ആയുഷ്മാംശ്ച യുവാ ചൈവ ചക്ഷുഷ്മാംശ്ച തതോഽഭവത്। ഗവാ ദീര്ഘതമാഃ സോഽഥ ഗൌതമഃ സമപദ്യത ।। ൩൭.
അതിനുശേഷം ദീർഘതമസ് യുവാവായി, ദീർഘായുസ്സും കാഴ്ചയും ലഭിച്ചു; പശുക്കളിൽ നിന്ന് ദീർഘതമസ് ഗൗതമൻ എന്നായി അറിയപ്പെട്ടു.
കക്ഷീവാംസ്തു തതോ ഗത്വാ സഹ പിത്രാ ഗിരിപ്രജാമ്। യഥോദ്ദിഷ്ടം ഹി പിത്രര്ഥേ ചചാര വിപുലം തപഃ ।। ൩൭.
അതിനുശേഷം കക്ഷീവാൻ തന്റെ പിതാവിനൊപ്പം മലവാസികളിലേക്ക് പോയി; പിതാവിന്റെ വേണ്ടി നിർദ്ദേശിച്ച പോലെ വലിയ തപസ്സ് ചെയ്തു.
തതഃ കാലേന മഹതാ തമസാ ഭാവിതഃ സവൈ। വിധൂയ മനുജോ ദോഷാന് ബ്രഹ്മണ്യം പ്രാപ്തവാന് പ്രഭുഃ ।। ൩൭.
നീണ്ട കാലം കഴിഞ്ഞ്, അന്ധകാരത്തിൽ നിന്ന് ശുദ്ധിയേറ്റു, ആ മനുഷ്യൻ ദോഷങ്ങൾ വിട്ട് ബ്രഹ്മണ്യഭാവം നേടിയെടുത്തു.
തതോഽബ്രവീത് പിതാ ചൈനം പുത്രവാനസ്മ്യഹം പ്രഭോ। സത്പുത്രേണ ത്വയാ താത കൃതാര്ഥോഽസ്മി യശസ്വിനാ ।। ൩൭.
അതിനുശേഷം പിതാവ് അവനോട് പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, ഞാൻ പുത്രവാനാണ്; സത്പുത്രനായ നീയിലൂടെ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, യശസ്സുള്ളവനാണ്.'
യുക്താത്മാ ഹി തതഃ സോഽഥ പ്രാപ്തവാന് ബ്രഹ്മണാ ക്ഷയമ്। ബ്രഹ്മണ്യം പ്രാപ്യ കക്ഷീവാന് സഹസ്രമസൃജത് സുതാന് ।। ൩൭.
തന്റെ മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിച്ച് കക്ഷീവാൻ ബ്രഹ്മയുടെ വാസസ്ഥലത്തിൽ എത്തി; ബ്രഹ്മണ്യഭാവം നേടിയ ശേഷം ആയിരം പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.
കൃഷ്ണാങ്ഗാ ഗൌതമാസ്തേ വൈ സ്മൃതാഃ കക്ഷീവതഃ സുതാഃ। ഇത്യേഷ ദീര്ഘതമസോ ബലേര്വൈരോചനസ്യ വൈ ।। ൩൭.
കക്ഷീവാന്റെ പുത്രന്മാർ, ഗൗതമന്മാർ, കറുത്ത വർണ്ണമുള്ളവരായിരുന്നു; ഇതാണ് ബലിയുടെ പുത്രൻ ദീർഘതമസിന്റെ കഥ, വിരോചനന്റെ പുത്രൻ.
സമാഗമഃ സമാഖ്യാതഃ സന്താനഞ്ചോഭയോസ്തയോഃ। ബലിസ്താനബിഷിച്യേഹ പഞ്ച പുത്രാനകല്മഷാന് ।। ൩൭.
ഇരു വംശങ്ങളുടെയും സംഗമവും സന്തതിയും വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു; ബലി ഈ അഞ്ച് പാപരഹിത പുത്രന്മാരെ ഇവിടെ അഭിഷേകം ചെയ്തു.
കൃതാര്ഥഃ സോഽപി യോഗാത്മാ യോഗമാശ്രിത്യ ച പ്രഭുഃ। അദൃശ്യഃ സര്വഭൂതാനാം കാലാകാങ്ക്ഷീ ചരത്യുത ।। ൩൭.
അവനും യോഗത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവൻ, യോഗം ആശ്രയിച്ച്, എല്ലാ ജീവികളും കാണാത്തവനായി, സമയത്തെ കാത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
തത്രാങ്ഗസ്യ തു രാജര്ഷേ രാജാസീദ്ദധിവാഹനഃ। സാപരാധസുദേഷ്ണായാ അനപാനോഽഭവനൃപഃ ।। ൩൭.
അങ്ങയുടെ വംശത്തിൽ രാജർഷിയായ ദധിവാഹനൻ രാജാവായിരുന്നു; സുദേഷ്ണയുടെ പിഴവിനാൽ അനപാനൻ എന്ന രാജാവും ജനിച്ചു.
അനപാനസ്യ പുത്രസ്തു രാജാ ദിവിരഥഃ സ്മൃതഃ। പുത്രോ ദിവിരഥസ്യാസീദ്വിദ്വാന് ധര്മരഥോ നൃപഃ ।। ൩൭.
അനപാനന്റെ പുത്രൻ ദിവിരഥൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു; ദിവിരഥന്റെ പുത്രൻ ധർമരഥൻ എന്ന ജ്ഞാനിയായ രാജാവായിരുന്നു.
സ വൈ ധര്മരഥഃ ശ്രീമാന് യേന വിഷ്ണുപദേ ഗിരൌ। സോമഃ ശക്രേണ സഹ വൈ യജ്ഞേ പീതോ മഹാത്മനാ ।। ൩൭.
ആ ധർമരഥൻ, വിശ്ണുപദ മലയിൽ മഹാത്മാവിന്റെ വാസസ്ഥലത്തിൽ, യജ്ഞത്തിൽ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം സോമം പാനമാക്കി.
സൂനുര്ധര്മരഥസ്യാപി രാജാ ചിത്രരഥോഽഭവത്। അഥ ചിത്രരഥസ്യാപി രാജാ ദശരഥഃ അഭവത്। ലോമപാദ ഇതി ഖ്യാതോ യസ്യ ശാന്താ സുതാഽഭവത് ।। ൩൭.
ധർമരഥന്റെ പുത്രൻ ചിത്രരഥൻ രാജാവായിരുന്നു; ചിത്രരഥന്റെ പുത്രൻ ദശരഥൻ, ലോമപാദൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ, അവന്റെ പുത്രി ശാന്തയായിരുന്നു.
*(പാഠഭേദഃ) (മംത്രൈര്വാഹനമുത്തമമ്) ഹര്യ്യങ്ഗസ്യ തു ദായാദോ രാജാ ഭദ്രരഥഃ കില। അഥ ഭദ്രരഥസ്യാസീദ്ബൃഹത്കര്മാ പ്രജേശ്വരഃ ।। ൩൭.
ഹര്യംഗന്റെ അവകാശിയായ രാജാവായിരുന്നു ഭദ്രരഥൻ. പിന്നെ ഭദ്രരഥന്റെ പുത്രനായി ജനിച്ചവൻ ജനങ്ങളുടെ അധിപനായ ബൃഹത്കർമാ ആയിരുന്നു.
ബൃഹദ്രഥഃ സുതസ്തസ്യ തസ്മാജ്ജജ്ഞേ ബൃഹന്മനാഃ। ബൃഹന്മനാസ്തു രാജേന്ദ്രം ജനയാമാസ വൈ സുതമ് ।। ൩൭.
ബൃഹത്കർമാവിന് ബൃഹദ്രഥൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു. ബൃഹദ്രഥനിൽ നിന്ന് ബൃഹന്മനാ ജനിച്ചു. ബൃഹന്മനാ രാജാവിന് ഒരു പുത്രനുണ്ടായി.
നാമ്നാ ജയദ്രഥം നാമ തസ്മാദൄഢരഥോ നൃപഃ। ആസീദൄഢരഥസ്യാപി വിശ്വജിജ്ജനമേജയഃ ।। ൩൭.
അവനാണ് ജയദ്രഥൻ എന്ന പേരിൽ ജനിച്ചത്. ജയദ്രഥനിൽ നിന്ന് ഋഢരഥൻ എന്ന രാജാവു ജനിച്ചു. ഋഢരഥനിൽ നിന്ന് വിശ്വജിത് ജനമേജയൻ ജനിച്ചു.
ദായാദസ്തസ്യ ചാങ്ഗേഭ്യോ യസ്മാത് കര്ണോഽഭവന്നൃപഃ। കര്ണസ്യ ശൂരസേനസ്തു ദ്വിജ സ്തസ്യാത്മജഃ സ്മൃതഃ ।। ൩൭.
അവന്റെ അവകാശി ആംഗരാജ്യത്തിൽ നിന്നുള്ളവനായിരുന്നു; അവനിൽ നിന്ന് കർണ്ണൻ രാജാവായി. കർണ്ണന്റെ പുത്രൻ ശൂരസേനൻ, ഒരു ദ്വിജൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
സൂതാത്മജഃ കഥം കര്ണഃ കഥം ചാങ്ഗസ്യ വംശജഃ। ഏതദിച്ഛാമഹേ ശ്രോതുമത്യര്ഥം കുശലോ ഹ്യസി ।। ൩൭.
സൂതപുത്രനായ കർണ്ണൻ എങ്ങനെ ആംഗവംശജനായായി? ഇതിന്റെ വിശദമായ കഥ ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, കാരണം നീ അതിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനാണ്.
ബൃഹദ്ഭാനോഃ സുതോ ജജ്ഞേ നാമ്നാ രാജാ ബൃഹന്മനാഃ। തസ്യ പത്നീദ്വയം ചാസീച്ചൈദ്യസ്യോഭേ ച തേ സുതേ ।। ൩൭.
ബൃഹദ്ഭാനുവിന്റെ പുത്രനായി ബൃഹന്മനാ രാജാവ് ജനിച്ചു. അവനു ചൈദ്യരുടെ രണ്ടു പുത്രിമാർ ഭാര്യകളായി; ഇരുവരുടെയും ഒരു പുത്രൻ വീതം ജനിച്ചു.
യശോദേവീ ച സത്യാ ച താഭ്യാം വംശസ്തു ഭിദ്യതേ। ജയദ്രഥസ്തു രാജേന്ദ്രോ യശോദേവ്യാം വ്യജായത ।। ൩൭.
യശോദേവിയും സത്യയും — ഇവരാൽ വംശം രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു. യശോദേവിയിൽ നിന്ന് രാജാവായ ജയദ്രഥൻ ജനിച്ചു.
ബ്രഹ്മക്ഷത്രാന്തരഃ സത്യാവിജയോ നാമ വിശ്രുതഃ। വിജയസ്യ ധൃതിഃ പുത്ര സ്തസ്യ പുത്രോ ധൃതവ്രതഃ ।। ൩൭.
ബ്രാഹ്മണനും ക്ഷത്രിയനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ, സത്യയുടെ പുത്രൻ വിജയൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി. വിജയന്റെ പുത്രൻ ധൃതി, അവന്റെ പുത്രൻ ധൃതവ്രതൻ.
ധൃതവ്രതസ്യ പുത്രസ്തു സത്യകര്മാ മഹായശാഃ। സത്യകര്മസുതശ്ചാപി സൂതസ്ത്വധിരഥസ്തു വൈ ।। ൩൭.
ധൃതവ്രതന്റെ പുത്രൻ മഹത്തായ യശസ്സുള്ള സത്യകർമാ. സത്യകർമാവിന്റെ പുത്രൻ സൂതനായ അധിരഥൻ.
സ കര്ണം പരിജഗ്രാഹ തേന കര്ണസ്തു സൂതജഃ। ഏതദ്വഃ കഥിതം സര്വം കര്ണേ യദ്വൈ പ്രചോദിതമ് ।। ൩൭.
അവൻ കർണ്ണനെ ദത്തുപുത്രനായി സ്വീകരിച്ചു; അതുകൊണ്ട് കർണ്ണൻ സൂതപുത്രനായി. കർണ്ണനെ കുറിച്ച് നിങ്ങൾക്ക് അറിയേണ്ടതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞു.
ഏതേഽങ്ഗവംശജാഃ സര്വേ രാജാനഃ കീര്ത്തിതാ മയാ। വിസ്തരേണാനുപൂര്വ്യാ ച പൂരോസ്തു ശ്രൃണുത പ്രജാഃ ।। ൩൭.
ഇവരൊക്കെയും ആംഗവംശത്തിൽ ജനിച്ച രാജാക്കന്മാരായി ഞാൻ വിവരിച്ചു. ഇനി, പൂരുവിന്റെ സന്തതികളെ ക്രമത്തിൽ വിശദമായി കേൾക്കൂ.
സൂത ഉവാച।। പൂരോഃ പുത്രോ മഹാബാഹൂ രാജാസീജ്ജനമേജയഃ। അവിദ്ധസ്തു സുതസ്തസ്യ യഃ പ്രാചീമജയദ്ദിശമ് ।। ൩൭.
സൂതൻ പറഞ്ഞു: പൂരുവിന്റെ പുത്രൻ മഹാബാഹുവായ രാജാവ് ജനമേജയൻ ആയിരുന്നു. അവന്റെ പുത്രൻ അവിദ്ധൻ, കിഴക്കൻ ദിക്കിൽ വിജയം നേടിയവൻ.
അവിദ്ധതഃ പ്രവീരസ്തു മനസ്യുരഭവത്സുതഃ। രാജാഥോ ജയദോ നാമ മനസ്യോരഭവത്സുതഃ ।। ൩൭.
അവിദ്ധനിൽ നിന്ന് പ്രവീരൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ മനസ്യു. മനസ്യുവിന് പുത്രനായി ജയദൻ എന്ന രാജാവ് ജനിച്ചു.
ദായാദസ്തസ്യ ചാപ്യാസീദ്ധുന്ധുര്നാമ മഹീപതിഃ। ധുന്ധോര്ബഹു ഗവീ പുത്രഃ സഞ്ജാതിസ്തസ്യ ചാത്മജഃ ।। ൩൭.
അവന്റെ അവകാശിയായി ധുന്ധു എന്ന മഹാരാജാവ് ജനിച്ചു. ധുന്ധുവിന്റെ പുത്രൻ ബഹുഗവി, അവന്റെ പുത്രൻ സഞ്ജാതി.
സഞ്ജാതേരഥ രൌദ്രാശ്വസ്തസ്യ പുത്രാന്നിബോധത। രൌദ്രാശ്വസ്യ ഘൃതാച്യാം വൈ ദശാപ്സരസി സൂനവഃ ।। ൩൭.
ഇപ്പോൾ സഞ്ജാതിയുടെ പുത്രനായ രൗദ്രാശ്വന്റെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. രൗദ്രാശ്വന് ഘൃതാചി എന്ന അപ്സരസ്സിൽ നിന്ന് പത്തു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
രജേയുശ്ച കൃതേ യുശ്ച വക്ഷേയുഃ സ്ഥണ്ഡിലേയു ച। ഘൃതേയുശ്ച ജലേയുശ്ച സ്ഥലേയുശ്ചൈവ സപ്തമഃ ।। ൩൭.
രാജേയു, കൃതേയു, വക്ഷേയു, സ്ഥണ്ഡിലേയു, ഘൃതേയു, ജലേയു, സ്ഥലേയു — ഇവരാണ് ഏഴു പേരും.
ധര്മേയുഃ സന്നതേയുശ്ച വനേയുര്ദ്ദശമസ്തു സഃ। രുദ്രാ ശൂദ്രാ ച മദ്രാ ച ശുഭാ ജാമലജാ തഥാ ।। ൩൭.
ധർമ്മേയു, സന്നതേയു, വനേയു — ഇവരാണ് ശേഷിച്ച മൂന്നു പേർ, ആകെ പത്ത് പേർ. രുദ്ര, ശൂദ്ര, മദ്ര, ശുഭ, ജാമലജാ എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
(സ തു ദാശരഥിര്വീരശ്ചതുരങോ മഹാമനാഃ। ഋഷ്യശൃങപ്രസാദേന ജജ്ഞേഽഥ കുലവര്ധനഃ ।।) ചതുരങശ്ച പുത്രസ്തു പൃഥുലാശ്ച ഇതി ശ്രുതഃ। പൃഥുലാശ്ച സുതശ്ചാപി ചമ്പോ നാമ ബഭൂവ ഹ ചമ്പാവതീ പുരീ ചമ്പാ ചതുര്വര്ണാ ച വൈ വസത്। ഷഷ്ടിവര്ഷസഹസ്ത്രാണി ചമ്പാവത്യാം പുരാഽവസത് ।। ബ്രാഹ്മണൈഃ ക്ഷത്രിയൈര്വൈശ്യൈഃ സര്വേ സ്വേ ധര്മാനുഷ്ഠിതേ। സര്വേ ധര്മ വൈ തപസാ സര്വേ വിഷ്ണുപരായണാഃ ജജ്ഞേ വൈ തണ്ഡികരതസ്യ വാരണം ശക്രവാരണമ്। ആനയാമാസ സ മഹീം മന്ധോര്വാഹനമുത്തമമ് ।। ൩൭.
ദശരഥന്റെ വീരനായ പുത്രൻ, മഹത്തായ മനസ്സും നാലു വിഭാഗങ്ങളായ സൈന്യവും ഉള്ളവൻ, ഋഷ്യശൃംഗന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ ജനിച്ചു, കുടുംബത്തെ വളർത്തിയവനായി. അവന്റെ പുത്രൻ ചതുരംഗൻ എന്നും മറ്റൊരു പുത്രൻ പൃഥുലാശൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. പൃഥുലാശന്റെ പുത്രൻ ചമ്പ എന്നായിരുന്നു. ചമ്പാവതി എന്ന നഗരം, ചമ്പ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു, നാലു വർണ്ണക്കാരും അവിടെ താമസിച്ചിരുന്നു. അറുപതിനായിരം വർഷം അവൻ ചമ്പാവതിയിൽ വസിച്ചു. ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ — എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു. എല്ലാവരും ധർമ്മത്തിലും തപസ്സിലും വിശ്വസ്തരായിരുന്നു, വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയുള്ളവരും. തണ്ടികരതന്റെ പുത്രനായ വാരണൻ, ശക്രവാരണൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു, ജനിച്ചു. അവൻ മന്ദോരിന്റെ ഉത്തമമായ വാഹനം ഭൂമിയിൽ കൊണ്ടുവന്നു.