വായുപുരാണമ്

ഭരതസ്ത്രിസൃഷു സ്ത്രീഷു നവ പുത്രാനജീജനത്। നാഭ്യനന്ദച്ച താന് രാജാ നാനുരൂപാന്മമേത്യുത ।। ൩൭.

ഭരതൻ മൂന്നു സ്ത്രീകളിൽ നിന്ന് ഒമ്പത് മക്കളെ ജനിപ്പിച്ചു. രാജാവ് അവരെ അംഗീകരിച്ചില്ല, 'ഇവൻ എനിക്ക് യോജ്യമല്ല' എന്നു പറഞ്ഞു.

തതസ്താ മാതരഃ ക്രുദ്ധാഃ പുത്രാന്നിന്യുര്യമക്ഷയമ്। തതസ്തസ്യ നരേന്ദ്രസ്യ വിതതം പുത്രജന്മ തത് ।। ൩൭.

അതിനാൽ ആ അമ്മമാർ കോപത്തോടെ മക്കളെ യമലോകത്തിലേക്ക് അയച്ചു. അങ്ങനെ ആ രാജാവിന് പുത്രജനനം വ്യാപകമായി നടന്നു.

തതോ മരുദ്ഭിരാനീയ പുത്രസ്തു സ ബൃഹസ്പതേഃ। സങ്ക്രാമിതോ ഭരദ്വാജോ മരുദ്ഭിഃ ക്രതുഭിര്വിഭുഃ ।। ൩൭.

അതിനുശേഷം മരുതുകൾ കൊണ്ടുവന്ന് മകനെ ബൃഹസ്പതിക്ക് നൽകി. മരുതുകളുടെ സഹായത്താൽ യാഗശക്തിയുള്ള ഭരദ്വാജൻ അവിടെ എത്തിച്ചു.

തത്രൈവോദാരഹന്തീദം ഭരദ്വാജസ്യ ധീമതഃ। ജന്മസങ്ക്രമണഞ്ചൈവ മരുദ്ഭിര്ഭരതായ വൈ ।। ൩൭.

അവിടെ മഹാത്മാവായ ഭരദ്വാജന്റെ ജനനവും മരുതുകൾ ഭരതനോട് ചേർത്തതും വിശദമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

പത്ന്യാമാസന്നഗര്ഭായാമശിജഃ സംസ്ഥിതഃ കിലഃ। ഭ്രാതുര്ഭാര്യാം സ ദൃഷ്ട്വാഥ ബൃഹസ്പതിരുവാച ഹ। അലംകൃത്യ തനും സ്വാന്തു മൈഥുനം ദേഹി മേ ശുഭേ ।। ൩൭.

ഭാര്യ ഗർഭം ധരിച്ച് പ്രസവത്തിനടുത്തിരിക്കുമ്പോൾ, ആ മഹർഷി അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. സഹോദരന്റെ ഭാര്യയെ കണ്ടപ്പോൾ ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ശരീരം അലങ്കരിച്ച് എനിക്ക് സൗഖ്യം അനുവദിക്കണം, സുന്ദരിയേ.'

ഏവമുക്താഽബ്രവീദേന മന്തര്വത്നീ ഹ്യഹം വിഭോ। ഗര്ഭഃ പരിണതശ്ചായം ബ്രഹ്മ വ്യാഹരതേ ഗിരാ ।। ൩൭.

അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൾ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, ഞാൻ ഗർഭിണിയാണ്; ഗർഭം വളർന്നു, അതിന്റെ വാക്കിൽ ബ്രഹ്മം ഉച്ചരിക്കുന്നു.'

അമോഘരേതാസ്ത്വഞ്ചാപി ധര്മശ്ചൈവ വിഗര്ഹിതഃ। ഏവമുക്തോഽബ്രവീദേനാം സ്മയമാനോ ബൃഹസ്പതിഃ ।। ൩൭.

'നിന്റെ ബീജം പരാജയപ്പെടില്ല, പക്ഷേ ഈ പ്രവൃത്തി ധർമ്മത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്' എന്നു അവൾ പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ബൃഹസ്പതി പുഞ്ചിരിച്ച് അവളോട് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.

വിനയോ നോപദേഷ്ടവ്യസ്ത്വയാ മമ കഥഞ്ചന। ഹര്ഷമാണഃ പ്രസഹ്യൈനാം മൈഥുനായോപചക്രമേ ।। ൩൭.

വിനയനെ നീ എങ്ങനെയും പഠിപ്പിക്കരുത്; അവൻ സന്തോഷത്തോടെ, ബലമായി അവളെ സമീപിച്ചു.

തതോ ബൃഹസ്പതിം ഗര്ഭോ ഹര്ഷമാണമുവാച ഹ। സന്നിവിഷ്ടോ ഹ്യഹം പൂര്വമിഹ താത ബൃഹസ്പതേ ।। ൩൭.

അപ്പോൾ ഗർഭം സന്തോഷത്തോടെ ബൃഹസ്പതിയെ നോക്കി പറഞ്ഞു: "തന്തയേ ബൃഹസ്പതേ, ഞാൻ ഇതിനുമുമ്പേ ഇവിടെയുണ്ട്."

അമോഘരേതാശ്ച ഭവാന്നാവകാശോഽസ്തി ച ദ്വയോഃ। ഏവമുക്തഃ സ ഗര്ഭേണ കുപിതഃ പ്രത്യുവാച ഹ ।। ൩൭.

"നിന്റെ വിത്ത് പരാജയപ്പെടാത്തതും, രണ്ടുപേര്ക്കും ഒരിടം ഇല്ലാത്തതുമാണ്" എന്ന് ഗർഭം പറഞ്ഞപ്പോൾ, ബൃഹസ്പതി കോപത്തോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.

യസ്മാന്മാമീദൃശേ കാലേ സര്വഭൂതേപ്സിതേ സതി। പ്രതിഷേധസിതത്തസ്മാത് തമോ ദീര്ഘം പ്രവേക്ഷ്യസി ।। ൩൭.

"എല്ലാവർക്കും ഇഷ്ടമായിരിക്കുന്ന സമയത്ത് നീ എന്നെ തടഞ്ഞതിനാൽ, നീ ദീർഘമായ അന്ധകാരത്തിൽ പ്രവേശിക്കും."

പാദാഭ്യാന്തേന തച്ഛന്നം മാതുര്ദ്വാരം ബൃഹസ്പതേഃ। തദ്രേതസ്തു തയോര്മധ്യേ നിവാര്യഃ ശിശുകോഽഭവത് ।। ൩൭.

അമ്മയുടെ കാലുകൾക്കിടയിലുള്ള വാതിൽ ബൃഹസ്പതിയുടെ വിത്ത് കൊണ്ട് അടച്ചു; അതിനാൽ ആ കുഞ്ഞ് അവരിൽ ഇടയിൽ തടയപ്പെട്ടു.

സദ്യോ ജാതം കുമാരന്തം ദൃഷ്ട്വാഽഥ മമതാഽബ്രവീത്। ഗമിഷ്യാമി ഗൃഹം സ്വം വൈ ഭരദ്വാജം ബൃഹസ്പതേ ।। ൩൭.

കുഞ്ഞ് ഉടനെ ജനിച്ചതു കണ്ട മമത പറഞ്ഞു: "ഞാൻ എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നു, ബൃഹസ്പതേ; ഇതാണ് ഭരദ്വാജൻ."

ഏവമുക്ത്വാ ഗതായാം സ പുത്രന്ത്യജതി തത്ക്ഷണാത്। ഭരസ്വ ബാഢമിത്യുക്തോ ഭരദ്വാജസ്തതോഽഭവത് ।। ൩൭.

അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പോയപ്പോൾ, ആ മകൻ ഉടനെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; "നന്നായി ഭരിക്കൂ" എന്ന് പറഞ്ഞതോടെ ഭരദ്വാജൻ അങ്ങനെ ആയി.

മാതാപിതൃഭ്യാം സംത്യക്തം ദൃഷ്ട്വാഥ മരുതഃ ശിശുമ്। ഗൃഹീത്വൈനം ഭരദ്വാജം ജഗ്മുസ്തേ കൃപയാ തതഃ ।। ൩൭.

അമ്മയും അച്ഛനും ഉപേക്ഷിച്ച കുഞ്ഞിനെ കണ്ടു, മരുതുകൾ കരുണയോടെ ഭരദ്വാജനെ എടുത്തു കൊണ്ടുപോയി.

തസ്മിന് കാലേ തു ഭരതോ മരുദ്ഭിഃ ക്രതുഭിഃ ക്രമാത്। കാമ്യനൈമിത്തികൈര്യജ്ഞൈര്യജതേ പുത്രലിപ്സയാ ।। ൩൭.

അപ്പോൾ ഭരതൻ മരുതുകളുമായി, ആഗ്രഹിച്ച യാഗങ്ങളും നിമിത്തയാഗങ്ങളും നടത്തി, മകനുണ്ടാകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി.

യദാ സ യജമാനോ വൈ പുത്രാന്നാസാദയത് പ്രഭുഃ । യജ്ഞം തതോ മരുത്സോമം പുത്രാര്ഥേ പുനരാഹരത് ।। ൩൭.

യജമാനനായ ആ ഭരതന് മകൻ ലഭിച്ചില്ല; അതിനാൽ, മകനുവേണ്ടി മരുത്സോമയാഗം വീണ്ടും നടത്തി.

തേന തേ മരുതസ്തസ്യ മരുത്സോമേന തോഷിതാഃ। ഭരദ്വാജം തതഃ പുത്രം ബാര്ഹസ്പത്യം മനീഷിണമ് ।। ൩൭.

അങ്ങനെ, മരുതുകൾ ആ യാഗത്തിൽ സന്തോഷിച്ചു; പിന്നെ അവർ ബൃഹസ്പതിയുടെ ജ്ഞാനിയായ മകൻ ഭരദ്വാജനെ ഭരതന് മകനായി നൽകി.

ഭരതസ്തു ഭരദ്വാജം പുത്രം പ്രാപ്യ തദാബ്രവീത്। പ്രജായാം സംഹൃതായാം വൈ കൃതാര്ഥോഽഹം ത്വയാ വിഭോ ।। ൩൭.

ഭരതന് ഭരദ്വാജൻ മകനായി ലഭിച്ചപ്പോൾ, അവൻ പറഞ്ഞു: "എന്റെ വംശം വീണ്ടും നിലനിൽക്കുന്നു; നിന്നാൽ ഞാൻ തൃപ്തനാണ്, മഹാനേ."

പൂര്വന്തു വിതഥം തസ്യ കൃതം വൈ പുത്രജന്മ ഹി। തതഃ സ വിതഥോ നാമ ഭരദ്വാജസ്തഥാഽഭവത് ।। ൩൭.

മുന്‍പ് അവന്റെ മകനുണ്ടാകൽ വിഫലമായിരുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഭരദ്വാജന് വിറ്റഥൻ എന്ന പേരായി.

തസ്മാദ്ദിവ്യോ ഭരദ്വാജോ ബ്രാഹ്മണ്യാത് ക്ഷത്രിയോഽഭവത്। ദ്വിമുഖ്യായനനാമാ സ സ്മൃതോ ദ്വിപിതൃകസ്തു വൈ ।। ൩൭.

അങ്ങനെ, ജനനത്തിൽ ബ്രാഹ്മണനായ ഭരദ്വാജൻ ക്ഷത്രിയനായി; രണ്ടുപിതാക്കളുള്ളവൻ എന്നർത്ഥത്തിൽ ദ്വിമുഖ്യായനൻ എന്നും അവനെ ഓർക്കുന്നു.

തതോഽഥ വിതഥേ ജാതേ ഭരതഃ സ ദിവം യയൌ। വിതഥസ്യ തു ദായാദോ ഭുവമന്യുര്ബഭൂവ ഹ ।। ൩൭.

വിറ്റഥൻ ജനിച്ചശേഷം, ഭരതൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി; വിറ്റഥന്റെ വംശാവലി ഭൂമിയിൽ ഭുവമന്യു ആയിരുന്നു.

മഹാഭൂതോപമാശ്ചാസംശ്ചത്വാരോ ഭുവമന്യുജാഃ। ബൃഹത്ക്ഷത്രോ മഹാവീര്യോ നരോ ഗാഗ്രശ്ച വീര്യവാന് ।। ൩൭.

ഭുവമന്യുവിന്റെ നാലു മക്കളും മഹാബലശാലികളായിരുന്നു: ബൃഹത്‌ക്ഷത്രൻ, മഹാവീര്യൻ, നരൻ, ഗാഗ്രൻ എന്നിങ്ങനെ.

നരസ്യ സാംകൃതിഃ പുത്രസ്തസ്യ പുത്രൌ മഹൌജസൌ। ഗുരുവീര്യസ്ത്രിദേവശ്ച സാംകൃത്യാവവരൌ സ്മൃതൌ ।। ൩൭.

നരന്റെ മകൻ സംകൃതി; അവന്റെ രണ്ടു ശക്തനായ മക്കൾ ഗുരുവീര്യനും ത്രിദേവനും, സംകൃതികൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.

ദായാദാശ്ചാപി ഗാഗ്രസ്യ ശിനിബദ്ധാത് ബഭൂവ ഹ। സ്മൃതാശ്ചൈതേ തതോ ഗാഗ്ര്യാഃ ക്ഷാത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ ।। ൩൭.

ഗാഗ്രന്റെ വംശാവലികൾ ശിനിബദ്ധനിൽ നിന്നു ജനിച്ചു; ഇവരെ ഗാഗ്ര്യർ എന്നു വിളിക്കുന്നു, ക്ഷത്രിയരായ ദ്വിജന്മാർ.

മഹാവീര്യസുതശ്ചാപി ഭീമസ്തസ്മാദുഭക്ഷയഃ। തസ്യ ഭാര്യാ വിശാലാ തു സുഷുവേ വൈ സുതാംസ്ത്രയഃ ।। ൩൭.

മഹാവീര്യനായ ഭീമനും അതിനാൽ അഹാരം വളരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടവനായി. അവന്റെ ഭാര്യ വിശാലയ്ക്ക് മൂന്നു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.

ത്രയ്യാരുണിം പുഷ്കരിണം തൃതീയം സുഷുവേ കപിമ്। കപേഃ ക്ഷത്രവരാ ഹ്യേതേ തയോഃ പ്രോക്താ മഹര്ഷയഃ ।। ൩൭.

അവൾക്ക് ത്രയ്യാരുണി, പുഷ്കരിണി, മൂന്നാമത്തേത് കുരങ്ങൻ എന്നിവരായിരുന്നു മക്കൾ. ഇവരിൽ രണ്ടുപേരും മഹർഷിമാരായി പ്രശസ്തരാണ്, ആ കുരങ്ങൻ മഹാരഥിയായ ഒരു കുലത്തിൽ പെട്ടവനാണ്.

ഗാഗ്രാഃ സാംകൃതയോ വീര്യാഃ ക്ഷാത്രോപേതാ ദ്വിജാതയഃ। സംശ്രിതാങ്ഗിരസം പക്ഷം ബൃഹത്ക്ഷത്രസ്യ വക്ഷ്യതി ।। ൩൭.

ഗാഗ്രന്മാർ, സാംകൃതന്മാർ, വീര്യന്മാർ ഇവർക്ക് യോദ്ധാവിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള ദ്വിജന്മാരാണ്. ഇവർ ബ്രഹത്‌ക്ഷത്രന്റെ വംശമായ അങ്കിരസരുടെ ശാഖയിൽ ചേർന്നു.

ബൃഹത്ക്ഷത്രസ്യ ദായാദഃ സുഹോത്രോ നാമ ധാര്മികഃ। സുഹോത്രസ്യാപി ദായാദോ ഹസ്തീ നാമ ബഭൂവ ഹ। തേനേദം നിര്മിതം പൂര്വം നാമ്നാ വൈ ഹാസ്തിനം പുരമ് ।। ൩൭.

ബ്രഹത്‌ക്ഷത്രന്റെ വംശാവലി സൂഹോത്രൻ എന്ന ധാർമ്മികൻ ആയിരുന്നു. സൂഹോത്രന്റെ മകനായി ഹസ്തിൻ ജനിച്ചു. അവൻ തന്നെ ഈ നഗരമായ ഹസ്തിനപുരം സ്ഥാപിച്ചു.