വായുപുരാണമ്

ഇമൌ ച ശിഷ്യൌ ദ്വൌ മഹ്യം തുല്യാവേതൌ ബൃഹസ്പതേഃ । ദൈവതൈഃ സഹ സംരബ്ധാന് സര്വ്വാന് വോ ധാരയിഷ്യതഃ ।। ൩൬.

എന്റെ ഈ രണ്ടു ശിഷ്യന്മാർ ബൃഹസ്പതിക്കു തുല്യരാണ്; ദേവന്മാരോടൊപ്പം, കോപിതരായ നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും അവർ നിയന്ത്രിക്കും.

ഏവമുക്തസ്തു ദൈതേയാഃ കാവ്യേനാക്ലിഷ്ടകര്മ്മണാ। തതസ്താഭ്യാം യയുഃ സാര്ദ്ധം പ്രഹ്ലാദപ്രമുഖാസ്തദാ ।। ൩൬.

കാവ്യൻ, ശുദ്ധമായ പ്രവൃത്തികളുള്ളവൻ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ പ്രഹ്ലാദൻ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ച് അവരൊക്കെ ആ രണ്ടു പേരോടൊപ്പം പോയി.

അവശ്യമ്ഭാവമര്ഥത്വം ശ്രുത്വാ ശുക്രാച്ച ദാനവാഃ। സകൃദാശംസമാനാസ്തേ ജയം കാവ്യേന ഭാഷിതമ് ।। ൩൬.

ഫലം നിർബന്ധമായുണ്ടാകും എന്ന് ശുക്രനിൽ നിന്ന് കേട്ട ദാനവന്മാർ, ജയത്തിനായി പ്രതീക്ഷിച്ച് കാവ്യൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ അംഗീകരിച്ചു.

ദംശിതാഃ സായുധാഃ സര്വേ തതോ ദേവാന് സമാഹ്വയന്। അഥ ദേവാസുരാന് ദൃഷ്ട്വാ സംഗ്രാമേ സമുപസ്ഥിതാന് ।। ൩൬.

എല്ലാവരും ആയുധധാരികളായി ദേവന്മാരെ വെല്ലുവിളിച്ചു; ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും യുദ്ധത്തിനായി ഒരുമിച്ചുകാണുമ്പോൾ—

തതഃ സംവൃത്തസന്നാഹാ ദേവാസ്താന് സമയോധയന്। ദൈവാസുരേ തതസ്തസ്മിന് വര്ത്തമാനേ ശതം സമാഃ। അജയന്നസുരാ ദേവാന് ഭഗ്നാ ദേവാ അമന്ത്രയന് ।। ൩൬.

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ആയുധം ധരിച്ച് അവരോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്തു; ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിലുള്ള ആ പോരാട്ടം നൂറു വർഷം നീണ്ടു. ആ പോരിൽ അസുരന്മാർ ദേവന്മാരെ തോൽപ്പിച്ചു, തോറ്റ ദേവന്മാർ തമ്മിൽ ആലോചിച്ചു.

ഷണ്ഡാമാര്കപ്രഭാവം ന ജാനീമസ്ത്വ സുരൈര്വയമ്। തസ്മാദ്യജ്ഞം സമുദ്ദിശ്യ കാര്യ്യം ചാത്മഹിതഞ്ച യത് ।। ൩൬.

ഷണ്ടനും അമർക്കനും ദേവന്മാരിൽ എത്ര ശക്തിയുള്ളവരാണെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് നമ്മുടെ ഭലിക്ക് ഒരു യജ്ഞം നടത്തണം.

തജ്ജ്ഞാനാപഹൃതാവേതൌ കൃത്വാ ജേഷ്യാമഹേഽസുരാന് । അഥോപാമന്ത്രയന് ദേവാഃ ഷണ്ഡാമാര്കൌ തു താവുഭൌ ।। ൩൬.

അവരുടെ ജ്ഞാനം നഷ്ടപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഞങ്ങൾ അസുരന്മാരെ ജയിക്കും; പിന്നെ ദേവന്മാർ ഷണ്ടനും അമർക്കനും വിളിച്ചു.

യജ്ഞേ സമാഹ്വയിഷ്യാമസ്ത്യജതമസുരാന് ദ്വിജൌ । ഗ്രഹം തം വാ ഗ്രഹീഷ്യാമോ ഹ്യനുജിത്യ തു ദാനവാന് ।। ൩൬.

യജ്ഞത്തിൽ ആ രണ്ടു ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ക്ഷണിക്കാം—അവർ അസുരന്മാരെ ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ; അല്ലെങ്കിൽ ദാനവന്മാരെ ജയിച്ചശേഷം അവരെ പിടിച്ചെടുക്കാം.

ഏവം തത്യജതുസ്തൌ തു ഷണ്ഡാമാര്കൌ തദാസുരാന് । തതോ ദേവാ ജയം പ്രാപ്താ ദാനവാശ്ച പരാഭവമ് ।। ൩൬.

അങ്ങനെ ഷണ്ടനും അമർക്കനും അസുരന്മാരെ ഉപേക്ഷിച്ചു; പിന്നെ ദേവന്മാർക്ക് ജയം ലഭിച്ചു, ദാനവന്മാർ തോറ്റു.

ദേവാസുരാന് പരാഭാവ്യ ഷണ്ഡാമാര്കാവുപാഗമന്। കാവ്യശാപാഭിഭൂതാശ്ച ഹ്യനാധാരാശ്ച തേ പുനഃ ।। ൩൬.

ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും പരാജയപ്പെടുത്തി ആറ് ദേവന്മാരും സൂര്യനും അടുത്തുവന്നു; കാവ്യന്റെ ശാപം മൂലം അവർ വീണ്ടും ആധാരമില്ലാത്തവരായി.

വധ്യമാനാസ്തദാ ദേവൈര്വിവിശുസ്തേ രസാതലമ്। ഏവം നിരുദ്യമാസ്തേ വൈ കൃതാഃ ശക്രേണ ദാനവാഃ। തതഃ പ്രഭൃതി ശാപേന ഭൃഗുനൈമിത്തികേന ച ।। ൩൬.

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ അവരെ കൊല്ലുമ്പോൾ, അവർ പാതാളത്തിലേക്ക് ഒളിച്ചു; ഇങ്ങനെ ശക്രൻ അവരെ ശക്തിയില്ലാത്തവരാക്കി, ഭൃഗുവിന്റെ ശാപം കൊണ്ടും അന്ന് മുതൽ അവസ്ഥ അങ്ങനെ ആയി.

ജജ്ഞേ പുനഃ പുനര്വിഷ്ണുര്യജ്ഞേ ച ശിഥിലേ പ്രഭുഃ। കര്ത്തും ധര്മ്മവ്യവസ്ഥാനമധര്മ്മസ്യ ച നാശനമ് ।। ൩൬.

യജ്ഞം ക്ഷയിക്കുമ്പോഴെല്ലാം ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കാനും അധർമ്മം നശിപ്പിക്കാനും, ഭഗവാൻ വിഷ്ണു വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ചു.

പ്രഹ്ലാദസ്യ നിദേശേ തു യേഽസുരാ ന വ്യവസ്ഥിതാഃ। മനുഷ്യവധ്യാംസ്താന് സര്വ്വാന് ബ്രഹ്മാ വ്യാഹാരയത് പ്രഭുഃ ।। ൩൬.

പ്രഹ്ലാദന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കാത്ത അസുരന്മാരെ, ബ്രഹ്മാവ് മനുഷ്യർകൊണ്ട് കൊല്ലേണ്ടവരാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.

ധര്മ്മാന്നാരായണസ്തസ്മാന് സമ്ഭൂതശ്ചാക്ഷുഷേഽന്തരേ। യജ്ഞം പ്രവര്തയാമാസ ചൈത്യേ വൈവസ്വതേഽന്തരേ ।। ൩൬.

ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് നാരായണൻ ചാക്ഷുഷമന്വന്തരത്തിൽ ജനിച്ചു; വൈവസ്വതമന്വന്തരത്തിലെ യജ്ഞം അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു.

പ്രാദുര്ഭാവേ തദാന്യസ്യ ബ്രഹ്മൈവാസീത് പുരോഹിതഃ। ചതുര്ഥ്യാന്തു യുഗാഖ്യായാമാപന്നേഷ്വസുരേഷ്വഥ ।। ൩൬.

മറ്റൊരു അവതാരത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് തന്നെയാണ് പുരോഹിതനായത്; നാലാമത്തെ യുഗത്തിൽ അസുരന്മാർ ഉയർന്നപ്പോൾ അങ്ങനെ സംഭവിച്ചു.

സമ്ഭൂതഃ സ സമുദ്രാന്തര്ഹിരണ്യകശിപോര്വധേ। ദ്വിതീയോ നരസിംങോഽഭൂദ്രുദ്രഃ സുരപുരസ്സരഃ ।। ൩൬.

ഹിരണ്യകശിപുവിനെ കൊല്ലാൻ സമുദ്രത്തിനുള്ളിൽ അവൻ ജനിച്ചു; രണ്ടാമത്തെ അവതാരമായ നരസിംഹൻ, ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും മുൻപന്തിയിലായ രുദ്രനായി.

ബലിസംസ്ഥേഷു ലോകേഷു ത്രേതായാം സപ്തമേ യുഗേ। ദൈത്യൈസ്ത്രൈലോക്യ ആക്രാന്തേ തൃതീയോ വാമനോഽഭവത് ।। ൩൬.

ബലി ലോകങ്ങളിൽ അധികാരം പിടിച്ചിരുന്നപ്പോൾ, ത്രേതായുഗത്തിലെ ഏഴാമത്തെ യുഗത്തിൽ, അസുരന്മാർ മൂന്നു ലോകവും കീഴടക്കിയപ്പോൾ, മൂന്നാമത്തെ അവതാരമായ വാമനൻ ജനിച്ചു.

സംക്ഷിപ്യാത്മാനമങ്ഗേഷു ബൃഹസ്പതിപുരസ്സരമ്। യജമാനന്തു ദൈത്യേന്ദ്രമദിത്യാഃ കുലനന്ദനഃ। ദ്വിജോ ഭൂത്വാ ശുഭേ കാലേ ബലിം വൈരോചനമ്പുരാ ।। ൩൬.

സ്വരൂപം ചെറുതാക്കി, ബൃഹസ്പതിയെ മുന്നിൽ വെച്ച്, ആദിത്യകുലത്തിലെ ആനന്ദം, ഒരു ബ്രാഹ്മണനായി ഉത്തമ സമയത്ത് വിരോചനപുത്രനായ ബലിയെ സമീപിച്ചു.

ത്രൈലോക്യസ്യ ഭവാന് രാജാ ത്വയി സര്വ്വം പ്രതിഷ്ഠിതമ്। ദാതുമര്ഹസി മേ രാജന് വിക്രമാംസ്ത്രീനിതി പ്രഭുഃ ।। ൩൬.

മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ രാജാവായ നീയിലാണ് എല്ലാം നിലകൊള്ളുന്നത്; രാജാവേ, എനിക്ക് മൂന്നു അടി ഭൂമി നൽകണം എന്ന് ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു.

ദദാമീത്യേവ തം രാജാ ബലിര്വൈരോചനോഽബ്രവീത്। വാമനന്തം ച വിജ്ഞായ തതോഽനുമുദിതഃ സ്വയമ് ।। ൩൬.

വാമനനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ ബലി രാജാവ്, 'ഞാൻ തരാം' എന്ന് പറഞ്ഞു; അങ്ങനെ അവൻ സ്വയം സമ്മതിച്ചു.

സ വാമനോ ദിവം ഖം ച പൃഥിവീം ച ദ്വിജോത്തമാഃ। ത്രിഭിഃ ക്രമൈര്വിശ്വമിദം ജഗദാക്രാമത പ്രഭുഃ ।। ൩൬.

ആ വാമനൻ, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, മൂന്നു പടികളിൽ സ്വർഗ്ഗവും ആകാശവും ഭൂമിയും ഏറ്റെടുത്തു; ഭഗവാൻ ഈ ലോകം മുഴുവൻ നടന്നു.

അത്യരിച്യത ഭൂതാത്മാ ഭാസ്കരം സ്വേന തേജസാ। പ്രകാശയന് ദിശഃ സര്വ്വാഃ പ്രദിശശ്ച മഹായശാഃ ।। ൩൬.

ഭൂതാത്മാവ് തന്റെ തേജസ്സാൽ സൂര്യനെക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രകാശിച്ചു; മഹാശോഭയോടെ എല്ലാ ദിശകളും പ്രകാശിപ്പിച്ചു.

ശുശുഭേ സ മഹാബാഹുഃ സര്വ്വലോകാന് പ്രകാശയന്। ആസുരീം ശ്രിയമാഹൃത്യ ത്രീംല്ലോകാംശ്ച ജനാര്ദനഃ। സപുത്രപൌത്രാനസുരാന് പാതാലതലമാനയത് ।। ൩൬.

മഹാബാഹുവായ അവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചു; ജനാർദ്ദനൻ അസുരരുടെ സമ്പത്തും മൂന്നു ലോകവും കൈവശപ്പെടുത്തി, അവരുടെ മക്കളെയും മുമ്മക്കളെയും ഉൾപ്പെടെ അസുരന്മാരെ പാതാളത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.

നമുചിഃ ശമ്ബരശ്ചൈവ പ്രഹ്ലാദശ്ചൈവ വിഷ്ണുനാ। ക്രൂരാ ഹതാ വിനിര്ദ്ധൂതാ ദിശഃ സംപ്രതിപേദിരേ ।। ൩൬.

നമുചിയും ശംബരനും പ്രഹ്ലാദനും വിഷ്ണുവാൽ തോല്പിക്കപ്പെട്ടു; ക്രൂരന്മാർ നശിച്ചു, വിവിധ ദിശകളിലേക്ക് ചിതറിപ്പോയി.

മഹാഭൂതാനി ഭൂതാത്മാ സവിശേഷാണി മാധവഃ। കാലഞ്ച സകലം വിപ്രാംസ്തത്രാദ്ഭുതമദര്ശയത് ।। ൩൬.

മാധവൻ, എല്ലാ ജീവികളുടെ ആത്മാവ്, മഹാഭൂതങ്ങളും പ്രത്യേക ജീവികളും കാലവും മുഴുവൻ അത്ഭുതമായി മുനികൾക്ക് കാണിച്ചു.

തസ്യ ഗാത്രേ ജഗത്സര്വമാത്മാനമനുപശ്യതി । ന കിഞ്ചിദസ്തി ലോകേഷു യദവ്യാപ്തം മഹാത്മനാ ।। ൩൬.

അവന്റെ ശരീരത്തിൽ മുഴുവൻ ലോകവും താനെന്നപോലെ കാണുന്നു; മഹാത്മാവു വ്യാപിക്കാത്ത ഒന്നും ലോകങ്ങളിൽ ഇല്ല.

തദ്വൈ രൂപമുപേന്ദ്രസ്യ ദേവദാനവമാനവാഃ। ദൃഷ്ട്വാ സമ്മുമുഹുഃ സര്വേ വിഷ്ണുതേജോവിമോഹിതാഃ ।। ൩൬.

ഉപേന്ദ്രന്റെ ആ രൂപം ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മനുഷ്യരും കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാവരും വിഷ്ണുവിന്റെ തേജസ്സിൽ വിസ്മയപ്പെട്ടു, മനസ്സു കുഴഞ്ഞു.

ബലിഃ സിലോ മഹാപാശൈഃ സബന്ധുഃ സസുഹൃദ്ഗണഃ। വിരോചന കുലം സര്വം പാതാലേ സന്നിവേശിതമ് ।। ൩൬.

ബലി മഹാപാശങ്ങളാൽ ബന്ധിതനായി, തന്റെ ബന്ധുക്കളും സുഹൃത്തുക്കളും കൂടെ, വിരോചനയുടെ വംശം മുഴുവനും പാതാളത്തിൽ അടച്ചുപൂട്ടപ്പെട്ടു.

തതഃ സര്വാമരൈശ്വര്യം ദത്ത്വേന്ദ്രായ മഹാത്മനേ। മാനുഷേഷു മഹാബാഹുഃ പ്രാദുരാസീജ്ജനാര്ദനഃ ।। ൩൬.

അതിനുശേഷം, അമരന്മാരുടെ എല്ലാ അധികാരവും മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രനു നൽകി, മഹാബാഹുവായ ജനാർദനൻ മനുഷ്യരിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.