വായുപുരാണമ്

മുദ്ഗലാ വിഷ്ണുവൃദ്ധാശ്ച ഹരിതാ വായവസ്തഥാ। തഥാ ഭാക്ഷാ ഭരദ്വാജാ ആര്ഷഭാഃ കിമ്ഭയാസ്തഥാ ।। ൪.

മുദ്ഗലന്മാർ, വിഷ്ണുവൃദ്ധന്മാർ, ഹരിതന്മാർ, വായവന്മാർ, ഭാക്ഷന്മാർ, ഭരദ്വാജന്മാർ, ആർഷഭന്മാർ, കിംഭയന്മാർ എന്നിവരും അങ്ങനെ തന്നെ ഉണ്ട്.

ഏതേ ഹ്യങ്ഗിരസഃ പക്ഷാ വിജ്ഞേയാ ദശ പഞ്ച ച। ഋഷ്യന്തരേഷു വൈ ബാഹ്യാ ബഹവോഽങ്ഗിരസഃ സ്മൃതാഃ ।। ൪.

ഇവരാണ് അങ്കിരസന്മാരുടെ പത്ത്, അഞ്ചു ശാഖകൾ എന്ന് അറിയേണ്ടത്. മറ്റു ഋഷിമാരിലും അവരിൽ പുറത്തുമുള്ളവരിലും അനേകം അങ്കിരസന്മാരെക്കുറിച്ച് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

മാരീചം പരിവക്ഷ്യാമി വംശമുത്തമപൂരുഷമ്। യസ്യാന്വവായേ സമ്ഭൂതം ജഗത്സ്ഥാവരജങ്ഗമമ് ।। ൪.

ഇപ്പോൾ ഞാൻ മരീചിയുടെ വംശം വിശദീകരിക്കാം. അവൻ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ പുരുഷൻ; അവന്റെ സന്തതികളിൽ നിന്നാണ് സകല ജഗത്തും — ചലനശീലികളും അചലങ്ങളുമൊക്കെ — ഉല്പന്നമായത്.

മരീചിരാപശ്ചകമേ താഭിധ്യായന്പ്രജേപ്സയാ। പുത്രഃ സര്വഗുണോപേതഃ പ്രജാവാന് സുരുചിര്ദിതിഃ। സംപൂജ്യതേ പ്രശസ്തായാം മനസാ ഭാവിതാ പ്രഭുഃ ।। ൪.

മരീചി സന്താനാഗ്രഹത്തോടെ ജലത്തിൽ ധ്യാനിച്ചു. അങ്ങനെ എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നനായ, സന്താനസമൃദ്ധനായ, പ്രകാശമുള്ള, ദിതിയെന്ന പുത്രൻ അവിടെ ജനിച്ചു. അവൻ മനസ്സിൽ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനാണ്.

ആഹൂതാശ്ച തതഃ സര്വാ ആപഃ സമവസത്പ്രഭുഃ। താസു പ്രണിഹിതാത്മാനമേകഃ സോഽജനയത്പ്രഭുഃ ।। ൪.

അപ്പോൾ എല്ലാ ജലങ്ങളെയും വിളിച്ചു ചേർത്തു, ആ മഹാപ്രഭു അവയിൽ വസിച്ചു. അവയിൽ മനസ്സു കേന്ദ്രീകരിച്ച്, ആ മഹാപ്രഭു ഒരാളെ സൃഷ്ടിച്ചു.

പുത്രമപ്രതിമന്നാമ്നാരിഷ്ടനേമിഃ പ്രജാപതിഃ। പുത്രം മരീചം സൂര്യാഭം വധൌവേശോ വ്യജീജനത് ।। ൪.

അരിഷ്ടനേമി എന്ന പേരിൽ അപരിമിതമായ പ്രജാപതി, വധൗവേശയിൽ സൂര്യപ്രഭയുള്ള മരീചിയെന്ന പുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു.

പ്രധ്യായന് ഹി സതാം വാചം പുത്രാര്ഥീ സലിലേ സ്ഥിതഃ। സപ്തവര്ഷസഹസ്രാണി തതഃ സോഽപ്രതിമോഽഭവത് ।। ൪.

പുത്രാഗ്രഹത്തോടെ, സന്മാർഗ്ഗത്തിന്റെ വാക്കുകൾ ധ്യാനിച്ച്, അവൻ ജലത്തിൽ എഴായിരം വർഷം നിന്നു. അങ്ങനെ അവൻ അപരിമിതനായി.

കശ്യപഃ സവിതുര്വിദ്വാംസ്തേന സ ബ്രഹ്മണഃ സമഃ । മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു ബ്രാഹ്മണാംശേന ജായതേ ।। ൪.

സവിതൃവിദ്യയിൽ പണ്ഡിതനായ കശ്യപൻ അങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവിനോട് സമനായി. എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും, ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാഗമായി അവൻ ജനിക്കുന്നു.

കന്യാനിമിതമിത്യുക്തേ ദക്ഷേണ കുപിതാഃ പ്രജാഃ । അപിബത്സ തദാ കശ്യം കശ്യം മദ്യമിഹോച്യതേ ।। ൪.

‘കന്യകളെക്കായാണിത്’ എന്ന് ദക്ഷൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അതിൽ പ്രകോപിതരായ പ്രജകൾ അപ്പോൾ കശ്യ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മദ്യം കുടിച്ചു.

ഹാശ്ചേകസാ ഹി വിജ്ഞേയാ ബ്രഹ്മണഃ കശ്യ ഉച്യതേ। കശ്യം മദ്യം സ്മൃതം വിപ്രൈഃ കശ്യപാനാത്തു കശ്യപഃ ।। ൪.

ഹാശ്ചേക്കസ എന്നത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ മദ്യം എന്നാണ് അറിയേണ്ടത്. കശ്യ എന്നത് മദ്യം എന്നാണ് വിപ്രന്മാർ ഓർക്കുന്നത്. കശ്യപൻ കശ്യ കുടിച്ചതിനാലാണ് ആ പേര് ലഭിച്ചത്.

കരോതി നാമ യദ്വാചോ വാചം ക്രൂരമുദാഹൃതമ്। ദക്ഷാഭിശപ്തഃ കുപിതഃ കശ്യപസ്തേന സോഽഭവത് ।। ൪.

കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞതുകൊണ്ടാണ് ദക്ഷൻ കോപത്തോടെ കശ്യപനെ ശപിച്ചത്. അതുകൊണ്ടാണ് അവൻ അങ്ങനെ ആയത്.

തസ്മാച്ച കശ്യപേനോക്തോ ബ്രഹ്മണാ പരമേഷ്ഠിനാ। തസ്മാദ്ദക്ഷഃ കശ്യപായ കന്യാസ്താഃ പ്രത്യപദ്യത। സര്വാശ്ച ബ്രഹ്മവാദിന്യഃ സര്വാസ്താ ലോകമാതരഃ ।। ൪.

അതിനുശേഷം പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ദക്ഷൻ തന്റെ പുത്രിമാരെ കശ്യപനു നൽകി. അവരൊക്കെയും വേദജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരായിരുന്നു; അവരൊക്കെ ലോകമാതാക്കളായി.

ഇത്യേതമൃഷിസര്ഗന്തു പുണ്യം യോ വേദ വാരുണമ്। ആയുഷ്മാന് പുണ്യവാന് ശുദ്ധഃ സുഖമാപ്നോത്യനുത്തമമ്। ധാരണാത് ശ്രവണാച്ചൈവ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ ।। ൪.

ഈ വാരുണം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, ഋഷികളുടെ ഈ പുണ്യകഥ ആരെങ്കിലും അറിഞ്ഞാൽ, ദീർഘായുസ്സും, പുണ്യവും, ശുദ്ധിയും ലഭിക്കും; അതു വായിക്കുകയും കേൾക്കുകയും ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള മോക്ഷം ലഭിക്കും.

അഥാബ്രുവന് പുനഃ സര്വേ മുനയോ രോമഹര്ഷണമ്। വിനിവൃത്തേ പ്രജാസര്ഗേ ഷഷ്ഠേ വൈ ചാക്ഷുഷസ്യ ഹ । നിസര്ഗഃ സമ്പ്രവൃത്തോഽയം മനോര്വൈവ സ്വതസ്യ ഹ ।। ൪.

അപ്പോൾ എല്ലാ മുനിമാരും വീണ്ടും രോമഹർഷണനോടു പറഞ്ഞു: ‘പ്രജാസൃഷ്ടി ആറാം ഘട്ടത്തിൽ, ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ കാലത്ത്, വൈവസ്വതമനുവിന്റെ സ്വതന്ത്ര സൃഷ്ടി ആരംഭിച്ചു.’

പ്രജാഃ സൃജേതി വ്യാദിഷ്ടഃ സ്വയം ദക്ഷഃ സ്വയമ്ഭുവാ। സസര്ജ ദക്ഷോ ഭൂതാനി ഗതിമന്തി ധ്രുവാണി ച । ഉപസ്ഥിതേഽന്തരേ ഹ്യസ്മിന് മനോര്വൈവസ്വതസ്യ ഹ ।। ൪.

സ്വയംഭുവായ ദക്ഷൻ പ്രജകൾ സൃഷ്ടിക്കണമെന്ന് ആജ്ഞാപിക്കപ്പെട്ടു. ദക്ഷൻ ചലനശീലികളും അചലങ്ങളുമായ ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ചു. വൈവസ്വതമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ അങ്ങനെ സംഭവിച്ചു.

തതഃ പ്രവൃത്തോ ദക്ഷസ്തുപ്രജാഃ സ്രഷ്ടുഞ്ചതുര്വിധാഃ। ജരായുജാ അണ്ഡജാശ്ച ഉദ്ഭിജ്ജാഃ സ്വേദജാസ്തഥാ ।। ൪.

അതിനുശേഷം ദക്ഷൻ നാലു വിധത്തിലുള്ള ജീവികൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ തുടങ്ങി: ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നവർ, മുട്ടയിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നവർ, ഈർപ്പിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്നവർ, നിലത്തുനിന്ന് മുളപ്പുന്നവർ.

ദശവര്ഷ സഹസ്രാണി തപ്ത്വാ ഘോരം മഹത്തപഃ। സമ്ഭാവിതോ യോഗബലൈരണിമാദ്യൈര്വിശേഷതഃ ।। ൪.

പതിനായിരം വർഷം ദക്ഷൻ കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു, യോഗശക്തികൾകൊണ്ടും അനിമാദി ശക്തികളാൽ പ്രത്യേകമായി ഉന്നതനായി.

ആത്മാനം വ്യഭജന് ശ്രീമാന് മനുഷ്യോരഗരാക്ഷസാന്। ദേവാസുരസഗന്ധര്വാന് ദിവ്യസംഹനനപ്രജാന് । ഈശ്വരാനാത്മനസ്തുല്യാന് രൂപദ്രവിണതേജസാ ।। ൪.

ശ്രീമാനായ ദക്ഷൻ താനെത്തന്നെ വിഭജിച്ച് മനുഷ്യരെ, പാമ്പുകളെയും, രാക്ഷസന്മാരെയും, ദേവന്മാരെയും, അസുരന്മാരെയും, ഗാന്ധർവന്മാരെയും—ദിവ്യരൂപമുള്ള ജീവികളെ—തനിക്കു തുല്യമായ രൂപത്തിലും ധനത്തിലും തേജസ്സിലും സമാനരായ ഇശ്വരന്മാരെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

തഥൈവാന്യാനി മുദിതോ ഗതിമന്തി ധ്രുവാണി ച। മാനസാന്യേവ ഭൂതാനി സിസൃക്ഷുര്വിവിധാഃ പ്രജാഃ ।। ൪.

അതു പോലെ തന്നെ, വിവിധ ജീവികളെ സൃഷ്ടിക്കാനാഗ്രഹിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ ദക്ഷൻ മനസ്സിൽ നിന്നു തന്നെ സ്ഥിരമായതും ചലിക്കുന്നതുമായ മറ്റു ജീവികളെയും ഉണ്ടാക്കി.

ഋഷീന് ദേവാന് സഗന്ധര്വാന് മനുഷ്യോരഗരാക്ഷസാന്। യക്ഷഭൂതപിശാചാംശ്ച വയഃപശുമൃഗാംസ്തഥാ ।। ൪.

ദക്ഷൻ ഋഷിമാരെയും, ദേവന്മാരെയും, ഗാന്ധർവന്മാരെയും, മനുഷ്യരെയും, പാമ്പുകളെയും, രാക്ഷസന്മാരെയും, യക്ഷന്മാരെയും, ഭൂതങ്ങളെയും, പിശാചുകളെയും, പക്ഷികളെയും, പശുക്കളെയും, കാട്ടുമൃഗങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

യദാസ്യ മനസാ സൃഷ്ടാ ന വ്യവര്ദ്ധന്ത താഃ പ്രജാഃ। അപധ്യാതാ ഭഗവതാ മഹാദേവേന ധീമതാ ।। ൪.

ദക്ഷൻ മനസ്സിൽ നിന്നു സൃഷ്ടിച്ച ആ ജീവികൾ വർദ്ധിച്ചില്ലെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, മഹാദേവൻ എന്ന ജ്ഞാനിയാവുന്ന ഭഗവാൻ അതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു.

മൈഥുനേന ച ഭാവേന സിസൃക്ഷുര്വിവിധാഃ പ്രജാഃ। അസിക്രീം ചാവഹത് പത്നീം വീരണസ്യ പ്രജാപതേഃ ।। ൪.

വിവിധ ജീവികളെ ലൈംഗിക സമ്ബർക്കത്തിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കാനാഗ്രഹിച്ച്, ദക്ഷൻ വീരണമഹാരാജാവിന്റെ ഭാര്യയായ അസിക്നിയെ സ്വീകരിച്ചു.

സുതാം സുമഹതാ യുക്താം തപസാ ലോകധാരിണീമ്। യയാ ധൃതമിദം സര്വം ജഗത് സ്ഥാവരജങ്ഗമമ് ।। ൪.

അവൾ വലിയ തപസ്സുകൊണ്ടു സമ്പന്നയായിരുന്നു; ലോകങ്ങളെ താങ്ങുന്നവളും ആയിരുന്നു. അവളാൽ ഈ മുഴുവൻ സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലവുമായ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നു.

അത്രാപ്യുദാ ഹരന്തീമൌ ശ്ലോകൌ പ്രാചേതസം പ്രതി। ദക്ഷസ്യോദ്വഹതോ ഭാര്യാമസിക്നീം വീരിണീം പരാമ് ।। ൪.

ഇവിടെയും, പ്രാചേതസനായ ദക്ഷൻ അസിക്നി എന്ന വീരിണിയുടെ പുത്രിയെ വിവാഹം കഴിച്ചതിനെക്കുറിച്ച് രണ്ടു ശ്ലോകങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു.

കൂപാനാം നിയുതം ദക്ഷഃ സര്പിണാം സാഭിമാനിനാമ്। നദീഗിരിഷു സര്ജ്ജംസ്താഃ പൃഷ്ഠതോഽനുയയൌ പ്രഭുഃ ।। ൪.

ദക്ഷൻ എന്ന പ്രഭു, അഭിമാനവും ശക്തിയും നിറഞ്ഞ അനേകം പാമ്പുകളെ കിണറുകളിൽ നിന്ന് നദികളിലും പർവ്വതങ്ങളിലും വിടുമ്പോൾ അവയെ പിന്തുടർന്നു.

തം ദൃഷ്ട്വാ ഋഷിഭിഃ പ്രോക്തം പ്രതിഷ്ഠാസ്യതി വൈ പ്രജാഃ। പ്രഥമാത്ര ദ്വിതീയാ തു ദക്ഷസ്യേഹ പ്രജാപതേഃ ।। ൪.

അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: 'ഇവിടെ ജീവികൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെടും; ആദ്യം ഇവിടെ, പിന്നെ ദക്ഷൻ എന്ന പ്രജാപതി രണ്ടാമതും സൃഷ്ടിക്കും.'

തഥാഗച്ഛദ്യഥാകാലം കൂപാനാം നിയുതേ തു സഃ। അസിക്നീം വൈരിണീം യത്ര ദക്ഷഃ പ്രാചേതസോഽവഹത് ।। ൪.

അങ്ങനെ, സമയാനുസരണം, ദക്ഷൻ കിണറുകളുടെ കൂട്ടത്തിലേക്ക് എത്തി; അവിടെ പ്രാചേതസനായ ദക്ഷൻ വീരിണിയുടെ പുത്രിയായ അസിക്നിയെ വിവാഹം ചെയ്തു.

അഥ പുത്രസഹസ്രം സ വൈരിണ്യാമമിതൌജസാ। അസിവന്യാം ജനയാമാസ ദക്ഷഃ പ്രാചേതസഃ പ്രഭുഃ ।। ൪.

അതിനുശേഷം, പ്രാചേതസനായ ദക്ഷൻ, മഹാശക്തിയുള്ളവൻ, അസിവാൻ പ്രദേശത്ത് വൈരിണിയിൽ നിന്ന് ആയിരം ശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.

താംസ്തു ദൃഷ്ട്വാ മഹാതേജാഃ സ വിവര്ദ്ധയിഷൂന് പ്രജാഃ. ദേവര്ഷിഃ പ്രിയസംവാദോ നാരദോ ബ്രഹ്മണഃ സുതഃ। നാശായ വചനം തേഷാം ശാപായൈവാത്മനോഽബ്രവീത് ।। ൪.

അവരെ കണ്ടു, മഹാതേജസ്സുള്ള നാരദമുനി, എല്ലാവർക്കും പ്രിയനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രൻ, അവരുടേയും വർദ്ധനവിനെ തടയാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവർക്കു നാശം വരുത്തുകയും തന്റെ മേൽ ശാപം വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.