യനാഭന്റെ ശിഷ്യനായിരുന്നു. അവൻ ഇരുപത്തിനാലു വിഭാഗങ്ങളായി സാമവേദം പഠിപ്പിച്ചു.
സ്മൃതാസ്തേ പ്രാച്യനാമാനഃ കാര്ത്താഃ സാമ്നാന്തു സാമഗാഃ । കാര്തിരുഗ്രായുധഃ സോഽഥ വീരഃ പൌരവനന്ദനഃ ।। ൩൭.
അവയെ പ്രാച്യസംഹിതകൾ എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു; സാമഗന്മാർ അവയെ സൃഷ്ടിച്ചു. കാർതി ഉഗ്രായുധൻ ആ വീരനായ പൗരവവംശജൻ തന്നെയായിരുന്നു.
ബഭൂവ യേന വിക്രമ്യ പൃഷതസ്യ പിതാമഹഃ। നീലോ നാമ മഹാബാഹുഃ പഞ്ചാലാധിപതിര്ഹതഃ ।। ൩൭.
അവൻ ധൈര്യം കാണിച്ച് പൃഷതന്റെ പിതാമഹനായ നീലൻ എന്ന ശക്തനായ പഞ്ചാലാധിപതിയെ കൊന്നു.
ഉഗ്രായുധസ്യ ദായാദഃ ക്ഷേമോ നാമ മഹായശാഃ। ക്ഷേമാത്സു വീരഃ സംജജ്ഞേ സുവീരസ്യ നൃപഞ്ജയഃ। നൃപഞ്ജയാദ്വീരരഥോ ഇത്യേതേ പൌരവാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൩൭.
ഉഗ്രായുധന്റെ വംശാവലി മഹാശ്രീയുള്ള ക്ഷേമൻ. ക്ഷേമനിൽ നിന്ന് വീരൻ എന്ന സുവീരൻ ജനിച്ചു; സുവീരനിൽ നിന്ന് നൃപഞ്ജയൻ; നൃപഞ്ജയനിൽ നിന്ന് വീരരഥൻ. ഇവരാണ് പൗരവന്മാർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
അജമീഢസ്യ നീലിന്യാം നീലഃ സമഭവന്നൃപഃ। നീലസ്യ തപസോഗ്രേണ സുശാന്തിരഭ്യജായത ।। ൩൭.
അജമീഢനും നീലിനിയും ചേർന്ന് നീലൻ എന്ന രാജാവിനെ ജനിപ്പിച്ചു. നീലന്റെ കഠിനമായ തപസ്സിലൂടെ സുഷാന്തി ജനിച്ചു.
പുരുജാനുഃ സുശാന്തേസ്തു രിക്ഷസ്തു പുരുജാനുജഃ। തതസ്തു രിക്ഷദായാദാ ഭേദാശ്ച തനയാസ്ത്വിമേ ।। ൩൭.
സുഷാന്തിയുടെ പുത്രൻ പുരുജാനു; പുരുജാനുവിന്റെ പുത്രൻ രിക്ഷൻ. രിക്ഷനിൽ നിന്ന് ഇവർക്കും അവരുടെ ശാഖകൾക്കും ഉത്ഭവം ലഭിച്ചു.
മുദ്ഗലഃ സൃഞ്ജയശ്ചൈവ രാജാ ബൃഹദിഷുസ്തഥാ । യവീയാംശ്ചാപി വിക്രാന്തഃ കമ്പില്യശ്ചൈവ പഞ്ചമഃ ।। ൩൭.
മുദ്ഗലൻ, സൃഞ്ജയൻ, രാജാവായ ബൃഹദിഷു, ധൈര്യശാലിയായ യവീയാൻ, കംപില്യൻ എന്ന അഞ്ചാമൻ—ഇവരാണ്.