ഏതാസ്തിസ്രഃ സ്മൃതാസ്തസ്യ ദിവ്യാഃ സമ്ഭൂതയഃ ശുഭാഃ। മാനുഷ്യാഃ സപ്ത യാസ്തസ്യ ശാപജാംസ്താന്നിബോധത ।। ൩൬.
ഈ മൂന്ന് ദിവ്യമായ, ശുഭമായ അവതാരങ്ങൾ അവന്റെതായാണ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്; ഇപ്പോൾ അവന്റെ ശാപത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ഏഴ് മനുഷ്യജന്മങ്ങൾ കേൾക്കൂ.
ത്രേതായുഗേ തു ദശമേ ദത്താത്രേയോ ബഭൂവ ഹ। നഷ്ടേ ധര്മേ ചതുര്ഥശ്ച മാര്കണ്ഡേയപുരഃസരഃ ।। ൩൬.
ത്രേതായുഗത്തിലെ പത്താമത്തെ കാലത്ത്, ദത്താത്രേയനായി അവൻ ജനിച്ചു; ധർമ്മം നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ, മാർകണ്ഡേയൻ മുൻപിൽ നിന്നു നാലാമതായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
പഞ്ചമഃ പഞ്ചദശ്യാം തു ത്രേതായാം സമ്ബഭൂവ ഹ। മാന്ധാതുശ്ചക്രവര്ത്തിത്വേ തസ്ഥൌ തഥ്യപുരഃസരഃ ।। ൩൬.
ത്രേതായുഗത്തിലെ പതിനഞ്ചാമത്തെ കാലത്ത്, അഞ്ചാമതായി അവൻ ജനിച്ചു; മാൻധാതു, തഥ്യൻ മുൻപിൽ നിന്നു, ചക്രവർത്തിയായി വാഴ്ത്തി.
ഏകോ നവിംശേ ത്രേതായാം സര്വ്വക്ഷത്രാന്തകോഽഭവത്। ജാമദഗ്ന്യസ്തഥാ ഷഷ്ഠോ വിശ്വാമിത്രപുരഃസരഃ ।। ൩൬.
ത്രേതായുഗത്തിലെ പതിനൊന്നാം കാലത്ത്, അവൻ ഒറ്റയ്ക്ക് എല്ലാ ക്ഷത്രിയരെയും നശിപ്പിച്ചു; ജാമദഗ്നിയുടെ മകൻ, വിശ്വാമിത്രൻ മുൻപിൽ നിന്നു ആറാമതായി ജനിച്ചു.
ചതുര്വിംശേ യുഗേ രാമോ വസിഷ്ഠേന പുരോധസാ। സപ്തമോ രാവ ണസ്യാര്ഥേ ജജ്ഞേ ദശരഥാത്മജഃ ।। ൩൬.
നാല്പത്തിയൊന്നാം കാലത്ത്, വസിഷ്ഠൻ പുരോഹിതനായി, ദശരഥന്റെ മകനായ രാമൻ, രാവണനെ നശിപ്പിക്കാൻ ഏഴാമതായി ജനിച്ചു.
അഷ്ടമോ ദ്വാപരേ വിഷ്ണുരഷ്ടാവിംശേ പരാശരാത് । വേദവ്യാസസ്തതോ ജജ്ഞേ ജാതൂകര്ണപുരഃസരഃ ।। ൩൬.
എട്ടാമത്തെ ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, ഇരുപത്തിയെട്ടാമതിൽ, പരാശരനിൽ നിന്ന് വിഷ്ണു ജനിച്ചു; അതിനുശേഷം, ജാതൂകർണൻ മുൻപിൽ നിന്നു, വേദവ്യാസൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തഥൈവ നവമോ വിഷ്ണുരദിത്യാഃ കശ്യപാത്മജഃ। ദേവക്യാം വസുദേവാത്തു ബ്രഹ്നഗാര്ഗ്യപുരഃസരഃ ।। ൩൬.
അതു പോലെ, ഒൻപതാമതായി, കശ്യപനും ആദിതിയും മകനായ വിഷ്ണു, ദേവകിയിൽ വസുദേവനിൽ നിന്ന്, ബ്രഹ്മഗാർഗ്യൻ മുൻപിൽ നിന്നു ജനിച്ചു.
അപ്രമേയോ നിയോജ്യശ്ച യത്ര കാമചരോ വശീ। ക്രീജതേ ഭഗവാഁ ല്ലോകേ ബാലഃ ക്രീജനകൈരിവ ।। ൩൬.
അവനെ അളക്കാൻ കഴിയില്ല; സ്വയം നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ, ഇഷ്ടം പോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു; ഭഗവാൻ ലോകത്തിൽ കുട്ടി കളിക്കാരെ പോലെ കളിക്കുന്നു.
ന പ്രമാതും മഹാബാഹുഃ ശക്യോഽസൌ മധുസൂദനഃ। പരം പരമമേതസ്മാദ്വിശ്വരൂപാന്ന വിദ്യതേ ।। ൩൬.
മഹാബാഹുവായ മധുസൂദനനെ അളക്കാൻ കഴിയില്ല; അവനിൽ നിന്ന് ഉയർന്നതും, അവന്റെ വിശ്വരൂപത്തിൽ നിന്ന് വലിയതും ഒന്നുമില്ല.
അഷ്ടാവിംശ തിമേ തദ്വദ്ദ്വാപരസ്യാംശസങ്ക്ഷയേ। നഷ്ടേ ധര്മേ തദാ ജജ്ഞേ വിഷ്ണുര്വൃഷ്ണികുലേ പ്രഭുഃ ।। ൩൬.
ഇരുപത്തിയെട്ടാമത്തെ ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, അതിന്റെ ഭാഗം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, ധർമ്മം നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ, വിഷ്ണു, വൃഷ്ണി വംശത്തിൽ ജനിച്ചു.
കര്ത്തും ധര്മവ്യവസ്ഥാനമസുരാണാം പ്രണാശനമ്। മോഹയന് സര്വഭൂതാനി യോഗാത്മാ യോഗമായയാ ।। ൩൬.
ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കാനും, അസുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കാനും, എല്ലാ ജീവികളെയും മോഹിപ്പിക്കാനും, യോഗശക്തിയാൽ യോഗാത്മാവായവൻ രൂപം എടുത്തു.
പ്രവിഷ്ടോ മാനുഷീം യോനിം പ്രച്ഛന്നശ്ചരതേ മഹീമ്। വിഹാരാര്ഥം മനുഷ്യേഷു സാന്ദീപനിപുരഃസരമ് ।। ൩൬.
അവൻ മനുഷ്യയോനിയിൽ പ്രവേശിച്ച്, രഹസ്യമായി ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചു; മനുഷ്യരിൽ വിനോദത്തിനായി, സാന്ദീപനിയെ മുൻപിൽക്കൊണ്ട്.
യത്ര കംസഞ്ച ശാല്വഞ്ച ദ്വിവിദഞ്ച മഹാസുരമ്। അരിഷ്ടം വൃഷഭഞ്ചൈവ പൂതനാം കേശിനം ഹയമ് ।। ൩൬.
അവിടെ കംസനും ശാൽവനും, മഹാസുരനായ ദ്വിവിദനും, അരിഷ്ടനും, വൃഷഭനും, പൂതനയും, കേശി എന്ന കുതിരയും മറ്റുള്ളവരും അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
നാഗം കുവലയാപീഡം മല്ലരാജഗൃഹാധിപമ്। ദൈത്യാന് മാനുഷദേഹസ്ഥാന് സൂദയാമാസ വീര്യവാന് ।। ൩൬.
നാഗനായ കുവലയാപീഡനും, മല്ലരാജന്റെ ഗൃഹാധിപനും, മനുഷ്യരൂപത്തിൽ ഉള്ള മറ്റ് ദൈത്യന്മാരും, തന്റെ വീര്യത്താൽ അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ഛിന്നം ബാഹുസഹസ്രഞ്ച ബാണസ്യാദ്ഭുതകര്മണഃ । നരകശ്ച ഹതഃ സങ്ഖയേ യവനശ്ച മഹാബലഃ ।। ൩൬.
അദ്ഭുതകൃത്യനായ ബാണന്റെ ആയിരം കൈകൾ അവൻ വെട്ടി നീക്കി; യുദ്ധത്തിൽ നരകനും, മഹാബലശാലിയായ യവനനും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ഹൃതാനി ച മഹീപാനാം സര്വരത്നാനി തേജസാ। ദുരാചാരാ ശ്ച നിഹതാഃ പാര്ഥിവാ യേ രസാതലേ ।। ൩൬.
ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാരുടെ എല്ലാ രത്നങ്ങളും അവൻ തേജസ്സാൽ എടുത്തു; പാതാളത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന ദുഷ്ടമായ ഭൂപാലന്മാരെ അവൻ നശിപ്പിച്ചു.
ഏതേ ലോകഹിതാര്ഥായ പ്രാദുര്ഭാവാ മഹാത്മനഃ। അസ്മിന്നേവ യുഗേ ക്ഷീണേ സന്ധ്യാ ശ്ലിഷ്ടേ ഭവിഷ്യതി ।। ൩൬.
ഈ മഹാത്മാവിന്റെ അവതാരങ്ങൾ ലോകങ്ങളുടെ ഭദ്രതയ്ക്കായി ഈ യುಗം ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ, സന്ധ്യാകാലം ചേർന്നപ്പോൾ, ഇതേ കാലഘട്ടത്തിൽ സംഭവിക്കും.
കല്കിര്വിഷ്ണുയശാ നാമ പാരാശര്യഃ പ്രതാപവാന്। ദശമോ ഭാവ്യസമ്ഭൂതോ യാജ്ഞവല്ക്യപുരഃസരഃ ।। ൩൬.
പാരാശര വംശത്തിൽ നിന്നുള്ള, വിശ്ണുവിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടും, ശക്തിയിലും പ്രശസ്തനായ കൽക്കി എന്ന ദശമ അവതാരം, യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ മുൻപിൽ വരും.
അനുകര്ഷന് സര്വസേനാം ഹസ്ത്യശ്വരഥസങ്കുലാമ്। പ്രഗൃഹീതായുധൌര്വിപ്രൈര്വൃതഃ ശതസഹസ്രശഃ ।। ൩൬.
ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും നിറഞ്ഞ എല്ലാ സേനകളും കൂട്ടി, ആയുധങ്ങൾ കൈയിൽ പിടിച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാർ നൂറുകണക്കിന് ആയിരങ്ങൾ ചുറ്റുമുള്ളവനായി.
നാത്യര്ഥം ധാര്മികാ യേ ച യേ ച ധര്മദ്വിഷഃ വ്കചിത്। ഈദീച്യാന്മധ്യദേശാംശ്ച തഥാ വിന്ധ്യാപരാന്തികാന് ।। ൩൬.
അത്യധികം ധാർമ്മികരല്ലാത്തവരും, ധർമ്മത്തിന് വിരുദ്ധരായവരും, വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരും, മധ്യദേശങ്ങളിലും, വിന്ധ്യയും പാശ്ചാത്യ പ്രദേശങ്ങളിലും നിന്നുള്ളവരും.
തഥൈവ ദാക്ഷിണാത്യാംശ്ച ദ്രവിജാന് സിംഹലൈഃ സഹ। ഗാന്ധാരാന് പാരദാംശ്ചൈവ പഹ്ലവാന് യവനാഞ്ഛകാന് ।। ൩൬.
അതുപോലെ തന്നെ, ദക്ഷിണ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരും, ദ്രാവിഡർ, സിംഹളർ, ഗന്ധാരർ, പാരദർ, പഹ്ലവർ, യവനർ, ശകർ എന്നിവരും.
തുഷാരാന് ബര്ബരാംശ്ചൈവ പുലിന്ദാന് ദരദാന് ഖസാന് । ലമ്പാകാനന്ധകാന് രുദ്രാന് കിരാതാംശ്ചൈവ സ പ്രഭുഃ ।। ൩൬.
തുഷാരർ, ബർബർവർ, പുലിന്ദർ, ദരദർ, ഖസർ, ലംപാകർ, അന്ധകർ, രുദ്രർ, കിരാതർ എന്നിവരും ആ പ്രഭുവിന്റെ കീഴിൽ.
പ്രവൃത്തചക്രോബലവാന് മ്ലേച്ഛാനാമന്തകൃദ്ബലീ। അദൃശ്യഃ സര്വഭൂതാനാം പൃഥിവീം വിചരിഷ്യതി ।। ൩൬.
ചക്രത്തിന്റെ ശക്തി കൊണ്ടും, വലിയ ബലത്തോടെ, മ്ലേച്ചരുകളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനായി, എല്ലാ ജീവികളും കാണാത്തവനായി ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കും.
മാനവഃ സ തു സംജജ്ഞേ ദേവസ്യാംശേന ധീമതഃ । പൂര്വജന്മനി വിഷ്ണുര്യഃ പ്രമിതിര്നാമ വീര്യവാന് ।। ൩൬.
ആ മനുഷ്യൻ, ബുദ്ധിയുള്ള ദേവന്റെ അംശത്തിൽ ജനിക്കും; മുൻജന്മത്തിൽ, വിശ്ണുവായ പ്രമിതി എന്ന വീരനായവനായിരുന്നു.
ഗാത്രേണ വൈ ചന്ദ്രസമഃ പൂര്ണേ കലിയുഗേഽഭവത്। ഇത്യേതാസ്തസ്യ ദേവസ്യ ദശ സമ്ഭൂതയഃ സ്മൃതാഃ ।। ൩൬.
ആയാളുടെ രൂപം ചന്ദ്രനുപോലും, കലിയുഗം അവസാനിക്കുമ്പോൾ ജനിക്കും. ഇങ്ങനെ ആ ദേവന്റെ പത്ത് അവതാരങ്ങൾ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
തം തം കാലഞ്ച കാര്യഞ്ച തത്തദുദ്ദിശ്യ കാരണമ്। അംശേന ത്രിഷു ലോകേഷു താസ്താ യോനീഃ പ്രപത്സ്യതേ ।। ൩൬.
ഓരോ കാലത്തിനും, ആവശ്യത്തിനും, കാരണത്തിനും അനുസരിച്ച്, തൻ്റെ അംശം കൊണ്ട് മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലെ വിവിധ യോണികളിൽ പ്രവേശിക്കും.
പഞ്ചവിംശോത്ഥിതേ കല്പേ പഞ്ചവിംശതി വൈ സമാഃ। വിനിഘ്നന് സര്വ്വഭൂതാനി മാനുഷാനേവ സര്വ്വശഃ ।। ൩൬.
ഇരുപത്തിയഞ്ചാമത് കല്പം വരുമ്പോൾ, ഇരുപത്തിയഞ്ച് വർഷം മുഴുവൻ, എല്ലാ ജീവികളും, പ്രത്യേകിച്ച് മനുഷ്യരെയും നശിപ്പിക്കും.
കൃത്വാ ബീജാവശേഷാന്തു മഹീം ക്രൂരേണ കര്മ്മണാ। സംശാതയിത്വാ വൃഷലാന് പ്രായശസ്താനധാര്മ്മികാന് ।। ൩൬.
ഭൂമിയിൽ കഠിനമായ പ്രവൃത്തികൾ നടത്തി, വിത്തുകൾ മാത്രം ശേഷിപ്പിച്ച്, പ്രധാനമായും അധാർമ്മികരായ വൃശലന്മാരെ മുഴുവനായി നശിപ്പിക്കും.
തതഃ സ വൈ തദാ കല്കിശ്ചരിതാര്ഥഃ സസൈനികഃ। കര്മണാ നിഹതാ യേ തു സിദ്ധാസ്തേ തു പുനഃ സ്വയമ് ।। ൩൬.
അവനു തൻ്റെ സൈന്യത്തോടൊപ്പം ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, അവന്റെ പ്രവൃത്തിയിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവർ, സ്വയം സിദ്ധരായി വീണ്ടും ജനിക്കും.
അകസ്മാത് കുപിതാന്യോന്യം ഭവിഷ്യന്തി ച മോഹിതാഃ । ക്ഷപയിത്വാ തു താന് സര്വാന് ബാവിനാര്ഥേന ചോദിതാന് ।। ൩൬.
അവർ അപ്രതീക്ഷിതമായി, ഭ്രമിച്ചവരായി, പരസ്പരം കോപം പ്രകടിപ്പിക്കും; ഭാവിയിലെ ആവശ്യത്തിനായി ഉണർത്തപ്പെട്ടവരെ മുഴുവനും നശിപ്പിച്ച ശേഷം.