പൂര്വന്തു വിതഥം തസ്യ കൃതം വൈ പുത്രജന്മ ഹി। തതഃ സ വിതഥോ നാമ ഭരദ്വാജസ്തഥാഽഭവത് ।। ൩൭.
മുന്പ് അവന്റെ മകനുണ്ടാകൽ വിഫലമായിരുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഭരദ്വാജന് വിറ്റഥൻ എന്ന പേരായി.
തസ്മാദ്ദിവ്യോ ഭരദ്വാജോ ബ്രാഹ്മണ്യാത് ക്ഷത്രിയോഽഭവത്। ദ്വിമുഖ്യായനനാമാ സ സ്മൃതോ ദ്വിപിതൃകസ്തു വൈ ।। ൩൭.
അങ്ങനെ, ജനനത്തിൽ ബ്രാഹ്മണനായ ഭരദ്വാജൻ ക്ഷത്രിയനായി; രണ്ടുപിതാക്കളുള്ളവൻ എന്നർത്ഥത്തിൽ ദ്വിമുഖ്യായനൻ എന്നും അവനെ ഓർക്കുന്നു.
തതോഽഥ വിതഥേ ജാതേ ഭരതഃ സ ദിവം യയൌ। വിതഥസ്യ തു ദായാദോ ഭുവമന്യുര്ബഭൂവ ഹ ।। ൩൭.
വിറ്റഥൻ ജനിച്ചശേഷം, ഭരതൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി; വിറ്റഥന്റെ വംശാവലി ഭൂമിയിൽ ഭുവമന്യു ആയിരുന്നു.
മഹാഭൂതോപമാശ്ചാസംശ്ചത്വാരോ ഭുവമന്യുജാഃ। ബൃഹത്ക്ഷത്രോ മഹാവീര്യോ നരോ ഗാഗ്രശ്ച വീര്യവാന് ।। ൩൭.
ഭുവമന്യുവിന്റെ നാലു മക്കളും മഹാബലശാലികളായിരുന്നു: ബൃഹത്ക്ഷത്രൻ, മഹാവീര്യൻ, നരൻ, ഗാഗ്രൻ എന്നിങ്ങനെ.
നരസ്യ സാംകൃതിഃ പുത്രസ്തസ്യ പുത്രൌ മഹൌജസൌ। ഗുരുവീര്യസ്ത്രിദേവശ്ച സാംകൃത്യാവവരൌ സ്മൃതൌ ।। ൩൭.
നരന്റെ മകൻ സംകൃതി; അവന്റെ രണ്ടു ശക്തനായ മക്കൾ ഗുരുവീര്യനും ത്രിദേവനും, സംകൃതികൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.
ദായാദാശ്ചാപി ഗാഗ്രസ്യ ശിനിബദ്ധാത് ബഭൂവ ഹ। സ്മൃതാശ്ചൈതേ തതോ ഗാഗ്ര്യാഃ ക്ഷാത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ ।। ൩൭.
ഗാഗ്രന്റെ വംശാവലികൾ ശിനിബദ്ധനിൽ നിന്നു ജനിച്ചു; ഇവരെ ഗാഗ്ര്യർ എന്നു വിളിക്കുന്നു, ക്ഷത്രിയരായ ദ്വിജന്മാർ.
മഹാവീര്യസുതശ്ചാപി ഭീമസ്തസ്മാദുഭക്ഷയഃ। തസ്യ ഭാര്യാ വിശാലാ തു സുഷുവേ വൈ സുതാംസ്ത്രയഃ ।। ൩൭.
മഹാവീര്യനായ ഭീമനും അതിനാൽ അഹാരം വളരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടവനായി. അവന്റെ ഭാര്യ വിശാലയ്ക്ക് മൂന്നു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
ത്രയ്യാരുണിം പുഷ്കരിണം തൃതീയം സുഷുവേ കപിമ്। കപേഃ ക്ഷത്രവരാ ഹ്യേതേ തയോഃ പ്രോക്താ മഹര്ഷയഃ ।। ൩൭.
അവൾക്ക് ത്രയ്യാരുണി, പുഷ്കരിണി, മൂന്നാമത്തേത് കുരങ്ങൻ എന്നിവരായിരുന്നു മക്കൾ. ഇവരിൽ രണ്ടുപേരും മഹർഷിമാരായി പ്രശസ്തരാണ്, ആ കുരങ്ങൻ മഹാരഥിയായ ഒരു കുലത്തിൽ പെട്ടവനാണ്.
ഗാഗ്രാഃ സാംകൃതയോ വീര്യാഃ ക്ഷാത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ। സംശ്രിതാങ്ഗിരസം പക്ഷം ബൃഹത്ക്ഷത്രസ്യ വക്ഷ്യതി ।। ൩൭.
ഗാഗ്രന്മാർ, സാംകൃതന്മാർ, വീര്യന്മാർ ഇവർക്ക് യോദ്ധാവിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള ദ്വിജന്മാരാണ്. ഇവർ ബ്രഹത്ക്ഷത്രന്റെ വംശമായ അങ്കിരസരുടെ ശാഖയിൽ ചേർന്നു.
ബൃഹത്ക്ഷത്രസ്യ ദായാദഃ സുഹോത്രോ നാമ ധാര്മികഃ। സുഹോത്രസ്യാപി ദായാദോ ഹസ്തീ നാമ ബഭൂവ ഹ। തേനേദം നിര്മിതം പൂര്വം നാമ്നാ വൈ ഹാസ്തിനം പുരമ് ।। ൩൭.
ബ്രഹത്ക്ഷത്രന്റെ വംശാവലി സൂഹോത്രൻ എന്ന ധാർമ്മികൻ ആയിരുന്നു. സൂഹോത്രന്റെ മകനായി ഹസ്തിൻ ജനിച്ചു. അവൻ തന്നെ ഈ നഗരമായ ഹസ്തിനപുരം സ്ഥാപിച്ചു.
ഹസ്തിനശ്ചാപി ദായാദാസ്ത്രയഃ പരമധാര്മികാഃ। അജമീഢോ ദ്വിമീഢശ്ച പുരുമീഢസ്തഥൈവ ച ।। ൩൭.
ഹസ്തിന്നിന് മൂന്നു ധാർമ്മിക പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: അജമീഢൻ, ദ്വിമീഢൻ, പുരുമീഢൻ.
അജമീഢസ്യ പുത്രാസ്തു ശഭാഃ ശുഭകുലോദ്വഹാഃ। തപസോഽന്തേ സുമഹതോ രാജ്ഞോ വൃദ്ധസ്യ ധാര്മികാഃ ।। ൩൭.
അജമീഢന്റെ പുത്രന്മാർ ശഭന്മാർ ആയിരുന്നു, ഉജ്ജ്വലമായ കുലത്തിൽ ജനിച്ചവർ. വലിയ തപസ്സിന് ശേഷം ഇവർ ധാർമ്മികരായ രാജാക്കന്മാരായിരുന്നു.
ഭരദ്വാജപ്രസാദേന ശ്രൃണുധ്വം തസ്യ വിസ്തരമ്। അജ മീഢസ്യ കേശിന്യാം കണ്ഠഃ സമഭവത്കില ।। ൩൭.
ഭരദ്വാജന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, അവരുടെ വംശാവലി വിശദമായി കേൾക്കൂ: അജമീഢൻ കെശിനിയിൽ കണ്ഠനെ ജനിപ്പിച്ചു.
മേധാതിഥിഃ സുതസ്തസ്യ തസ്മാത് കണ്ഠായനാ ദ്വിജാഃ। അജമീഢസ്യ ധൂമിന്യാം ജജ്ഞേ ബൃഹദ്വസുര്നൃപഃ ।। ൩൭.
അവന്റെ മകൻ മേധാതിഥി. അവനിൽ നിന്ന് കണ്ഠായന ബ്രാഹ്മണർ ഉല്പന്നരായി. അജമീഢൻ ധൂമിനിയിൽ ബൃഹദ്വസു രാജാവിനെ ജനിപ്പിച്ചു.
ബൃഹദ്വസോര്ബൃഹദ്വിഷ്ണുഃ പുത്രസ്തസ്യ മഹാബലഃ। ബൃഹത്കര്മാ സുതസ്തസ്യ പുത്രസ്തസ്യ ബൃഹദ്രഥഃ ।। ൩൭.
ബൃഹദ്വസുവിന് ബൃഹദ്വിഷ്ണു എന്ന മഹാബലശാലി മകനായിരുന്നു. അവന്റെ മകൻ ബൃഹത്കർമ, അതിന്റെ മകൻ ബൃഹദ്രഥൻ.
വിശ്വജിത്തനയസ്തസ്യ സേനജിത്തസ്യ ചാത്മജഃ। അഥ സേനജിതഃ പുത്രാശ്ചത്വാരോ ലോകവിശ്രുതാഃ ।। ൩൭.
അവന്റെ മകൻ വിശ്വജിത്, വിശ്വജിതിന്റെ മകൻ സേനജിത്. സേനജിതിന് ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തരായ നാലു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു.
രുചിരാശ്വശ്ച കാവ്യശ്ച രാമോ ദൃഢധനുസ്തഥാ। വത്സശ്ചാവന്തകോ രാജാ യസ്യ തേ പരിവത്സരാഃ ।। ൩൭.
രുചിരാശ്വൻ, കാവ്യൻ, ദൃഢധനുസ് എന്ന രാമൻ, വത്സൻ, അവന്റക രാജാവ്—ഇവരെ പരിവത്സരന്മാർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
രുചിരാശ്വസ്യ ദായാദഃ പൃഥുഷേണോ മഹായശാഃ। പൃഥുഷേണസ്യ പാരസ്തു പാരാന്നീപോഽഥ ജജ്ഞിവാന് ।। ൩൭.
രുചിരാശ്വന്റെ വംശാവലി പൃഥുശേനൻ ആയിരുന്നു, വലിയ പ്രശസ്തിയുള്ളവൻ. പൃഥുശേനന്റെ മകൻ പാരൻ, പാരനിൽ നിന്നാണ് നീപൻ ജനിച്ചത്.
യസ്യ ചൈകശതഞ്ചാസീത് പുത്രാണാമിതി നഃ ശ്രുതമ്। നീപാ ഇതി സമാഖ്യാതാ രാജാനഃ സര്വ ഏവ തേ ।। ൩൭.
അവനു നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ആ രാജാക്കന്മാരെല്ലാം നീപന്മാർ എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
തേഷാം വംശകരഃ ശ്രീമാന് രാജാസീത്കീര്ത്തിവര്ദ്ധനഃ। കാമ്പില്യേ സമരോ നാമ സ ചേഷ്ടസമരോഽഭവത് ।। ൩൭.
അവരിൽ വംശം സ്ഥാപിച്ച മഹത്വമുള്ള രാജാവ് കീർത്തിവർദ്ധനൻ ആയിരുന്നു. കാംപില്യയിൽ സമരൻ എന്ന രാജാവും, അവൻ ചേഷ്ടസമരൻ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെട്ടു.
സമരസ്യ പരഃ പാരഃ സത്വദശ്ച ഇതി ത്രയഃ। പുത്രാഃ സര്വഗുണോപേതാഃ പാരപുത്രോ വൃഷുര്ബഭൌ ।। ൩൭.
സമരന്റെ മൂന്നു പുത്രന്മാർ: പാരൻ, സത്വദൻ, മറ്റൊരു പാരൻ—ഇവരെല്ലാം സകല ഗുണങ്ങളോടും കൂടിയവരാണ്. പാരന്റെ മകൻ വൃഷൻ ആയിരുന്നു.
വൃഷോസ്തു സുകൃതിര്നാമ സുകൃതേനേഹ കര്മണാ। ജജ്ഞേ സര്വഗുണോപേതോ വിബ്രാജസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൩൭.
വൃഷന്റെ മകൻ സുകൃതിയാണ്. നല്ല പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട് സുകൃതിക്ക് സർവഗുണസമ്പന്നനായ വിവ്രാജൻ ജനിച്ചു.
വിഭ്രാജസ്യ തു ദായാദസ്ത്വണുഹോ നാമ പാര്ഥിവഃ। ബഭൂവ ശുകജാമാതാ ഋചീഭര്ത്താ മഹായശാഃ ।। ൩൭.
വിവ്രാജന്റെ വംശാവലി അണുഹൻ എന്ന രാജാവാണ്. അവൻ ശുകന്റെ മരുമകനും, മഹാപ്രശസ്തനായ ഋഷിയുടെ പിതാവുമാണ്.
അണുഹസ്യ തു ദായാദോ ബ്രഹ്മദത്തോ മഹാതപാഃ। യോഗസൂനുഃ സുതസ്തസ്യ വിഷ്വക്സേനോഽഭവനൃപഃ ।। ൩൭.
അണുഹന്റെ മകൻ മഹാതപസ്സുകാരനായ ബ്രഹ്മദത്തൻ. അവന്റെ മകൻ യോഗസുനു, വിശ്വക്സേനൻ രാജാവായി.
വിബ്രാജപുത്രാ രാജാനഃ കുകൃതേനേഹ കര്മ്മണാ। വിഷ്വക്സേനസ്യ പുത്രസ്തു ഉദക്സേനോ ബഭൂവ ഹ ।। ൩൭.
പ്രകാശമുള്ള പുത്രന്മാർ ദുഷ്ക്കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തുകൊണ്ട് ഇവിടെ രാജാക്കന്മാരായി. വിഷ്വക്സേനന്റെ പുത്രന് ഉദക്സേനൻ എന്നായിരുന്നു പേര്.
ഭല്ലാടസ്തസ്യ ദായാദോ യേന രാജാ പുരാഹതഃ। ഭല്ലാടസ്യ തു ദായാദോ രാജാസീജ്ജനമേജയഃ। ഉഗ്രായുധേന തസ്യാര്ഥേ സര്വേ നീപാഃ പ്രണാശിതാഃ ।। ൩൭.
അവന്റെ വംശാവലി ഭല്ലാടൻ ആയിരുന്നു; അവൻ മുമ്പ് ഒരു രാജാവിനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു. ഭല്ലാടന്റെ വംശാവലി ജനമേജയൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു. അവനുവേണ്ടി ഉഗ്രായുധൻ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും നശിപ്പിച്ചു.
ഉഗ്രായുധഃ കസ്യ സുതഃ കസ്മിന് വംശേ ച കീര്ത്യതേ। കിമര്ഥഞ്ചൈവ നീപാസ്തേ തേന സര്വേ പ്രണാശിതാഃ ।। ൩൭.
ഉഗ്രായുധൻ ആരുടെ പുത്രനാണ്? അവൻ ഏത് വംശത്തിൽ പ്രശസ്തനാണ്? അവൻ എന്തിനാണ് എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും നശിപ്പിച്ചത്?
ദ്വിമീഢസ്യ തു ദായാദോ വിദ്വാന് ജജ്ഞേ യവീനരഃ। ധൃതിമാംസ്തസ്യ പുത്രസ്തു തസ്യ സത്യധൃതിഃ സുതഃ ।। ൩൭.
ദ്വിമീഢന്റെ വംശാവലി ആയിരുന്നു പണ്ഡിതനായ യവീനരൻ. അവന്റെ പുത്രൻ ധൈര്യശാലിയായവനായിരുന്നു; അവന്റെ പുത്രൻ സത്യധൃതി.
അഥ സത്യധൃതേഃ പുത്രോ ദൃഢനേമിഃ പ്രതാപവാന് । ദൃഢനേമിസുതശ്ചാപി സുവര്മാ നാമ പാര്ഥിവഃ ।। ൩൭.
ശേഷം സത്യധൃതിയുടെ പുത്രൻ ശക്തനായ ദൃഢനേമി. ദൃഢനേമിയുടെ പുത്രൻ സുവർമ്മാ എന്ന രാജാവായിരുന്നു.
ആസീത്സുവര്മ്മണഃ പുത്രഃ സാര്വഭൌമഃ പ്രതാപവാന്। സാര്വഭൌമ ഇതി ഖ്യാതഃ പൃഥിവ്യാമേകരാഡ്ബഭൌ ।। ൩൭.
സുവർമ്മയുടെ പുത്രൻ ശക്തിയും പ്രശസ്തിയും ഉള്ള സർവഭൗമൻ ആയിരുന്നു. സർവഭൗമൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന അവൻ ഭൂമിയിൽ ഏകാധിപതിയായി.