വായുപുരാണമ്

തേന ത്വാഹം ന മോക്ഷ്യാമി പരസ്വാഹം ചതുഷ്പദമ്। തതസ്തം ദീര്ഘതമസം സ വൃഷഃ പ്രത്യുവാച ഹ ।। ൩൭.

'അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ വിടാൻ കഴിയില്ല; ഞാൻ മറ്റൊരാളുടെ സ്വത്താണ്, നാലുകാലിയാണു്.' അപ്പോൾ ആ കാള ദീർഘതമസിനെ, ആന്ധകാരത്തിൽ മുങ്ങിയവനെ, ഉദ്ദേശിച്ച് പറഞ്ഞു.

നാസ്മാകം വിദ്യതേ താത പാതകം സ്തേയമേവ വാ। ഭക്ഷ്യാഭക്ഷ്യം ന ജാനീമഃ പേയാപേയഞ്ച സര്വശഃ ।। ൩൭.

'നമ്മള്ക്ക്, അച്ഛാ, പാപമോ കള്ളം ചെയ്യലോ ഇല്ല. എന്താണ് ഭക്ഷ്യവും അല്ലാത്തതും, എന്താണ് കുടിക്കാവുന്നതും അല്ലാത്തതും എന്നൊന്നും ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല.'

കാര്യാകാര്യം ന വൈ വിഝോ ഗമ്യാഗമ്യം തഥൈവ ച। ന പാപ്മാനോ വയം വിപ്ര ധര്മോ ഹ്യേഷാം ഗവാം സ്മൃതഃ ।। ൩൭.

'ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും, പോകേണ്ടതും പോകരുതാത്തതും ഞങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നില്ല. ബ്രാഹ്മണാ, ഞങ്ങൾക്കു് പാപം ബാധിക്കില്ല — പശുക്കൾക്കുള്ള നിയമം ഇതാണ്.'

ഗവാം നാമ സ വൈ ശ്രുത്വാ സംഭ്രാന്തസ്ത്വനുമുച്യ തമ്। ഭക്ത്യാ ചാനുശ്രവികയാ ഗോഷു തം വൈ പ്രസാദ യത് ।। ൩൭.

പശുക്കളുടെ പേരുകേട്ടതോടെ അവൻ ഭയപ്പെട്ടു അവനെ വിട്ടയച്ചു; ഭക്തിയോടും ആചാരപരമായ ആദരവോടും കൂടി പശുക്കളുടെ അനുകൂല്യം തേടി.

പ്രസാദിതേ ഗതേ തസ്മിന് ഗോധര്മം ഭക്തിതസ്തു തമ്। മനസൈവ തദാദത്തേ തന്നിഷ്ഠസ്തത്പരായണഃ ।। ൩൭.

അവൻ പശുക്കളുടെ അനുഗ്രഹം നേടി വിട്ടുപോയപ്പോൾ, ദീർഘതമസ് ഭക്തിയോടെ പശുദർമ്മം മനസ്സിൽ സ്വീകരിച്ചു, അതിൽ ഉറച്ചും സമർപ്പിതനുമായി.

തതോ യവീയസഃ പത്നീമൌതഥ്യസ്യാഭ്യമന്യത। വിചേഷ്ടമാനാം രുദതീം ദൈവാത് സ മൂഢചേതനഃ ।। ൩൭.

അതിനുശേഷം, വിധിയുടെ പ്രകാരം, മനസ്സു മങ്ങിയ ദീർഘതമസ് ഔത്തത്യന്റെ ഇളയ ഭാര്യയെ ആഗ്രഹിച്ചു; അവൾ വിഷമിച്ചും കരയിച്ചും നിന്നു.

അവലേപന്തു തം മത്വാ ശരദ്വാംസ്തസ്യ നാക്ഷമത്। ഗോധര്മംവൈ ബലം കൃത്വാ സ്നുഷാം സ സമമന്യത ।। ൩൭.

അവനെ അഹങ്കാരിയെന്നു കരുതി ശരദ്വാൻ സഹിക്കാനാവാതെ, പശുദർമ്മത്തിൽ ആത്മവിശ്വാസം കൊണ്ടു, തന്റെ മരുമക്കളെ തുല്യമായി കണക്കാക്കി.

വിപര്യയന്തു തം ദൃഷ്ട്വാ ശരദ്വാന് പ്രത്യചിന്തയത്। ഭവിഷ്യമര്ഥം ജ്ഞാത്വാ ച മഹാത്മാ ച ന മൃത്യുതാമ് ।। ൩൭.

ആ മാറ്റം കണ്ട ശരദ്വാൻ ആലോചിച്ചു; സംഭവിക്കാൻ പോകുന്ന കാര്യങ്ങൾ അറിഞ്ഞ മഹാത്മാവിന് അവന്റെ മരണത്തിൽ ആഗ്രഹമുണ്ടായില്ല.

പ്രോവാച ദീര്ഘതമസം ക്രോധാത് സംരക്ത ലോചനഃ। ഗമ്യാഗമ്യം ന ജീനീഷേ ഗോധര്മാത് പ്രാര്ഥയത് സ്നുഷാമ് ।। ൩൭.

കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് ശരദ്വാൻ ദീർഘതമസിനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടതോ ചെയ്യരുതാത്തതോ തിരിച്ചറിയുന്നില്ല; പക്ഷേ പശുദർമ്മം പറഞ്ഞ് നീ മരുമക്കളെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'

ദുര്വൃത്തസ്ത്വം ത്യജാമ്യേവ ഗച്ഛ ത്വം സ്വേന കര്മണാ। യസ്മാത്ത്വമന്ധോ വൃദ്ധശ്ച ഭര്ത്തവ്യോ ദുരനുഷ്ഠിതഃ। തേനാസി ത്വം പരിത്യക്തോ ദുരാചാരോഽസി മേ മതിഃ ।। ൩൭.

'നിന്റെ പെരുമാറ്റം ദുഷ്ടമാണ് — ഞാൻ നിന്നെ ഇപ്പോൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; നീ നിന്റെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമനുസരിച്ച് പോകുക. നീ കുരുടനും വൃദ്ധനും കഷ്ടമായി പോഷിക്കേണ്ടവനും ആകയാൽ, ഞാൻ നിന്നെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; നീ ദുഷ്ടനാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.'

സൂത ഉവാച।। കര്മണ്യസ്മിസ്തതഃ ക്രൂരേ തസ്യ ബുദ്ധിരജായത। നിര്ഭത്സ്യ ചൈവ ബഹുശോ ബാഹുഭ്യാം പരിഗൃഹ്യ ച। കോഷ്ഠേ സമുദ്രേ പ്രക്ഷിപ്യ ഗങ്ഗാമ്ഭസി സമുത്സൃജത് ।। ൩൭.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ ആ ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തിയിൽ അവന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു ചിന്ത ഉദിച്ചു; പലതവണ നിന്ദിച്ച് കൈകൊണ്ട് പിടിച്ച്, ഒരു പെട്ടിയിൽ വെച്ച് ഗംഗാനദിയിലെ വെള്ളത്തിൽ ഇട്ടു.

ഉഹ്യമാനഃ സമുദ്രസ്തു സപ്താഹം സ്രോതസാ തദാ। തം സസ്ത്രീകോ ബലിര്നാമ രാജാ ധര്മാര്ഥതത്ത്വവിത്। അപശ്യന്മജ്ജമാനന്തു സ്രോതസാഭ്യാശമാഗതമ് ।। ൩൭.

ആ പെട്ടി സ്രോതസ്സിൽ ഒഴുകി സമുദ്രത്തിൽ ഏഴു ദിവസം സഞ്ചരിച്ചു; അപ്പോൾ ധർമ്മത്തിലും അർത്ഥത്തിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള ധർമ്മാത്മാവായ ബലി രാജാവും ഭാര്യയും ചേർന്ന്, ആ പെട്ടി ഒഴുകിപ്പോകുന്നത് കണ്ടു.

തം ഗൃഹീത്വാ സ ധര്മാത്മാ ബലിര്വൈരോചനസ്തദാ। അന്തഃപുരേ ജുഗോപൈനം ഭക്ഷ്യൈര്ഭോജ്യൈശ്ച തര്പയന് ।। ൩൭.

അപ്പോൾ ബലി, വിരോചനപുത്രൻ, അവനെ എടുത്ത് അകത്തുള്ള മുറിയിൽ സംരക്ഷിച്ചു, നല്ല ഭക്ഷണവും വിഭവങ്ങളും നൽകി പോഷിച്ചു.

പ്രീതഃ സ വൈ വരേണാഥ ച്ഛന്ദയാമാസ വൈ ബലിമ്। സ ച തസ്മാദ്വരം വവ്രേ പുത്രാര്ഥം ദാനവര്ഷഭഃ ।। ൩൭.

അവൻ സന്തോഷത്തോടെ ബലിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ഒരു വരം നൽകാമെന്ന് പറഞ്ഞു; ദാനവശ്രേഷ്ഠനായ ബലി അവനിൽ നിന്ന് സന്താനത്തിനായി ഒരു വരം ചോദിച്ചു.

സന്താനാര്ഥം മഹാഭാഗ ഭാര്യയാ മമ മാനദ। പുത്രാന് ധര്മാര്ഥസംയുക്താനുത്പാദയിതുമര്ഹസി ।। ൩൭.

'ഭാഗ്യവാനേ, മാനം നൽകുന്നവനേ, എന്റെ ഭാര്യയോടൊപ്പം, ധർമ്മവും ഐശ്വര്യവും ഉള്ള പുത്രന്മാർ എനിക്ക് ജനിക്കണമെന്നു നീ അനുഗ്രഹിക്കണം.'

ഏവമുക്തസ്തു തേനര്ഷിസ്തഥാസ്ത്വിത്യുക്തവാന് ഹി തമ് । സുദേഷ്ണാം നാമ ബാര്യാം വൈ രാജാസ്മൈ പ്രാഹിണോത്തദാ ।। ൩൭.

അങ്ങനെ ആ മഹർഷിയോട് രാജാവ് പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹർഷി സമ്മതിച്ച് 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ രാജാവ് തന്റെ ഭാര്യയായ സുദേഷ്ണയെ മഹർഷിക്കായി അയച്ചു.

അന്ധം വൃദ്ധഞ്ച തം ദൃഷ്ട്വാ ന സാ ദേവീ ജഗാമ ഹ । സ്വാഞ്ച ധാത്രേയകീം തസ്മൈ ഭൂഷയിത്വാ വ്യസര്ജയത് ।। ൩൭.

പക്ഷേ, മഹർഷി കുരുടനും വൃദ്ധനും ആണെന്നു കണ്ട രാജ്ഞി സ്വയം പോകാൻ മനസ്സില്ലാതെ, തന്റെ ദാസിയെ അലങ്കരിച്ച് അവനെ സമീപിപ്പിച്ചു.

കക്ഷീവചക്ഷുഷൌ തസ്യാം ശൂദ്രയോന്യാമൃഷിര്വശീ। ജനയാമാസ ധര്മാത്മാ പുത്രാവേതൌ മഹോജസൌ ।। ൩൭.

ആ ശൂദ്രജാതിയായ ദാസിയിൽ മഹർഷി, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവനും ധാർമ്മികനും ആയിരുന്നതിനാൽ, ശക്തിയുള്ള രണ്ടു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു; അവർ കക്ഷീവത്, ചക്ഷുഷ് എന്നിങ്ങനെയായിരുന്നു.

കക്ഷിവചക്ഷുഷൌ തൌ തു ദൃഷ്ട്വാ രാജാ ബലിസ്തദാ। പ്രാധീതൌ വിധിവത്സമ്യഗീശ്വരൌ ബ്രഹ്മവാദിനൌ ।। ൩൭.

കക്ഷീവതും ചക്ഷുഷും രാജാവ് ബലിയും കണ്ടപ്പോൾ, അവരെ എല്ലാ വിധാനങ്ങളും അനുസരിച്ച് പഠിപ്പിച്ചു. അവർ വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ ജ്ഞാനികളായി.

സിദ്ധൌ പ്രത്യക്ഷധര്മാണൌ ബുദ്ധൌ ശ്രേഷ്ഠതമാവപി। മമൈതാവിതി ഹോവാച ബലിര്വൈരോചനസ്ത്വൃഷിമ് ।। ൩൭.

അവർ സിദ്ധിയും നേരിൽ കാണാവുന്ന ധർമ്മവും ഉത്തമമായ ബുദ്ധിയും നേടിയപ്പോൾ, വൈരോചനനായ ബലി മഹർഷിയോട് പറഞ്ഞു: 'ഇവർ എന്റെവരാണ്.'

നേത്യുവാച തതസ്തന്തു മമൈതാവിതി ചാബ്രവീത്। ഉത്പന്നൌ ശൂദ്രയോനൌ തു ഭവച്ഛദ്മാ സുരോത്തമൌ ।। ൩൭.

മഹർഷി 'അല്ല' എന്നു പറഞ്ഞു. ബലി വീണ്ടും ആവർത്തിച്ചു: 'ഇവർ എന്റെവരാണ്.' ശൂദ്രസ്ത്രിയിൽ ജനിച്ചെങ്കിലും, ഈ ഉത്തമന്മാർ ഭഗവാന്റെ രൂപത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്.

അനധം ബൃദ്ധം ച മാം മത്വാ സുദേഷ്ണാ മഹിഷീ തവ। പ്രാഹിണോദവമാനായ ശൂദ്രാം ധാത്രേയകീം മമ ।। ൩൭.

നാൻ കുരുടനും വൃദ്ധനും ആണെന്നു കരുതി, നിന്റെ ഭാര്യയായ സുദേഷ്ണാ അവമാനത്തോടെ തന്റെ ശൂദ്രദാസിയെ എനിക്ക് അയച്ചു.

തതഃ പ്രസാദയാമാസ പുനസ്തമൃഷിസത്തമമ്। ബലിര്ഭാര്യാം സുദേഷ്ണാം ച ഭര്ത്സയാമാസ വൈ പ്രഭുഃ ।। ൩൭.

അതിനുശേഷം ബലി ആ മഹർഷിയെ വീണ്ടും സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. രാജാവ് തന്റെ ഭാര്യ സുദേഷ്ണയെ ശാസിച്ചു.

പുനശ്ചൈനാമലംകൃത്യ ഋഷയേ പ്രത്യപാദയത്। താം സ ദീര്ഘതമാ ദേവീമബ്രവീദ്യദി മാം ശുഭേ ।। ൩൭.

പിന്നീട്, അവളെ വീണ്ടും അലങ്കരിച്ച് മഹർഷിക്കു സമർപ്പിച്ചു. അപ്പോൾ ദീർഘതമസ് മഹർഷി സുദേഷ്ണയോട് പറഞ്ഞു: 'ശുഭേ, നീ എങ്കിൽ—'

ദധ്നാ ലവണമിശ്രേണ സ്വബ്യ(വ്യ)ക്തം നഗ്നകം തഥാ। ലിഹിഷ്യസ്യജുഗുപ്സന്തീ ഹ്യാപാദതലമസ്തകമ് ।। ൩൭.

'—തൈരും ഉപ്പും കലർത്തിയതും, ഈ നഗ്നമായ വസ്തുവും, കാലിൽ നിന്ന് തലവരെയായി, വെറുപ്പില്ലാതെ ചൊരിഞ്ഞാൽ—'

തതസ്ത്വം പ്രാപ്സ്യസേ ദേവി പുത്രാംശ്ച മനസേപ്സിതാന്। തസ്യ സാ തദ്വചോ ദേവീ സര്വം കൃതവതീ തഥാ ।। ൩൭.

'—അപ്പോൾ, രാജ്ഞി, നീ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പുത്രന്മാരെ ലഭിക്കും.' രാജ്ഞി മഹർഷി പറഞ്ഞതെല്ലാം അതുപോലെ ചെയ്തു.

അപാനഞ്ച സമാസാദ്യ ജുഗുപ്സന്തീ ന്യവര്ജയത്। താമുവാച തതഃ സര്ഷിര്യത്തേ പരിഹൃതം ശുഭേ। വിനാപാനം കുമാരം ത്വം ജനയിഷ്യസി പൂര്വജമ് ।। ൩൭.

പക്ഷേ, മലയുടെ കാര്യത്തിൽ അവൾക്ക് വെറുപ്പ് തോന്നി, അതു അവൾ ഒഴിവാക്കി. അപ്പോൾ മഹർഷി പറഞ്ഞു: 'ശുഭേ, നീ അതു ഒഴിവാക്കിയതിനാൽ, നീ ആദ്യജനായ പുത്രനെ മലമില്ലാതെ പ്രസവിക്കും.'

തതസ്തം ദീര്ഘതമസം സാ ദേവീ പ്രത്യുവാച ഹ। നാര്ഹസി ത്വം മഹാഭാഗ പുത്രം ദാതും മമേദൃശമ് ।। ൩൭.

അതിനുശേഷം സുദേഷ്ണാ ദീർഘതമസിനോട് പറഞ്ഞു: 'മഹാഭാഗവ, അങ്ങനെയൊരു പുത്രനെ എനിക്ക് നൽകേണ്ടതില്ല.'

തവാപരാധോ ദേവ്യേഷ നാന്യഥാ ഭവിതാനു വൈ । ദേവീ ദാനീഞ്ച തേ പുത്രമഹം ദാസ്യാമി സുവ്രതേ ।। ൩൭.

'ഇത് നിന്റെ തെറ്റാണ്, രാജ്ഞി, ഇതിനു മാറ്റമില്ല. എങ്കിലും, സദാചാരവതിയായവളേ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ നിന്നെ ഒരു പുത്രനെ നൽകാം.'