വായുപുരാണമ്

നോ സ്നാതകോ ന്യസേദ്ധ്യസ്മിന് ദ്വയോര്നേഹാസ്തി സമ്ഭവഃ। അമോഘരേതാസ്ത്വഞ്ചാപി പൂര്വഞ്ചാഹമിഹാഗതഃ ।। ൩൭.

ഇവിടെ രണ്ടുപേരുടെ സംയോജനം കഴിയില്ല; ദ്വിജാതി ഇവിടെ ഇടംപിടിക്കരുത്. നിന്റെ വിത്ത് പരാജയപ്പെടില്ലെങ്കിലും, ഞാൻ ആദ്യം ഇവിടെ വന്നവനാണ്.

ശശാപ തം തദാ ക്രുദ്ധ ഏവമുക്തോ ബൃഹസ്പതിഃ। ആശിജന്തം സുതം ഭ്രാതുര്ഗര്ഭസ്ഥം ഭഗവാനൃഷിഃ ।। ൩൭.

അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ബൃഹസ്പതി കോപത്തോടെ ഗർഭത്തിലെ ശിശുവായ തന്റെ സഹോദരന്റെ മകനായ മുനിയെ ശപിച്ചു.

യസ്മാത്ത്വമീദൃശേ കാലേ സര്വഭൂതേപ്സിതേ സതി। മാമേവമുക്തവാന് മോഹാത്തമോ ദീര്ഘം പ്രവേക്ഷ്യസി ।। ൩൭.

എല്ലാവർക്കും ജനനം ആഗ്രഹിക്കുന്ന സമയത്ത് നീ എന്നോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനാൽ, മോഹത്തിൽ നിന്നു നീ ദീർഘമായ അന്ധകാരത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടിവരും.

തതോ ദീര്ഘതമാ നാമ ശാപാദൃഷിരജായത। അഥാശിജോ ബൃഹത്കീര്ത്തിര്ബൃഹസ്പതിരിവൌജസാ ।। ൩൭.

അതിനാൽ, ആ ശാപം മൂലം ദീർഘതമസെന്ന മുനി ജനിച്ചു. അശിജൻ മഹത്തായ കീർത്തിയോടെ, ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലെ ശക്തിയുള്ളവനായിരുന്നു.

ഊര്ദ്ധ്വരേതാസ്തതശ്ചാപി ന്യവസദ്ഭ്രാതുരാശ്രമേ। ഗോധര്മം സൌരഭേയാത്തു വൃഷഭാച്ഛ്രുതവാന് പ്രഭോ ।। ൩൭.

വിത്ത് ഉയർത്തി പിടിച്ചവൻ തന്റെ സഹോദരന്റെ ആശ്രമത്തിൽ താമസിച്ചു. അവൻ കാളയിൽ നിന്ന് പശുക്കളുടെ ധർമ്മം പഠിച്ചു.

തസ്യ ഭ്രാതാ പിതൃവ്യസ്തു ചകാര ഭവനം തദാ। തസ്മിന് ഹി തത്ര വസതി യദൃച്ഛാഭ്യാഗതോ വൃഷഃ ।। ൩൭.

അവന്റെ പിതാവിന്റെ സഹോദരൻ അവനു വേണ്ടി ഒരു വീട് പണിതു. അവിടെ താമസിക്കുമ്പോൾ, ഒരു കാള യാദൃച്ഛികമായി അവിടെ എത്തി.

ദര്ശാര്ഥമാഹൃതാന് ദര്ഭാംശ്ചചാര സുരഭീവൃതഃ। ജഗ്രാഹ തം ദീര്ഘതമാ വിസ്ഫുരന്തഞ്ച ശ്രൃങ്ഗയോഃ ।। ൩൭.

ദർശനത്തിനായി കൊണ്ടുവന്ന ദർഭകൾക്ക് വേണ്ടി, സുരഭിയോടൊപ്പം അവൻ അലയിച്ചു. കൊമ്പുകൾ ഉണർത്തിയ കാളയെ ദീർഘതമസ് പിടിച്ചു.

സ തേന നിഗൃഹീതസ്തു ന ചചാല പദാത്പദമ്। തതോഽബ്രവീദ്വൃഷസ്തം വൈ മുഞ്ച മാം ബലിനാം വര ।। ൩൭.

അവനാൽ പിടിച്ചിട്ടും ആ കാളയ്ക്ക് ഒരു കാൽപടി പോലും നീങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അപ്പോൾ ആ കാള പറഞ്ഞു: 'ശക്തന്മാരിൽ ഏറ്റവും വലിയവനേ, എന്നെ വിടൂ.'

ന മയാസാദിതസ്താത ബലവംസ്ത്വദ്വിധഃ ക്വചിത്। ത്ര്യമ്ബകം വഹതാ ദേവം യതോ ജാതോഽസ്മി ഭൂതലേ ।। ൩൭.

'എന്റെ ജനനത്തോടൊപ്പം, ത്ര്യമ്പകനെ ചുമക്കുന്ന നിന്റെ പോലൊരു ശക്തനെയൊരിക്കലും ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല, അച്ഛാ.'

മുഞ്ച മാം ബലിനാം ശ്രഷ്ഠ പ്രീതസ്തേഽഹം വരം വൃണു। ഏവമുക്തോഽബ്രവീദേനം ജീവസ്ത്വം മേ ക്വ യാസ്യസി ।। ൩൭.

'ശക്തന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനേ, എന്നെ വിടൂ. ഞാൻ നിന്നിൽ സന്തോഷവാനാണ്; ഒരു വരം ചോദിക്കൂ.' അപ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞു: 'നീ എന്റെ ജീവൻ തന്നെയാണ്; ഞാൻ എവിടെ പോകും?'

തേന ത്വാഹം ന മോക്ഷ്യാമി പരസ്വാഹം ചതുഷ്പദമ്। തതസ്തം ദീര്ഘതമസം സ വൃഷഃ പ്രത്യുവാച ഹ ।। ൩൭.

'അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ വിടാൻ കഴിയില്ല; ഞാൻ മറ്റൊരാളുടെ സ്വത്താണ്, നാലുകാലിയാണു്.' അപ്പോൾ ആ കാള ദീർഘതമസിനെ, ആന്ധകാരത്തിൽ മുങ്ങിയവനെ, ഉദ്ദേശിച്ച് പറഞ്ഞു.

നാസ്മാകം വിദ്യതേ താത പാതകം സ്തേയമേവ വാ। ഭക്ഷ്യാഭക്ഷ്യം ന ജാനീമഃ പേയാപേയഞ്ച സര്വശഃ ।। ൩൭.

'നമ്മള്ക്ക്, അച്ഛാ, പാപമോ കള്ളം ചെയ്യലോ ഇല്ല. എന്താണ് ഭക്ഷ്യവും അല്ലാത്തതും, എന്താണ് കുടിക്കാവുന്നതും അല്ലാത്തതും എന്നൊന്നും ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല.'

കാര്യാകാര്യം ന വൈ വിഝോ ഗമ്യാഗമ്യം തഥൈവ ച। ന പാപ്മാനോ വയം വിപ്ര ധര്മോ ഹ്യേഷാം ഗവാം സ്മൃതഃ ।। ൩൭.

'ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും, പോകേണ്ടതും പോകരുതാത്തതും ഞങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നില്ല. ബ്രാഹ്മണാ, ഞങ്ങൾക്കു് പാപം ബാധിക്കില്ല — പശുക്കൾക്കുള്ള നിയമം ഇതാണ്.'

ഗവാം നാമ സ വൈ ശ്രുത്വാ സംഭ്രാന്തസ്ത്വനുമുച്യ തമ്। ഭക്ത്യാ ചാനുശ്രവികയാ ഗോഷു തം വൈ പ്രസാദ യത് ।। ൩൭.

പശുക്കളുടെ പേരുകേട്ടതോടെ അവൻ ഭയപ്പെട്ടു അവനെ വിട്ടയച്ചു; ഭക്തിയോടും ആചാരപരമായ ആദരവോടും കൂടി പശുക്കളുടെ അനുകൂല്യം തേടി.

പ്രസാദിതേ ഗതേ തസ്മിന് ഗോധര്മം ഭക്തിതസ്തു തമ്। മനസൈവ തദാദത്തേ തന്നിഷ്ഠസ്തത്പരായണഃ ।। ൩൭.

അവൻ പശുക്കളുടെ അനുഗ്രഹം നേടി വിട്ടുപോയപ്പോൾ, ദീർഘതമസ് ഭക്തിയോടെ പശുദർമ്മം മനസ്സിൽ സ്വീകരിച്ചു, അതിൽ ഉറച്ചും സമർപ്പിതനുമായി.

തതോ യവീയസഃ പത്നീമൌതഥ്യസ്യാഭ്യമന്യത। വിചേഷ്ടമാനാം രുദതീം ദൈവാത് സ മൂഢചേതനഃ ।। ൩൭.

അതിനുശേഷം, വിധിയുടെ പ്രകാരം, മനസ്സു മങ്ങിയ ദീർഘതമസ് ഔത്തത്യന്റെ ഇളയ ഭാര്യയെ ആഗ്രഹിച്ചു; അവൾ വിഷമിച്ചും കരയിച്ചും നിന്നു.

അവലേപന്തു തം മത്വാ ശരദ്വാംസ്തസ്യ നാക്ഷമത്। ഗോധര്മംവൈ ബലം കൃത്വാ സ്നുഷാം സ സമമന്യത ।। ൩൭.

അവനെ അഹങ്കാരിയെന്നു കരുതി ശരദ്വാൻ സഹിക്കാനാവാതെ, പശുദർമ്മത്തിൽ ആത്മവിശ്വാസം കൊണ്ടു, തന്റെ മരുമക്കളെ തുല്യമായി കണക്കാക്കി.

വിപര്യയന്തു തം ദൃഷ്ട്വാ ശരദ്വാന് പ്രത്യചിന്തയത്। ഭവിഷ്യമര്ഥം ജ്ഞാത്വാ ച മഹാത്മാ ച ന മൃത്യുതാമ് ।। ൩൭.

ആ മാറ്റം കണ്ട ശരദ്വാൻ ആലോചിച്ചു; സംഭവിക്കാൻ പോകുന്ന കാര്യങ്ങൾ അറിഞ്ഞ മഹാത്മാവിന് അവന്റെ മരണത്തിൽ ആഗ്രഹമുണ്ടായില്ല.

പ്രോവാച ദീര്ഘതമസം ക്രോധാത് സംരക്ത ലോചനഃ। ഗമ്യാഗമ്യം ന ജീനീഷേ ഗോധര്മാത് പ്രാര്ഥയത് സ്നുഷാമ് ।। ൩൭.

കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച് ശരദ്വാൻ ദീർഘതമസിനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടതോ ചെയ്യരുതാത്തതോ തിരിച്ചറിയുന്നില്ല; പക്ഷേ പശുദർമ്മം പറഞ്ഞ് നീ മരുമക്കളെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'

ദുര്വൃത്തസ്ത്വം ത്യജാമ്യേവ ഗച്ഛ ത്വം സ്വേന കര്മണാ। യസ്മാത്ത്വമന്ധോ വൃദ്ധശ്ച ഭര്ത്തവ്യോ ദുരനുഷ്ഠിതഃ। തേനാസി ത്വം പരിത്യക്തോ ദുരാചാരോഽസി മേ മതിഃ ।। ൩൭.

'നിന്റെ പെരുമാറ്റം ദുഷ്ടമാണ് — ഞാൻ നിന്നെ ഇപ്പോൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; നീ നിന്റെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമനുസരിച്ച് പോകുക. നീ കുരുടനും വൃദ്ധനും കഷ്ടമായി പോഷിക്കേണ്ടവനും ആകയാൽ, ഞാൻ നിന്നെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; നീ ദുഷ്ടനാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.'

സൂത ഉവാച।। കര്മണ്യസ്മിസ്തതഃ ക്രൂരേ തസ്യ ബുദ്ധിരജായത। നിര്ഭത്സ്യ ചൈവ ബഹുശോ ബാഹുഭ്യാം പരിഗൃഹ്യ ച। കോഷ്ഠേ സമുദ്രേ പ്രക്ഷിപ്യ ഗങ്ഗാമ്ഭസി സമുത്സൃജത് ।। ൩൭.

സൂതൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ ആ ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തിയിൽ അവന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു ചിന്ത ഉദിച്ചു; പലതവണ നിന്ദിച്ച് കൈകൊണ്ട് പിടിച്ച്, ഒരു പെട്ടിയിൽ വെച്ച് ഗംഗാനദിയിലെ വെള്ളത്തിൽ ഇട്ടു.

ഉഹ്യമാനഃ സമുദ്രസ്തു സപ്താഹം സ്രോതസാ തദാ। തം സസ്ത്രീകോ ബലിര്നാമ രാജാ ധര്മാര്ഥതത്ത്വവിത്। അപശ്യന്മജ്ജമാനന്തു സ്രോതസാഭ്യാശമാഗതമ് ।। ൩൭.

ആ പെട്ടി സ്രോതസ്സിൽ ഒഴുകി സമുദ്രത്തിൽ ഏഴു ദിവസം സഞ്ചരിച്ചു; അപ്പോൾ ധർമ്മത്തിലും അർത്ഥത്തിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള ധർമ്മാത്മാവായ ബലി രാജാവും ഭാര്യയും ചേർന്ന്, ആ പെട്ടി ഒഴുകിപ്പോകുന്നത് കണ്ടു.

തം ഗൃഹീത്വാ സ ധര്മാത്മാ ബലിര്വൈരോചനസ്തദാ। അന്തഃപുരേ ജുഗോപൈനം ഭക്ഷ്യൈര്ഭോജ്യൈശ്ച തര്പയന് ।। ൩൭.

അപ്പോൾ ബലി, വിരോചനപുത്രൻ, അവനെ എടുത്ത് അകത്തുള്ള മുറിയിൽ സംരക്ഷിച്ചു, നല്ല ഭക്ഷണവും വിഭവങ്ങളും നൽകി പോഷിച്ചു.

പ്രീതഃ സ വൈ വരേണാഥ ച്ഛന്ദയാമാസ വൈ ബലിമ്। സ ച തസ്മാദ്വരം വവ്രേ പുത്രാര്ഥം ദാനവര്ഷഭഃ ।। ൩൭.

അവൻ സന്തോഷത്തോടെ ബലിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ഒരു വരം നൽകാമെന്ന് പറഞ്ഞു; ദാനവശ്രേഷ്ഠനായ ബലി അവനിൽ നിന്ന് സന്താനത്തിനായി ഒരു വരം ചോദിച്ചു.

സന്താനാര്ഥം മഹാഭാഗ ഭാര്യയാ മമ മാനദ। പുത്രാന് ധര്മാര്ഥസംയുക്താനുത്പാദയിതുമര്ഹസി ।। ൩൭.

'ഭാഗ്യവാനേ, മാനം നൽകുന്നവനേ, എന്റെ ഭാര്യയോടൊപ്പം, ധർമ്മവും ഐശ്വര്യവും ഉള്ള പുത്രന്മാർ എനിക്ക് ജനിക്കണമെന്നു നീ അനുഗ്രഹിക്കണം.'

ഏവമുക്തസ്തു തേനര്ഷിസ്തഥാസ്ത്വിത്യുക്തവാന് ഹി തമ് । സുദേഷ്ണാം നാമ ബാര്യാം വൈ രാജാസ്മൈ പ്രാഹിണോത്തദാ ।। ൩൭.

അങ്ങനെ ആ മഹർഷിയോട് രാജാവ് പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹർഷി സമ്മതിച്ച് 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ രാജാവ് തന്റെ ഭാര്യയായ സുദേഷ്ണയെ മഹർഷിക്കായി അയച്ചു.

അന്ധം വൃദ്ധഞ്ച തം ദൃഷ്ട്വാ ന സാ ദേവീ ജഗാമ ഹ । സ്വാഞ്ച ധാത്രേയകീം തസ്മൈ ഭൂഷയിത്വാ വ്യസര്ജയത് ।। ൩൭.

പക്ഷേ, മഹർഷി കുരുടനും വൃദ്ധനും ആണെന്നു കണ്ട രാജ്ഞി സ്വയം പോകാൻ മനസ്സില്ലാതെ, തന്റെ ദാസിയെ അലങ്കരിച്ച് അവനെ സമീപിപ്പിച്ചു.

കക്ഷീവചക്ഷുഷൌ തസ്യാം ശൂദ്രയോന്യാമൃഷിര്വശീ। ജനയാമാസ ധര്മാത്മാ പുത്രാവേതൌ മഹോജസൌ ।। ൩൭.

ആ ശൂദ്രജാതിയായ ദാസിയിൽ മഹർഷി, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവനും ധാർമ്മികനും ആയിരുന്നതിനാൽ, ശക്തിയുള്ള രണ്ടു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു; അവർ കക്ഷീവത്, ചക്ഷുഷ് എന്നിങ്ങനെയായിരുന്നു.

കക്ഷിവചക്ഷുഷൌ തൌ തു ദൃഷ്ട്വാ രാജാ ബലിസ്തദാ। പ്രാധീതൌ വിധിവത്സമ്യഗീശ്വരൌ ബ്രഹ്മവാദിനൌ ।। ൩൭.

കക്ഷീവതും ചക്ഷുഷും രാജാവ് ബലിയും കണ്ടപ്പോൾ, അവരെ എല്ലാ വിധാനങ്ങളും അനുസരിച്ച് പഠിപ്പിച്ചു. അവർ വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ ജ്ഞാനികളായി.