വായുപുരാണമ്

ആത്രേയോ വംശതസ്താസാം ഭര്ത്താ നാമ്നാ പ്രഭാകരഃ। അനാദൃഷ്ടസ്തു രാജര്ഷീ രിവേയുസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൩൭.

ആത്രേയൻ ആ കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ളവൻ, പ്രഭാകരൻ എന്നായിരുന്നു അവന്റെ പേര്. അനാദൃഷ്ടൻ എന്ന രാജർഷിയും, അവന്റെ മകനായിരുന്ന രിവേയുവും ഉണ്ടായിരുന്നു.

രിവേയോര്ജ്വലനാ നാമ ഭാര്യാ വൈ തക്ഷകാത്മജാ। യസ്യാം ദേവ്യാം സ രാജര്ഷീ രന്തിം നാമ ത്വജീജനത് ।। ൩൭.

രിവേയുവിന്റെ ഭാര്യ തക്ഷകന്റെ മകളായ ജ്വലനാ എന്നായിരുന്നു. ആ മഹിളയിൽ രാജർഷിയായ രിവേയു രന്തി എന്ന മകനെ ജനിപ്പിച്ചു.

രന്തിര്നാരഃ സരസ്വത്യാം പുത്രാനജനയച്ഛുഭാന്। ത്രസും തഥാ പ്രതിരഥം ധ്രുവഞ്ചൈവാതിധാര്മികമ് ।। ൩൭.

രന്തി, നാരായും സരസ്വതിയിലും ജനിച്ചവൻ, ത്രസു, പ്രതിരഥൻ, അതുപോലെ അതിയായി ധാർമ്മികനായ ധ്രുവൻ എന്നിങ്ങനെ നല്ല മക്കളെ ജനിപ്പിച്ചു.

ഗൌരീ കന്യാ ച വിഖ്യാതാ മാന്ധാതുര്ജനനീ ശുഭാ। ധുര്യഃ പ്രതിരഥസ്യാപി കണ്ഠസ്തസ്യാഭവത് സുതഃ ।। ൩൭.

ഗൗരിയെന്ന പ്രസിദ്ധയായ പുത്രി മന്ദാതാവിന്റെ ഭാഗ്യശാലിയായ അമ്മയായിരുന്നു. പ്രതിരഥന്റെ മകനായ ധുര്യന് കണ്ഠൻ എന്ന മകൻ ജനിച്ചു.

മേധാതിഥിഃ സുരസ്തസ്യ യസ്മാത് കാണ്ഠായനാ ദ്വിജാഃ। ഇതിനാനുയമസ്യാസീത് കന്യാ സാജനയത്സുതാന് ।। ൩൭.

കണ്ഠന്റെ മകനായി ദൈവികനായ മേധാതിഥി ജനിച്ചു. അവനിൽ നിന്നാണ് കണ്ഠായന ബ്രാഹ്മണർ ഉത്ഭവിച്ചത്. അങ്ങനെ ആ വംശത്തിൽ ഒരു പുത്രിയും ഉണ്ടായിരുന്നു, അവൾ മക്കളെ ജനിപ്പിച്ചു.

ത്രസുഃ സുദയിതംപുത്രം മലിനം ബ്രഹ്മവാദിനമ്। ഉപദാതം തതോ ലേഭേ ചതുരസ്ത്വിതി സാത്മജാന് ।। ൩൭.

ത്രസുവിന് പ്രിയപ്പെട്ട മകനായി ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള മലിനൻ ജനിച്ചു. പിന്നീട് ഉപദാതൻ ജനിച്ചു, അങ്ങനെ നാലു മക്കളെ അവൻ ലഭിച്ചു.

സുഷ്മന്തമഥ ദുഷ്യന്തം പ്രവീരമനഘന്തഥാ। ചക്രവര്ത്തീ തതോ ജജ്ഞേ ദൌഷ്യന്തിര്നൃപസത്തമഃ ।। ൩൭.

സുഷ്മന്തൻ, ദുഷ്യന്തൻ, പ്രവീരൻ, അനഘൻ എന്നിങ്ങനെ നാലു മക്കളെ അവൻ ജനിപ്പിച്ചു. പിന്നീട് ദൗഷ്യന്തി എന്ന ചക്രവർത്തി, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ജനിച്ചു.

ശകുന്തലായാം ഭരതോ യസ്യ നാമ്നാ തു ഭാരതമ്। ദുഷ്യന്തം പ്രതി രാജാനം വാഗുവാചാശരീരിണീ ।। ൩൭.

ശകുന്തളയിൽ ജനിച്ച മകനാണ് ഭാരതൻ, അവന്റെ പേരിലാണ് ഈ ദേശം ഭാരതം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ദുഷ്യന്തനോടു രാജാവായപ്പോൾ ദേഹമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം സംസാരിച്ചു.

മാതാ ഭസ്ത്രാ പിതുഃ പുത്രോ യേന ജാതഃ സ ഏവ സഃ। ഭരസ്വ പുത്രം ദുഷ്യന്തം സത്യമാഹ ശകുന്തലാ ।। ൩൭.

മാതാവ് കുഴി പോലെ, പിതാവ് പുത്രനാണ്; ആരിൽ നിന്നാണ് ജനനം, അവനാണ് യഥാർത്ഥ പിതാവ്. 'നിന്റെ മകനായ ദുഷ്യന്തനെ അംഗീകരിക്കണം' എന്ന് ശകുന്തള സത്യം പറഞ്ഞു.

രേതോധാഃ പുത്രം നയതി നരദേവ യമക്ഷയാത്। ത്വഞ്ചാസ്യ ധാതാ ഗര്ഭസ്യ മാവമംസ്ഥാഃ ശകുന്തലാമ് ।। ൩൭.

ബീജം നൽകുന്നവൻ മകനെ യമലോകത്തിൽ നിന്ന് തിരിച്ചു കൊണ്ടുവരുന്നു, രാജാവേ; നീയാണ് ഗർഭത്തെ പോഷിപ്പിച്ചവൻ, ശകുന്തളയെ അവഗണിക്കരുത്.

ഭരതസ്ത്രിസൃഷു സ്ത്രീഷു നവ പുത്രാനജീജനത്। നാഭ്യനന്ദച്ച താന് രാജാ നാനുരൂപാന്മമേത്യുത ।। ൩൭.

ഭരതൻ മൂന്നു സ്ത്രീകളിൽ നിന്ന് ഒമ്പത് മക്കളെ ജനിപ്പിച്ചു. രാജാവ് അവരെ അംഗീകരിച്ചില്ല, 'ഇവൻ എനിക്ക് യോജ്യമല്ല' എന്നു പറഞ്ഞു.

തതസ്താ മാതരഃ ക്രുദ്ധാഃ പുത്രാന്നിന്യുര്യമക്ഷയമ്। തതസ്തസ്യ നരേന്ദ്രസ്യ വിതതം പുത്രജന്മ തത് ।। ൩൭.

അതിനാൽ ആ അമ്മമാർ കോപത്തോടെ മക്കളെ യമലോകത്തിലേക്ക് അയച്ചു. അങ്ങനെ ആ രാജാവിന് പുത്രജനനം വ്യാപകമായി നടന്നു.

തതോ മരുദ്ഭിരാനീയ പുത്രസ്തു സ ബൃഹസ്പതേഃ। സങ്ക്രാമിതോ ഭരദ്വാജോ മരുദ്ഭിഃ ക്രതുഭിര്വിഭുഃ ।। ൩൭.

അതിനുശേഷം മരുതുകൾ കൊണ്ടുവന്ന് മകനെ ബൃഹസ്പതിക്ക് നൽകി. മരുതുകളുടെ സഹായത്താൽ യാഗശക്തിയുള്ള ഭരദ്വാജൻ അവിടെ എത്തിച്ചു.

തത്രൈവോദാരഹന്തീദം ഭരദ്വാജസ്യ ധീമതഃ। ജന്മസങ്ക്രമണഞ്ചൈവ മരുദ്ഭിര്ഭരതായ വൈ ।। ൩൭.

അവിടെ മഹാത്മാവായ ഭരദ്വാജന്റെ ജനനവും മരുതുകൾ ഭരതനോട് ചേർത്തതും വിശദമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

പത്ന്യാമാസന്നഗര്ഭായാമശിജഃ സംസ്ഥിതഃ കിലഃ। ഭ്രാതുര്ഭാര്യാം സ ദൃഷ്ട്വാഥ ബൃഹസ്പതിരുവാച ഹ। അലംകൃത്യ തനും സ്വാന്തു മൈഥുനം ദേഹി മേ ശുഭേ ।। ൩൭.

ഭാര്യ ഗർഭം ധരിച്ച് പ്രസവത്തിനടുത്തിരിക്കുമ്പോൾ, ആ മഹർഷി അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. സഹോദരന്റെ ഭാര്യയെ കണ്ടപ്പോൾ ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ശരീരം അലങ്കരിച്ച് എനിക്ക് സൗഖ്യം അനുവദിക്കണം, സുന്ദരിയേ.'

ഏവമുക്താഽബ്രവീദേന മന്തര്വത്നീ ഹ്യഹം വിഭോ। ഗര്ഭഃ പരിണതശ്ചായം ബ്രഹ്മ വ്യാഹരതേ ഗിരാ ।। ൩൭.

അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൾ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, ഞാൻ ഗർഭിണിയാണ്; ഗർഭം വളർന്നു, അതിന്റെ വാക്കിൽ ബ്രഹ്മം ഉച്ചരിക്കുന്നു.'

അമോഘരേതാസ്ത്വഞ്ചാപി ധര്മശ്ചൈവ വിഗര്ഹിതഃ। ഏവമുക്തോഽബ്രവീദേനാം സ്മയമാനോ ബൃഹസ്പതിഃ ।। ൩൭.

'നിന്റെ ബീജം പരാജയപ്പെടില്ല, പക്ഷേ ഈ പ്രവൃത്തി ധർമ്മത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്' എന്നു അവൾ പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ബൃഹസ്പതി പുഞ്ചിരിച്ച് അവളോട് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.

വിനയോ നോപദേഷ്ടവ്യസ്ത്വയാ മമ കഥഞ്ചന। ഹര്ഷമാണഃ പ്രസഹ്യൈനാം മൈഥുനായോപചക്രമേ ।। ൩൭.

വിനയനെ നീ എങ്ങനെയും പഠിപ്പിക്കരുത്; അവൻ സന്തോഷത്തോടെ, ബലമായി അവളെ സമീപിച്ചു.

തതോ ബൃഹസ്പതിം ഗര്ഭോ ഹര്ഷമാണമുവാച ഹ। സന്നിവിഷ്ടോ ഹ്യഹം പൂര്വമിഹ താത ബൃഹസ്പതേ ।। ൩൭.

അപ്പോൾ ഗർഭം സന്തോഷത്തോടെ ബൃഹസ്പതിയെ നോക്കി പറഞ്ഞു: "തന്തയേ ബൃഹസ്പതേ, ഞാൻ ഇതിനുമുമ്പേ ഇവിടെയുണ്ട്."

അമോഘരേതാശ്ച ഭവാന്നാവകാശോഽസ്തി ച ദ്വയോഃ। ഏവമുക്തഃ സ ഗര്ഭേണ കുപിതഃ പ്രത്യുവാച ഹ ।। ൩൭.

"നിന്റെ വിത്ത് പരാജയപ്പെടാത്തതും, രണ്ടുപേര്ക്കും ഒരിടം ഇല്ലാത്തതുമാണ്" എന്ന് ഗർഭം പറഞ്ഞപ്പോൾ, ബൃഹസ്പതി കോപത്തോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.

യസ്മാന്മാമീദൃശേ കാലേ സര്വഭൂതേപ്സിതേ സതി। പ്രതിഷേധസിതത്തസ്മാത് തമോ ദീര്ഘം പ്രവേക്ഷ്യസി ।। ൩൭.

"എല്ലാവർക്കും ഇഷ്ടമായിരിക്കുന്ന സമയത്ത് നീ എന്നെ തടഞ്ഞതിനാൽ, നീ ദീർഘമായ അന്ധകാരത്തിൽ പ്രവേശിക്കും."

പാദാഭ്യാന്തേന തച്ഛന്നം മാതുര്ദ്വാരം ബൃഹസ്പതേഃ। തദ്രേതസ്തു തയോര്മധ്യേ നിവാര്യഃ ശിശുകോഽഭവത് ।। ൩൭.

അമ്മയുടെ കാലുകൾക്കിടയിലുള്ള വാതിൽ ബൃഹസ്പതിയുടെ വിത്ത് കൊണ്ട് അടച്ചു; അതിനാൽ ആ കുഞ്ഞ് അവരിൽ ഇടയിൽ തടയപ്പെട്ടു.

സദ്യോ ജാതം കുമാരന്തം ദൃഷ്ട്വാഽഥ മമതാഽബ്രവീത്। ഗമിഷ്യാമി ഗൃഹം സ്വം വൈ ഭരദ്വാജം ബൃഹസ്പതേ ।। ൩൭.

കുഞ്ഞ് ഉടനെ ജനിച്ചതു കണ്ട മമത പറഞ്ഞു: "ഞാൻ എന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നു, ബൃഹസ്പതേ; ഇതാണ് ഭരദ്വാജൻ."

ഏവമുക്ത്വാ ഗതായാം സ പുത്രന്ത്യജതി തത്ക്ഷണാത്। ഭരസ്വ ബാഢമിത്യുക്തോ ഭരദ്വാജസ്തതോഽഭവത് ।। ൩൭.

അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പോയപ്പോൾ, ആ മകൻ ഉടനെ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു; "നന്നായി ഭരിക്കൂ" എന്ന് പറഞ്ഞതോടെ ഭരദ്വാജൻ അങ്ങനെ ആയി.

മാതാപിതൃഭ്യാം സംത്യക്തം ദൃഷ്ട്വാഥ മരുതഃ ശിശുമ്। ഗൃഹീത്വൈനം ഭരദ്വാജം ജഗ്മുസ്തേ കൃപയാ തതഃ ।। ൩൭.

അമ്മയും അച്ഛനും ഉപേക്ഷിച്ച കുഞ്ഞിനെ കണ്ടു, മരുതുകൾ കരുണയോടെ ഭരദ്വാജനെ എടുത്തു കൊണ്ടുപോയി.

തസ്മിന് കാലേ തു ഭരതോ മരുദ്ഭിഃ ക്രതുഭിഃ ക്രമാത്। കാമ്യനൈമിത്തികൈര്യജ്ഞൈര്യജതേ പുത്രലിപ്സയാ ।। ൩൭.

അപ്പോൾ ഭരതൻ മരുതുകളുമായി, ആഗ്രഹിച്ച യാഗങ്ങളും നിമിത്തയാഗങ്ങളും നടത്തി, മകനുണ്ടാകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി.

യദാ സ യജമാനോ വൈ പുത്രാന്നാസാദയത് പ്രഭുഃ । യജ്ഞം തതോ മരുത്സോമം പുത്രാര്ഥേ പുനരാഹരത് ।। ൩൭.

യജമാനനായ ആ ഭരതന് മകൻ ലഭിച്ചില്ല; അതിനാൽ, മകനുവേണ്ടി മരുത്സോമയാഗം വീണ്ടും നടത്തി.

തേന തേ മരുതസ്തസ്യ മരുത്സോമേന തോഷിതാഃ। ഭരദ്വാജം തതഃ പുത്രം ബാര്ഹസ്പത്യം മനീഷിണമ് ।। ൩൭.

അങ്ങനെ, മരുതുകൾ ആ യാഗത്തിൽ സന്തോഷിച്ചു; പിന്നെ അവർ ബൃഹസ്പതിയുടെ ജ്ഞാനിയായ മകൻ ഭരദ്വാജനെ ഭരതന് മകനായി നൽകി.

ഭരതസ്തു ഭരദ്വാജം പുത്രം പ്രാപ്യ തദാബ്രവീത്। പ്രജായാം സംഹൃതായാം വൈ കൃതാര്ഥോഽഹം ത്വയാ വിഭോ ।। ൩൭.

ഭരതന് ഭരദ്വാജൻ മകനായി ലഭിച്ചപ്പോൾ, അവൻ പറഞ്ഞു: "എന്റെ വംശം വീണ്ടും നിലനിൽക്കുന്നു; നിന്നാൽ ഞാൻ തൃപ്തനാണ്, മഹാനേ."