വായുപുരാണമ്

ഋഷ്യന്തരേഷു വൈ ബാഹ്യാ ബഹവോ ഭാര്ഗവാഃ സ്മൃതാഃ । വത്സോ വിശ്വോഽശ്വിഷേണശ്ച പാണ്ഡഃ പഥ്യഃ സശൌനകഃ। ഗോത്രേണ സപ്തമാ ഹ്യേതേ പക്ഷാ ജ്ഞേയാസ്തു ഭാര്ഗവാഃ ।। ൪.

മറ്റു ഋഷിമാരിൽ, പുറംശാഖകളായ ഭാർഗവന്മാർ പലരും അറിയപ്പെടുന്നു: വത്സൻ, വിശ്വൻ, അശ്വിഷേണൻ, പാണ്ഡൻ, പത്യൻ, ശൗണകൻ—ഇവരാണ് ആഴത്തിലുള്ള വംശപരമ്പരയിലുള്ള ഏഴ് ഭാർഗവശാഖകൾ.

ശ്രൃണുതാങ്ഗിരസോ വംശമഗ്നേഃ പുത്രസ്യ ധീമതഃ। യസ്യാന്വവായേ സമ്ഭൂതാ ഭാരദ്വാജാഃ സഗൌതമാഃ। ദേവാശ്ചാങ്ഗിരസോ മുഖ്യാസ്ത്വിഷുമന്തോ മഹൌജസഃ ।। ൪.

ഇപ്പോൾ അഗ്നിയുടെ പുത്രനായ ധീമാനായ അങ്കിരസുകളുടെ വംശം കേൾക്കൂ. അവന്റെ വംശത്തിൽ നിന്ന് ഭാരദ്വാജന്മാരും ഗൗതമന്മാരും, പ്രകാശമുള്ള മഹാശക്തിയുള്ള പ്രധാന അങ്കിരസദേവന്മാരും ജനിച്ചു.

സുരൂപാ ചൈവ മാരീചീ കാര്ദ്ദമീ ച തഥാ സ്വരാട്। പഥ്യാ ച മാനവീ കന്യാ തിസ്രോ ഭാര്യാസ്ത്വഥര്വണഃ। ഇത്യേതാങ്ഗിരസഃ പത്ന്യസ്താസു വക്ഷ്യാമി സന്തതിമ് ।। ൪.

സുരൂപ, മാരീചിയുടെ മകൾ; കാർദ്ദമി; സ്വരാട്; പത്യ, മനുവിന്റെ മകൾ—ഈ മൂന്ന് പേരും അതർവന്റെ ഭാര്യമാരായിരുന്നു. ഇവരാണ് അങ്കിരസരുടെ ഭാര്യമാർ; ഇവരിൽ നിന്നുള്ള സന്തതിയെ ഞാൻ പറയാം.

അഥര്വണസ്തു ദായാദാസ്താസു ജാതാഃ കുലോദ്വഹാഃ। ഉത്പന്നാ മഹതാ ചൈവ തപസാ ഭാവിതാത്മനാമ് ।। ൪.

അവരിൽ നിന്ന് അതർവന്റെ വംശാവലികൾ ജനിച്ചു; മഹത്തായ തപസ്സിലൂടെ, ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവർക്ക് ഈ സന്തതി ലഭിച്ചു.

ബൃഹസ്പതിഃ സുരൂപായാം ഗൌതമഃ സുഷുവേ സ്വരാട്। അവന്ധ്യം വാമദേവഞ്ച ഉതഥ്യമുശിജന്തഥാ ।। ൪.

സുരൂപയിൽ നിന്ന് ബൃഹസ്പതി ജനിച്ചു; സ്വരാട്ടിൽ നിന്ന് ഗൗതമൻ. വാമദേവൻ, ഉതത്യൻ, ഉശിജൻ എന്നിവരും പ്രസിദ്ധരായി ജനിച്ചു.

ധിഷ്ണുഃ പുത്രസ്തു പഥ്യായാം സംവര്തശ്ചൈവ മാനസഃ। വിചിത്തശ്ച തഥായസ്യഃ ശരദ്വാംശ്ചാപ്യുതഥ്യജഃ ।। ൪.

പത്യയിൽ നിന്ന് ധിഷ്ണു ജനിച്ചു; മാനസയിൽ നിന്ന് സംവർത്തൻ. വിചിത്തൻ, ആയസ്യൻ, ഉതത്യന്റെ മകനായ ശരദ്വാൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു.

അശിജോ ദീര്ഘതമാ ബൃഹദുത്ഥോ വാമദേവജഃ। ധിഷ്ണുഃ പുത്രാഃ സുധന്വാന ഋഷഭശ്ച സുധന്വനഃ।।൪.൧൦൨ രഥകാരാഃ സ്മൃതാ ദേവാ ഋഷയോ യേ പരിശ്രുതാഃ। ബൃഹസ്പതേര്ഭരദ്വാജോ വിശ്രുതഃ സുമഹായശാഃ ।। ൪.

അശിജൻ, ദീർഘതമാസ്, വാമദേവന്റെ മകൻ ബൃഹദുത്തൻ; ധിഷ്ണുവിന്റെ പുത്രന്മാർ സുദന്വൻ, സുദന്വന്റെ പുത്രൻ ഋഷഭൻ. രഥകാരന്മാർ ദൈവികമുനികൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ബൃഹസ്പതിയുടെ മകനായ ഭാരദ്വാജൻ വലിയ പ്രശസ്തിയുള്ളവനാണ്.

അങ്ഗിരസസ്തു സംവര്ത്തോ ദേവാനങ്ഗിരസഃ ശ്രൃണു। ബൃഹസ്പതേര്യവീയാംസോ ദേവാ ഹ്യങ്ഗിരസഃ സ്മൃതാഃ ।। ൪.

ഇപ്പോൾ അങ്കിരസനും സംവർത്തനും ദേവന്മാരിൽ അങ്കിരസന്മാരും കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. ബൃഹസ്പതിയുടെ ഇളയ സഹോദരന്മാരെയാണ് ദേവന്മാരിൽ അങ്കിരസന്മാരെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ഔരസാങ്ഗിരസഃ പുത്രാഃ സുരൂപായാം വിജജ്ഞിരേ। ഔദാര്യായുര്ദനുര്ദക്ഷോ ദര്ഭഃ പ്രാണസ്തഥൈവ ച। ഹവിഷ്മാംശ്ച ഹവിഷ്ണുശ്ച ക്രതുഃ സത്യശ്ച തേ ദശ ।। ൪.

അങ്കിരസന്റെ സുന്ദരിയായ സുരൂപയിൽ ജനിച്ച പുത്രന്മാരെയാണ് ഔരസ അങ്കിരസന്മാർ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. അവരാകുന്നു: ഔദാര്യൻ, ആയു, ധനു, ദക്ഷൻ, ദർഭൻ, പ്രാണൻ, ഹവിഷ്മാൻ, ഹവിഷ്ണു, ക്രതു, സത്യൻ — ഇവരൊക്കെ പത്ത് പേരാണ്.

അയസ്യസ്തു ഉതഥ്യശ്ച വാമദേവസ്തഥോശിജഃ। ഭാരദ്വാജാഃ ശാംകൃതികാ ഗാര്ഗ്യകാണ്വരഥീതരാഃ ।। ൪.

അയസ്യയിൽ നിന്ന് ഉതത്യൻ, വാമദേവൻ, ഉശിജൻ എന്നിവരും, ഭാരദ്വാജന്മാർ, ശാംകൃതികർ, ഗാർഗ്യകാണ്വന്മാർ, അതീതരന്മാർ എന്നിവരും ജനിച്ചു.

മുദ്ഗലാ വിഷ്ണുവൃദ്ധാശ്ച ഹരിതാ വായവസ്തഥാ। തഥാ ഭാക്ഷാ ഭരദ്വാജാ ആര്ഷഭാഃ കിമ്ഭയാസ്തഥാ ।। ൪.

മുദ്ഗലന്മാർ, വിഷ്ണുവൃദ്ധന്മാർ, ഹരിതന്മാർ, വായവന്മാർ, ഭാക്ഷന്മാർ, ഭരദ്വാജന്മാർ, ആർഷഭന്മാർ, കിംഭയന്മാർ എന്നിവരും അങ്ങനെ തന്നെ ഉണ്ട്.

ഏതേ ഹ്യങ്ഗിരസഃ പക്ഷാ വിജ്ഞേയാ ദശ പഞ്ച ച। ഋഷ്യന്തരേഷു വൈ ബാഹ്യാ ബഹവോഽങ്ഗിരസഃ സ്മൃതാഃ ।। ൪.

ഇവരാണ് അങ്കിരസന്മാരുടെ പത്ത്, അഞ്ചു ശാഖകൾ എന്ന് അറിയേണ്ടത്. മറ്റു ഋഷിമാരിലും അവരിൽ പുറത്തുമുള്ളവരിലും അനേകം അങ്കിരസന്മാരെക്കുറിച്ച് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

മാരീചം പരിവക്ഷ്യാമി വംശമുത്തമപൂരുഷമ്। യസ്യാന്വവായേ സമ്ഭൂതം ജഗത്സ്ഥാവരജങ്ഗമമ് ।। ൪.

ഇപ്പോൾ ഞാൻ മരീചിയുടെ വംശം വിശദീകരിക്കാം. അവൻ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ പുരുഷൻ; അവന്റെ സന്തതികളിൽ നിന്നാണ് സകല ജഗത്തും — ചലനശീലികളും അചലങ്ങളുമൊക്കെ — ഉല്പന്നമായത്.

മരീചിരാപശ്ചകമേ താഭിധ്യായന്പ്രജേപ്സയാ। പുത്രഃ സര്വഗുണോപേതഃ പ്രജാവാന് സുരുചിര്ദിതിഃ। സംപൂജ്യതേ പ്രശസ്തായാം മനസാ ഭാവിതാ പ്രഭുഃ ।। ൪.

മരീചി സന്താനാഗ്രഹത്തോടെ ജലത്തിൽ ധ്യാനിച്ചു. അങ്ങനെ എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നനായ, സന്താനസമൃദ്ധനായ, പ്രകാശമുള്ള, ദിതിയെന്ന പുത്രൻ അവിടെ ജനിച്ചു. അവൻ മനസ്സിൽ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവനാണ്.

ആഹൂതാശ്ച തതഃ സര്വാ ആപഃ സമവസത്പ്രഭുഃ। താസു പ്രണിഹിതാത്മാനമേകഃ സോഽജനയത്പ്രഭുഃ ।। ൪.

അപ്പോൾ എല്ലാ ജലങ്ങളെയും വിളിച്ചു ചേർത്തു, ആ മഹാപ്രഭു അവയിൽ വസിച്ചു. അവയിൽ മനസ്സു കേന്ദ്രീകരിച്ച്, ആ മഹാപ്രഭു ഒരാളെ സൃഷ്ടിച്ചു.

പുത്രമപ്രതിമന്നാമ്നാരിഷ്ടനേമിഃ പ്രജാപതിഃ। പുത്രം മരീചം സൂര്യാഭം വധൌവേശോ വ്യജീജനത് ।। ൪.

അരിഷ്ടനേമി എന്ന പേരിൽ അപരിമിതമായ പ്രജാപതി, വധൗവേശയിൽ സൂര്യപ്രഭയുള്ള മരീചിയെന്ന പുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു.

പ്രധ്യായന് ഹി സതാം വാചം പുത്രാര്ഥീ സലിലേ സ്ഥിതഃ। സപ്തവര്ഷസഹസ്രാണി തതഃ സോഽപ്രതിമോഽഭവത് ।। ൪.

പുത്രാഗ്രഹത്തോടെ, സന്മാർഗ്ഗത്തിന്റെ വാക്കുകൾ ധ്യാനിച്ച്, അവൻ ജലത്തിൽ എഴായിരം വർഷം നിന്നു. അങ്ങനെ അവൻ അപരിമിതനായി.

കശ്യപഃ സവിതുര്വിദ്വാംസ്തേന സ ബ്രഹ്മണഃ സമഃ । മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു ബ്രാഹ്മണാംശേന ജായതേ ।। ൪.

സവിതൃവിദ്യയിൽ പണ്ഡിതനായ കശ്യപൻ അങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവിനോട് സമനായി. എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും, ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാഗമായി അവൻ ജനിക്കുന്നു.

കന്യാനിമിതമിത്യുക്തേ ദക്ഷേണ കുപിതാഃ പ്രജാഃ । അപിബത്സ തദാ കശ്യം കശ്യം മദ്യമിഹോച്യതേ ।। ൪.

‘കന്യകളെക്കായാണിത്’ എന്ന് ദക്ഷൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അതിൽ പ്രകോപിതരായ പ്രജകൾ അപ്പോൾ കശ്യ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മദ്യം കുടിച്ചു.

ഹാശ്ചേകസാ ഹി വിജ്ഞേയാ ബ്രഹ്മണഃ കശ്യ ഉച്യതേ। കശ്യം മദ്യം സ്മൃതം വിപ്രൈഃ കശ്യപാനാത്തു കശ്യപഃ ।। ൪.

ഹാശ്ചേക്കസ എന്നത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ മദ്യം എന്നാണ് അറിയേണ്ടത്. കശ്യ എന്നത് മദ്യം എന്നാണ് വിപ്രന്മാർ ഓർക്കുന്നത്. കശ്യപൻ കശ്യ കുടിച്ചതിനാലാണ് ആ പേര് ലഭിച്ചത്.

കരോതി നാമ യദ്വാചോ വാചം ക്രൂരമുദാഹൃതമ്। ദക്ഷാഭിശപ്തഃ കുപിതഃ കശ്യപസ്തേന സോഽഭവത് ।। ൪.

കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞതുകൊണ്ടാണ് ദക്ഷൻ കോപത്തോടെ കശ്യപനെ ശപിച്ചത്. അതുകൊണ്ടാണ് അവൻ അങ്ങനെ ആയത്.

തസ്മാച്ച കശ്യപേനോക്തോ ബ്രഹ്മണാ പരമേഷ്ഠിനാ। തസ്മാദ്ദക്ഷഃ കശ്യപായ കന്യാസ്താഃ പ്രത്യപദ്യത। സര്വാശ്ച ബ്രഹ്മവാദിന്യഃ സര്വാസ്താ ലോകമാതരഃ ।। ൪.

അതിനുശേഷം പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ദക്ഷൻ തന്റെ പുത്രിമാരെ കശ്യപനു നൽകി. അവരൊക്കെയും വേദജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരായിരുന്നു; അവരൊക്കെ ലോകമാതാക്കളായി.

ഇത്യേതമൃഷിസര്ഗന്തു പുണ്യം യോ വേദ വാരുണമ്। ആയുഷ്മാന് പുണ്യവാന് ശുദ്ധഃ സുഖമാപ്നോത്യനുത്തമമ്। ധാരണാത് ശ്രവണാച്ചൈവ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ ।। ൪.

ഈ വാരുണം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, ഋഷികളുടെ ഈ പുണ്യകഥ ആരെങ്കിലും അറിഞ്ഞാൽ, ദീർഘായുസ്സും, പുണ്യവും, ശുദ്ധിയും ലഭിക്കും; അതു വായിക്കുകയും കേൾക്കുകയും ചെയ്താൽ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള മോക്ഷം ലഭിക്കും.

അഥാബ്രുവന് പുനഃ സര്വേ മുനയോ രോമഹര്ഷണമ്। വിനിവൃത്തേ പ്രജാസര്ഗേ ഷഷ്ഠേ വൈ ചാക്ഷുഷസ്യ ഹ । നിസര്ഗഃ സമ്പ്രവൃത്തോഽയം മനോര്വൈവ സ്വതസ്യ ഹ ।। ൪.

അപ്പോൾ എല്ലാ മുനിമാരും വീണ്ടും രോമഹർഷണനോടു പറഞ്ഞു: ‘പ്രജാസൃഷ്ടി ആറാം ഘട്ടത്തിൽ, ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ കാലത്ത്, വൈവസ്വതമനുവിന്റെ സ്വതന്ത്ര സൃഷ്ടി ആരംഭിച്ചു.’

പ്രജാഃ സൃജേതി വ്യാദിഷ്ടഃ സ്വയം ദക്ഷഃ സ്വയമ്ഭുവാ। സസര്ജ ദക്ഷോ ഭൂതാനി ഗതിമന്തി ധ്രുവാണി ച । ഉപസ്ഥിതേഽന്തരേ ഹ്യസ്മിന് മനോര്വൈവസ്വതസ്യ ഹ ।। ൪.

സ്വയംഭുവായ ദക്ഷൻ പ്രജകൾ സൃഷ്ടിക്കണമെന്ന് ആജ്ഞാപിക്കപ്പെട്ടു. ദക്ഷൻ ചലനശീലികളും അചലങ്ങളുമായ ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ചു. വൈവസ്വതമനുവിന്റെ ഇടവേളയിൽ അങ്ങനെ സംഭവിച്ചു.

തതഃ പ്രവൃത്തോ ദക്ഷസ്തുപ്രജാഃ സ്രഷ്ടുഞ്ചതുര്വിധാഃ। ജരായുജാ അണ്ഡജാശ്ച ഉദ്ഭിജ്ജാഃ സ്വേദജാസ്തഥാ ।। ൪.

അതിനുശേഷം ദക്ഷൻ നാലു വിധത്തിലുള്ള ജീവികൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ തുടങ്ങി: ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നവർ, മുട്ടയിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നവർ, ഈർപ്പിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിക്കുന്നവർ, നിലത്തുനിന്ന് മുളപ്പുന്നവർ.

ദശവര്ഷ സഹസ്രാണി തപ്ത്വാ ഘോരം മഹത്തപഃ। സമ്ഭാവിതോ യോഗബലൈരണിമാദ്യൈര്വിശേഷതഃ ।। ൪.

പതിനായിരം വർഷം ദക്ഷൻ കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു, യോഗശക്തികൾകൊണ്ടും അനിമാദി ശക്തികളാൽ പ്രത്യേകമായി ഉന്നതനായി.

ആത്മാനം വ്യഭജന് ശ്രീമാന് മനുഷ്യോരഗരാക്ഷസാന്। ദേവാസുരസഗന്ധര്വാന് ദിവ്യസംഹനനപ്രജാന് । ഈശ്വരാനാത്മനസ്തുല്യാന് രൂപദ്രവിണതേജസാ ।। ൪.

ശ്രീമാനായ ദക്ഷൻ താനെത്തന്നെ വിഭജിച്ച് മനുഷ്യരെ, പാമ്പുകളെയും, രാക്ഷസന്മാരെയും, ദേവന്മാരെയും, അസുരന്മാരെയും, ഗാന്ധർവന്മാരെയും—ദിവ്യരൂപമുള്ള ജീവികളെ—തനിക്കു തുല്യമായ രൂപത്തിലും ധനത്തിലും തേജസ്സിലും സമാനരായ ഇശ്വരന്മാരെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

തഥൈവാന്യാനി മുദിതോ ഗതിമന്തി ധ്രുവാണി ച। മാനസാന്യേവ ഭൂതാനി സിസൃക്ഷുര്വിവിധാഃ പ്രജാഃ ।। ൪.

അതു പോലെ തന്നെ, വിവിധ ജീവികളെ സൃഷ്ടിക്കാനാഗ്രഹിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ ദക്ഷൻ മനസ്സിൽ നിന്നു തന്നെ സ്ഥിരമായതും ചലിക്കുന്നതുമായ മറ്റു ജീവികളെയും ഉണ്ടാക്കി.