വായുപുരാണമ്

ബ്രാഹ്മേണ തേജസാ യുക്തഃ സ ചാതോ ബ്രഹ്മവിത്തമഃ। തസ്യാമേവ തു ചത്വാരഃ പുത്രാഃ ശുക്രസ്യ ജജ്ഞിരേ ।। ൪.

ബ്രഹ്മയുടെ തേജസ്സിൽ നിറഞ്ഞവനായി, ബ്രഹ്മജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി; ആ അങ്കിയിൽ നിന്നാണ് ശുക്രന് നാലു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചത്.

ത്വഷ്ടാ വരൂത്രീ ദ്വാവേതൌ ശണ്ഡാമര്കൌ ച താവുഭൌ। തേ തദാദിത്യസങ്കാശാ ബ്രഹ്മ കല്പാഃ പ്രഭാവതഃ ।। ൪.

ത്വഷ്ടാവും വരൂത്രിയും, ശണ്ഡനും മാർകനും—ഈ രണ്ടുപേരും; അവർ സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശവാന്മാരായി, ശക്തിയിൽ ബ്രഹ്മാവിനുപോലെയായിരുന്നു.

രഞ്ജനഃ പൃഥുരശ്മിശ്ച വിദ്വാന്യശ്ച ബൃഹദ്ഗിരാഃ। വരൂത്രിണഃ സുതാ ഹ്യേതേ ബ്രഹ്മിഷ്ഠാഃ സുരയാജകാഃ ।। ൪.

രഞ്ജനൻ, പൃഥു, അശ്മി, ബൃഹദ്ഗിരാ എന്ന ജ്ഞാനി—ഇവരാണ് വരൂത്രിയുടെ പുത്രന്മാർ; ബ്രഹ്മത്തിൽ ഭക്തിയുള്ളവരും ദേവാരാധകരുമാണ്.

ഇജ്യാധര്മവിനാശാര്ഥം മനുമേത്യാഭ്യയോജയന്। നിരസ്യമാനം വൈ ധര്മം ദൃഷ്ട്വേന്ദ്രോ മനുമബ്രവീത് ।। ൪.

യാഗധർമ്മം നശിപ്പിക്കാൻ അവർ മനുവിനെ സമീപിച്ചു ചേർത്ത്, ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത് കണ്ട ഇന്ദ്രൻ മനുവിനോട് പറഞ്ഞു.

ഏതൈരേവ തു കാമം ത്വാം പ്രാപയിഷ്യാമി യാജനമ്। ശ്രുത്വേന്ദ്രസ്യ തു തദ്വാക്യം തസ്മാദ് ദേശാദപാക്രമന് ।। ൪.

'ഇവരെ ഉപയോഗിച്ചുതന്നെ ഞാൻ നിന്നെ യാഗം നടത്തിപ്പിക്കും,' എന്ന് ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു; ഇന്ദ്രന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവർ ആ ദേശം വിട്ടുപോയി.

തിരോഭൂതേഷു തേഷ്വിന്ദ്രോ ധര്മപത്നീഞ്ച ചേതനാമ്। ഗ്രഹേണ മോചയിത്വാ തു തതഃ സോഽനുസസാര താമ് ।। ൪.

അവർ അപ്രത്യക്ഷരായപ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ ധർമ്മന്റെ ഭാര്യമാരെയും മനസ്സിനെയും ബദ്ധതയിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു, പിന്നെ അവളെ പിന്തുടർന്നു.

തത ഇന്ദ്രവിനാശായ യതമാനാന് യതീംസ്തു താന് । തത്രാഗതാന് പുനര്ദൃഷ്ട്വാ ദുഷ്ടാനിന്ദ്രഃ പ്രഹന്യതു। സുഷ്വാപ ദേവദേവസ്യ വേദ്യാം വൈ ദക്ഷിണേ തതഃ ।। ൪.

ഇന്ദ്രനെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ആ യതികൾ അവിടെ എത്തിയപ്പോൾ, ദുഷ്ടന്മാരെ കണ്ട ഇന്ദ്രൻ അവരെ സംഹരിച്ചു; പിന്നെ ദേവദേവന്റെ യാഗശാലയുടെ തെക്കുഭാഗത്ത് ഇന്ദ്രൻ വിശ്രമിച്ചു.

തേഷാന്തു ഭക്ഷ്യമാണാനാം തത്ര ശാലാവൃകൈഃ സഹ। ശീര്ഷാണി ന്യപതംസ്താനി ഖര്ജൂരാണ്യഭവംസ്തതഃ ।। ൪.

അവിടെ ശാലാവൃക്കുകൾ അവരെ തിന്നുമ്പോൾ, അവരുടെ തലകൾ വീണു, അവയിൽ നിന്ന് പനമരങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു.

ഏവം വരൂത്രിണഃ പുത്രാ ഇന്ദ്രേണ നിഹതാഃ പുരാ। യജന്യാം ദേവയാനീ ച ശുക്രസ്യ ദുഹിതാഽഭവത് ।। ൪.

ഇങ്ങനെ, വരൂത്രിയുടെ പുത്രന്മാർ പുരാതനത്തിൽ ഇന്ദ്രനാൽ യാഗത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു; ദേവയാനി ശുക്രന്റെ മകളായി.

ത്രിശിരാ വിശ്വരൂപസ്തു ത്വഷ്ടുഃ പുത്രോഽഭവന്മഹാന്। വിശ്വരൂപാനുജശ്ചാപി വിശ്വകര്മാ യമഃ സ്മൃതഃ ।। ൪.

ത്രിശിരസ് എന്ന മഹാനായവൻ ത്വഷ്ടാവിന്റെ മകനായിരുന്നു, അനേകം രൂപങ്ങളുള്ളവൻ. വിശ്വരൂപന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ വിശ്വകർമ്മാവാണ്, യമൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

ഭൃഗോസ്തു ഭൃഗവോ ദേവാ ജജ്ഞിരേ ദ്വാദശാത്മജാഃ। ദേവ്യാം താന്സുഷുവേ സര്വാന്കാവ്യശ്ചൈവാത്മജാന്പ്രഭുഃ ।। ൪.

ഭൃഗുവിൽ നിന്ന് ഭൃഗുക്കൾ എന്ന ദൈവികമുനികൾ, പന്ത്രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. ദേവി അവരെല്ലാം പ്രസവിച്ചു; കാവ്യന്മാരും ആ പ്രഭുവിന്റെ പുത്രന്മാരായിരുന്നു.

ഭുവനോ ഭാവനശ്ചൈവ അന്യശ്ചാന്യായതസ്തഥാ। ക്രതുഃശ്രവാശ്ച മൂര്ദ്ധാ ച വ്യജയോ വ്യശ്രുഷശ്ച യഃ। പ്രസവ ശ്ചാപ്യജശ്ചൈവ ദ്വാദശോഽധിപതിഃ സ്മൃതഃ ।। ൪.

ഭുവനൻ, ഭാവനൻ, മറ്റു ചിലർ, ക്രതു, ശ്രവ, മൂർദ്ധ, വ്യശയ, വ്യശ്രുഷ, പ്രസവ, അജൻ—ഇവരാണ് ആ പന്ത്രണ്ടു പ്രധാനഭൃഗുക്കൾ എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

ഇത്യേതേ ഭൃഗവോ ദേവാഃ സ്മൃതാ ദ്വാദശ യാജ്ഞികാഃ । പൌലോമ്യജനയത്പുത്രം ബ്രഹ്മിഷ്ഠം വശിനം വിഭുമ് ।। ൪.

ഇങ്ങനെ ഈ പന്ത്രണ്ടു ഭൃഗുക്കളെ യാഗദേവന്മാർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. പോളോമി ഒരു മഹാപണ്ഡിതനും, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ളവനും, മഹാശക്തിയുള്ളവനും ആയ പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു.

വ്യാധിതഃ സോഽഷ്ടമേ മാസി ഗര്ഭക്രൂരേണ കര്മണാ। ച്യവനാച്ച്യവനാസോഽഥ ചേതനസ്തു പ്രചേതസഃ। പ്രാചേതസാച്ച്യവനക്രോധാദധ്വാനം പുരുഷാദജഃ ।। ൪.

ഗർഭത്തിൽ cruel പ്രവർത്തനത്താൽ എട്ടാം മാസത്തിൽ ദുഃഖം അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട്, ച്യവനൻ ജനിച്ചു. ച്യവനൻ, ജാഗരൂകനായവൻ, പ്രചേതസിന്റെ മകനായിരുന്നു. പ്രചേതസിൽ നിന്ന്, ച്യവനന്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന്, അജരനായ അദ്ധ്വാനൻ ജനിച്ചു.

ജനയാമാസ പുത്രൌ ദ്വൌ സുകന്യായാഞ്ച ഭാര്ഗവഃ। ആത്മവാനം ദധീചഞ്ച താവുഭൌ സാധുസംമതൌ ।। ൪.

ഭാർഗവൻ സുകന്യയുമായി രണ്ടു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു—ആത്മവാൻ, ദധീചൻ. ഇരുവരും സദാചാരികളായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.

സാരസ്വതഃ സരസ്വത്യാം ദധീചാച്ചോപപദ്യതേ। രുചീ പത്നീ മഹാഭാഗാ ആത്മവാനസ്യ നാഹുഷീ ।। ൪.

സരസ്വതിയുടെയും ദധീചന്റെയും മകനാണ് സാരസ്വതൻ. ആത്മവാന്റെ ഭാര്യയായിരുന്ന രുചി, മഹാഭാഗ്യശാലിയായ നാഹുഷവംശജയായിരുന്നു.

തസ്യ ഊര്വോഋഷിര്ജജ്ഞേ ഊരൂ ഭിത്ത്വാ മഹായശാഃ । ഔര്വശ്ചാസീദൃചീകസ്തു ദീപ്താഗ്നിസദൃശപ്രഭഃ ।। ൪.

അവനിൽ നിന്ന്, ഊരു പിളർന്നുപുറത്ത് വന്ന മഹാപ്രശസ്തനായ ഊർവമുനി ജനിച്ചു. ഔർവൻ തീപോലെ പ്രകാശമുള്ളവനായിരുന്നു.

ജമദഗ്നിഋചീകസ്യ സത്യവത്യാം വ്യജായത। ഭൃഗോശ്ച രുചിപര്യായേ രൌദ്രവൈഷ്ണവയോസ്തഥാ ।। ൪.

ഋചീകനും സത്യവതിയുടെയും മകനാണ് ജമദഗ്നി. ഭൃഗുവിന്റെ വംശത്തിൽ, രുചിയിൽ നിന്ന്, രൗദ്രരും വൈഷ്ണവരും ജനിച്ചു.

ജമനാദ്വൈഷ്ണവസ്യാഗ്നേര്ജമദഗ്നിരജായത। രേണുകാ ജമദഗ്നേസ്തു ശക്രതുല്യപരാക്രമമ്। ബ്രഹ്മക്ഷത്രമയം രാമം സുഷുവേഽമിതതേജസമ് ।। ൪.

അഗ്നിയുടെ വൈഷ്ണവവംശത്തിൽ നിന്ന് ജമദഗ്നി ജനിച്ചു. ജമദഗ്നിയുടെ ഭാര്യ രേണുകാ, ഇന്ദ്രനോടു തുല്യശക്തിയുള്ള, ബ്രാഹ്മണക്ഷത്രിയസ്വഭാവമുള്ള, അതുല്യതേജസ്സുള്ള രാമനെ പ്രസവിച്ചു.

ഔര്വസ്യാസീത്പുത്രശതം ജമദഗ്നിപുരാഗേമമ് । തേഷാം പുത്രസഹസ്രാണി ഭാര്ഗവാണാം പരസ്പരാത് ।। ൪.

ഔർവനിൽ നിന്ന് നൂറു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു, ജമദഗ്നിയുടെ വംശത്തിലും. അവരിൽ, ഭാർഗവന്മാരുടെ ആയിരക്കണക്കിന് പുത്രന്മാർ പരസ്പരം ജനിച്ചു.

ഋഷ്യന്തരേഷു വൈ ബാഹ്യാ ബഹവോ ഭാര്ഗവാഃ സ്മൃതാഃ । വത്സോ വിശ്വോഽശ്വിഷേണശ്ച പാണ്ഡഃ പഥ്യഃ സശൌനകഃ। ഗോത്രേണ സപ്തമാ ഹ്യേതേ പക്ഷാ ജ്ഞേയാസ്തു ഭാര്ഗവാഃ ।। ൪.

മറ്റു ഋഷിമാരിൽ, പുറംശാഖകളായ ഭാർഗവന്മാർ പലരും അറിയപ്പെടുന്നു: വത്സൻ, വിശ്വൻ, അശ്വിഷേണൻ, പാണ്ഡൻ, പത്യൻ, ശൗണകൻ—ഇവരാണ് ആഴത്തിലുള്ള വംശപരമ്പരയിലുള്ള ഏഴ് ഭാർഗവശാഖകൾ.

ശ്രൃണുതാങ്ഗിരസോ വംശമഗ്നേഃ പുത്രസ്യ ധീമതഃ। യസ്യാന്വവായേ സമ്ഭൂതാ ഭാരദ്വാജാഃ സഗൌതമാഃ। ദേവാശ്ചാങ്ഗിരസോ മുഖ്യാസ്ത്വിഷുമന്തോ മഹൌജസഃ ।। ൪.

ഇപ്പോൾ അഗ്നിയുടെ പുത്രനായ ധീമാനായ അങ്കിരസുകളുടെ വംശം കേൾക്കൂ. അവന്റെ വംശത്തിൽ നിന്ന് ഭാരദ്വാജന്മാരും ഗൗതമന്മാരും, പ്രകാശമുള്ള മഹാശക്തിയുള്ള പ്രധാന അങ്കിരസദേവന്മാരും ജനിച്ചു.

സുരൂപാ ചൈവ മാരീചീ കാര്ദ്ദമീ ച തഥാ സ്വരാട്। പഥ്യാ ച മാനവീ കന്യാ തിസ്രോ ഭാര്യാസ്ത്വഥര്വണഃ। ഇത്യേതാങ്ഗിരസഃ പത്ന്യസ്താസു വക്ഷ്യാമി സന്തതിമ് ।। ൪.

സുരൂപ, മാരീചിയുടെ മകൾ; കാർദ്ദമി; സ്വരാട്; പത്യ, മനുവിന്റെ മകൾ—ഈ മൂന്ന് പേരും അതർവന്റെ ഭാര്യമാരായിരുന്നു. ഇവരാണ് അങ്കിരസരുടെ ഭാര്യമാർ; ഇവരിൽ നിന്നുള്ള സന്തതിയെ ഞാൻ പറയാം.

അഥര്വണസ്തു ദായാദാസ്താസു ജാതാഃ കുലോദ്വഹാഃ। ഉത്പന്നാ മഹതാ ചൈവ തപസാ ഭാവിതാത്മനാമ് ।। ൪.

അവരിൽ നിന്ന് അതർവന്റെ വംശാവലികൾ ജനിച്ചു; മഹത്തായ തപസ്സിലൂടെ, ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ളവർക്ക് ഈ സന്തതി ലഭിച്ചു.

ബൃഹസ്പതിഃ സുരൂപായാം ഗൌതമഃ സുഷുവേ സ്വരാട്। അവന്ധ്യം വാമദേവഞ്ച ഉതഥ്യമുശിജന്തഥാ ।। ൪.

സുരൂപയിൽ നിന്ന് ബൃഹസ്പതി ജനിച്ചു; സ്വരാട്ടിൽ നിന്ന് ഗൗതമൻ. വാമദേവൻ, ഉതത്യൻ, ഉശിജൻ എന്നിവരും പ്രസിദ്ധരായി ജനിച്ചു.

ധിഷ്ണുഃ പുത്രസ്തു പഥ്യായാം സംവര്തശ്ചൈവ മാനസഃ। വിചിത്തശ്ച തഥായസ്യഃ ശരദ്വാംശ്ചാപ്യുതഥ്യജഃ ।। ൪.

പത്യയിൽ നിന്ന് ധിഷ്ണു ജനിച്ചു; മാനസയിൽ നിന്ന് സംവർത്തൻ. വിചിത്തൻ, ആയസ്യൻ, ഉതത്യന്റെ മകനായ ശരദ്വാൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു.

അശിജോ ദീര്ഘതമാ ബൃഹദുത്ഥോ വാമദേവജഃ। ധിഷ്ണുഃ പുത്രാഃ സുധന്വാന ഋഷഭശ്ച സുധന്വനഃ।।൪.൧൦൨ രഥകാരാഃ സ്മൃതാ ദേവാ ഋഷയോ യേ പരിശ്രുതാഃ। ബൃഹസ്പതേര്ഭരദ്വാജോ വിശ്രുതഃ സുമഹായശാഃ ।। ൪.

അശിജൻ, ദീർഘതമാസ്, വാമദേവന്റെ മകൻ ബൃഹദുത്തൻ; ധിഷ്ണുവിന്റെ പുത്രന്മാർ സുദന്വൻ, സുദന്വന്റെ പുത്രൻ ഋഷഭൻ. രഥകാരന്മാർ ദൈവികമുനികൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ബൃഹസ്പതിയുടെ മകനായ ഭാരദ്വാജൻ വലിയ പ്രശസ്തിയുള്ളവനാണ്.

അങ്ഗിരസസ്തു സംവര്ത്തോ ദേവാനങ്ഗിരസഃ ശ്രൃണു। ബൃഹസ്പതേര്യവീയാംസോ ദേവാ ഹ്യങ്ഗിരസഃ സ്മൃതാഃ ।। ൪.

ഇപ്പോൾ അങ്കിരസനും സംവർത്തനും ദേവന്മാരിൽ അങ്കിരസന്മാരും കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. ബൃഹസ്പതിയുടെ ഇളയ സഹോദരന്മാരെയാണ് ദേവന്മാരിൽ അങ്കിരസന്മാരെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ഔരസാങ്ഗിരസഃ പുത്രാഃ സുരൂപായാം വിജജ്ഞിരേ। ഔദാര്യായുര്ദനുര്ദക്ഷോ ദര്ഭഃ പ്രാണസ്തഥൈവ ച। ഹവിഷ്മാംശ്ച ഹവിഷ്ണുശ്ച ക്രതുഃ സത്യശ്ച തേ ദശ ।। ൪.

അങ്കിരസന്റെ സുന്ദരിയായ സുരൂപയിൽ ജനിച്ച പുത്രന്മാരെയാണ് ഔരസ അങ്കിരസന്മാർ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. അവരാകുന്നു: ഔദാര്യൻ, ആയു, ധനു, ദക്ഷൻ, ദർഭൻ, പ്രാണൻ, ഹവിഷ്മാൻ, ഹവിഷ്ണു, ക്രതു, സത്യൻ — ഇവരൊക്കെ പത്ത് പേരാണ്.