വായുപുരാണമ്

സൂനുര്ധര്മരഥസ്യാപി രാജാ ചിത്രരഥോഽഭവത്। അഥ ചിത്രരഥസ്യാപി രാജാ ദശരഥഃ അഭവത്। ലോമപാദ ഇതി ഖ്യാതോ യസ്യ ശാന്താ സുതാഽഭവത് ।। ൩൭.

ധർമരഥന്റെ പുത്രൻ ചിത്രരഥൻ രാജാവായിരുന്നു; ചിത്രരഥന്റെ പുത്രൻ ദശരഥൻ, ലോമപാദൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ, അവന്റെ പുത്രി ശാന്തയായിരുന്നു.

*(പാഠഭേദഃ) (മംത്രൈര്വാഹനമുത്തമമ്) ഹര്യ്യങ്ഗസ്യ തു ദായാദോ രാജാ ഭദ്രരഥഃ കില। അഥ ഭദ്രരഥസ്യാസീദ്ബൃഹത്കര്മാ പ്രജേശ്വരഃ ।। ൩൭.

ഹര്യംഗന്റെ അവകാശിയായ രാജാവായിരുന്നു ഭദ്രരഥൻ. പിന്നെ ഭദ്രരഥന്റെ പുത്രനായി ജനിച്ചവൻ ജനങ്ങളുടെ അധിപനായ ബൃഹത്കർമാ ആയിരുന്നു.

ബൃഹദ്രഥഃ സുതസ്തസ്യ തസ്മാജ്ജജ്ഞേ ബൃഹന്മനാഃ। ബൃഹന്മനാസ്തു രാജേന്ദ്രം ജനയാമാസ വൈ സുതമ് ।। ൩൭.

ബൃഹത്കർമാവിന് ബൃഹദ്രഥൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു. ബൃഹദ്രഥനിൽ നിന്ന് ബൃഹന്മനാ ജനിച്ചു. ബൃഹന്മനാ രാജാവിന് ഒരു പുത്രനുണ്ടായി.

നാമ്നാ ജയദ്രഥം നാമ തസ്മാദൄഢരഥോ നൃപഃ। ആസീദൄഢരഥസ്യാപി വിശ്വജിജ്ജനമേജയഃ ।। ൩൭.

അവനാണ് ജയദ്രഥൻ എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചത്. ജയദ്രഥനിൽ നിന്ന് ഋഢരഥൻ എന്ന രാജാവു ജനിച്ചു. ഋഢരഥനിൽ നിന്ന് വിശ്വജിത് ജനമേജയൻ ജനിച്ചു.

ദായാദസ്തസ്യ ചാങ്ഗേഭ്യോ യസ്മാത് കര്ണോഽഭവന്നൃപഃ। കര്ണസ്യ ശൂരസേനസ്തു ദ്വിജ സ്തസ്യാത്മജഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൭.

അവന്റെ അവകാശി ആംഗരാജ്യത്തിൽ നിന്നുള്ളവനായിരുന്നു; അവനിൽ നിന്ന് കർണ്ണൻ രാജാവായി. കർണ്ണന്റെ പുത്രൻ ശൂരസേനൻ, ഒരു ദ്വിജൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.

സൂതാത്മജഃ കഥം കര്ണഃ കഥം ചാങ്ഗസ്യ വംശജഃ। ഏതദിച്ഛാമഹേ ശ്രോതുമത്യര്ഥം കുശലോ ഹ്യസി ।। ൩൭.

സൂതപുത്രനായ കർണ്ണൻ എങ്ങനെ ആംഗവംശജനായായി? ഇതിന്റെ വിശദമായ കഥ ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, കാരണം നീ അതിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനാണ്.

ബൃഹദ്ഭാനോഃ സുതോ ജജ്ഞേ നാമ്നാ രാജാ ബൃഹന്മനാഃ। തസ്യ പത്നീദ്വയം ചാസീച്ചൈദ്യസ്യോഭേ ച തേ സുതേ ।। ൩൭.

ബൃഹദ്ഭാനുവിന്റെ പുത്രനായി ബൃഹന്മനാ രാജാവ് ജനിച്ചു. അവനു ചൈദ്യരുടെ രണ്ടു പുത്രിമാർ ഭാര്യകളായി; ഇരുവരുടെയും ഒരു പുത്രൻ വീതം ജനിച്ചു.

യശോദേവീ ച സത്യാ ച താഭ്യാം വംശസ്തു ഭിദ്യതേ। ജയദ്രഥസ്തു രാജേന്ദ്രോ യശോദേവ്യാം വ്യജായത ।। ൩൭.

യശോദേവിയും സത്യയും — ഇവരാൽ വംശം രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. യശോദേവിയിൽ നിന്ന് രാജാവായ ജയദ്രഥൻ ജനിച്ചു.

ബ്രഹ്മക്ഷത്രാന്തരഃ സത്യാവിജയോ നാമ വിശ്രുതഃ। വിജയസ്യ ധൃതിഃ പുത്ര സ്തസ്യ പുത്രോ ധൃതവ്രതഃ ।। ൩൭.

ബ്രാഹ്മണനും ക്ഷത്രിയനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ, സത്യയുടെ പുത്രൻ വിജയൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി. വിജയന്റെ പുത്രൻ ധൃതി, അവന്റെ പുത്രൻ ധൃതവ്രതൻ.

ധൃതവ്രതസ്യ പുത്രസ്തു സത്യകര്മാ മഹായശാഃ। സത്യകര്മസുതശ്ചാപി സൂതസ്ത്വധിരഥസ്തു വൈ ।। ൩൭.

ധൃതവ്രതന്റെ പുത്രൻ മഹത്തായ യശസ്സുള്ള സത്യകർമാ. സത്യകർമാവിന്റെ പുത്രൻ സൂതനായ അധിരഥൻ.

സ കര്ണം പരിജഗ്രാഹ തേന കര്ണസ്തു സൂതജഃ। ഏതദ്വഃ കഥിതം സര്വം കര്ണേ യദ്വൈ പ്രചോദിതമ് ।। ൩൭.

അവൻ കർണ്ണനെ ദത്തുപുത്രനായി സ്വീകരിച്ചു; അതുകൊണ്ട് കർണ്ണൻ സൂതപുത്രനായി. കർണ്ണനെ കുറിച്ച് നിങ്ങൾക്ക് അറിയേണ്ടതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞു.

ഏതേഽങ്ഗവംശജാഃ സര്വേ രാജാനഃ കീര്ത്തിതാ മയാ। വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച പൂരോസ്തു ശ്രൃണുത പ്രജാഃ ।। ൩൭.

ഇവരൊക്കെയും ആംഗവംശത്തിൽ ജനിച്ച രാജാക്കന്മാരായി ഞാൻ വിവരിച്ചു. ഇനി, പൂരുവിന്റെ സന്തതികളെ ക്രമത്തിൽ വിശദമായി കേൾക്കൂ.

സൂത ഉവാച।। പൂരോഃ പുത്രോ മഹാബാഹൂ രാജാസീജ്ജനമേജയഃ। അവിദ്ധസ്തു സുതസ്തസ്യ യഃ പ്രാചീമജയദ്ദിശമ് ।। ൩൭.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: പൂരുവിന്റെ പുത്രൻ മഹാബാഹുവായ രാജാവ് ജനമേജയൻ ആയിരുന്നു. അവന്റെ പുത്രൻ അവിദ്ധൻ, കിഴക്കൻ ദിക്കിൽ വിജയം നേടിയവൻ.

അവിദ്ധതഃ പ്രവീരസ്തു മനസ്യുരഭവത്സുതഃ। രാജാഥോ ജയദോ നാമ മനസ്യോരഭവത്സുതഃ ।। ൩൭.

അവിദ്ധനിൽ നിന്ന് പ്രവീരൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ മനസ്യു. മനസ്യുവിന് പുത്രനായി ജയദൻ എന്ന രാജാവ് ജനിച്ചു.

ദായാദസ്തസ്യ ചാപ്യാസീദ്ധുന്ധുര്നാമ മഹീപതിഃ। ധുന്ധോര്ബഹു ഗവീ പുത്രഃ സഞ്ജാതിസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൩൭.

അവന്റെ അവകാശിയായി ധുന്ധു എന്ന മഹാരാജാവ് ജനിച്ചു. ധുന്ധുവിന്റെ പുത്രൻ ബഹുഗവി, അവന്റെ പുത്രൻ സഞ്ജാതി.

സഞ്ജാതേരഥ രൌദ്രാശ്വസ്തസ്യ പുത്രാന്നിബോധത। രൌദ്രാശ്വസ്യ ഘൃതാച്യാം വൈ ദശാപ്സരസി സൂനവഃ ।। ൩൭.

ഇപ്പോൾ സഞ്ജാതിയുടെ പുത്രനായ രൗദ്രാശ്വന്റെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. രൗദ്രാശ്വന് ഘൃതാചി എന്ന അപ്സരസ്സിൽ നിന്ന് പത്തു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.

രജേയുശ്ച കൃതേ യുശ്ച വക്ഷേയുഃ സ്ഥണ്ഡിലേയു ച। ഘൃതേയുശ്ച ജലേയുശ്ച സ്ഥലേയുശ്ചൈവ സപ്തമഃ ।। ൩൭.

രാജേയു, കൃതേയു, വക്ഷേയു, സ്ഥണ്ഡിലേയു, ഘൃതേയു, ജലേയു, സ്ഥലേയു — ഇവരാണ് ഏഴു പേരും.

ധര്മേയുഃ സന്നതേയുശ്ച വനേയുര്ദ്ദശമസ്തു സഃ। രുദ്രാ ശൂദ്രാ ച മദ്രാ ച ശുഭാ ജാമലജാ തഥാ ।। ൩൭.

ധർമ്മേയു, സന്നതേയു, വനേയു — ഇവരാണ് ശേഷിച്ച മൂന്നു പേർ, ആകെ പത്ത് പേർ. രുദ്ര, ശൂദ്ര, മദ്ര, ശുഭ, ജാമലജാ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.

തലാ ഖലാ ച സപ്തൈതാ യാ ച ഗോപജലാ സ്മൃതാ। തഥാ താമ്രരസാ ചൈവ രത്നകൂടീ ച താദൃശീ ।। ൩൭.

തല, ഖല, ഇവയോടൊപ്പം ഏഴു പേരും, ഗോപജലാ എന്നറിയപ്പെടുന്നവളും, അതുപോലെ താമ്രരസയും രത്നകൂട്ടിയും ഇവയൊക്കെയും ഉണ്ട്.

ആത്രേയോ വംശതസ്താസാം ഭര്ത്താ നാമ്നാ പ്രഭാകരഃ। അനാദൃഷ്ടസ്തു രാജര്ഷീ രിവേയുസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൩൭.

ആത്രേയൻ ആ കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ളവൻ, പ്രഭാകരൻ എന്നായിരുന്നു അവന്റെ പേര്. അനാദൃഷ്ടൻ എന്ന രാജർഷിയും, അവന്റെ മകനായിരുന്ന രിവേയുവും ഉണ്ടായിരുന്നു.

രിവേയോര്ജ്വലനാ നാമ ഭാര്യാ വൈ തക്ഷകാത്മജാ। യസ്യാം ദേവ്യാം സ രാജര്ഷീ രന്തിം നാമ ത്വജീജനത് ।। ൩൭.

രിവേയുവിന്റെ ഭാര്യ തക്ഷകന്റെ മകളായ ജ്വലനാ എന്നായിരുന്നു. ആ മഹിളയിൽ രാജർഷിയായ രിവേയു രന്തി എന്ന മകനെ ജനിപ്പിച്ചു.

രന്തിര്നാരഃ സരസ്വത്യാം പുത്രാനജനയച്ഛുഭാന്। ത്രസും തഥാ പ്രതിരഥം ധ്രുവഞ്ചൈവാതിധാര്മികമ് ।। ൩൭.

രന്തി, നാരായും സരസ്വതിയിലും ജനിച്ചവൻ, ത്രസു, പ്രതിരഥൻ, അതുപോലെ അതിയായി ധാർമ്മികനായ ധ്രുവൻ എന്നിങ്ങനെ നല്ല മക്കളെ ജനിപ്പിച്ചു.

ഗൌരീ കന്യാ ച വിഖ്യാതാ മാന്ധാതുര്ജനനീ ശുഭാ। ധുര്യഃ പ്രതിരഥസ്യാപി കണ്ഠസ്തസ്യാഭവത് സുതഃ ।। ൩൭.

ഗൗരിയെന്ന പ്രസിദ്ധയായ പുത്രി മന്ദാതാവിന്റെ ഭാഗ്യശാലിയായ അമ്മയായിരുന്നു. പ്രതിരഥന്റെ മകനായ ധുര്യന് കണ്ഠൻ എന്ന മകൻ ജനിച്ചു.

മേധാതിഥിഃ സുരസ്തസ്യ യസ്മാത് കാണ്ഠായനാ ദ്വിജാഃ। ഇതിനാനുയമസ്യാസീത് കന്യാ സാജനയത്സുതാന് ।। ൩൭.

കണ്ഠന്റെ മകനായി ദൈവികനായ മേധാതിഥി ജനിച്ചു. അവനിൽ നിന്നാണ് കണ്ഠായന ബ്രാഹ്മണർ ഉത്ഭവിച്ചത്. അങ്ങനെ ആ വംശത്തിൽ ഒരു പുത്രിയും ഉണ്ടായിരുന്നു, അവൾ മക്കളെ ജനിപ്പിച്ചു.

ത്രസുഃ സുദയിതംപുത്രം മലിനം ബ്രഹ്മവാദിനമ്। ഉപദാതം തതോ ലേഭേ ചതുരസ്ത്വിതി സാത്മജാന് ।। ൩൭.

ത്രസുവിന് പ്രിയപ്പെട്ട മകനായി ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള മലിനൻ ജനിച്ചു. പിന്നീട് ഉപദാതൻ ജനിച്ചു, അങ്ങനെ നാലു മക്കളെ അവൻ ലഭിച്ചു.

സുഷ്മന്തമഥ ദുഷ്യന്തം പ്രവീരമനഘന്തഥാ। ചക്രവര്ത്തീ തതോ ജജ്ഞേ ദൌഷ്യന്തിര്നൃപസത്തമഃ ।। ൩൭.

സുഷ്മന്തൻ, ദുഷ്യന്തൻ, പ്രവീരൻ, അനഘൻ എന്നിങ്ങനെ നാലു മക്കളെ അവൻ ജനിപ്പിച്ചു. പിന്നീട് ദൗഷ്യന്തി എന്ന ചക്രവർത്തി, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, ജനിച്ചു.

ശകുന്തലായാം ഭരതോ യസ്യ നാമ്നാ തു ഭാരതമ്। ദുഷ്യന്തം പ്രതി രാജാനം വാഗുവാചാശരീരിണീ ।। ൩൭.

ശകുന്തളയിൽ ജനിച്ച മകനാണ് ഭാരതൻ, അവന്റെ പേരിലാണ് ഈ ദേശം ഭാരതം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ദുഷ്യന്തനോടു രാജാവായപ്പോൾ ദേഹമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം സംസാരിച്ചു.

മാതാ ഭസ്ത്രാ പിതുഃ പുത്രോ യേന ജാതഃ സ ഏവ സഃ। ഭരസ്വ പുത്രം ദുഷ്യന്തം സത്യമാഹ ശകുന്തലാ ।। ൩൭.

മാതാവ് കുഴി പോലെ, പിതാവ് പുത്രനാണ്; ആരിൽ നിന്നാണ് ജനനം, അവനാണ് യഥാർത്ഥ പിതാവ്. 'നിന്റെ മകനായ ദുഷ്യന്തനെ അംഗീകരിക്കണം' എന്ന് ശകുന്തള സത്യം പറഞ്ഞു.